Okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme ve tükenmişlik düzeylerinin, öğretmen öz yeterliğine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme ve tükenmişlik düzeylerinin, öğretmen öz yeterliğine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, "okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme ve tükenmişlik düzeyleri öğretmen öz yeterlik inançlarını yordamakta mıdır? ve Öğretmen öz yeterliği çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre farklılık göstermekte midir?" sorularına yanıt aranmaktadır. Araştırmada betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılınının bahar döneminde devlet kurumlarında ya da özel kurumlarda görev yapmakta olan 340 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada değişkenler dikkate alındığında daha fazla katılımcıya ulaşmak için maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verileri, "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öz-yeterlilik İnançları Ölçeği", "Öğretmen Tükenmişliği Ölçeği (ÖTÖ)" ve "Barnett Çocuk Sevme Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi; normal dağılım göstermeyenlerde Mann Whitney-U testi; normal dağılım gösteren ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve fark bulunduğu durumda fark yaratan grubu bulmak için Bonferroni kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken üzerindeki etkisini araştırmak için çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmada, okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik inançlarını, "çocuk sevme düzeyleri", ÖTÖ'nün "iş doyumu" ve "öğrencilere yönelik tutumlar" alt boyutlarının yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerin öz yeterlik inançlarının "iletişim becerileri" ve "aile katılımı" alt boyutları ile "Barnett çocuk sevme ölçeği", ÖTÖ'nün "görülen idari destek", "iş doyumu" ve "öğrencilere yönelik tutumlar" alt boyutları arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenelerin öz yeterlik inançlarının "öğrenme öğretme süreci", "planlama", "öğrenme ortamlarının düzenlenmesi" ve "sınıf yönetimi" alt boyutları ile "Barnett çocuk sevme ölçeği", ÖTÖ'nün "iş doyumu" ve öğrencilere yönelik tutumlar" alt boyutları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarında yaş, cinsiyet, çalıştığı yer, değişkenlerine göre anlamlı fark görülürken; sınıfındaki çocuk sayısı, çalıştığı yaş grubu, çalıştığı kıdem yılı ve çalıştığı okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir fark görülmemiştir.