Ortaokul öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumlarının akran zorbalık ve mağduriyeti ile sanal zorbalık ve mağduriyet üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı; geleneksel Akran Zorbalığı ve sanal zorbalığın yaygınlığını ortaya koymak, ebeveyn tutumu, geleneksel akran zorbalığı ve sanal zorbalık düzeylerinin bazı değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve ebeveyn tutumu düzeylerinin geleneksel akran zorbalığı ve mağduriyet ile sanal zorbalık ve mağduriyet üzerindeki farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, İstanbul'un Maltepe ilçesinde yer alan Hasan Şadoğlu Ortaokulu'ndaki 5,6,7 ve 8. Sınıflarda öğrenim gören 303 öğrenciyle anket çalışması yürütülmüştür. Araştırmaya katılan öğrencilere Anne Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Geleneksel Akran Zorbalığı Ölçeği (GAZÖ), Sanal Zorbalık Ölçeği (SZÖ) ve Sosyo-demografik Bilgi Formu olmak üzere toplamda 4 adet form verilmiştir. Araştırmada, sosyodemografik, internet kullanımı ve aile yaşantısı ile ilgili değişkenler bakımından algılanan ebeveyn tutumu, geleneksel zorbalık ve mağduriyeti ile sanal zorbalık ve sanal zorbalık mağduriyetinin farklılıkları değerlendirilmiştir. Ayrıca, geleneksel ve sanal zorbalık ile mağduriyetinin ebeveyn tutumları tarafından yordayıcılığı araştırmada ele alınmıştır. Bulgulara göre, cinsiyet, akıllı gelir düzeyi, ebeveyn eğitim düzeyi, ergenlerin ebeveynleriyle sosyal sorunlarını paylaşma durumu, internet kullanım amacı, ebeveynin internette geçirdiği süre, internet kullanımında ebeveyn kontrolü ve internet erişiminde çocuk filtresinin kullanımı değişkenleri bakımından algılanan ebeveyn tutumları, geleneksel zorbalık, sanal zorbalık ve mağduriyetinin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Yordayıcı ilişkiye yönelik sonuçlar hem geleneksel hem de sanal zorbalık ile mağduriyetin otoriter ebeveyn tutumu tarafından anlamlı düzeyde yordandığı saptanmıştır. Algılanan otoriter ebeveyn tutumları yüksek olan ergenlerin sanal zorbalık ve mağduriyeti ile geleneksel zorbalık mağduriyetinin yüksek oluşunu yordamaktadır. Bununla birlikte, öğrencilerin geleneksel zorbalık düzeylerinin yüksek oluşu, algılanan demokratik ebeveyn tutumunun düşük oluşu ile anlamlı düzeyde açıklanmaktadır. Çalışmada elde edilen sonuçların, ebeveyn tutumları, ebeveynlerin internet kullanımına ilişkin alışkanlıkları ve tercihleri, öğrencilerin internet kullanımı ile ilgili değişkenlerinin geleneksel ve sanal zorbalık boyutlarıyla ilişkili olduğu görülmektedir. Algılanan ebeveyn tutumlarının geleneksel ve sanal zorbalık boyutlarıyla yordayıcı ilişkisi olduğu saptanan çalışmada, okullarda ve sanal ortamda yaygın olarak görülen zorbalık ve ortaya çıkabilecek mağduriyetin önlenmesinde ebeveynlerin dahil olması gerekliliği düşünülmektedir. İleri çalışmalarla farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrencilerle araştırmanın tekrar edilebileceği düşünülmektedir.