Ortaokul öğretmenlerinin duygusal taciz (mobbing)'e ilişkin algıları: Bolu ili örneği

Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de birçok örgütte var olduğu düşünülen fakat yeni yeni tanımlanarak çözüm yolları aranan ve önlem alınmaya çalışılan bir kavram olan duygusal taciz'in eğitim örgütlerinde (ortaokul) hangi boyutta olduğunu belirlemek, Bolu İl Merkezinde ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin duygusal taciz ile ilgili algılarını ortaya koymaktır. Araştırma tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; 2013 - 2014 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçesindeki ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni kapsamında 29 ortaokulda görev yapan toplam 635 öğretmene ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılacağı düşünüldüğü için örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Sağlık raporu, doğum izni ya da araştırma ölçeğini cevaplamak istememe gibi sebeplerden dolayı 158 öğretmene ulaşılamamış olup; anket sorularını cevaplamaya gönüllü, toplamda 477 öğretmene ulaşılmıştır. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için, Einarsen ve Raknes'in (1997) kullanmış oldukları, 21 maddeden oluşan, olumsuz davranış soruları Negative Acts Questionnaire (NAQ) ölçeğinin, Cemaloğlu (2007) tarafından Türkçe'ye çevrilmesi ve Ocak (2008) tarafından geliştirilmesi ile ortaya çıkan "Duygusal Taciz Anketi" kullanılmıştır. Ölçme aracının uygulanabilmesi için gerekli izinler ve Makam Olur'ları alınarak, duygusal taciz anketi Bolu merkez ilçesinde bulunan okullarda görevli öğretmenlere, araştırmacı tarafından dağıtılarak yine araştırmacı tarafından toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin işyerinde duygusal tacize yönelik algıları tüm boyutlarda ve genel olarak düşük düzeydedir. Öğretmenlerin, duygusal taciz davranışlarından hangilerine daha çok maruz kaldıklarına yönelik algıları, ölçeğe verilen cevaplardan alınan aritmetik ortalamalara göre büyükten küçüğe doğru sırasıyla "Kişinin Kendini Gerçekleştirmesinin Engellenmesi Davranışları", "Kişinin İletişim Kurmasını Engelleyen Davranışlar", "Yaşam Kalitesini ve Mesleki İtibarı Etkileyen Davranışlar", "Sosyal İlişkileri Engelleyen Davranışlar", "Kişisel İtibarı Zedeleyici Davranışlar", "Kişinin Özel Hayatına Müdahale Eden Davranışlar" ve "Kişiye Yönelik Şiddet Davranışları" olarak tespit edilmiştir.