Ortaokul öğretmenlerinin öğretim programı ve öğretimi planlamaya yönelik farkındalıklarının değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı ortaokul öğretmenlerinin öğretim programı ve öğretimi planlama farkındalıklarının değerlendirilmesidir. Araştırmanın evrenini 2021-2022 yılında Elazığ il merkezinde görev yapmakta olan ortaokul öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini nicel boyutta kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 239 ortaokul öğretmeni, nitel boyutta ise seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 41 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma desenlerinin birlikte bulunduğu karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ise betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında Pektaş ve Pesen (2021) tarafından geliştirilen "Öğretim Programı Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek, 25 maddeden ve "Psikomotor farkındalık, bilişsel farkındalık ve duyuşsal farkındalık" olmak üzere üç boyuttan oluşmaktadır. Öğretim programı farkındalık ölçeğinin Cronbach alfa güvenirlik değeri .959'dur. Nicel verilerin analizinde ise; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, "t" testi ve "tek yönlü varyans analizi (ANOVA)" testleri uygulanmıştır. Nitel verilerin toplanılmasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Ortaokul öğretmenlerinin öğretimi planlama düzeylerine yönelik görüşme formu" kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerine göre ortaokul öğretmenlerinin öğretim programı farkındalıkları yüksek düzeydedir. Ayrıca öğretmenlerin öğretim program farkındalık düzeylerine ilişkin görüşleri ile cinsiyet, mesleki kıdem, branş, öğrenim durumu ve mezun olunan fakülte değişkenleri arasında anlamlı düzeyde bir farklılık görülmemiştir. Güncellenen öğretim programlarına ilişkin öğretmenlerin bu güncelleme süreçlerinin içinde kendine daha fazla yer bulabildiği, onların değerlendirmelerine de daha fazla önem verildiği ve bu doğrultuda öğretmenlere dönütler verecek bir sistemin kurulması öğretmenlerin öğretim programı farkındalıklarını arttırabilir. Günümüz koşulları da dikkate alınarak hizmet içi eğitim faaliyetlerinin artırılması, çeşitlendirilmesi ve bütün öğretmenlere ulaşılması öğretimi planlamaya, uygulamaya ve öğretim programlarına yönelik farkındalığı artırmaya katkı sağlayabilir. Araştırmanın nitel boyutunda; ortaokul öğretmenleri öğretimi planlamanın eğitimsel açıdan gerekli olduğunu, öğretim planlanırken temel alınan belgelerin ya da değişkenlerin genellikle öğrenci özellikleri ve fiziksel koşullar olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler öğretimi planlama çalışmalarını zümreleri ile birlikte yapmaya özen gösterdiklerini, öğretim planlanırken okul koşullarını bunun yanında ülke koşullarını dikkate almak gerektiğini, öğretim programlarını genel olarak olumlu bulduklarını ancak içerik ve uygulama açısından birtakım sorunlar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Ders kitapları hakkında olumlu görüşlerinin olmasının yanında çalışmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğu kitapların öğrenciye görelik, açıklık ve anlaşılırlık, içeriğin yetersiz olması, gereksiz detayların olması ve güncel olmayışları gibi hususlarda olumsuz görüşleri olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin tamamı öğretimi planlamanın gerekli ve faydalı olduğunu belirtmişlerdir ancak öğretmenlerin plan hazırlamak için çaba harcamadıkları, internet ortamından hazır olarak temin ettikleri yıllık plânları kullandıkları saptanmıştır.