Otizm spektrum bozukluğu olan okulöncesi çocuklarda ortamlar arası geçişlerdeki problem davranışların azaltılmasında videoyla model olmanın etkililiği

Bu araştırmada OSB olan okulöncesi çocukların ortamlar arası geçişler sırasında sergiledikleri problem davranışları azaltmak ve uyumlu bir şekilde geçiş yapmalarını sağlamak üzere sunulan videoyla model olma uygulamasının etkililiğini, kalıcılığını ve genellemesini belirlemek amaçlanmıştır. Ayrıca, araştırmaya katılan çocukların annelerinin araştırmanın sonuçlarına ve seçilmiş yöntemin işlevselliğine ilişkin görüşleri alınarak çalışmanın sosyal geçerliği belirlenmiştir. Araştırmada 3-6 yaş aralığında OSB olan üç erkek çocukla çalışılmıştır. Hedef davranışlar olarak özel eğitimden spor dersine, özel eğitim dersinden bir sonraki özel eğitim dersine ve özel eğitimden grup dersine geçişler sırasında ortaya çıkan problem davranışların azaltılması çalışılmıştır. Araştırmada tek-denekli araştırma modellerinden yoklama denemeli katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular tüm katılımcıların ortamlar arası geçişler sırasında sergiledikleri problem davranışların azaldığını, katılımcıların uyumlu bir şekilde ortamlar arası geçişi gerçekleştirdiklerini, öğrendikleri davranışı uygulama tamamlandıktan bir, üç, beş hafta sonra da sürdürdüklerini ve bu davranışları farklı kişilerle genelleyebildiklerini göstermiştir. Araştırmadan elde edilen sosyal geçerlik bulguları da araştırma sonuçlarının katılımcıların anneleri açısından memnuniyet verici olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu (OSB), Videoyla model olma, Ortamlar arası geçiş, Problem davranış, Okulöncesi çocuklar.