Post-Covid 19 hasta semptomlarına etki eden faktörler

Amaç: Bu çalışma ile PCR + vaka olarak tedavi altına alınan Covid-19 hastalarının, hastalık sonrasında, hastaneye başvurmalarına neden olan semptomlarına etki eden faktörlerin (demografik özellikler, ek hastalıklar, tedavi yeri, tedavide kullanılan ilaçlar, radyolojik tutulumun derecesi, labaratuar parametreleri) araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Mayıs 2020-Mayıs 2021 tarihleri arasında PCR + Covid-19 tanısı sonrasında polikliniğimize semptomatik olarak başvuran 570 hastanın tıbbi dosyaları; demografik özellikler, ek hastalıklar, tedavi yeri, tedavide kullanılan ilaçlar, radyolojik tutulumun derecesi, labaratuar parametreleri açısından incelenerek, hastalık sonrası başvuru semptomlarına etki edebileceği öngörülen faktörler kaydedilmiştir. Bulgular: Tarafımıza başvuran hastaların başvuru anındaki en sık yakındığı semptom halsizlik-yorgunluk olarak bulundu. Bunu nefes darlığı, öksürük, myalji ve sırt-göğüs ağrısı izledi. Başvuru günü, sigara içimi, radyolojik tutulum derecesi ile herhangi bir semptom arasında ilişki saptanmadı. Halsizlik-yorgunluk için ileri yaş, hipertansiyon ve diabet varlığı, WBC değerinin normal değer aralığının dışında olması (düşük ya da yüksek), CRP değerinin yüksek olması, tedavide steroid kullanılması risk faktörü olarak bulundu. Sırt-göğüs ağrısı için kadın cinsiyet risk faktörü olarak bulundu. Myalji için BKİ değerinin 35'ten yüksek olması, hipertansiyon varlığı, lenfopeni, antiviral tedavi kullanımı, ferritin değerinin normal değerin dışında olması (düşük ya da yüksek) risk faktörü olarak bulundu. Nefes darlığı için CRP değerinin yüksek olması, hastanede yatırılarak tedavi görmek, steroid, antisitokin ve post-covid rehber profilaksisi kullanımı, Astım-KOAH varlığı risk faktörü olarak bulundu. Öksürük için CRP değerinin yüksek olması risk faktörü olarak bulundu. Sonuç:Virüs ile enfekte veya reenfekte olan kişi sayısının her geçen gün artması, postcovid semptomatik olan kişi sayısını da artırmakta ve tüm dünyada günlük hayat olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle bu semptomlara etkisi olabilecek faktörlerin belirlenmesi önem arz etmekte ve nedenlerin belirlenmesi için daha fazla sayıda araştırma yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Covid-19, post covid semptom, takip, nefes darlığı, halsizlikyorgunluk, öksürük, myalji