Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının onuncu sınıflarda geometriye ilişkin akademik başarı, kalıcılık, tutum ve motivasyona etkisi

Bu çalışmanın genel amacı, onuncu sınıf matematik dersi geometri öğrenme alanında probleme dayalı öğrenme yaklaşımının; akademik başarı, kalıcılık, tutum ve motivasyona etkisini incelemektir. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu deneme modelinde tasarlanmıştır. Uygulama 2018–2019 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında, Adana ili Seyhan İlçesinde bulunan bir Anadolu Lisesinde okuyan toplam 95 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, bir deney ve iki kontrol grubu kullanılmıştır. Uygulama, 9 hafta sürmüştür. Dersler, deney grubunda probleme dayalı öğrenme yöntemine, kontrol gruplarında ise 2018–2019 Matematik Dersi Öğretim Programına göre hazırlanan kılavuz kitap doğrultusunda işlenmiştir. Dersler, Deney ve Kontrol-1 grubunda araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Kontrol-2 grubunun ise dersleri başka bir matematik öğretmeni tarafından yürütülmüştür. Çalışmada, probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğretim sürecindeki etkisinin ortaya konulabilmesi için nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen "Çokgenler ve Dörtgenler Başarı Testi" deney ve kontrol gruplarında ön test, son test ve kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Bunun yanı sıra Duatepe Paksu (2004) tarafından geliştirilen "Geometri Tutum Ölçeği" ve Aktan (2013) tarafından geliştirilen "Matematik Motivasyon Ölçeği" işlem öncesinde ve işlem sonrasında deney ve kontrol gruplarında uygulanmıştır. Uygulama bitiminden 4 hafta sonra Başarı Testi, Geometriye Yönelik Tutum Ölçeği ve Matematiğe Yönelik Motivasyon Ölçeği kalıcılığı ölçmek amacıyla üç gruba da uygulanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında deney grubunda yer alan öğrencilerin sürece ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada başarı testi; tutum ölçeği ve motivasyon ölçeğinden elde edilen veriler üzerinde, istatistiksel teknik olarak kovaryans analizi(ANCOVA) kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p<.05 olarak alınmıştır. Görüşme formundan elde edilen veriler, nitel araştırmalarda kullanılan içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen verilere göre; başarı testi, tutum ölçeği ve motivasyon ölçeği son test puanları açısından deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu çalışma neticesinde, onuncu sınıf matematik dersinde probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre hazırlanan eğitim ve öğretim sürecinin sonunda öğrencilerin öğrendikleri bilgilerin kalıcılığını arttırdığı sonucuna varılmıştır. Görüşme formundan elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir. Öğrenciler, probleme dayalı öğrenme yaklaşımı sayesinde, matematik derslerini önceki derslerden daha farklı ve eğlenceli bulduklarını, bunun sonucunda dersi daha çok sevdiklerini, gerçek yaşam senaryolarıyla oluşturulan problem durumları ile ilgi düzeylerini arttırdığı için öğrenmenin daha kalıcı şekilde gerçekleştiğini, ayrıca derse katılma isteklerinin arttığını belirtmişlerdir. Bu yaklaşımın, arkadaşlarıyla olan iletişimlerini arttırdığını ve hep birlikte daha yaratıcı fikirler bulmalarını sağladığını söylemişlerdir. Anahtar kelimeler: Geometri öğretimi, geometriye yönelik tutum, matematiğe yönelik motivasyon, kalıcılık, probleme dayalı öğrenme