Profesyonel futbolcu ve basketbolcu sporcuların beslenme alışkanlıkları ve bilgi düzeylerinin karşılaştırılması

Bu çalışma, profesyonel düzeyde futbol ve basketbol oynayan sporcuların beslenme alışkanlıkları ve bilgi düzeylerinin incelenerek, gruplar arası farkları saptamak ve yeni çalışmalara ışık tutmasını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Ocak 2021-Haziran 2021 tarihleri arasında 18-35 yaş aralığındaki 60 futbolcu ve 44 basketbolcu olmak üzere toplam 104 profesyonel sporcu ile gerçekleştirilmiştir. Sporcuların beslenme alışkanlıkları ve bilgi düzeylerinin saptanması amacıyla 44 sorudan oluşan bir anket düzenlenmiştir. Sporcuların beslenme durumlarının değerlendirilmesi için 3 günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde futbolcuların %81,7'si, basketbolcuların %81,8'i beslenmesine dikkat ettiğini belirtmiş, gruplar arası anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Futbolcuların %56,7'si, basketbolcuların %52,3'ü besin destekleri kullanmaktadır (p>0,05). Öğün atlayan sporcuların öğün dışı beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkiye göre futbolcu ve basketbolcu sporcularda öğün atlayanların aynı zamanda öğün dışı beslenme alışkanlıkları olduğu saptanmıştır (p>0,05). Enerji alım ortalamaları futbolcularda 3630,81±303,89 kkal, basketbolcularda 3680,61±338,45 kkal'dir (p<0,05). Kahvaltı yapmayan futbolcu ve basketbolcu sporcuların günlük enerji ve protein alım ortalamaları düzenli kahvaltı yapan sporculara göre daha azdır (p<0,05). Futbolcuların %93,3'ü ve basketbolcu sporcuların tamamının sıvı alımına dikkat ettiği saptanmış, gruplararası farklılık olmaması bakımından anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Sıvı alımına dikkat eden futbolcu ve basketbolcu sporcuların, antrenman/müsabaka öncesi sıvı tüketimleri benzer özellik göstermektedir (p>0,05). Sporcuların branşına göre eğitim durumları ile alkol kullanımı arasındaki ilişki incelendiğinde eğitim durumu ile alkol kullanımı arasındaki anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür (p>0,05). Futbolcuların besin destek ürünleri kullanım oranı %56,7, basketbolcularda ise %52,3'tür. Futbolcuların, basketbolculara göre besin destek ürünleri kullanımına daha fazla yatkın olduğu görülmektedir (p<0,05). Futbolcuların %52,9'u, basketbolcuların %47,8'i kondisyonerlerin önerisiyle besin destek ürünleri kullandıklarını belirtmiştir. Sporcuların bilgi kaynağı olarak gösterdiği antrenör, kondisyoner vb. personelin düzenli bir şekilde sporcu beslenmesi konusunda kurs, seminer, ders vb. kaynaklarla desteklenmesi gerekmektedir. Literatüre farklı branşlardaki sporcuların beslenme durumları ve bilgi düzeylerini saptamaya yönelik çalışmaların yapılarak katkıda bulunulması ve spora olumlu katkılarının öneminin vurgulanmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.