Sinemada kötülük problemi: Dogville ve Manderlay filmlerinde kötülüğün arka planı

Din felsefesinin başlıca sorunlarından biri olan kötülük problemi çokça tartışılan bir konudur. Biz de bu konuyu tartışmak için Lars Von Trier'in Dogville ve Manderlay filmlerini ahlaki kötülük açısından ele aldık. Kötülük olgusunun nedenlerini ve sonuçlarını ahlaki açıdan tartıştığımız tezimizde, Dogville ve Manderlay'de kötülük içeren olayları analiz ettik. Ayrıca şartlar değiştiğinde kötülüğün, insan doğasında kendisini nasıl gösterebileceğini tartıştık. Kişi mevcut durumundan uzaklaştığında ve gücü elde ettiği zaman kötü bir insan haline gelebilmektedir. Kötülük problemini sinema üzerinden ele almamızın sebebi, bu problemin uzun yıllardır soyut bakış açısı ile tartışılması sebebiyle alanda bu tür çalışmaların az olmasıdır. Kötülük problemi soyut bakış açısıyla ele alındığı zaman bazı konular anlaşılmayabilir. Bu sebeple kötülük problemini soyut bakış açısından uzaklaştırıp somut bakış açısıyla inceleyeceğimiz filmler üzerinden ele almak konuyu daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Diğer yandan ahlak, iyilik, kötülük, özgürlük, irade, sorumluluk gibi soyut kavramları sinemadaki karakterlerle cisimleştirerek göstermeye çalıştık. Böylece problemin gerçek hayattaki karşılığını da göstermiş olduk. Bu tez, seçilen filmlerde kötülük sorununun somutlaştırılmış olmasıyla diğer çalışmalardan ayrılmaktadır. Üstelik Dogville ve Manderlay filmlerindeki epizodik anlatımın avantajlarını kullanarak soruna gözlemci bakış açısıyla yaklaşmayı başarabildik. Epizodik anlatım, film izleyen kişiye film izlediğini unutturmaması ve filmi sorgulatması bakımından diğer film tekniklerinden ayrılmaktadır. Bu durum da filmleri felsefi olarak incelememize yardımcı olmuştur. Sonuç olarak seçtiğimiz filmlerin ana karakteri olan Grace'in ahlaki değer ve yargılarının değiştiğini gördük. Aşırı hoşgörülü olduğuna ve bununla bağlantılı olarak yüksek ahlaki değerlere sahip olduğunu düşündüğüne şahit olduk. Ancak koşullar değişip güç kazandığında tam tersi yönde davrandığına da şahit olduk. Dolayısıyla hoşgörünün her zaman olumlu sonuçları olmayabileceğini, bazen de umulmayan olumsuzluklara neden olabileceğini söyleyebiliriz.