Sınıf öğretmenlerinin mesleki genel yeterlilikler ile ilgili hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin mesleki genel yeterlilikler bağlamında, günümüzdeki hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının hangi alan ve konularda ne seviyede yoğunlaşmış olduğunu tespit etmektir. Araştırmada, tespit edilen bu ihtiyaçların öğretmenlerin cinsiyet, yaş ve kıdemlerine göre; bilgi, mesleki beceri, tutum ve değerler boyutunda farklılık gösterip göstermediği, farklılık var ise ne şekil ve oranda gösterdiği belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilerden yararlanarak, sınıf öğretmenlerine yönelik mesleki genel yeterliliklerin artırılması için hizmet içi eğitim önerilerinin oluşturulması hedeflenmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin kullanıldığı araştırmanın evreni, Sakarya ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıftan sınıf öğretmenleri ile okul yöneticilerinden(müdür ve müdür yardımcıları) oluşmaktadır. Örneklem ise merkez ilçelerinde görev yapmakta olan ve seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemi ile belirlenen 322 sınıf öğretmeninden ve 9 okul yöneticisinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen mesleki genel yeterlilikler anket formunun sınıf öğretmenlerine uygulanmasıyla toplanmış olup,edinilen verilerin analizinden önce normallik testi yapılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testlerinden yararlanılmıştır. Okul yöneticilerinden veri elde etmek için ise, yine araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu uygulanarak, veri analizinde nitel araştırma yönteminin içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Sınıf öğretmenlerine uygulanan mesleki genel yeterlilikler anketi analiz sonuçlarına göre; öğretmenlerin "meslek bilgisi" boyutunda yer alan, alan bilgisi, alan eğitimi bilgisi ve mevzuat bilgisi alt boyutlarında ve "meslek beceri" boyutunda yer alan, eğitim öğretimi planlama, öğrenme ortamları oluşturma, öğrenme ve öğretme sürecini yönetme, ölçme ve değerlendirme bilgisi alt boyutlarında ve yine "tutum ve değerler" boyutunda yer alan, milli, manevi ve evrensel değerler, öğrenciye yaklaşım, iletişim ve işbirliği, kişisel ve mesleki gelişim alt boyutlarında kendilerini "yeterli" gördükleri tespit edilmiştir.Sınıf öğretmenlerinin; "cinsiyetlerine" göre mesleki bilgi, mesleki beceri, mesleki tutum ve değerler boyutlarında ki yeterliliklerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır, ancak; "yaş düzeylerine" göre, mesleki bilgi, mesleki beceri, mesleki tutum ve değerler boyutlarında yeterliliklerine ilişkin görüşleri arasında anlamlı farklık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin; yaş düzeyi arttıkça daha az eğitim ihtiyacı olduğu görüşünde oldukları bulunmuş olup, "kıdemlerine" göre, mesleki bilgi, mesleki beceri boyutlarında eğitim ihtiyaçlarına ilişkin görüşleri arasında anlamlı farklılık bulunmazken, mesleki tutum ve değerler boyutundaki yeterliliklerine ilişkin görüşleri arasında kıdemli öğretmenler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Okul yöneticileri ile yapılan görüşme sonucuna göre sınıf öğretmenlerinin; alan bilgisi, değişen öğretim programlarına uyum sağlama, mevzuat bilgisi konuları ile milli, manevi ve evrensel değerler alanıyla, öz değerlendirme yaparak, kişisel ve mesleki gelişimlerini sağlama alanında "yetersizliklerinin' olduğu bulunmuş olup, öğretim planlaması ve öğrenme öğretme ortamı oluşturma konularında "kısmen yeterli " olduklarını bulunmuştur. Öğrenme öğretme sürecini yönetme, ölçme ve değerlendirme yapma, öğrencilere yaklaşım ve gelişimlerini destekleme konusunda, öğrenci, meslektaş, aile ve eğitimin diğer paydaşları ile ilişki kurma, işbirliği yapma alanında "yeterli" oldukları bulunmuştur. Sonuç olarak; sınıf öğretmenlerinin mesleki genel yeterlilikler bakımından ihtiyaç duyduğu hizmet içi eğitim gereksinimleri,içinde bulunduğumuz çağa göre tespit edilmeli ve buna göre hizmet içi eğitimlerin planlanarak öğretmenlerin hizmet içi eğitimleri gerçekleştirilmelidir. Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerin ilgili bölümleri ile işbirliği yapılarak çağın gereksinimlerine göre geliştirilmiş nitelikli hizmet içi eğitimler öğretmenlere planlı olarak uygulanmalıdır.