Sosyal bilgiler dersinde bir eğitim aracı olarak sanal müze kullanımı

Müzeler, Sosyal Bilgiler derslerinde bir eğitim ortamı olarak sık sık yararlanılan mekânlardandır. Öğrencilerin bilgiyi, gerçek nesnelerle ve kendi kurdukları ilişkilerle zihinlerinde yapılandırmalarını sağlayan çok önemli yaşantılar sağlar. Bütün yararlarına ve öğretim programlarında yer almasına rağmen müze gezilerini sık gerçekleştirmek oldukça zordur. Gelişen teknolojinin değişen müzecilik anlayışıyla buluşmasından ortaya çıkan sanal müzeler, gerçek müze gezilerinin risklerini ortadan kaldırmaktadır. Sınıf ortamından ayrılmadan müze ziyareti yapma fırsatı sağlayan sanal müzeler öğretmenler tarafından son yıllarda kullanılmaya başlanmıştır. Ancak yapılan araştırmalarda öğretmenlerin sanal müzeleri kullanmadan önce herhangi bir ders planı hazırlamadıkları, aktif öğrenme tekniklerini kullanmadıkları ve değerlendirme çalışmaları yapmadıkları görülmüştür. Bu araştırmada sanal müze kullanımının hangi şartlarda uygulandığında daha verimli olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın temel amacı sosyal bilgiler derslerinde, sanal müzelerin etkili bir eğitim aracı haline getirilmesine ışık tutmaktır. Bu nedenle yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması planlanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan etkinlik programı çerçevesinde, sanal müzelerden yararlanılan dersler aktif öğrenme teknikleri kullanılarak yürütülmüştür. Program sırasında ve sonunda öğrencilerden etkinlikleri ve programı değerlendirmeleri istenmiştir. Araştırmanın uygulama aşaması 2014-2015 öğretim yılının 2. döneminde İzmir ili Aliağa ilçesi Aliağa Toki Ortaokulu 8/B sınıfında öğrenim gören 10'u kız, 9'u erkek olmak üzere toplam 19 öğrenci ile sürdürülmüştür. Araştırmanın veri toplama sürecinde, yapılan dersler video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Bunun yanı sıra etkinliklerden oluşan çalışma yaprakları ile etkinlik değerlendirme formları incelenmiştir. Araştırmanın en son kısmında ise, öğrenciler ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine dayalı görüşmeler yapılmış ve bu görüşmeler araştırmacı tarafından yazıya aktarılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ise, sanal müzelerden yararlanmak üzere hazırlanan etkinlik programının, kazanımların aktarılmasında başarılı olduğu; öğrencilerin, kroki çizme, şiir yazma, drama, hamurdan nesne oluşturma, hikaye yazma ile sanal müze hazırlama gibi etkinlikleri ve grup çalışmalarını beğendikleri, dersler sırasında kendilerini müzede gibi hissettikleri, uygulanan etkinliklerin derslere dinamizm getirdiği ve öğrencilerin kendi sanal müzelerini hazırlayabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin sanal müzelerden yararlanırken aktif öğrenme tekniklerini kullanmaları, öğrencilere kendi sanal müzelerini oluşturabilecekleri ödevler hazırlamaları ve sanal müzelerden yararlanılacak ders planlarının hazırlanarak sanal müzeler üzerinden paylaşılması gibi öneriler getirilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER Sosyal Bilgiler, Sanal Müze, Etkinlik Programı.