Sporcularda besin tüketiminin 24 saatlik besin tüketim ve dijital fotoğraflama yöntemiyle saptanması

Bu çalışma, profesyonel sporcuların ve sedanter bireylerin besin tüketim durumlarının, 24 saatlik besin tüketim ve dijital fotoğraflama yöntemleriyle belirlenmesi ve bu yöntemlerin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Türkiye Futbol Federasyonuna bağlı profesyonel bir futbol takımının 21 oyuncusu ve aynı takımda görevli 20 sedanter birey olmak üzere toplamda 41 erkek katılımcı üzerinde yapılmıştır. Katılımcıların genel özellikleri, antrenman bilgileri ve beslenme alışkanlıkları bir anket formu ile sorgulanmıştır. Katılımcıların boy uzunluğu (cm), vücut ağırlığı (kg) ve sporcuların vücut yağ yüzdesi (%) ölçümü araştırmacı tarafından yapılmıştır. Öğle yemeğinde sporcuların ve sedanter bireylerin tabaklarındaki yemek miktarları öğün öncesi ve sonrası olmak üzere ilgili araştırmacı tarafından fotoğraflama tekniği ile kaydedilmiştir. Ertesi gün, bireylere 24 saatlik besin tüketim yöntemi uygulanarak bir önceki gün öğle yemeğinde tükettikleri besinler ve miktarları sorgulanmıştır. Çekilen fotoğraflar ve 24 saatlik besin tüketim formları, araştırmacı diyetisyen tarafından değerlendirilerek bireylerin besin tüketimleri saptanmıştır. Sporcuların ve sedanter bireylerin yaş ortalaması (X̅±S) sırasıyla 26.2±4.93 ve 38.6±10.31 yıldır. Sporcuların öğle yemeğindeki ortalama enerji alımı 24 saatlik besin tüketim ve dijital fotoğraflama yöntemine göre sırasıyla 740.6±335.21 ve 553.3±253.39 kkal ve sedanter bireylerin 941.7±393.09 ve 659.9±284.85 kkal'dir. Sporcuların enerji, karbonhidrat, karbonhidrat (%TE), bitkisel protein, bitkisel protein (%TE), diyet lifi, tiamin, C vitamini, B6 vitamini, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir ve sıvı alımları 24 saatlik besin tüketim yönteminde dijital fotoğraflama yöntemine göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sporcuların, protein (%TE), hayvansal protein (%TE), yağ (%TE), doymuş yağ asidi (%TE), çoklu doymamış yağ asidi (%TE), tekli doymamış yağ asidi (%TE) alımları dijital fotoğraflama yönteminde 24 saatlik besin tüketim yöntemine göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sedanter bireylerin enerji, karbonhidrat, protein, bitkisel protein, hayvansal protein, yağ, kolesterol, diyet lifi, E vitamini, tiamin, riboflavin, niasin, folat, B12 vitamini, C vitamini, B6 vitamini, potasyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir ve çinko alımları 24 saatlik besin tüketim yönteminde dijital fotoğraflama yöntemine göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Sporcu ve sedanter bireyler arasında karbonhidrat (%TE), protein (%TE), bitkisel protein (%TE), hayvansal protein, hayvansal protein (%TE), yağ, yağ (%TE), doymuş yağ asidi (%TE), çoklu doymamış yağ asidi (%TE), tekli doymamış yağ asidi (%TE), kolesterol, sıvı tüketimi, niasin ve B12 vitamini değerleri, iki yöntem arasındaki fark ortalamaları açısından istatistiksel açıdan anlamlı olarak farklı bulunmuştur (p<0.05). Sporcularda yağ (%TE), sıvı tüketim, niasin miktarı dışındaki tüm değerlerde , 24 saatlik besin tüketim ve dijital fotoğraflama yönteminden elde edilen veriler arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0.05). Sedanter bireylerin diyet lifi, sıvı tüketimi, B6 vitamini, potasyum, magnezyum alımları dışındaki tüm değerlerde 24 saatlik besin tüketim ve dijital fotoğraflama yönteminden elde edilen veriler arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0.05). Bland-Altman analizinde, sporcularda iki yöntem arasında uyum bulunurken, sedanter bireylerde bulunmamıştır. Sonuç olarak dijital fotoğraflama yöntemi teknolojik bir yöntem olması sebebiyle uygulanması kolay ve hızlı bir yöntemdir. Her besin tüketimini saptama yönteminin bazı avantaj ve dezavantajları bulunmaktadır. Bu nedenle birden fazla yöntemin birlikte uygulanarak besin tüketiminin belirlenmesinin, beslenme durumunu saptama konusunda daha doğru bilgiler sağlayacağı düşünülmektedir.