Fotoğraf
154 theses under this subject heading
Sanat ve grafik tasarımda disiplinlerarası etkileşim, fotoğraf ve resimleme etkileşimi ve uygulamaları
Tarihsel süreçte, tıpkı insanlığın geçirdiği evreler gibi, sanat, sürekli gelişim ve dönüşüm içerisindedir. Hızla gelişen makineleşme süreci ile, sosyal, ekonomik dönüşümler sanatçıya yeni açılımlar sağlanmıştır. Fotoğraf, fotomekanik baskı işlemleri gibi icatların bulunması, Kübistlerin deneysel arayışları sayesinde kolaj ve asamblaj tekniğinin bulunması, Dada, Pop, Kavramsal Sanat gibi akımların doğmasına, sanatçının kendi yeteneğini daha belirgin bir biçimde ifade etmesini sağlamıştır. Bu süreçle birlikte sanatta deneysel arayışlar ve disiplinlerarası etkileşimler söz konusu olmaya başlamıştır. Sanatta disiplinlerarası etkileşim fotoğraf ve resim sanatında da görülmüştür. Bu çerçevede fotomontaj, fotokolaj, kolaj ve asamblaj gibi tekniklerle fotoğraf ve resim sanatının disiplinlerarası etkileşimine dayanan yapıtlar ortaya çıkmıştır. Fotoğraf ve resimleme tekniği birlikte kullanıldığında anlatım açısından yeni bir etki ve boyut kazanmaktadır. Diğer sanat dallarında görülen disiplinlerarası etkileşim grafik tasarımda da ortaya çıkmış, fotoğraf ve resimleme (illüstrasyon) arasında da söz konusu olmuştur. Bu araştırmada, fotoğraf ve resimleme sanatının etkileşimi çerçevesinde yeni deneysel arayışlara gidilmiş; uygulanan resimlemelerde, kâğıt, çıta, kumaş, iplik gibi malzemeler kullanılarak anlatıma yeni bir boyut kazandırılmaya çalışılmıştır. Bu malzemelerle yaratılan üç boyutlu etki ile çeşitli duyu ve duygulara hitap ederek beslenme, barınma ve sevgi gibi hayvan hakları konusunda farkındalık yaratılmak hedeflenmiştir.
Grafik tasarımda fotoğraf ve tipografi
Bu tez çalışmasının amacı grafik tasarıma etki eden en önemli iki elemanın yani fotoğraf ve tipografinin geçmişten günümüze kadar süren tarihsel serüvenini aktarmaktır. Tezin ilk bölümünde grafik tasarımın tanımından, tarihi gelişiminden ve günümüzü tamamen etkisi altına almasından bahsedilmiştir. Fotoğraf ve tipografiyi anlatmadan önce grafik tasarımın tanımını bilmek ve tarihini anlamak gerekmektedir. İkinci bölümde fotoğrafın kısa tarihi, insanların yaşamına dahil olması ve değişen zamanla birlikte hem bilimsel hem de görsel olarak geliştiği gibi toplumlar üzerinde oluşturduğu etkileri, iletişim ve reklamcılık alanında görsel bir araç olarak kullanımı dijital çağda bilgisayarın da icadıyla birlikte grafik tasarım içerisindeki önemi anlatılmıştır. Üçüncü bölüm tipografinin incelenmesine ayırılmıştır. Tipografinin tarihsel gelişimi, değişen zamanla ve akımlarla biçimlenmesi, günümüzde tipografinin kullanım alanları ve grafik tasarımdaki yeri tanımlanmaktadır. Bu çalışma ile sadece zamanın grafik tasarım ve öğeleri üzerine etkilerinden değil, grafik tasarımda fotoğraf ve tipografinin kullanımının toplumlar üzerine etkilerinden de bahsedilmektedir.
Küreyerel fotoğrafa özdüşünümsel bir yaklaşım: Bir sosyal medya tasarımı
Küresel ve yerel durumların iç içe geçtiği sosyo-kültürel, teknolojik ve sanatsal değişimler bağlamında, herhangi bir fotoğraf çalışmasının, nasıl anlamlandırılması gerektiği sorgulanabilir. Bu sorudan yolan çıkan bu çalışma, Gillian Rose'un (2012) eleştirel görsel yöntembiliminin ve Pierre Bourdieu'nun (2010: 36) özdüşünümsel yaklaşımının, söz edilen bağlamda, fotoğraf değerlendirmesini ne ölçüde karşılayacağını araştırmayı amaçlamaktadır. Bu iki yaklaşımın kapsayıcılığı, bu çalışma için tasarlanmış olan Web sitesi üzerinde gerçekleştirilen bir durum çalışması üzerinden araştırılmıştır. Rose'un (2012) değerlendirme soruları doğrultusunda, bir grup fotoğrafçının, eleştirmenin ve izleyenin katılımcıları oluşturması plânlanmıştır. Araştırmada, katılımcıların Web sitesi üzerindeki faaliyetlerine yönelik yarı katılımcı gözlem ve katılımcılarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. İki dönemin değerlendirmeleri karşılaştırıldığında, bir fotoğrafın "bağlam"ının bilinmesinin, önemli temalardan biri olarak ortaya çıktığı görülmüştür. Belirtilen yöntembilimin ve yaklaşımın uygulanması, eleştiri sürecinde, bir fotoğrafın toplumsal, teknolojik, estetik bağlamının ve eleştirmenlerin, izleyenlerin ve araştırmacının özdüşünümsel değerlendirmelerinin önemini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, bu çalışma üzerinden, fotoğraf eleştirisi ölçütlerine dair önemli konular ve fotoğrafçıların, izleyicilerin, eleştirmenlerin ve araştırmacının kişisel ve toplumsal altyapılarıyla ilişkili olan eğilimlerinin (habituslarının) fotoğraf üretim ve değerlendirme sürecine etkileri tespit edilmiştir.
Siblings of individuals with autism and their thoughts and feelings about their family
This study aimes to investigate the feelings and thoughts of elder siblings of children with autism spectrum disorder (ASD) about their family members. Participants were 3 non-disabled (ND) siblings of children with ASD, aged 15-16 years. Narrative inquiry were adopted to conduct the study. The ND siblings of children with ASD were given cameras and asked to introduce their family by 10 photographs within four days. The data were collected through semi-structured interviews via those photos and analyzed through narrative analysis. In the study, three main titles were given to all participants' stories. The first main title is about the participant's thoughts about themselves; the second main title is about the participant's thoughts about his/her sibling with ASD and the third main title is the participant's thoughts about his/her family. We can infer the following results from the words of the three adolescents who have siblings with ASD: The male sibling feel embarrassment about behaviors of his sibling with ASD; siblings feel nervous about their sibling's future; all three seem to have lack of information about ASD; they are not satisfied about the time they spend with their parents; besides female siblings seemed acquiescent and protective towards the child with ASD. Implications and future research needs were discussed according to the findings of the study. Keywords: autism spectrum disorder, sibling, family, photo elicitation, narrative, qualitative research
Türkiye'deki ulusal gazetelerin haber fotoğrafı seçiminde tercih öznesi olarak kadın fotoğraflarının feminist ideoloji çerçevesinde göstergebilimsel çözümlemesi
Kadının gazetelerde temsil ve sunuş biçiminin, gazetelerin kapak sayfalarında (1. sayfa) yer alan fotoğraflar üzerinden incelendiği bu çalışmada; gazetede yayınlanan fotoğraflar kadın ideolojisi çerçevesinde ele alınmıştır. Bu tez kapsamında kadın ideolojisinin tarihi, görüşlerin dayandığı temeller ve kadın hareketinin günümüzdeki konumu açıklanmaya çalışılmıştır. Göstergelerin yapıları oluşturduğu yapısalcı düşünce, fotoğrafların anlamlı metinlere dönüştürüldüğü göstergebilim tarihi gelişim süreci içinde değerlendirilmiş, göstergebilimin uygulama yöntemleri değerlendirilmiştir. Tez kapsamında gazetelerin kadına ne oranda yer verdiği, kadın fotoğraflarının hangi haberlerde daha sık yayınlandığı, kadınların fotoğraflardaki temsil biçimleri ile fotoğraf seçimlerinde kadın fotoğrafına yönelik bir tercihin olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada içerik analizi yönetimi ile göstergebilimsel çözümleme birlikte kullanılmıştır. Tiraj raporları uyarınca Türkiye'nin en çok satan 5 gazetesi (Hürriyet, Sabah, Posta, Habertürk ve Sözcü) taranmıştır. İçerik analizi ile elde edilen verilerde, kadının temsil biçimlerine ilişkin haber odaklı araştırmalarla benzerlik gösteren bulgulara ulaşılmıştır. Gazetelerdeki fotoğrafların, yarısına yakınında (%48,44) sadece erkeklerin bulunduğu, kadınların ise; ancak 5 fotoğrafın 1'inde (%18,35) yer alabildiği belirlenmiştir. Tezin niteliksel çözümlemesinde toplumun tamamını ya da hem kadınları hem de erkekleri ilgilendiren konularda içinde sadece kadın olanların kullanıldığıfotoğrafların göstergebilimsel çözümlemesi yapılmıştır. Alanyazındaki bilgiler ışığında ataerkil sistem ve onun geliştirdiği toplumsal cinsiyet rollerinin; kadının, toplum içindeki erkekle eşit bir varlık olarak değil de ikincil, yetersiz ve değersiz olarak görülmesine, annelik ve ev kadınlığı ile sınırlandırılmasına yol açtığı vurgulanmaktadır. Bu tezde de kadının, eşitsiz varlığının yanı sıra kadının basındaki temsilinin biçimsel açıdan sorunlu olduğu ortaya çıkmıştır. Yayınlanan az sayıdaki (%18,35) kadın fotoğraflarının, yüzde 25'i kadını cinsel nesne ya da haz nesnesi olarak gösteren fotoğraflardır. Kadının, erkekle; eşit bir varlık olarak temsil edildiği fotoğrafların oranı ancak yüzde 12,67'de kalırken, konuları itibariyle kadınların yer aldığı fotoğraflar genellikle; magazin haberleri ile asayiş ve 3. Sayfa ya da terör ve mülteci olaylarında yoğunlaşmaktadır. Sonuç olarak; içinde kadınlar yer aldığı fotoğrafların göstergebilimsel çözümlemesinin genel olarak belirli temsil biçimlerine ilişkin anlam ve yananlamlar içerdiği, siyaseti konu alan ya da bilim insanını vurgulayan hiçbir fotoğrafta kadınların olduğu fotoğrafların tercih edilmediği ortaya çıkmıştır. Göstergebilimsel çözümleme sonucunda kadınların tercih edildiği fotoğraflarda, kadının genel olarak; cinsel bir nesne veya haz aracı, eğlenceye düşkün, duygularını kontrol edemeyen ve mantıktan uzak, acının öznesi, çoğu zaman mağdur ya da mağdur yakını, anne veya fedakar kadın gibi toplumsal rolleri pekiştiren anlam ve yan anlamlar taşıdığı belirlenmiştir.
Osmanlı Dönemi kuş saraylarının belgesel fotoğrafçılık yöntemi ile tanıtılması
Günümüzde fotoğraf hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş, gelişen teknoloji sayesinde ulaşılabilirliği ve kullanımı artmıştır. İnsanoğlunun dikkatini çeken görselleri en ince ayrıntısına kadar kaydedebilen fotoğraf, dikkat çekiciliği, akılda kalıcılığı ve sosyal medya sayesinde birçok insana ulaşılabilirliği ile önemli bir iletişim aracı haline gelmiştir. Belgesel fotoğrafçılık ise tarihe not düşmek amacıyla fotoğraf teknikleri kullanarak çeşitli olayları, değerleri, kültürü, sanatı ve doğayı gelecek kuşaklara aktarmada bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Osmanlı dönemi kuş sarayları geleneksel Osmanlı mimarisinin önemli unsurlarından biri olmasına rağmen günümüzde gerek mimari, gerek sanatsal ve işlevsel yönü yeterince bilinmemektedir. Bu nedenle kaybolmaya yüz tutmuş Osmanlı dönemi kuş saraylarının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi amacıyla görsel olarak kayıt altına alınması ve bu yapıtlara ilişkin bir bilgilendirme ve tanıtma kataloğu hazırlanması önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Osmanlı dönemi kuş saraylarının önemli örnekleri belgesel fotoğrafçılık yöntemi ile kayıt altına alınması hedeflenmiştir. Kayıt altına alınan fotoğraflar bu araştırma ürünü olarak hazırlanan "Osmanlı İmparatorluğu Dönemi İstanbul'un Kuş Sarayları" kataloğuna temel oluşturmuştur. Bu araştırma kapsamında; Amcazade H. Paşa Sıbyan Mektebi, Arap Hanı, Ayazma Camii, Bali Paşa Camii, Bereketzade Medresesi, Büyük Selimiye Camii, Büyük Yeni Han, Darhane-i Amire, Eyüp Sultan Camii, Feyzullah Efendi Medresesi, Halep Pasajı, Laleli Türbesi, Necati Bey Caddesi 136 No'lu Dükkân, Seyyit Hasan Paşa Medresesi, Süleyman Halife Sıbyan Mektebi, Şah Sultan Mektebi, Şeyh Davud Hanı, Taksim Meksemi ve Yeni Valide Camii' nin bulunduğu mekânlara gidilerek, kuş evlerinin konumu ve durumu gözlemlenmiştir. Kuş evleri fotoğraflanırken yapı mimari açıdan incelenmiş ve saha notları alınmıştır. Bu nadide eserlerin nerelerde oldukları, kuş evlerinin yapısıyla ilgili yorumlar, üzerinde bulundukları yapılarla ilgili bilgiler elde edilmiş ve kuş evlerinin fotoğraflarıyla görsel bir anlatım şekliyle gelecek kuşaklara hem yazılı hem de görsel bir bilimsel veri bırakılmıştır. Ayrıca Osmanlı kuş evlerinin, harita üzerinde konumlarının gösterildiği illüstrasyon ve bu kuş evlerinin fotoğraflarının bulunduğu katalog uygulama olarak gerçekleştirilmiştir. Katalogda kuş evlerini üzerinde barındıran yapıların fotoğrafları ile bilgileri ve kuş evlerinin inceleme notlarına da yer verilmiştir.
Toplumsal hayatın sosyal sürdürülebilirliğinde mimari fotoğrafın yeri
1826 yılında Joseph N. Niepce tarafından oluşturulan ilk görüntü fotoğraf tarihini başlatmış ve fotoğrafın keşfi fotoğraf sanatçılarını farklı bölgelere yöneltmiştir. Bu bölgelerdeki yapılar, caddeler, sokaklar ve bu bölgelerin kültürleri fotoğraflanmış, günümüze kadar ulaşan bu fotoğraflar bugün bizlere o dönemler hakkında önemli bilgiler sunarak tarihin değerli belgelerini oluşturmuştur. Mimari; bir toplumun, milletin birçok özelliğini içinde barındıran bir alandır. Her mimari yapının, bir kültürün izlerini taşıdığı ve de dönemine ait en önemli göstergeler olduğu gerçeğinden hareketle, geçmişten bize ulaşan ve bizden de gelecek nesillere aktarılacak, dönem hakkında bilgi verecek mimari eserlerin, kültürel ve doğal birikimlerin korunması gerekliliğinden Eskişehir İlinde tabiat ve kültür varlıkları araştırılmıştır. Araştırma kapsamında varoluşlarının kanıtı mimari fotoğraf sanatı ile aktarılmıştır. Sahip olunan kültür varlıklarının bulundukları kültür ve varoldukları coğrafyanın bir parçası olarak toplumsal hayatın sosyal sürdürülebilirliğinde mimari fotoğrafın önemi vurgulanmış, fotoğrafın aynı zamanda eleştirel gücü, toplumsal gerçekleri dile getirme ve onları değiştirmedeki başarısı göz önünde bulundurularak fotoğraflanan yapıların, yok oluşlarının önlenmesi ve durdurulması hususunda toplumsal farkındalık yaratarak tarihsel ve kültürel bilincin gelişmesine yönelik önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Mimari, Işık, Aktarım, Tarihi Çevre, Sürdürülebilirlik.
E -dergilerde fotoğraf kullanımının sayfa düzenlemesi ilkelerine dayanarak incelenmesi ve izleyici açısından etkililiği
İnsanın dünyayı algılamasında ve iletişim kurmasında görme duyusu öncelikli olmuştur. İnsanlar arasındaki iletişim dil ile sağlanmadan önce görsel işaretlerle gerçekleştirilmiştir. Görsel işaretlerle iletişimin vazgeçilmez alanlarından biri fotoğraftır. Fotoğraf, genellikle metinlerin ve fikirlerin tanımlanması, açıklanması, anlamının güçlendirilmesi ve mesajın hedef kitleye dolaysız olarak iletilmesi amacıyla kullanılır. Bunun yanısıra basın fotoğrafları bazen metnin yerini alır, ana mesajı bildirir ve kendisi haber olur.Dünya'da giderek yaygınlaşan internet kullanımı, ülkemizde de hatırı sayılır bir kullanıcı kitlesine sahiptir. Bu kullanım alanlarından biri sayısal ortamda yayın yapan e-dergilerdir. Ancak her geçen gün e-dergilerin sayılarının artmasına rağmen, e-dergilerin sayfa tasarımlarındaki niteliğin aynı düzeyde arttığı söylenemez. Özellikle de e-dergilerdeki fotoğraf kullanımı, izleyiciyi bilgilendirmesi, haberi ya da araştırmayı desteklemesi açısından son derece önemlidir. Bu yüzden bu araştırmada ?e-dergilerde fotoğraf kullanımının sayfa düzenlemesi ilkelerine dayanarak incelenmesini ve izleyici açısından etkililiği?ni belirlemek amaçlanmıştır; elde edilen sonuçlara göre de öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Görsel İletişim, E-Dergi, Fotoğraf, Sayfa Tasarımı, Grafik Tasarım
Afiş tasarımında illüstrasyon ve fotoğraf kullanımının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, illüstrasyon ve fotoğrafın afiş tasarımlarında kullanımına yönelik öğrenci görüşlerini değerlendirmek ve elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunmaktır. Bu araştırmada, kaynak tarama modeli ile nicel yöntemlerden yararlanılmıştır. Araştırmanın veri toplama aracındaki görseller, araştırmacının kendisi tarafından oluşturulmuştur.Her gün sayısız iletisine maruz kalan hedef kitlenin, iletilen mesajını algılaması için iletişimde farklı yöntemlerin bilinçli ve doğru bir biçimde saptanması, mesajın etkili bir şekilde oluşturmasına bağlıdır.Bir iletişim aracı olarak afiş tasarımı günlük yaşamın içinde doğrudan yer almasıyla diğer iletişim araçlarından ayrılmaktadır. Aynı zamanda afiş tasarımı, tüm sanatsal kaygıların ötesinde bir iletişim aracı olma özelliğini yapısında taşıdığından, iletiyi en etkili şekilde izleyiciye ulaştırabilmektedir.Genel olarak illüstrasyon; kitaplardaki, yazılı metni açıklamak ya da süslemek amacıyla yapılan resim olarak tanımlanabilir. İllüstrasyon sanatı batı ülkelerinde, endüstriyel devrimin gerçekleştiği yıllardan bu yana çeşitli dallara ayrılarak gelişmesini sürdürmüştür.Fotoğraf 19. yüzyıldaki icadından sonra hayatımızın hemen her alanında yer almıştır. Özellikle bir sanat dalı olarak kabul görmesiyle, sanat akımları içinde fotoğrafçıların kendilerini özgürce ifade etmelerine yarayan bir araç haline gelmiştir.Kısaca illüstrasyon ve fotoğraf, görsel iletişimin her alanında olduğu gibi afiş tasarımının vazgeçilme elemanlarından biridir. Afiş tasarımında fotoğraf ve illüstrasyon kullanımının öğrenci görüşlerine göre değerlendirildiği bu araştırmada, illüstrasyon'un fotoğrafa göre realist olması, renklerin dikkat çekmesi ve özgün olması bakımlarından daha etkili olduğu anlaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: İllüstrasyon, Fotoğraf, Afiş Tasarımı, Grafik Tasarım
360 derece panoramik sanal tur uygulaması: Dumlupınar Üniversitesi örneği
Gelişen teknolojiye paralel olarak ilerleme gösteren fotoğraf teknolojisi, dijital (sayısal) fotoğrafçılık ile sanal ortamda da kullanılmaya başlanmıştır. Son yıllarda dijital (sayısal) fotoğrafçılığın ulaştığı son noktalardan birisi de fotoğrafta sanal gerçekliktir. Fotoğrafta sanal gerçeklik; konuyu sonsuz bir görüş açısıyla interaktif (etkileşimli) olarak potansiyel kullanıcıya sunulmasıdır.Sanal gerçeklik tekniği ile elde edilen sanal tur uygulamalarının, görsellik açısından en çok tercih edilen türü, 360 derece panoramik sanal turlardır. Bu sanal turlar; yatay ve düşey eksenin tamamında gezinme imkânı sağladığından, kullanıcıya uygulama içerisinde gezinirken gerçeklik hissiyatı yaratmaktadır. Aynı zamanda çeşitli hareketli görüntü ve nesneler ile birlikte sanal tur içerisinde kullanıcıya rehber olacak tipografi (yazı) ve medya uygulamalarının da içerisine dâhil edilmesi; hem görsel zenginliğini artıracak hem de gezinilen mekân hakkında; bilgi alma ve fikir yürütme konusunda yardımcı olacaktır. Bu gerekçeler ışığında bu araştırmada, 360 derece panoramik sanal tur uygulama örneği oluşturulmuştur.Bu araştırma, genel tarama modellerinden literatür incelemesi, nitel yöntemlerden gözlem ve 360 derece panoramik fotoğraf çekimlerinin sayısal ortamda işlem görmesi ile gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda elde edilen veriler ile Dumlupınar Üniversitesi 360 derece panoramik sanal tur uygulaması oluşturulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sanal Tur, Panoramik Görüntü, Fotoğraf, Sanal Gerçeklik.
Sanat üretim ortamı olarak görüntü
Fotoğrafın icadına kadar, belirli bir yüzey üzerinde görüntülerin temsillerinin oluşturulmasının en geleneksel yöntemi, resim yapmaktı. Fotoğrafla birlikte elin işlevi, göze yüklenir ve geleneksel resmetme tekniklerinin yerini ışıkla resmetme almıştır. Video ise ışıkla resmetme sürecine daha önce var olmayan ekranı dâhil etmiştir. Ekran, ışıklı yüzeyin gündelik yaşama kattığı yeni kullanım biçimleriyle toplumsal bir dönüşümün de simgesi haline gelmiştir. Bu çalışma kapsamında, bir sanat üretim ortamı olarak görüntünün, mitoloji ve felsefe ile olan ilişkisi irdelenip, teknolojik gelişmeler ışığında kavramsal ve biçimsel olarak nasıl dönüştüğü ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Sanat, Görüntü, Kopyalama, Fotoğraf, Video, Resim.
Modernizm sürecinde kültürel bir temsiliyet aracı olarak, İstanbul'da; fotoğraf ve azınlıklar
Güncel sanat paradigma ve pratikleri içerisinde özerk bir yapılanmaya sahip olan fotoğraf olgusuna yönelik evrensel hipotez ve post-yapısalcı eleştirel dayanakların, yerel bir sorunsal üzerine odaklandığı proje, ele alınan konunun disiplinlerarası uzantıları bağlamında ortaya koyulmuştur. Modernizm sürecinde kültürel bir temsiliyet sorunsalı olarak belirleyici rol üstlenen fotoğrafın, İstanbul azınlıklarının ilk yerli stüdyolardan günümüze uzanan fotografik temsil anlayışı özelinde sorunsallaştırıldığı genel perspektif, göstergebilimsel bir kuramsal alt yapı üzerine temellenmiştir. Bu kavrayış zemini üzerine, disiplinlerarası sanat metodolojisinin öngördüğü evrensel teorik bağlamlar doğrultusunda konunun sosyo-stratejik, etno-kültürel ve siyasal boyutu eklemlenmiştir. Böylece, ele alınan sorunsalın çok yönlü açılımları arasında saptanan tarihsel ve güncel nedensellik ilişkilerinin karşılaştırmalı olarak modernizm eleştirisi temelinde yeni eleştiri ve okumalarına ulaşılmıştır. Post-yapısalcı eleştirel kavrayışın kaynaklık ettiği bilgi birikimi ve temsiliyet sorunsalının, disiplinler arası güncel sanat kuramlarının ön gördüğü bir eksende yeniden yapılandırıldığı çalışma, kuramsal referansların, konunun kendisine referanslık edecek kültürel birikimi ile bir arada yürütülmüştür. Bu aşama, yalnızca elde ki teorik alt yapı ve metinler değil, bu alt yapının öngördüğü sorunsalları kapsayacak nitelikte geniş bir görsel belge sunumu gerçekleşmiştir. Bu amaç doğrultusunda, alan araştırması, görsel arşiv taramaları ve sözlü tarih gibi sosyal bilim temelli metodlar, projenin öncelikli hedefi olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Böylece, eldeki kuramsal dayanakların temsil sorunsalı özelinde örneklenmiş yeni bir görsel seçkisi ortaya koyulmuştur. Bu aşamada, bir ara disiplin ve metod oluşturulması ön görülerek, çalışmada farklı disiplinlere dair anlayışların birbirlerine önerdiği sorunsallar kavramsal bir temelde yeniden kurgulanmıştır. Çalışmanın özgün metodolojik yapılanması doğrultusunda ortaya koyduğu öncelikli anlayış, teorik ve pratik düzlemin birbirlerine uygulanma süreçlerinde elde edilen bir ara disiplin kurgulama ve geliştirme fonksiyonunun gelecek projeler açısından öngördüğü metodolojik kaynaklık niteliğidir. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Azınlıklar, Modernizm, İstanbul, Kültürel Temsiliyet, İmaj Politikaları, Disiplinlerarası Sanat, Eleştirel Teori.
Fotoğrafın müzede kullanım şekilleri ve koleksiyon nesnesi olma kriterleri
Bu tezin amacı, fotoğrafın çeşitli türlerini, müze içinde farklı amaçlara yönelik kullanımları ile birlikte incelemek ve ?sanat ve koleksiyon nesnesi? olma başlığı altında, fotoğrafın müze nesnesi haline gelişini ve bunu sağlayan kriterleri araştırmaktır. Araştırma kapsamında birçok fotoğraf tekniği ve türü incelenmiş, bu teknik ve türlerin müzelerde nasıl sınıflandırıldıkları ve hangi amaçlara yönelik kullanıldıkları araştırılmıştır. Ayrıca müze içinde yer alan fotoğrafların onarım ve koruma koşullarına da değinilmiştir. Bu kısımda, kullanım alanı ne olursa olsun, tüm fotoğrafların özel ısı ve nem koşulları altında tutulmaları ve gerektiğinde özel kimyasal işlemlerden geçirilmeleri üzerinde durulmuştur. Çalışma kapsamında, yurtdışındaki birçok müze ile yazışmalar yapılmış, koleksiyonlarına seçtikleri fotoğrafları ne gibi kriterlere göre değerlendirdikleri incelenmiştir. Bu yazışmaların yanı sıra, mümkün olduğunca çok sayıda veri toplamak amacıyla birçok müze internet üzerinden tek tek incelenmiştir. Fotoğrafın icat edilmesine yön veren ve yol açan çalışmalar, yaklaşık 1727 yılından başlayarak günümüze kadar devam etmiştir. Yaklaşık olarak 20 farklı fotoğraf tekniği, konularına göre ise 20 farklı fotoğraf türü bulunmaktadır. Müze yapıları incelendiğinde görülmüştür ki tüm bu farklı özellikte fotoğraflara müze içinde her departmanda ihtiyaç duyulmaktadır. Elde edilme açısından diğer sanat eserlerinden daha kolay görülen fotoğrafın başlı başına bir koleksiyon malzemesi olma özelliği kazanması ise beraberinde bir takım seçim kriterini getirmiştir. Bu çalışma sırasında ülkemizde henüz bir fotoğraf müzesi olmamasına rağmen yurtdışında yaklaşık 700 fotoğraf müzesinin bulunduğu saptanmıştır. Bu müzelerin koleksiyonlarına fotoğraf seçme kriterleri konusu ise daha önce herhangi bir araştırmaya konu olmamıştır. Bu sebeple tüm müzelerin kriterleri derlenerek, çalışmanın sonunda tek bir liste halinde düzenlenmiş, böylelikle, çalışmanın amaçlarından birini oluşturan, ?Fotoğrafın koleksiyon nesnesi haline gelmesini sağlayan kriterler nelerdir?? sorusuna cevap aranmıştır. Tüm bu elde edilen sonuçlar, yapılan çalışmanın kapsamına giren ve tezin sonunda Ekler kısmında verilen bir takım listelerle desteklenmiştir.
Ülkemizde adli yönden oto lastik izlerinin değerlendirilmesi ve önemi
Suç soruşturmalarının insan haklarına saygılı kural ve kaidelere göre yapılması, demokratik hukuk devletinin temel prensiplerinden birisidir. Günümüzde, herkesçe kabul edilen ideal suç soruşturmaları, soruşturmanın şüpheli veya sanık merkezli olmasından ziyade, suçun maddi delillerine dayandırılmış suç soruşturulmalarıdır. Bu prensipten hareketle yapılan suç soruşturmaları, sadece gerçek suçlunun yakalanmasını sağlamaz; aynı zamanda zan altında kalması nedeniyle zarar gören masum insanların aklanmasında da önemli katkılar sağlar.Bugünün toplumlarında, araçlar ve otomobiller yaşamın en önemli ihtiyaçlarından biri haline gelmiştir. Bu sebeple, suçlular da olay yerine giderken ve olay yerini terk ederken çoğunlukla araç kullanırlar. Elverişli olan birçok durumda bu araçlar, geçtikleri zemin üzerinde bir ya da daha çok lastik izi bırakırlar. Bırakılan lastik izlerinin bilimsel ve teknik yöntemler kullanılarak toplanması ve incelenmesi sonucu elde edilen bilgiler, soruşturmanın seyrine ve soruşturmacılara ışık tutmaktadır. Maalesef, ülkemizde olay yerini incelemek ve delilleri değerlendirmekle görevli güvenlik birimlerinde bu delil türü ile ilgili bilgi eksiklerinin mevcut olduğu ve pek çok olay yerinde, oto lastik izlerinin göz ardı edildiği görülmektedir. Bunun sebeplerinin ise, oto lastik izi delillerinin öneminin bilinmemesi, bu delil türü ile ilgili yetişmiş personel eksikliği ile ekipman ve teçhizat yetersizliğinin olduğu söylenmektedir.Bu tez çalışmasında; olay yerinde bulunan oto lastik izlerinin tespiti, elde edilmesi ve laboratuar ortamında incelenmesi aşamalarının bilimsel ve teknik yöntemlerle nasıl yapıldığı araştırılarak uygulanmasına çalışılmıştır.Tez içerisinde, Adana Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünün sorumluluk bölgesinde bulunan illerden Adana Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü İz İnceleme Şube Müdürlüğüne 2006?2010 yılları arasında inceleme talebiyle gelen 40 adet oto lastik izi delili çalışma kapsamına alınarak incelenmiştir. İncelenen 40 adet oto lastik izi delilinden %18'ine irtibat verilmiş, %30'una irtibat verilememiş, %34'ünün klasik özellikler bakımından aralarında benzerlikler bulunduğu, ancak karakteristik özellikler yönünden bir irtibatlandırma yapmanın mümkün olmadığı, %18'inin üzerlerinde teşhise elverişli izlerin bulunmadığı, tespit edilmiştir.Mahkemelerde davaların uzaması ve çözümsüz bir sürece girmesinin sebeplerinden birisinin de olay yerlerindeki delillerin bulunamaması olduğu söylenmektedir. Sıklıkla tanık olduğumuz ?delil yetersizliğinden beraatına, tahliyesine, bir sonraki duruşmaya vb.? sözlere meydan vermeden adaletin tecelli etmesine yeterli deliller elde ederek katkıda bulunmak kolluğun temel görevi olmalıdır.Anahtar Sözcükler: İki ve Üç boyutlu Oto Lastik İzleri, Kalıplama, Fotoğraflama, Kaldırma, Olay yeri,
Sosyal bilgiler öğretiminde fotoğrafların kullanımının akademik başarıya ve tutuma etkisi
Bu araştırmada Sosyal Bilgiler Öğretiminde Fotoğrafların Kullanımının Akademik Başarıya ve Tutuma Etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla bu araştırmada, öntest– sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu çalışma, Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersinin öğretim programında yer alan Türk Tarihinde Yolculuk ünitesi ile sınırlıdır. Bu çalışma ortaokul 7. sınıf 40 öğrenci ile gerçekleştirilmiş olup bu sınıflar rastgele örnekleme yoluyla 7-A sınıfı (20 öğrenci) kontrol grubu olarak 7-B sınıfı da (20 öğrenci) deney grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda fotoğrafların etkin olarak kullanıldığı öğretim etkinliği uygulanırken, kontrol gurubunda ise Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu tarafından hazırlanan 7. Sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabındaki öğretim etkinlikleri geleneksel yöntemle işlenmiştir. Uygulama 8 hafta sürmüştür. Uygulama öncesinde öğrencilerin ders başarılarını ve derse karşı tutumlarını ölçmek amacıyla deney ve kontrol gruplarına ön test, uygulama sonunda ise son test uygulanmıştır. Araştırma ile ilgili veriler, başarı testi ve tutum ölçeği formu ile elde edilmiştir. Akademik başarı verileri için Yaylak, (2010) tarafından geliştirilen Sosyal Bilgiler dersi 7. sınıf "Türk Tarihinde Yolculuk" ünitesi ile ilgili 28 sorudan oluşan başarı testi kullanılmıştır. Öğrencilerin derse karşı tutumlarını ölçmek için de (Demir ve Akengin, 2010) tarafından geliştirilen, Sosyal Bilgiler tutum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler istatistiksel analizlerin yapılmasında SPSS/PC (Statistical Package for Social Sciences for Personal Computers) bilgisayar programı kullanılmıştır. Araştırma ile toplanan veriler bu program kullanılarak veri seti haline dönüştürülmüştür. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi, Mann Whitney-U Testi ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; öğrencilerin akademik başarıları yönünden deney grubu lehine anlamlı bir fark görüldüğü, Sosyal Bilgiler dersine yönelik tutumlar açısından da kontrol grubu lehine bir miktar artış olduğu görülmüştür. Bu araştırmada Sosyal Bilgiler dersinin öğretiminde fotoğrafların kullanımının öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı, tutumlar üzerinde etkisinin az olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Fotoğrafta hakikate yaklaşma çabaları optik gerçekliğin bir adım ötesinde Sebastião Salgado'nun Göçler projesi üzerine bir inceleme
1839'da Fransa'da halka duyurulmasından bu yana fotoğraf, doğanın birebir kaydı olarak kabul edilmiş, belge ve gerçeklik değeri daha en başından kendisine verilmiştir. Optiğin olanaklarını kullanarak karşısındaki dünyayı olduğu gibi kayda geçirmesine rağmen, kendisini icat eden ve arzuları doğrultusunda kullanan insanın elinde, zaman zaman hayal gücünü görselleştirmiş, zaman zaman da kartvizitinde yazan gerçeğin temsilcisi ünvanının arkasına sığınarak manipülasyonlara alet olmuştur. Bu çalışma fotoğrafın optik nesnelliğini ve üreticisinden ve tüketicisinden kaynaklanan öznelliğini temel alarak fotoğrafın gerçek ve hakikati ne kadar sunabildiğini tartışmıştır. Söz konusu tartışma çerçevesinde bağımsız belgesel fotoğrafçı Sebastião Salgado'nun Göçler projesi incelenerek, uzun soluklu projelere imza atan bir belgesel fotoğrafçının hakikati ne derecede görselleştirebildiği irdelenmiştir.
Kamusal gündelik yaşamın estetize edilmesinde "sokak fotoğrafının" rolü
Bu çalışma kamusal gündelik yaşamı estetize etme konusunda sokak fotoğrafının işlevini ortaya koymayı; bu bağlamda kamusal gündelik yaşam ve estetik kavramının "sokak fotoğrafı" perspektifinde değerlendirilip bu kavramın nasıl estetize edildiğini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada kamusal gündelik yaşamı estetize etme konusunda sokak fotoğrafının işlevine yönelik sokak fotoğrafçılarının görüşlerinin belirlenebilmesi ve kamusal gündelik yaşam ve estetik kavramının "sokak fotoğrafı" perspektifinde değerlendirilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın araştırmanın grubu amaçsal örnekleme yoluyla tespit edilmiştir. Amaçsal örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme yöntemi sokak fotoğrafçılığı yapan kişilere ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu 18 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın verilerinin çözümlenmesinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Küresel değişimler ve kırılmalar ışığında ortaya çıkan kamusal alan, gündelik yaşam ve sokak fotoğrafı kavramları, insanlığın var oluşundan bu yana gündemde olan estetik kavramıyla bir araya gelerek araştırmamızın konusunu oluşturmuştur. Bu işi bizzat yapan fotoğrafçılarla yapılan görüşmeler bizi kamusal gündelik yaşamın estetize edilmesinde sokak fotoğrafının önemli bir işlev üstlendiği sonucuna götürmüştür. İnsanlığın gündelik yaşamının büyük bir kısmını birlikte geçirdikleri alanlar oluşturmuştur. Sokak fotoğrafının konusu da bu alanlarda geçen hikâyeler olmuştur. Üretilen imajlar, sıradan gibi görünen alanların, sıradan gibi görünen gündelik yaşam pratiklerinin, estetik bir bakış açısıyla yaklaşıldığında kentlere ve kamusal alanlara daha estetik görünme bağlamında katkılar sağlamıştır. Dünya'dan ve Türkiye'den birçok ünlü sokak fotoğrafçısı bu amaca hizmet eder bir biçimde kamusal gündelik yaşamın estetize edilmesinde kilit roller oynamıştır.
Popüler kültür ve toplumsal cinsiyet açısından Lavazza takvim fotoğraflarının çözümlenmesi
Bu çalışma, küresel bir kahve markası olan Lavazza'nın 1993-2012 yılları arasında basılan takvim fotoğraflarının çözümlenmesi amacı ile yapılmıştır. Takvim fotoğraflarında popüler kültür ve toplumsal cinsiyet konularının ele alındığı çalışmada öncelikle, popüler kültür, tüketim kültürü, beden kültürü, toplumsal cinsiyet, fotoğraf ve reklam kavramları hakkında kuramsal bir çerçeve çizilmiş, kahve kültürü ve Lavazza markası üzerinde durulmuştur. Daha sonra Lavazza takvim fotoğrafları Dyer'in (1982) sıraladığı sözsüz iletişim araçları (görünüş, davranış, hareketlilik, aksesuar ve dekorlar) dikkate alınarak, yıllara göre popüler kültür ve toplumsal cinsiyet açısından çözümlenmiştir. Fotoğraf çözümlemelerinin popüler kültür açısından genel olarak değerlendirilmesi; ?Lavazza takvim fotoğraflarının ünlü yüzleri?, ?Lavazza takvim fotoğraflarındaki mitolojik figürler?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında yer alan edebiyat kahramanları?, ?Lavazza takvim fotoğraflarına taşınan çizgi roman karakterleri?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında sanatın izlerini sürmek?, ?Lavazza takvimlerinde fotomanipülasyondan faydalanılması? başlıkları altında yapılmıştır. Çözümlenen fotoğrafların toplumsal cinsiyet açısından genel olarak değerlendirilmesi ise; ?Lavazza takvim fotoğraflarında cinselliği ile öne çıkan kadın bedeni?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında ikinci planda kalan cinsel yönelimler?, ?Lavazza takvim fotoğraflarına model olan ideal ölçülü bedenler?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında aile içi roller bakımından kadın ve erkek?, ?Lavazza takvimlerindeki kraliçe kadınlar ve süper kahraman kadınlar?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında beyaz ırktan daha az temsil edilen siyahi ırk?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında yerel ve ulusal unsurların kullanılması?, ?Lavazza takvim fotoğraflarında Doğu imgesi? başlıkları ile verilmiştir. Bulgular, Lavazza takvim fotoğraflarında, sözel olmayan iletişim araçları olan görünüş, davranış, hareketlilik ile aksesuar ve dekorların hem popüler kültür hem de toplumsal cinsiyet açısından değiştiğini göstermektedir. Çalışmada ayrıca, yarı yapılandırılmış mülakatlara da yer verilmiştir.
Turistik destinasyonlardaki simge mekânların fotoğraflanma nedenleri üzerine bir araştırma Kastamonu örneği
Simge mekanlar bir şehrin tanıtılmasında önemli rol oynamaktadır. Günümüzde turistik açıdan destinasyon hale gelmiş birçok şehrin tanıtımı simge mekanları sayesinde olmuştur. Turistik destinasyonlar sosyal medyanın da gelişmesi ile bunu bir pazarlama aracı haline getirip tüm dünyada tanınırlıkların artmasını sağlamıştır. Kastamonu turizm potansiyeli açısından oldukça zengin bir şehirdir. Şehirde birçok somut ve somut olmayan kültürel miras bulunmaktadır. Kastamonu'da bulunan simge mekanlar kadar bu simge mekanların neden fotoğraflandığı sorusu da Kastamonu'nun turizm destinasyonu için söz sahibi olmasında önemli bir soru olacaktır. Bu araştırmada Kastamonu'da bulunan simge mekânların fotoğraflanma nedenleri araştırılmış ve bu simge mekânların tespit edilmesi sağlanmıştır. Araştırmada yöntem olarak odak grup görüşmesi tercih edilmiştir. Odak grup görüşmesinde konuya ilişkin çeşitli kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör ve sivil toplum kuruluş temsilcileri ve Kastamonu'yu tanıtmak isteyen gönüllüler yer almıştır. Görüşme sonunda elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda Kastamonu'da bulunan simge mekânların neler olduğu ortaya koyulmuş ve bu simge mekânların neden fotoğraflandığına dair bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda Kastamonu'nun simge mekânlarının nasıl tanıtılacağına dair çözüm önerileri geliştirilmiştir.
Sanatta kurgu ve gerçeklik bağlamında 1939 Erzincan depremi ve cezaevi müzeleri
Tezimizin amacı, insanlarda mahkumlara karşı var olan ön yargıları sorgulamak, suçlu da olsa, bu kişilere karşı yaptığımız haksızlıkların sanat aracılığıyla farkına varmamızı sağlamaktır. Dünyanın her yerinde, insanları suça iten ailevi, genetik, hukuksal, toplumsal, ekonomik, kültürel, eğitim ile ilgili sebepler vardır. Ne yazık ki, suç işlenmeden önce suça teşvik eden bu nedenler, cezaevi yaşam koşulları, cezaevinden çıktıktan sonraki topluma uyum süreçleri yeterince irdelenmemektedir. Mahkumların cezalarını bitirip dışarı çıktıktan sonraki toplumsal önyargı, bu insanların kendilerine yeni ve temiz bir hayat kurma şansını tanımamaktadır. İnsanlar eski bir mahkumla aynı apartmanda oturmayı, aynı işyerinde çalışmayı, aynı okula gitmeyi, istememektedirler. Oysa cezaevinden çıkan bir kişi, suçunun karşılığı olan cezayı çekmiştir ve diğer insanlarla aynı haklara sahiptir. Kendisine iyi ve dürüst bir hayat kurmak için önce bir işe ve gelire sonra da sevilip sayılacağı sosyal bir ortama ihtiyacı vardır. İş bulamayan, eski mahkum diyerek itilip kakılan bu insanlar belki de tek çareyi yine suç işlemekte bulmaktadır. Bu çalışma "suçluları kazıyınız, altından insan çıkar" sözünün doğruluğunu, suçlulara gerekli özen gösterilir ve imkan sağlanırsa onların da iyi birer insan olabileceklerini, toplumun bu soruna sırtını dönmesi yerine yüzleşmesi ve kendi sorumluluklarının farkına varması gerektiğine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Tez konumuz, gerçek bir olaydan yola çıkılarak eser üretmekle ilgili olduğundan, çalışmamızda öncelikle, gerçek ile sanat ve bu iki kavramın birbirleriyle ilişkileri ve sanat akımları içerisindeki gerçeklik kavramı tartışılmıştır. İkinci bölümde kurgu ve sanat başlığı altında edebiyatta ve görsel sanatlarda kurgu anlatılmıştır. Bölümün sonunda, adalet kavramına ve hukuk alanında üretilmiş sanat eserlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, 1939 Erzincan Depremi ve deprem sırasındaki mahkumların akıllara durgunluk veren fedakarlık hikayesi fotoğraflarla desteklenerek anlatılmıştır. Bölümün sonunda, Sinop ve Ulucanlar Cezaevleri hakkında bilgi verilmiş ve ziyaretlerimiz sırasında çekilen fotoğraflarına yer verilmiştir. Tezin sonunda ise adalet, cezaevi, ölüm fermanı, yafta gibi hukuksal konularla ilgili bireysel çalışmalarımız ve sonuç bölümü bulunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Gerçek, Gerçekçilik, 1939 Erzincan Depremi, Hukuk ve Sanat, Kurgu
Moda fotoğrafının sektörel işleyişi ve bu doğrultuda lisans düzeyinde moda fotoğrafı
Bu çalışma Moda Fotoğrafının Sektörel İşleyişini incelemek ve Bu Doğrultuda Lisans Düzeyinde Moda Fotoğrafı Ders İçeriği Oluşturma amacıyla yapılmıştır. Araştırmada moda fotoğrafının tanımı, Türkiye'de moda fotoğrafçılığı, tarihsel gelişimi ve bugünkü durumu, Türkiye'de moda fotoğrafının sektördeki yeri, Türkiye'deki üniversitelerde moda fotoğrafı eğitimi Türkiye'deki üniversitelerde moda fotoğrafı dersi içeriklerinin incelenmesi, Türkiye'deki moda fotoğrafçılarının sektöre ilişkin görüşleri, moda fotoğrafı dersi öğretim üyelerinin sektöre ilişkin görüşleri ve moda fotoğrafı dersi öğretim üyelerinin ders içeriklerine ilişkin görüşleri alt amaçlar olarak belirtilmektedir.Bu araştırma görüşme tekniği yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmaya ilişkin veriler, literatür taraması ve görüşme formları ile elde edilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubu Bahçeşehir Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Haliç Üniversitesi, Mimar Sinan Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakülteleri'nde moda fotoğrafı dersi veren öğretim elemanları ve ülkemizde moda fotoğrafı sektöründe çalışan moda fotoğrafçılarından oluşmaktadır.Araştırma bulgularına bakıldığında, ülkemizde moda fotoğrafına dair ilk örneklerin 1900'lü yıllarda saptanmasına karşın, bugünkü anlamına kavuşmasının 1950'li yıllarda başladığı görülmüştür. Akademik anlamda fotoğraf eğitiminin otuzbeş yıllık geçmişe sahip olmasına rağmen, moda fotoğrafı eğitiminin sadece altı yıldır verildiği saptanmıştır.Moda sektörünün ve eğitiminin gelişmiş sayılabileceği ülkemizde, moda fotoğrafına ve eğitimine verilen önemin yetersiz kaldığı saptanmıştır. Bu bulgular ışığında ülkemizde moda fotoğrafının tarihsel gelişimi, nasıl anlaşıldığı ve lisans düzeyinde verilebilecek moda fotoğrafı ders içeriğinin incelenmesine yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Günümüzde fotoğraf-resim ilişkisine düşünsel yaklaşımlar ve görsel çözümlemeler
Resim sanatının fotoğrafla ilişkisi, ilkel görüntü elde etme aracı olarak bilinen camera obscura'nın bulunuşuyla başlamıştır. İlk fotoğraf makinesinin 1839'da icat edilmiş ve ilk yıllarda uzun süreli pozlar gerektiği için manzaralar çekilmişti. Daha sonra birçok fotoğraf işliği açılmış ve fotoğrafa özellikle de vesikalık fotoğrafa ilgi artmıştır. Böyle olunca da doğaya sadık çalışan ressamlar portre yerine başka konular bulmaya yönelmişlerdir. Çalışma konularını genişletmişler, yorumlama yeteneklerini açığa çıkarmışlardır. Bunda fotoğrafın payı büyüktür, çünkü resim fotoğraf sayesinde kendine yüklenen betimleme işlevinden sıyrılmış, daha özgür düşünebileceği bir ortama kavuşmuştur. Bundan böyle fotoğraf ressam için yardımcı bir araç olmuştur.Fotoğrafçıların sanat yapmaya başladıkları zaman ise resmin gelişim sürecini önlerinde hazır bulmaları onlar için hem bir avantaj hem de dezavantaj olmuştur. Fotoğrafın resim sanatının özelliklerini taklit etmesi, kendi kimliğini yakalamasını ve sanat olarak kabul görmesini geciktirmiştir. Bunun yanında resmin dilinden beslenmeleri fotoğrafın gelişim sürecini hızlandırmıştır.Fotoğrafın sanat içinde kullanımına gelince özellikle modernist dönemde fotoğraf yerini karma uygulamaların ön plana çıktığı farklı bir yerde bulmaktadır. Disiplinlerarasılığın önemini vurgulayan Postmodernizmde ise fotoğrafın sanat içinde kullanımı çeşitlenmekte farklı boyutlara taşınmaktadır.
Görsel iletişim açısından tanıtım afişlerinde fotoğrafın kullanımı: Elazığ iline yönelik tanıtım afiş uygulamaları
Grafik tasarım çalışmalarının önemli ürünlerinden biri olan afiş çalışmalarına hayatımızın hemen hemen her alanında rastlamaktayız. Afişler, bir ürünün tanıtılmasını, yeniliğin duyurulmasını sağlayan, herhangi bir konu ile ilgili iletilmek istenen mesajın en net biçimde verildiği grafik tasarım ürünü ve görsel iletişim araçlarıdır. Afiş tasarımında kullanılan en önemli unsurlardan biri de fotoğraftır. İnsanın dünyayı algılamasında ve iletişim kurma sürecinde görme duyusunun öncelikli olması, fotoğrafın da önemini arttırmıştır. Fotoğraf genellikle metinlerin ve fikirlerin tanıtılması, açıklanması, anlamının güçlendirilmesi ve mesajın hedef kitleye dolaysız olarak iletilmesi amacıyla sıkça kullanılan görsel iletişim aracıdır. Bu araştırmada (Tüm bunlardan yola çıkarak) bir kentin tanıtılması, adının duyurulması için afiş ve afişlerin ana malzemesi olan fotoğrafların kullanımı, tanıtıma ne kadar katkı sağladığı üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda, afiş ve fotoğrafın tarihsel gelişim süreci incelenerek, sanat çalışmalarının temel konularından biri olan kompozisyon konusuna değinilmiştir. Ayrıca, görsel iletişim kavramı üzerinde durularak, görsel iletişim çalışmalarının tarihsel serüveni, kullanım alanları ve insanlar üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Elazığ'ın tarihi ve kültürel unsurları oluşturmaktadır. Bu nedenle araştırmada Elazığ ve yöresinin sosyo-kültürel yapısı hakkında bilgiler yer almaktadır. Son bölümde ise, araştırmanın kuramsal altyapısını yansıtacak örnek afiş çalışmaları tasarlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Afiş, Görsel İletişim, Elazığ
Eğitim fakültesi güzel sanatlar eğitimi bölümlerinde öğrencilerin sayısal fotoğraf kavramına ilişkin bilgi ve görüşleri
Bu araştırmada amaçlanan; resim-iş eğitimi anabilim dallarında, lisans düzeyinde fotoğraf dersini alan öğrencilerin, sayısal fotoğraf teknolojisi ve uygulamalarını nasıl - ne düzeyde kullandığını tespit etmek, güzel sanatlar eğitimine katkılarını belirlemek ve resim-iş eğitimi anabilim dallarındaki fotoğraf derslerinin bilimsellik seviyesini belirlemektir.Bu amaca ulaşabilmek için, Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) çatısı altında görev yapan 27 resim-iş eğitimi ana bilim dalının tümü ile irtibata geçilmeye çalışılmış, ancak kimi üniversitelerde fotoğraf dersinin programda yer almayışı ve örneklemin evreni temsil etme yeterliliğinden dolayı 9 üniversite ile sınırlı kalınmıştır.Araştırmanın evrenini, güzel sanatlar eğitimi bölümleri, örneklemini ülke sathına yayılan ve seçkisiz yöntem ile belirlenen 9 farklı üniversite oluşturmaktadır. 2010?2011 eğitim-öğretim yılında, resim-iş eğitimi ana bilim dallarında fotoğraf dersini almış ya da almakta olan 313 öğrenci üzerinde, görüş belirleme formu ve başarı testi uygulanmıştır. Araştırmaya dahil olan öğrencilere ilişkin kişisel ve demografik bilgiler, tablo halinde yüzde ve frekans olarak sunulmuştur. Uygulanan başarı testinden alınan sonuçların, bağımsız (üniversite, cinsiyet, bölüm, sınıf) değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği hem parametrik testlerden bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizlerinden, hem de non-parametrik testlerden Mann Whitney U testi ve Kruskall Walls testi analizlerinden faydalanılmıştır. Aynı zamanda verilerin analizinde yüzde (%), frekans, aritmetik ortalama, standart sapma istatistikleri değerlendirilmiştir.Araştırma sürecinde elde edilen verilerin çözümlenmesi için, toplanan veriler öncelikle bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Daha sonra istatistiksel çözümlemelerin yapılabilmesi için SPSS 15 (Statiscal Package for Social Sciences) ve ITEMAN (madde analizi) paket yazılımlarından faydalanılmıştır.Araştırma sonucunda, uygulanan anketlere verilen cevaplarda, cinsiyet bakımından anlamlı bir fark olmadığı gözlemlenmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin tamamı, aldıkları fotoğraf dersinde sayısal fotoğraf makineleri kullanmaktadır. Bununla birlikte büyük bir çoğunluğu da aldıkları dersin yetkinliğinden memnun olmadıklarını belirtmişlerdir. Başarı testinden elde edilen puan değerlendirildiğinde, öğrencilerin orta düzeyde bilgi seviyesine sahip oldukları söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Sanat, Güzel Sanatlar Eğitimi, Fotoğraf, Sayısal Fotoğraf.