Streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş ratlarda ağır egzersizin ve metformin uygulamasının kan glukoz düzeyi ile karaciğer ve kas dokusunda CGRP (Kalsitonin gen ilişkili peptit) ve LDH (Laktatdehidrogenaz) gen ifadesi üzerine etkileri

Bu çalışmanın amacı; streptozosin (STZ) ile sıçanlarda diyabet oluşturarak uygulanan ağır egzersiz ve metformin uygulaması sonrası kan glukoz düzeyleri ile karaciğer ve kas dokusunda ki CGRP ve LDH gen ifadesi üzerine biyokimyasal ölçümleri kapsamaktadır. Yapılan çalışmada 48 adet 8 haftalık Wistar albino cinsi erkek rat her grupta 12 olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Çalışma içerisindeki bütün gruplar standart su ve yem ile beslenmiştir. Gruplar; Kontrol Grubu (n=12), Egzersiz + Diyabet Grubu (n=12), Metformin + Diyabet Grubu (n=12), Sedanter Diyabet Grubu (n=12) olarak belirlenmiştir. Kontrol Grubuna ağır egzersiz uygulanmamıştır. Egzersiz + Diyabet Grubuna STZ ile diyabet oluşturulmuş ve 6 hafta boyunca haftada 5 gün olmak üzere ağır egzersiz programı uygulanmıştır. Metformin+Diyabet Grubuna STZ ile diyabet oluşturulmuş, haftada 5 gün oral gavaj ile metformin uygulanmıştır. Sedanter+Diyabet STZ ile diyabet oluşturulmuş ve ağır egzersiz uygulanmamıştır. 6 hafta sonunda ratlar uygun şartlarda dekapite edilerek karaciğer ve kas dokusunda CGRP ve LDH gen ifade düzeylerine bakılmıştır. Çalışma içerisinde grupların kan glikoz ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Kan glikoz seviyeleri üzerinde yapılan betimsel istatistik verilerine göre; Kontrol Grubu 87,75±6,30; Diyabet+Sedanter Grubu 388,26±175,99; Diyabet+Egzersiz Grubu 388,26±217,36 ve Diyabet+Metformin Grubu 351,77±186,67 olarak bulunmuştur. Kan glikoz seviyelerini sınamak için tekrarlayan ölçümler anova testi kullanılmış ve gruplar arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Hangi gruplar arasında farklılık olduğunu saptayabilmek için Games-Howell testi kullanılmıştır. Kontrol Grubunun Diyabet Sedanter, Diyabet Egzersiz ve Diyabet Metformin gruplarıyla arasında anlamlı bir farklılığa sahip olduğu görülmüştür (p<0,05). Diyabet Sedanter, Diyabet Egzersiz ve Diyabet Metformin Grupları arasında anlamlı farklılık elde edilmemiştir (p>0,05). Karaciğer ve kas dokusunda CGRP gen ifade düzeyleri QRT-PCR ile belirlenip karaciğer ve kas dokusunda benzer sonuçlar elde edilmiştir. Kontrol Grubu ile karşılaştırıldığında Metformin ve Sedanter Gruplarında bu genin ifade düzeyinin anlamlı şekilde düştüğü (p<0,05), ancak Egzersiz Grubu incelendiğinde CGRP gen ifade düzeyinin kontrol grubuna kıyasla daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir. LDH gen ifadesi incelendiğinde diyabetik hasar ile korele olarak hem kas dokusunda hem de karaciğer dokusunda LDH gen ifade düzeylerinin artış gösterdiği, kas dokusunda metformin uygulamasının LDH gen ifade seviyelerine olumlu etkileri olduğu, ancak karaciğer dokusunda metfromin uygulamasının LDH seviyeleri üzerine olumlu etkilerinin olduğu görülmemiştir. Çalışma bulguları incelendiğinde ağır egzersizin Sedanter Grubu ve Egzersiz Grubu arasında kan glikoz seviyesine etki etmediği anlaşılmıştır. Ratlara uygulanan egzersizin CGRP gen ifade düzeyinde olumlu etkilerde bulunduğu, ayrıca metformin uygulamasının da LDH gen ifadesine olumlu etkide bulunduğu belirlenmiştir. Ağır egzersizin CGRP ve LDH gen ifadesi üzerinde iyileştirici bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.