Tıbbi bitkilerde antikanserojen bileşiklerin HPLC-MS ile tayini ve izolasyonu

İçerdikleri biyoaktif bileşikler nedeniyle tıbbi bitkiler, insanlığın başlangıcından günümüze kadar tedavi amacıyla kullanılmıştır. Bu tez çalışmasında günümüzde kullanımları popüler olan antikanserojen bileşiklerden Curcumin ve Resveratrolün 5 farklı bitki materyalinde tayini ve izolasyonu amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında HPLC-DAD cihazı ile tayin işlemi gerçekleştirildi. Bu amaçla bitki materyalleri 8 farklı çözücüde ve iki farklı ekstraksiyon metoduyla ekstrakte edildi. Resveratrol ve Curcumin için ölçüm basamağında optimum çalışma koşulları belirlenerek bu koşullar altında bitki ekstraktları analiz edilip bulgular karşılaştırıldı. Buna göre, Resveratrol en fazla zerdeçal bitkisinde (26.45 µg/g), en az kuşburnu bitkisinde (0.48 µg/g) bulunurken, Curcuminin ise sadece zerdeçal bitkisinde (32.54 mg/g) bulunduğu gözlendi. Çalışmanın ikinci aşamasında izolasyon için yeterli miktarda curcumin içeren zerdeçal bitkisine izolasyon işlemi uygulandı. İzolasyon işlemi TLC, kolon kromatografisi ve preparatif HPLC-UV yöntemleriyle gerçekleştirildi. Ayrıca izolasyon için katı:çözücü oranı taraması yapılarak ekstraksiyon için uygun oran tespit edildi. Curcuminin yanı sıra demetoksicurcumin ve bisdemetoksicurcumin gibi curcumin türevlerinin (curcuminoidlerin) de izolasyonu gerçekleştirildi. İzole edilen bileşiklerin yapı tayinleri LC-MS, UV, NMR ve FT-IR spektroskopileri yardımıyla yapıldı.