Total diz protezi planlanan hastalara verilen danışmanlığın yaşam kalitesi ve öz bakım gücüne etkisi

Amaç: Bu araştırmanın amacı; total diz protezi planlanan hastalara verilen danışmanlığın yaşam kalitesi ve öz bakım gücüne etkisini belirlemektir. Yöntem: Araştırma niteliksel ve yarı deneysel araştırma yöntemlerini kapsayan iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada niteliksel araştırma tasarımı kullanılmıştır ve örneklemini total diz protezi ameliyatı uygulanan hastalar (n=17) oluşturmuştur. Hasta verileri derinlemesine görüşme yöntemi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmış, niteliksel veriler betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşamada yarı deneysel araştırma tasarımı kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini olgu (n=39) ve kontrol (n=40) olmak üzere 79 hasta oluşturmuştur. Veriler Hasta Tanıtım Formu, Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Öz Bakım Gücü Ölçeği kullanılarak ameliyat öncesi, taburculuk sonrası 6-8. haftalar ile 14-16. haftalarda hastalarla yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır, olgu grubundaki bireylere yüz yüze ve telefon ile danışmanlık uygulanmıştır. İkinci aşamanın verilerinin analizinde χ2, t testi, tek faktörlü varyans analizi ve tekrarlı ölçümlerde iki faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Niteliksel araştırmada total diz protezi uygulanan hastaların deneyimleri "yaşam kalitesinin olumsuz etkilenmesi", "ameliyata ilişkin duygular", "ameliyata ilişkin düşünceler", "ameliyat sonrası dönemde yaşanan güçlükler", "ameliyat sonrası dönemdeki duygular", "ameliyat sonrası dönemdeki düşünceler" olarak altı temadan oluşmuştur. Yarı deneysel araştırmada; girişim sonrası 6-8 ve 14-16. haftalarda, olgu grubundaki bireylerin yaşam kalitesi ve öz bakım gücü puan ortalamalarının kontrol grubuna göre çok ileri düzeyde anlamlı olarak yüksek olduğu belirlenmiştir (p<.001). Sonuç: Bu çalışma danışmanlığın total diz protezi uygulanan hastaların yaşam kalitesi ve öz bakım gücünü arttırdığını göstermektedir. Ameliyat öncesi dönemde başlatılan ve ameliyat sonrası dönemde devam ettirilen danışmanlığın hastaların gereksinim duydukları destek ve bakımı almalarını sağlamıştır.