Travay sürecinde refakatçı varlığının doğum korkusu, doğum ağrısı üzerine etkisi

Bu çalışma ile travay sürecinde anne yanında bulunan doğum destekçisinin (refakatçının) doğum korkusu ve doğum ağrısı üzerindeki etkisini incelemek amaçlanmaktadır. Tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Çalışma, 15 Haziran 2024- 15 Aralık 2024 tarihleri arasında Suluova Devlet Hastanesi ve Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim Araştırma Hastanelerinin Doğum Salonlarında gerçekleştirilmiştir. Anket, Latent fazda (0-5 cm) doğum salonuna kabul edilen gebelere aktif faza geçtiğinde veya 4-6 saat travay takibi yapılan 143 (64 refakatçı olan, 79 refakatçısı olmayan) gebeye uygulanmıştır. Veriler, sosyodemografik verilerden ve obstetrik verilerden oluşan Gebe Tanıtım Formu, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A Versiyonu, Angle Doğum Ağrısı Ölçeği, VAS Ağrı Skalası ve Doğum Sonuçları Bilgilerini içeren form ile toplanmıştır. Bu çalışmadaki tüm verilerin analizleri RStudio (versiyon 4.4.3) programı aracılığı ile yapılmıştır. Veriler, Student-t testi, Mann-Whitney U testi, ki-kare testi ve Spearman korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Refakatçinin varlığı ile hem VAS skoru hem de Angle skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,001). Aynı zamanda Angle ölçeğinin, rahimde kasılma ağrısı, sırt ağrısı ve uzun süreli ağrı, doğum (iniş) ağrısı gibi ağrıya ait ve korku/endişe alt boyutu da anlamlı bulunmuştur. Wijma skoru ile refakatçinin varlığı arasında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,001). Refakatçi olan grupta Wijma ölçeği skoru 50,4±27,3 iken, refakatçisi olmayan grupta bu değer 63,8±29,2 olarak hesaplanmıştır. Refakatçi desteğinin klinik parametrelerden çok, kadınların doğum deneyimine ilişkin algı ve memnuniyet düzeylerinde etkisi olduğu, doğum sürecine aktif katılımı artırdığını, bazı müdahalelerin azalmasına katkı sağladığını ve literatürdeki bulgularla uyumlu olduğu göstermektedir. Araştırmamızın sonucunda gebelik sürecinde yürüyüş, masaj veya pilates gibi aktivitelerin uygulanmasının doğum korkusu ve ağrı algısını azaltmada etkili olduğu görülmüştür. Bu durum, gebelerin hem psikolojik iyilik halini hem de doğum deneyimini olumlu yönde etkilemektedir. Doğum ortamlarının doğumda refakatçı alımını sağlayacak şekilde düzenlenmesi ve kadının doğumda tercih ettiği bir kişinin doğumda ona refakat edebilmesi ve aynı zamanda sürekli ebe desteği sağlanabilecek şekilde yeni düzenlemelerde yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Doğum destekçisi, Doğum ağrısı, Doğum korkusu, Ebe, Refakatçı