Türk Romanında kadın dilinin sözcük sayım programı (Linguistic Inquiry and Word Count/LIWC) ile toplum dilbilimsel açıdan incelenmesi

Son yıllarda toplumdilbilimsel açıdan kadın ve erkeklerin birbirlerine göre farklılıkları ve bu farklılıkların doğası hakkında birçok araştırma yapılmıştır. Bu araştırmalarda üzerinde en çok durulan noktalardan biri kadınlarla erkeklerin dil kullanımlarında farklılık olup olmadığı, varsa bu farklılıkların dilin yapısından mı, yoksa bireylere yüklenen toplumsal rollerden mi kaynaklandığı sorunsalı olmuştur. Çalışmanın ilgili bölümlerinde de görüleceği üzere bu konu Thorne'e göre kadınların erkeklerden daha kısıtlı bir kelime hazinesi mi vardır, ya da daha fazla ya da farklı sıfatlar ve zamirler mi kullanırlar? Kadınlar cümlelerini yarım bırakmaya daha mı yatkındırlar, daha mı düzgün telaffuz ederler? Kadınlar daha mı fazla yüzeysel kelimeler kullanırlar? Kadınların cümleleri erkeklerden daha uzun ya da daha mı kısadır? Daha fazla soru sorar ya da tonlama mı kullanırlar? (1983: 12) şeklinde birçok soruyu beraberinde getirmiştir. Thorne, bu sorulara net bir cevap vermenin mümkün olmadığını, çünkü gerçek farklılıkların sadece bazı biyolojik özellikler olduğunu, diğerlerinin gerçek farklılıklar değil, toplumun yarattığı farklılıklar olduğunu belirtmektedir. Aynı toplum içinde büyüyüp aynı dili konuşan kadın ve erkeklerin kendilerini ifade ederken birbirlerinden farklı bir ifade tarzı kullandıkları görülmektedir. Yani toplum içinde bir dilin alt katmanları vardır ve bir dili konuşabilmek için sadece o dilin kurallarını bilmek yeterli değildir. Buna bağlı olarak toplumlarda var olan toplumsal örüntülerin de bilinmesi gerekmektedir. Bu sebeple bugüne kadar çeşitli çalışmalarda değişik bakış açılarıyla ele alınan kadın ve erkeklerin dil kullanımlarındaki farklılıklar toplumdilbilimin önemli çalışma alanlarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada kadın dilinin özellikleri Türk romanlarından seçilen eserler üzerinde incelenmiş ve cinsiyetçi dil kullanımlarının toplumsal cinsiyeti yansıtıp yansıtmadığı üzerinde durulmuştur. Bunun için seçilen eserlerin incelenmesinde Sözcük Sayım Programı (Linguistic Inquiry and Word Count/ LIWC) analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda kadınların, özellikle 1970 öncesinde toplumsal cinsiyete bağlı olarak bir dil kullanımına sahip olduğu, bu kullanımların kadının toplumsal konumunun değişmesiyle birlikte farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca kadın ve erkek yazarların kadını farklı bir değerlendirme ile ele aldığı görülmektedir. Anahtar Sözcükler Toplum, Toplumsal Cinsiyet, Kadın, Dil, Kadın Dili, Roman