86
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Grafik tasarımın sosyal medyadaki yeri ve önemi
İnsanlık, var olduğu ilk günden beri iletişime ihtiyaç duymaktadır. Bu iletişim işitsel ve görsel olarak farklı yöntemler ile sağlanmaktadır. Tasarım mağara döneminden, yazı ve tipografik imgelerle günümüze kadar ulaşmıştır. İlkçağ döneminde tasarım, bir sanat aracı olarak değil, bir iletişim metodu olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise görsel iletişim tasarım en çok sosyal medya aracılığıyla yürütülmektedir. Küçük ve büyük ölçekli firmalara ek olarak, bireysel kullanıcılar da tanınırlığını ve marka değerini arttırmak için sosyal medyanın görsel iletişim kısmından yararlanabilmektedir. Önce internet, daha sonra ise sosyal medya görsel iletişimi, insanlar arasında son derece hızlı bir etkileşim oluşmasını sağlamıştır. Her görsel imge bir mesaj taşımaktadır ve karşısındaki kullanıcıyı etkilemek amacı ile yaratılmaktadır. Bu tez çalışmasında, görsel iletişimin insan yaşamı üzerindeki önemi vurgulanmakta, ilk çağlardan günümüze kadar yarattığı etkiler detaylı bir şekilde açıklanmaktadır.
Eşitlik temalı reklam tasarımlarının dijital yerliler üzerinden göstergebilimsel analizi
Dijitalleşme 21. yüzyılın en ayırıcı özelliklerinden biri olma konumuna yükseldiği günümüzde zaman hızla akıp gitmekte ve her şey hızla hareket ederek değişmektedir. Şüphesiz değişimin özündeki bu dramatik hızın karşısında insanlık da sabit kalmamakta, yaşanan değişime ayak uydurmaya çalışmaktadır. Şimdiden geleceğin nasıl olacağını tahmin etmek zor olsa da bilinen, önümüzdeki birkaç yıl içinde insanlığın hiç yaşanmamış boyutlarda daha farklı değişimlere maruz kalacağı gerçeğidir. Yaşanan yenilikler ve teknolojiye uyum gösterme eğilimi insanlığın yaşam biçimlerinde etkileşimin ve dolayısıyla insanlar arası birleştiriciliğin etkinliğini arttırmaya her geçen gün devam etmektedir. Nitekim, insanlık tarihin ilk dönemlerinden beri teknolojik dönüşümlere bağlı yıkımlar yaşamıştır. Bunun sonucunda oluşan dönemler arası kırılmalar bireylerden başlayarak toplumların işleyiş biçimlerine kadar hayatın pek çok alanında kökten bir değişime neden olmuştur. Herbert Marshall McLuhan'ın da (1911- 1980) bahsettiği gibi, bireylerin dünyayı algılamalarında ve onu kendi değerlerine göre anlamlandırmalarında iletişim teknolojileri yadsınamaz bir güce ve etkiye sahip olduğu gerçeğidir. Zira, teknolojinin etkilediği kitle iletişim araçları aynı ölçekte insanlığı inanılması güç bir şekilde biçimlendirmektedir. Tarım toplumundan robotik topluma kadar geçen süreç ve bu süreç içinde yaşanan değişim ve dönüşümler bireyden bağımsız gerçekleşmemiş aksine, bireyi dijital kültürle buluşturmuştur. Bu sayede, insanın dünyayı algılamasından, düşünme yetilerini kullanmasına kadar doğrudan değişimler meydana getirmiştir. Şüphesiz, her neslin kendi dünya görüşü, kültürel alışkanlıkları, yaşam desenleri, inanışları, tutumları, ilgilenimleri ve davranış şekilleri birbirinden farklılıklar içermektedir. Nesil üzerine araştırma yapan bilimsel tüm çalışmalar nesiller arasındaki farklılıkları oluşturan nedenleri ortaya koyarken sadece bireyleri dünyaya geldiği zaman aralığında değil, aynı zamanda yaşadığı sosyolojik, kültürel, teknolojik gelişmelerle birlikte ele almakta dahası, göç, savaş, hastalık, coğrafi konum gibi pek çok değişkenle birlikte değerlendirmektedir. Nesil gruplandırmalarında genel olarak kabul edilen 15-20 yıllık periyotlar kullanan araştırmacılar bu döngüyü bahsedilen değişkenliklerle birlikte ele almakta böylece, nesiller arasındaki farklılıkları ortaya çıkartmakta ve neslin yaşadığı dönemi temsil edecek şekilde isimlendirmektedir. Günümüzde fenomen bir nesil haline gelen Dijital Yerliler (Z Nesli), dijital dönüşümün büyük bir hızla devam ettiği dönemde dijital dünyaya doğanların neslidir. Yeni çağın gençleri günümüzde pek çok araştırmaya konu olmakta, şirketler, uzmanlar ve araştırmacılar dahil dört bir yandan nesli anlamanın yollarını aramaktadır. Nesli kendinden öncekilerle en keskin şekilde ayıran çizgi 1990'lı yıllarla başlayıp günümüze doğru müthiş bir ivme kazanan teknolojik değişimlerdir. Teknolojinin göbeğine doğan bu nesil aslında yaşanılan dönemin de ta kendisidir. Dijitalleşmenin hemen hemen her alandaki etkinliği günümüzde farklı toplumsal değerler, değişen dünya görüşleri gibi birbirinden bağımlı ya da bağımsız pek çok olgunun ortaya çıkmasını sağladığı görülmektedir. Bunun yanı sıra, hızla küreselleşen dünyada mesafelerin kısalması insanlık adına pek çok olumlu durumu beraberinde getirirken aynı zamanda, bu etkileşimli iletişimin artması ile ortaya çıkan küresel yakınlaşma mekân kavramının anlamını yitirmesine neden olmuştur. Böylece, dünyanın herhangi bir yerinde vuku bulan bir durum veya gelişme, küresel bazda tüm dünyayı dolayısıyla, bireyi doğrudan etkiler hale gelmiştir. Ortaya çıkan etkilerin büyük ya da küçük ölçekte olması toplumdan topluma farklılık gösterdiği gibi, o dönem insanın tutum ve davranışlarına göre de şekillenmektedir. Günümüzde insanı ilgilendiren her türden soruna karşı farkındalık yaratmak, sorunu ortadan kaldırmak ya da zararlarını en aza düşürmek maksadıyla pek çok markanın kurumsal sosyal sorumluluk kampanyaları ile seslerini duyurmaya çalıştıkları görülür. Şüphesiz, markaların kullandığı en etkin iletişim yöntemlerinden biri reklamlardır. Reklamların toplumsal bir farkındalık yaratması içinse, doğru stratejiyle sesleneceği kitlenin özelliklerini en küçük ayrıntıya kadar analiz etmesi, çağın gerekliliklerine uygun iletişim araçları kullanması gerekmektedir. Bu bağlamda ele alınan çalışmada, Dijital Yerliler olarak bilinen neslin sosyal fayda içerikli reklam tasarımlarında verilen mesajlara yönelik sergilediği duygusal ve bilişsel ilgilenimleri (katılımları) ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Nitekim günümüzde dünya nüfusunun büyük bir bölümünü temsil eden, tarihteki en çeşitli nesil olarak belirtilen Dijital Yerlileri sosyal sorunlar bağlamında harekete geçirmek maksadıyla markalar tarafından hazırlanan kampanyaları ele alarak inceleyen çalışma, neslin sosyal fayda içerikli reklam tasarımlarına yönelik ilgilenimlerini ortaya çıkartmak için çevrim içi anket tekniği ile bulgular elde etmeyi amaçlanmıştır. Anket çalışması yapılmadan önce araştırmanın kuramsal alt yapısının oluşturulması için çalışmada kullanılmak üzere geniş bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada, öncelikle endüstriyel devrimler, eşitlik ve küreselleşme konuları ele alınmış, markaların geliştirdiği sosyal sorumluluk esaslı kampanyalara, hibrit reklam tasarımlarına, dijital kültür ve sonucunda yaşanan değişimlere yer verilmiştir. Daha sonra araştırmacı tarafından seçilen geleneksel ve/veya yeni medyada aracılığıyla yayımlanan ve kurumlar tarafından hayata geçirilen eşitlik temalı Amerika ve Türkiye merkezli iki reklam filmi ele alınmıştır. Araştırmacı ilgili reklam tasarımlarında yer alan anlatısal ve tematik içeriği anket çalışmasında cevap anahtarı oluşturması için göstergebilim ve dilbilimsel bir yaklaşımla çözümlemiş, elde edilen tüm bulgulara çalışmada bir bölüm olarak yer vermiştir. Anket formu oluşturulmadan önce, araştırmacı tarafından nesil kavramı ve teorileri ile çalışmanın öznesi Dijital Yerliler üzerine kapsamlı literatür taraması yapılmıştır. Çalışmada ayrıca sosyal fayda reklam tasarımları konusunda görüşlerine danışılmak üzere iki, nesil üzerine görüşlerine danışılmak üzere iki olmak üzere toplamda dört kişi ile derinlemesine mülakat yapılmış, görüşmelerden elde edilen bilgilere çalışma içinde ayrıca yer verilmiştir. Uzman bir ekip desteği ile oluşturulan anket formu yaşanan Yeni Tip Korona Virüs Pandemisi (Covid-19) dönemine denk gelmesi nedeniyle çevrim içi olarak gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasında hata ve anlaşılmaz ifadelerin kontrolü için Mayıs 2020'de 10 pilot görüşme (ön çalışma) gerçekleştirilmiş olup, herhangi bir soruna rastlanmadığı için 15.05.2020 tarihinde araştırmacı tarafından verilen nihai onay ile saha hazırlığına başlanmıştır. Anket çalışması örneklem özelliklerine uygun 384 kişi üzerinde 18.05.2020 – 29.05.2020 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Anket kapsamında görüşmeler CAWI (bilgisayar destekli çevrimiçi görüşme), metodolojisi kullanılarak uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul'daki üniversitelerde okuyan 1997-2012 yılları arasında dünyaya gelen Dijital Yerli gruba mensup, 384 üniversite öğrencisinden oluşturmuş olup, bu gruptaki öğrenciler; İletişim, Görsel Tasarım, Grafik Tasarım gibi alanlar haricindeki bölümlerde okuyan kimselerden oluşturulmuştur. Katılımcıların düşünce, tutum ve eğilimlerine yönelik standardize edilmiş ve yapılandırılmış bir şekilde hazırlanan anket formunda konunun kapsamlı bir dizi içeriğe sahip olmasından kaynaklı olarak form çoktan seçmeli, 5'li likert tipi, açık ve kapalı uçlu olmak üzere her iki reklam tasarımı için 18 toplamda ise, 25 sorudan oluşturulmuştur. Anket formunda ayrıca, katılımcıların kriterlerinin belirlenmesi açısından çoktan seçmeli, kapalı ve açık uçlu soru tiplerini barındıran demografik sorulara da yer verilmiştir. Araştırmada Dijital Yerlilerin medya takip alışkanlıkları, sosyal sorunlara yönelik tutumları, teknoloji kullanım düzeyleri, alışveriş modelleri, okuma alışkanlıkları gibi bireylerin eğilim ve yönelimlerini test eden birçok soruya yer verilmiştir. Kadın-erkek eşit ve tesadüfi olarak seçilmiş üniversite öğrencileri üzerinde, toplamda 384 anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket sonuçları SPSS programı aracılığıyla analizi yapıldıktan sonra, frekans ve yüzdesel dağılım grafikleri Microsoft Excel olarak işlenmiştir. Bu veriler, analiz edilerek, yorumlanmıştır. Çalışmada ayrıca araştırmacı tarafından tasarlanan ve artırılmış gerçeklik (Agumented Reality- AR) teknolojisi kullanılarak oluşturulan eşitlik temalı afiş tasarımlarına yer verilmiştir. Afişlerin artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanılarak tasarlanmasının nedeni, çalışma bulgularına göre literatür ve diğer araştırmaların da desteklediği; Dijital Yerlilerin hareketli görüntülere karşı daha duyarlı olduğu gerçeğidir. Ayrıca, etkileşim yaratan bu tür uygulamaların grafik tasarım açısından geliştirilecek içeriklerde Dijital Yerlilerin etkinliklerinin daha görünür kılındığı düşünülmektedir. Araştırmada çok çeşitli verilere ulaşılmış olup, bu verilerden elde edilen bulguların reklam, pazarlama, eğitim, iletişim, grafik tasarım, yeni medya, halkla ilişkiler başka olmak üzere pek çok alan için yararlı bir kaynak olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Dijital Yerliler, Z Nesli, Grafik Tasarım, İletişim, İlgilenim, Katılım, Dijital Kültür, Eşitlik, Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Sosyal Fayda, Artırılmış Gerçeklik, Sanal Gerçeklik, Teknolojik Dönüşüm, Dijitalleşme, Endüstri Devrimleri, Göstergebilim, Dilbilim
Gelişen oyun teknolojileri ile evrimleşen dijital tasarım teknikleri: Robotik otomasyon, yapay zekâ ve üç boyutlu tasarımın kullanıcı etkileri
Hızla gelişen teknoloji dalgaları, hayatımızın her alanını değiştirerek bizi sürekli yenilenen bir bakış açısına sürüklemiştir. Son yıllarda geliştirilen yapay zekâ algoritmalarının, tasarım üzerindeki etkisi, geleneksel tasarım modellerini değiştirmiş ve gelecek yıllar için yepyeni bir düşüncenin kapılarını açmıştır. Yenilik, yapay zekâ temelli oyun yaratma fikrinin ilerletilmesini de tetiklemiştir. Yapay zekâ ve otomasyonun tüketici pazarına sağladığı kolaylık nedeniyle, grafik tasarım ve oyun tasarım konseptini geri dönüşü olmayan yepyeni bir boyutlara sürüklemiştir. Eski tip tasarımcı rolünün tamamen ortadan kalkmaya başlayacağı bu süreçte, "bütünleşmiş tasarım" kavramı ortaya çıkmaya başlamıştır. Özellikle, geleneksel iki boyutlu tasarımların yerini, ilerleyen teknoloji ile tüketici kolaylığı sağlayan çok boyutlu tasarımlar almaya başlamıştır. Tasarımın içine "Kullanıcı Deneyimi (UX)" ve "Kullanıcı Arayüzü (UI)" ile insan faktörü de eklenmiştir. Teknolojideki gelişmeler ve insan ihtiyaçlarının değişmesi, tasarımın geleceğinin kalıcı olmasına ve kabuk değiştirmesine yol açmıştır. Bu tez içerisinde, değişimler grafik tasarımın tarihinden başlayarak, teknolojinin grafik tasarıma etkisi, yeni gelişen yapay zekâ ve otomasyon fikirlerinin sağladığı avantajlar ile dezavantajlar, tasarımdaki boyut değişiminin tüketiciye ve tasarımcıya etkileri ile oyun tasarımının yapay zekâ ile nasıl şekilleneceği anlatılmaya çalışılmıştır.
Rekabet halindeki markaların göstergebilimsel açıdan reklam analizi
Günümüzde reklam mesajlarının amacı; kapitalizmin temel ideolojisi olan tüketimi artırmak, insanları sürekli bir tüketim alışkanlığına yönlendirmek ve bu ideolojinin zihinlere yerleşmesini sağlamaktır. Bu tez çalışmamızda, reklamcıların bu hedeflere ulaşmak için tüketici davranışlarını yönlendirmek doğrultusunda çeşitli stratejiler geliştirip, farklı ikna yeteneklerini nasıl kullandığı açıklanmıştır. Reklam metinleri, tüketici davranışları üzerinde büyük bir etkiye sahip olan içerikleriyle dikkat çekerler ve tüketicilerin düşüncelerinde belirli anlamlar oluştururlar, bu amaçla işaretler ve semboller kullanırlar. Reklam metinlerinin başarılı olması amacıyla, toplumda yerleşik geleneksel alışkanlıkların kullanılarak manipülasyon yapıldığına da rastlanmaktadır. Reklam metinlerinin tüketici üzerindeki etkisinin satış başarısını doğrudan etkilediği ve bu durumun firmaların pazar konumu ve geleceğini belirlemede önemli faktör olduğu görülmektedir. Reklamlar; çeşitli görsel, işitsel unsurlar aracılığıyla markayı tüketicinin zihnine yerleştirebilme ve onun değerini artırma ya da azaltma özelliğine sahiptir. Genellikle reklam metinlerinde, bilimsel dilin kullanılması ile tüketicide güven duygusu oluşturmak amaçlanır. Çalışmamızda, göstergebilimin reklamlardaki sembollerin analiz edilmesi yolu ile anlam yapılarını ortaya çıkaran bir disiplin olduğu açıklanmıştır. Bunun yanında, markaların sembolik gösterenler olarak kullanıldığı ve tüketicilere özel bir kimlik kazandırdığı da belirtilmiştir. Marka imajının, bireyin zihninde reklamlar yolu ile zamanla yer ettiği anlaşılmış olup; markanın başarısının tüketicinin değer verdiği şeyleri sembolize etmesine bağlı olduğu görülmüştür. Bu tez çalışmasında; Coca-Cola ve Pepsi, Burger King ve Mc'Donalds, Yemeksepeti ve Getir, Elidor ve Pantene markalarının reklam analizleri yapılmıştır. Göstergebilim çerçevesinde yapılan bu analizler; popüler markalar için hazırlanan reklam metinlerinin daha iyi anlaşılmasına ve bu alanda gelecekte yapılacak çalışmalara katkı sağlamaya yöneliktir.
Görsel iletişim tasarım açısından Türk sineması afişlerinin incelenmesi: 1980'lerden günümüze film afişleri
Bu çalışmada 1980-2020 yılları arası Türk Sineması'nda yapılan film afişlerinin 40 yıllık dönem içerisinde gelişim süreçleri incelenmiştir. Afiş tasarımları bir iletişim aracı olarak gelişen teknoloji karşısında yeni unsurlarla karşımıza çıkmaktadır. Geleneksel çalışmalardan günümüze hızla gelişen iletişim ve bilişim çağının yeni teknolojileri, afiş çalışmalarına da yansımış, teknolojik unsurların altyapısını hazırladığı gözlenmiştir. Bu çalışmada grafik tasarımı açısından film afişleri tasarımlarının Türk Sinemasında yarım asıra yakın gelişim ve değişim süreci incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada film afişleri, dönemlerine göre, en çok bilinen Türk filmi afişlerinden seçilmiştir. Dönemler içerisinde birbiriyle bağlantılı kültürel ve görsel ögeler içerdikleri görülmüştür. Görsel ilkeler bakımından afişlerde, uyum, bütünlük, oran ve kontrast gibi unsurlar dikkate alınmıştır. Sosyo-kültürel ve filmde bahsedilen bireylerin değişimleri psikolojik açıdan incelenmeye çalışılmıştır. Kentin yüceltilmesi, köyden kente geçiş, nostalji, bireyin iç dünyası gibi konular dönem afişlerine yansımıştır. Bir afişin izleyici tarafından algılanabilmesi için görsel içerikler gerekmektedir. İzleyiciye, bilgisi olmadığı bir filmin konusu ve içeriği hakkında merak uyandırarak ulaşılması istenen hedefe yönelik bilgiler paylaşılmalıdır. Geçmişin geleneksel tasarımı, günümüzde yerini dijital dünyaya bırakmıştır. Böylelikle zamanla, emek harcanan vakit ve tasarım dilinde değişimler meydana gelmiştir. Fotoğraf sanatı afişte en önemli unsurlardan olmaktadır. Fotoğraf, tasarım yazılımları ile birleştiğinde hem kullanım alanlarını çoğaltmış hem de tasarımın var olan varyasyonlarını arttırmıştır. Seçkin filmler arasından "Züğürt Ağa", "Muhsin Bey", "Anayurt Oteli", "Eşkıya", "Tabutta Rövaşata", "Gemide", "Vizontele", "Hokkabaz" ve "Nuh Tepesi" film afişleri görsel iletişim tasarımı açısından değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Afiş, Film Afişleri, Türk Sineması, Grafik Tasarım
Sosyal medyada animasyonlu reklamların etkileşim üzerindeki etkisi
Dijitalleşmenin hızlı ilerleyişi, pazarlama iletişiminde köklü bir dönüşümü beraberinde getirmiştir. Bu süreçte sosyal medya, markaların hedef kitlelerine ulaşmak için en yoğun kullandıkları mecralardan biri haline gelmiştir. Geleneksel reklamcılık anlayışının sınırlarını aşarak kullanıcı merkezli, hızlı ve etkileşim odaklı bir yapıya evrilen sosyal medya stratejileri içerisinde, animasyonlu reklamlar dikkat çekici estetikleri ve güçlü anlatım teknikleriyle ön plana çıkmaktadır. Animasyon içerikler, sundukları hareketli ve dinamik yapı sayesinde kullanıcıların platformlar arası hızlı geçişlerinde dikkat çekme olasılığını artırmakta ve böylece reklam mesajlarının algılanabilirliğini yükseltmektedir. Harvard Business Review (2021) verilerine göre, insan beyni hareketli görselleri sabit görsellere oranla 60.000 kat daha hızlı işlemekte, bu durum animasyonun pazarlama iletişiminde neden etkili bir araç olduğunu açıklamaktadır. Özellikle Instagram, TikTok ve YouTube gibi görselliğin ön planda olduğu platformlarda yapılan araştırmalar, animasyon destekli reklamların izlenme, beğeni, yorum ve paylaşım gibi etkileşim metriklerinde statik reklamlara kıyasla önemli ölçüde daha yüksek performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bunun yanında animasyon, sadece dikkat çekmekle kalmayıp, anlatı yapısıyla duygusal bağ kurmayı da kolaylaştırmakta; böylece marka algısını güçlendirmekte ve içeriklerin viral yayılımını teşvik etmektedir. Bu bağlamda, animasyonlu reklamların sunduğu görsel dinamizm, hızlı anlaşılabilirlik, duygusal yoğunluk ve hikâye anlatımı becerisi, sosyal medya reklamcılığında önemli bir rekabet avantajı sunmaktadır. Animasyon, kullanıcıların kısa süreli dikkat aralıklarına hitap ederek bilgi aktarımını kolaylaştırmakta; aynı zamanda estetik ve duygusal deneyim sunarak marka sadakati yaratmaktadır. Çalışma kapsamında, animasyonlu reklamların sosyal medya kullanıcıları üzerindeki etkisi çok yönlü bir biçimde analiz edilmekte; kullanıcı etkileşimi, marka algısı ve içerik paylaşım motivasyonları bağlamında rolü değerlendirilmektedir. Sonuçlar, markaların dijital kampanyalarında animasyonu daha yaratıcı ve stratejik biçimde kullanmalarının, yalnızca görünürlüklerini değil, aynı zamanda kullanıcı bağlılıklarını ve marka sadakatini artırmada kritik bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal medya reklamcılığı, animasyonlu içerikler, dijital pazarlama, kullanıcı etkileşimi, marka algısı.
Geleneksel Japon baskı sanatının bilgisayar oyunlarına etkisinin incelenmesi ve bilgisayar oyunu için konsept çalışması
Bu araştırma, geleneksel Japon baskı sanatının bilgisayar oyunları üzerindeki etkisini inceleyerek bu sanat formunun bilgisayar oyunlarının estetiğine ve kavramsal tasarımına nasıl katkı sağladığını anlamayı amaçlamaktadır. Geleneksel Japon baskı sanatı ukiyo-e'nin incelenmesi adına Japon kültürü, gelenek ve göreneklerinin yanı sıra Japon sanatı da incelenmiştir. Japon kültürünün bir yansıması olan ukiyo-e sanatını derinlemesine incelendikten sonra çeşitli bilgisayar oyunları üzerindeki etkisi grafik tasarımı bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca bu çalışmada elde edilen bilgilerden yola çıkarak bir bilgisayar oyunu için konsept tasarım geliştirilmiş, geleneksel Japon baskı sanatının modern dijital oyun dünyasındaki potansiyelini grafik tasarım metodolojisi ışığında ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Bilgisayar oyunlarında bilim kurgu temalı karakter ve çevre tasarımı: Moba tipi bir oyun için uygulama çalışması
Bu araştırma, bilim kurgu temalı MOBA (Multiplayer Online Battle Arena) oyunlarında karakter ve çevre tasarımının, grafik tasarım ilkeleri doğrultusunda uygun süreçlerden geçerek somut bir uygulama çalışması üzerindeki etkilerini incelemek üzere hazırlanmıştır. MOBA oyunlarının diğer oyun türlerinden farkları gözetilerek, oyunların tarihsel gelişiminden hareketle, dijitalleşen oyun sektöründe bilgisayar oyunlarının nasıl önemli bir yere sahip olduğu ele alınarak özellikle bilim kurgu teması çerçevesinde yenilikçi tasarım unsurlarının kullanımı incelenmiştir. Bilim kurgu türünün hayal gücünü zorlayan görsel öğeleri, karmaşık hikayeler, gelişmiş teknolojiler ve alternatif evrenlerle oyunculara derinlemesine bir deneyim sunmakta olduğu gerçeğiyle hareket edilerek bu türün, oyun tasarımında yaratıcı yaklaşımlara nasıl bir zemin hazırladığı ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, araştırma kapsamında bilim kurgu temalı MOBA oyunlarının mevcut literatürde yeterince araştırılmamış bir alan olduğu tespit edilmiş ve bu eksikliği gidermek amacıyla teorik araştırmalarla ilerlenerek bir uygulama çalışması gerçekleştirilmiştir. MOBA oyunlarının, 2024 oyuncu kitlesi için en çok tercih edilen oyun türü olması, farklı temaların harmanlanabilecek bir yapıya sahip olması ve içerisinde çok sayıda karakter barındırması sebebiyle bu araştırma için uygun görülmüştür. Uygulama, bilim kurgu temasına uygun olarak karakter ve çevre tasarımı süreçlerini kapsamış ve bu tasarımlarda grafik tasarım ilkelerinin stratejik bir şekilde nasıl kullanıldığını irdelemiştir. Özellikle renk teorisi, kompozisyon, tipografi ve doku gibi grafik tasarım ilkelerinin, oyuncuların izleyicide yaratılan duygusal etki ve bu dünyayla kurduğu bağ hedeflenerek çalışılmıştır. Çalışmada, elde edilen yöntemler ve tasarım süreçlerinin tüm aşamaları (konsept geliştirme, detaylandırma ve görsel uygulama) bilimsel bir temele dayandırılarak sonuçlandırılmıştır. Oyun tasarımında hem görsel hem de işlevselliği bir araya getiren grafik tasarımın nasıl kritik bir rol oynadığı gözler önüne serilmektedir. Bilim kurgu temalı MOBA oyunlarının tasarım süreçleriyle ilgili yapılan bu araştırma, yalnızca teorik bir inceleme sunmakla kalmayıp, aynı zamanda somut bir uygulama geliştirilerek bilimsel literatüre katkıda bulunmuştur. Bu çalışma, dijital oyun tasarımında yaratıcı yaklaşımların önemini ve literatürdeki araştırmalarına sık rastlanmamış bilim kurgu temalı projelerde grafik tasarımın sağladığı yenilikçi olanakları ortaya koymaya imkân sunmuştur. Anahtar Kelimeler: Bilgisayar oyunları, bilim kurgu, MOBA oyunları, Karakter tasarımı, Çevre tasarımı, Dijital tasarım, Grafik Tasarım
Görsel iletişim tasarımında yeni bir araç olarak yapay zekâ; Mıdjourney üzerine bir inceleme
Görsel iletişim tasarımı disiplinlerarası bir alan olarak, teknolojik ilerlemelerin etkisiyle sürekli evrim geçirmektedir. Son yıllarda, yapay zekâ destekli tasarım araçlarının yaygınlaşması, tasarım süreçlerinin ve yaratıcı yaklaşımların yeniden tanımlanmasına neden olmuştur. Bu çalışma, görsel iletişim tasarımında yapay zekânın rolünü derinlemesine inceleyerek özellikle MidJourney platformunun sağladığı yenilikleri analiz etmektedir. Yapay zekâ tabanlı görsel üretim sistemlerinin tasarım süreçlerine entegrasyonu, yaratıcılık üzerindeki etkileri ve tasarımcı kimliğinin bu yeni paradigma içerisinde nasıl şekillendiği ele alınmaktadır. Bu kapsamda, MidJourney platformunun algoritmik temelleri, veri işleme kapasitesi ve kullanıcı deneyimi detaylı bir şekilde incelenmiş, geleneksel tasarım yöntemleriyle karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Bu analizler, yapay zekâ destekli tasarım süreçlerinin sunduğu avantajların yanı sıra sınırlılıklarını da ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu teknolojilerin estetik, etik ve telif hakkı gibi mesleki boyutlara etkisi tartışılmakta ve gelecekteki potansiyel dönüşümler üzerine çıkarımlarda bulunulmaktadır. Araştırma bulguları, MidJourney gibi yapay zekâ destekli sistemlerin görsel iletişim tasarımı alanında giderek daha belirleyici hale geldiğini göstermektedir. Bununla birlikte, yaratıcılık ve orijinallik gibi kavramların bu yeni dönemde yeniden değerlendirilmesi gerekliliği ortaya konulmuştur. Yapay zekâ destekli tasarım araçlarının etik boyutları, telif hakkı sorunları ve insan-tasarım ilişkisi üzerindeki etkileri tartışılarak, insan ve yapay zekânın yaratıcı süreçlerde birlikte çalışma potansiyeli değerlendirilmiştir. Bu çalışma, görsel iletişim tasarımı alanındaki dönüşümlere akademik bir bakış sunarak, gelecekteki araştırmalara yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.
Oto üretken sanatın dinamik kurumsal kimlik sistemlerine kullanımı ve bir uygulama çalışması
Günümüzdeki teknolojik gelişmelerin ve dijitalleşmenin etkisi medya ve sanat alanında da görünmektedir. Medya ortamındaki bu gelişmeler, oto-üretken sanat ve algoritmik tasarımın ön plana çıkmasına neden olmuştur. Bu sürece paralel olarak, dijital platformların çeşitlenmesi bireyleri daha fazla tüketime maruz bırakarak, görsel kimliklerinde hızlı bir şekilde tüketilmesine neden olmaktadır. Bu doğrultuda, markalar daha fazla görünebilmeleri için ve uzun süre marka kimliklerini sürdürebilmeleri için yenilikçi çözümlere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu ihtiyaç, dinamik kimliklerin ortaya çıkmasına ve daha yaygın hale gelmesine sebep olmuştur. Ayrıca, dinamik kimlikler esnek yapıları sayesinde çeşitli dijital ve basılı platformlara adapte olma potansiyeline sahiplerdir. Bu çalışmada dinamik kurumsal kimlik konusuna ilişkin literatür taraması yapılmış ve bu konu ile ilgilenen araştırmacılar için bir referans oluşturulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın kapsamı gereği, diğer kavramımız olan oto-üretken sanatın tanımı, gelişimi ve diğer yöntemleri incelenerek, dinamik kimlik tasarımındaki rolü ve etkisi araştırılmıştır. Bu çalışmanın amacı, oto-üretken sanat ve algoritmik yöntemlerin nasıl dinamik kurumsal kimlik tasarımına entegre olacağı ve aralarındaki ilişkileri ortaya koymaktır ve bu amaçla uygulamalı çalışma yapılmıştır. Çalışma kapsamında tanımlanan sanat ve müzik festivalinin kimlik tasarımında, dinamik kimliklerin doğaları gereği hareketli yapıları ve çok çeşitli görsel ortamları sunma nedeniyle festival kimliği için uygun bir seçim olduğu tespit edilmiş ve bu yaklaşımla yola devam edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, oto-üretken sanat ve algoritmik yöntemlerin kullanımı, gerçek zamanlı verilerin dinamik kurumsal kimliğin tasarım sürecine entegre edilmesine olanak sağlamaktadır. Esnek yapıları sayesinde bu kimlikler farklı platformlarda da bu veriler üzerinden oluşturulabilmektedir. Ayrıca algoritmik tasarım ve yazılım araçlarının kullanımı, kimlik ve kullanıcılar arası daha fazla etkileşim sağlamaktadır.
Reklamcılıkta yaratıcı mecra uygulamalarının teknolojik gelişimi ve Türk reklamcılığına etkileri
Türkiye'deki reklam sektöründe yaratıcılığın daha etkin kullanımı için teknolojik olanakların incelenmesi önem taşımaktadır. Bu nedenle yaratıcı mecra uygulamalarında teknolojik gelişmelerin incelenmesi tezin amacını oluşturmuştur. Bu amaç çerçevesinde, tezin ele aldığı araştırma soruları; Rekabetçi ortamda klasik mecralar etkinliğini kaybediyor mu? Teknoloji yaratıcı mecra uygulamalarında nasıl kullanılıyor? Teknolojinin tasarımcıya verdiği olanaklar nelerdir? Etkileşimli reklamlar tüketici davranışlarını nasıl yönlendiriyor?'dur. Reklamcılık alanında yaratıcı mecra ve güncel teknoloji uygulamaları araştırılmış, grafik tasarım öğrencilerine kaynak sağlaması hedeflenmiştir. Tez süresince saptanan yeni gelişmeler alan açısından önem taşımaktadır. Veriler toplanırken, reklamcılık alanında sektörün profesyonelleri ile görüşmeler yapılmıştır. Reklamcılığa önemli katkılar sağlamış ajansların kreatif ekiplerindeki kişiler ile anket yapılmıştır. Sonuç olarak; özellikle Avrupa'da birçok reklam veren tarafından kullanılan yaratıcı mecra uygulamaları ve teknoloji birbirine entegre edilerek kullanılmaktadır. Marka ile tüketiciyi beklenmedik şekilde karşılaştırmak, dikkat çekmek, şaşırtmak ve en önemlisi duygusal bağ oluşturmak amacı ile yapılmaktadır. Türkiye'de yaratıcı mecra uygulamaları ve teknoloji entegreli çalışmalar yok denecek kadar azdır. Fakat sektör gelişen bir yapıya sahiptir. Araştırmalar gösteriyor ki, Türkiye'de en çok açık hava reklam mecrasında teknoloji kullanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: grafik tasarım, teknoloji, reklam,
Ambalaj tasarımı ile hedef kitle iletişiminin satınalma eylemindeki psikolojik rolü
Araştırmanın konusu ve amacı ambalaj tasarımlarının hedef kitle ile etkileşimi sonucunda satın alma davranışlarını nasıl etkilediği yönünde bilgiler toplamaktır. Tüketici psikolojisinin görsel algılardan ne derecede etkilendiğini ölçmek ambalaj tasarımı yaparken toplanması gereken verilerin ilk başında gelir. Tüketim sektöründe ambalajın rolü değerlendirilerek, tüketiciler için satın alma kararlarının çoğunlukla duygusal ya da mantığa dayalı olduğu bilgisine ulaşmak mümkün olur. Satın alma eylemini tetikleyen hedef kitleyi motive eden unsurların iyi etüt edilmesi gereklidir. Ambalaj tasarımı yapılırken sadece ürüne değil markanın özüne uygun ambalaj tasarlamak gereklidir. Yeni marka oluşturma ya da mevcut markanın yenilenmesi aşamasında atılması gereken adımlar nelerdir? Markalaşma sürecinde ambalaj tasarımı hangi noktadadır? Markanın özünü taşımak nedir? Bu araştırmada bu başlıklara yer verilmiştir. Ambalaj tasarımının pazarlama karmasındaki önemi gözlemlenmiştir. Marka ambalajı sayesinde mevcut ve potansiyel tüketici ile rakipleri ile aynı anda etkileşime geçme fırsatına sahip olur. Bu kısa süre oldukça değerlidir. Ambalaj tasarımının hedef kitleye iletmesi gereken mesajı en net ve yalın şekilde iletmesi beklenir. Bu mümkün olduğunda ambalajlar birer sessiz satış temsilcisine dönüşmektedir. Tüketici ve ambalaj etkileşiminin incelenmesi ve sonucunda görsel algı psikolojisinin satın alma davranışına etkilerinin belirlenmesi yoluyla hem yeni hem de mevcut ürünler ya da pazarlar için uygun ambalaj tasarımı yapılabilmektedir. Seçilen tüketim ürünleri ile hedef kitleleri arasındaki etkileşimi inceleyen deneysel çalışmalar yapılmıştır. Bu etkileşimin sonucunda tüketicinin satın alma davranışını gerçekleştirmesini sağlayan faktörlerin neler olduğu analiz edildi. 3-6 yaş çocuklar ile aynı içerikteki ürünlerin kıyaslanması yönünde yapılan çalışmalarda, ürün tercih etmeleri esnasında ambalaj tasarımının etkisini ölçmeye yönelik deneyler yapıldı. Karar verme davranışlarını hangi tutumlar ile gerçekleştirdikleri gözlemlendi. Bu araştırmanın sonucunda ulaşılan verilerden fayda sağlayabilecek olan kişiler, marka sahipleri, pazarlama ekipleri, stratejik planlama yapan kişiler ve tasarımcılardır. Yeni marka oluşturma hedefine sahip olan ya da markalaşma sürecinde olan firmalarının geliştirecekleri projelerinde, ambalaj tasarımının kendi hedeflerindeki rolünün öneminin farkında olarak projelerini hayata geçirmeleri elzem olandır. Markaların, ürün gamlarını genişletirken, yeni pazarlara açılırken ya da mevcut pazara yeni ürün sürerken yapacakları çalışmalar içerisinde uygun ambalaj tasarımının gerekliliği gözlemlenmiştir
2000 yılından günümüze kadar illüstrasyonun genişleyen uygulama alanlarının ve yeni illüstrasyon tekniklerinin incelenmesi
Bu tezin amacı yaşanan teknolojik gelişmelere paralel olarak, 2000 yılından itibaren günümüze kadar süregelen zaman dilimi içerisinde illüstrasyon sanatında yer alan yeniliklerin, eğilimlerin, tekniklerin, değişen ve gelişen uygulama alanlarının araştırılmasını kapsamaktadır. İllüstrasyon sanatı kitap resimleme, reklam ajanslarında verilen brief'e göre hazırlanan kampanyalar, ambalaj tasarımı, ürün ve afiş illüstrasyonları, gibi belirli konsept hazırlanması istenen ürünlerin bulunduğu alanları kapsamaktadır. İllüstrasyonun tarihi ile başlayan çalışma, tüketimin ve kapitalizmin yaygınlaşması ile illüstrasyonun toplum içerisinde değişen önemini anlatmaktadır. Satış amacı ile pazara sunulan pek çok ticari üründe illüstratörler tarafından tasarlanan grafik anlatımlar yer almaktadır. Bu tasarımların çoğu grafik çizim ağırlığındadır. Farklı olma ihtiyacı ile insanlar özel tasarımlarla hazırlanmış objelere ilgi duymaktadır. Alıcının kişiliğini ve ait olduğu sosyal sınıfı belirlemek amacıyla kullandığı objeler tüketicinin sosyal ihtiyacı haline gelmiştir. Bu farklılıkları tasarlayan dünya genelindeki tüm illüstratörlere kendilerini uluslararası alanda tanıtmak ve ürünlerini tanıtarak satışlarını yapmalarına olanak sağlayan birçok web sitesi 2000 yılından sonra açılmıştır. Sosyal medyanın da büyüyüp genişlemesi ile kişisellik, özgünlük ve yaratıcılık amacı ile yeni ifade biçimleri oluşmuş ve illüstratörlerin hem eserlerini sergileyip, hem de satış yapabileceği siteler yaratılmıştır. Bu siteler hem illüstratörler için esin kaynağı, hem de başka illüstratörlerle iletişim halinde olabileceği ve portfolyolarını dünyaya tanıtabileceği özelliklere sahiptir. Aynı zamanda kendi reklamını yapma imkanı veren sosyal medya sayesinde illüstratörler kendi markalarını kolayca yaratabilmekte veya freelance çalışarak uluslararası birçok firmayla iş birliği içerisinde bulunabilmektedir. Tüm bu yeni oluşumların etkisiyle illüstrasyon alanındaki gelişmeleri incelerken, eski ile yeninin harmanlandığı, yeni nesil eğilimlerin ve teknolojilerin sağlamış olduğu yenilikler ve farklı disiplinler ile olan işbirlikleri de araştırma kapsamına alınmıştır. Anahtar kelimeler: İllüstrasyon, illüstrasyon teknikleri, illüstratör, teknoloji, ilham kaynakları
2017-2018 tiyatro sezonunda İstanbul'da sahnelenen 3 özel tiyatro afişinin işlevinin yönetmen-tasarımcı-seyirci ilişkisi üzerinden incelenmesi ve bu doğrultuda 20 adet oyun afişinin tasarlanması
Grafik Tasarım Bölümü yüksek lisans tezi kapsamında yapılan bu araştırma grafik sanatların en yaygın türü olan afiş tasarımının kültürel afişler kategorisinin bir kolu olan oyun afişleri üzerinedir. Günümüzde bir oyun afişinin iletişim aracı olarak işlevini koruyup koruyamadığını, afişin tiyatro seyircisi üzerinde bir etkisi olup olmadığını yönetmen-tasarımcı-seyirci ilişkisi üzerinden ölçmeyi hedeflemekte, bu bağlamda çıkan sonuçları grafik tasarım literatüründe tartışmaya açmaktadır. Araştırmanın amacı yaklaşık yedi yıldır araştırmacı tarafından gözlemlenen afiş-seyirci ilişkisindeki problemleri bir temele oturtarak bu araştırma sayesinde elde edilen bulgular üzerinden çözüm önerisi sunmaktır. Bunu yaparken "Bir tiyatro afişi günümüzde bir iletişim aracı olarak işlevini ne kadar yerine getirebilmektedir?", "Oyun afişi-seyirci ilişkisi nasıldır?", "Bir oyun yönetmeni oyun afişinden ve afiş tasarımcısından ne beklemektedir?", "Afiş tasarımcısının oyun afişlerine yaklaşımı nasıldır?", "Afiş tasarımcısı-yönetmen ilişkisi nasıldır?", "Tasarımcı ve yönetmenin birbirlerinin beklentilerini karşılaması sonucu tasarlanan afiş, seyirci üzerinde işlevini ne kadar yerine getirir?" gibi sorular üzerine araştırmanın temelini oturtmuştur. Üç oyun seçilmiş ve bu sorular temelinde oyunların yönetmenlerine ve afiş tasarımcılarına yarı yapılandırılmış görüşme, seyircilerine ise anket formu uygulanmıştır. Sonuç olarak nitelikli afiş üretilmesinin önemi vurgulanmış ancak bunun öncesinde temel problemin tiyatro seyircisinin afiş ile kurduğu ilişkiyle ilgili olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda seyirci-afiş ilişkisinin gelişmesi ve bölümlerde vurgulanan ideal ilişki sürecine ulaşılması için birtakım öneriler getirilmiştir. Yapılan araştırma oyun afişlerinin konumunu, kullanıldığı yeni mecraları, bugünkü işlevini, seyirciyle olan ilişkisini ortaya koymuş, bundaki sonraki süreç için dikkate değer bir kaynak olmuştur. Bunlara ek olarak yüksek lisans tezinin proje ayağı kapsamında 15 adet basılı, 5 adet hareketli olmak üzere toplam 20 adet oyun afişi tasarlanmıştır. Bu afişler tasarlanırken çalışma boyunca vurgulanan nitelikler doğrultusunda ilerlenmiştir.
Ağaç baskı sanatının Almanya ve Türkiye'deki tarihsel gelişiminin incelenmesi
Bu araştırma, tüm baskı çeşitlerinin özgün sayılabilmesi için gerekli olan imlenme kriterlerinin belirlenmesiyle orijinalliği tasdiklenen ve özgün baskıresim tekniklerinden biri olan ağaç baskı üzerine odaklanmıştır. Ağaç baskıda kullanılan malzemeler ve seçim kriterleri, tekniğin uygulanışı ve Uzakdoğu'da Çin ve Japonya'dan başlayarak, dönemlerin sosyo-ekonomik şartları gözetilerek, günümüze kadar olan tarihsel gelişimi yerli ve yabancı teorik literatür taraması yapılarak, mevcut literatürde referanslı benzer örnekler analiz edilmiş ve derinlemesine incelenmiştir. Ağaç baskı tekniğinin tarihsel gelişimi içerisinde önemli yer tutan ve ekspresyonizm akımının ortaya çıktığı Almanya'da eserler vermiş olan Alman sanatçılar ile takip eden yıllarda burada eğitim alan Türk sanatçı, akademisyen ve öğrenciler sayesinde eserler verilmeye başlanan ağaç baskı tekniğinin Türkiye'deki gelişimi sanatçılar üzerinden incelenmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise hem sanatçı hem de bir akademisyen olan Prof. Fevzi Karakoç ile üniversitelerdeki özgün baskı atölyesi derslerinin grafik tasarıma katkıları, ağaç baskı-teknoloji ilişkisi ve ağaç baskıresmin çağdaş sanat ortamındaki yeri röportaj yapılarak irdelenmiştir.
Kurgu ve kurgu dışı karakterlerin reklam ilanlarında kullanılmasının göstergebilimsel açıdan değerlendirmesi
Araştırma amacını oluşturan ve yön veren, kurgu ve kurgu dışı olarak tanımladığımız karakterlerin, reklam pazarında yer edinip tüketici tarafından tercih edilmeyi ve tüketiciyi eğlendirme yolu ile ikna edebilmeyi hedeflediği 21. yy. marka stratejilerinde kullanılan imajlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüketiciyi ikna edebilmek ve markayı hatırlanabilir kılmak adına seçilen ve markaya eşlik eden karakterlerin ele alındığı ve özellikle basılı reklam ilanlarında kullanımı ile karşılaştığımız, yaratıcılığın ön planda tutulduğu farklı yaradılış özelliklerine sahip karakterlerin, markaya kattığı değer ve anlamlar irdelenmiştir. Marka ve tüketici arasında güçlü bir iletişim dili olarak kullanılan karakterlerin reklamdaki konumu, iletişime etkisi, ürünü temsil edebilmesi ve markalaşmaya katkısı gibi konular, markanın belirlediği hedeflerin gerçekleşip, gerçekleşmediğini ele alan bir çözümleme metodu belirlenmiştir. Göstergebilimsel çerçevede ele alınan ilanlarda aranan "Karakter-Marka Uyumu", "Karakterin Tüketici Üzerindeki Bilinirliliği", "Karakterin Markada Ele Alınış Yönü", "Karakterin Markaya Getirileri", "Reklamda Hayat Bulan Karakterler" "Karakter Seçimleri" gibi tezin ilanlar üzerindeki temelini oluşturan değerlendirme verileri, tez içerisinde belirlenen 12 farklı karakter kullanımı, göstergebilimsel analiz yöntemi ile değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirmeler sonucunda reklamda kullanılan karakterlerin tüketici üzerinde duygusal bir iz bırakma eylemi göstererek, hedef kitleye geçmiş ve gelecek olguları üzerinden gerçekleştirdiği anlatımların, markaların sıklıkla başvurduğu bir tür popüler ikna yöntemi olarak kabul edilmektedir.
Iran street art: Style, technique and meaning
The main subject of this research is street art in Iran which investigates techniques, styles, and meaning that is used in artworks of artists in large cities of Iran. Graffiti and street art is analyzed as an art revolution, which is related to the young generation and sub-cultures at different social levels, by different points of view. Because of the nature of this art, protesting against colonization and government imperialism, it was primarily introduced as a destructive factor all over the cities. So was invaded not only by many governments but also by ordinary people. Over time, passing years, developing technology and increasing knowledge of people about this kind of art in different societies, it had started to get known as a powerful tool used by different classes of society even if it was used to protest. The influence of this artistic revolution as a multidimensional media was successful in detecting public opinion and achieving its own goals. In last 50 years, Iran was an important country in the Middle East that have met so many conflicts and of course, the presence of artists in this period was effective in transferring anti-imperialist, colonialism or internal political struggles believes. This research tried to study the role of street art in political and social contemporary history and created masterpieces in large cities of Iran like Tehran, Isfahan, and Shiraz... This research also tried to pay a great deal of attention to subjects like" used concepts ","importance of colors in historical eras ",different styles in different areas", "role of young generations in street art" and "powerful tool for government and protestors" and "direct exhibition to a great number of audience ". In this research by choosing artworks of different era's artists, collecting data and images of different styles the phenomena studied. Keywords: Contemporary art, Iran Street art History, Street art Styles, Street art Concepts, Graffiti, Iran
Bir iletişim aracı olarak yaratıcı düşünmenin karton gıda ambalaj tasarımına yansıması
Bu araştırma kapsamında, bir iletişim aracı olarak yaratıcı düşünmenin karton gıda ambalaj tasarımına yansıması konu edinilmiş ve literatür taraması baz alınarak detaylı bir şekilde araştırılmıştır. İnsanlığın ilk zamanlarından bu yana var olduğu bilinen, yiyecekleri koruma ve daha sonraya saklama gereksinimi ile ortaya çıktığı öne sürülen ambalaj, ürünün herhangi bir hasara uğramamasını sağlayarak onu sarar ve korur. Ambalaj sektöründe giderek artan rekabet her geçen gün gıda ambalajına da yansımaktadır. Tüketici perspektifinden bakıldığında gıda ambalajı diğer ürünlere göre daha fazla dikkate alınmaktadır; gerek ambalajın bilgi verme işlevinin zorunlu bir nitelik haline dönüştürdüğü besin değerleri ve tüketicinin bulmayı umduğu diğer bilgiler gerekse ambalaj tasarımının farklılığı ile dikkatleri üzerine çekmektedir. Tam bu noktada ambalaj tasarımının yaratıcı düşünme sürecinin de etkisiyle dikkat çekici ve farklı olması, o ürünü rekabet ortamında diğer rakiplerinin arasından sıyırarak ön plana çıkarmaktadır. Yaratıcılık, yeniyi yaratma veya olanı farklı bir biçimde oluşturma prensibi üzerine kuruludur; yaratıcı düşünme her bireyde farklı olarak ortaya çıkabilmektedir. ''Yaratıcı düşünme süreci gıda ambalaj tasarımının hangi noktasında ortaya çıkar?'',''Yaratıcılık geliştirilebilir bir olgu mudur?'',''Yaratıcı gıda ambalajları evrensel bir dile sahip midir?'' gibi sorular araştırma süresi boyunca araştırılmış ve cevaplanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonunda ise, araştırmadan edinilen bilgiler ve bulgular doğrultusunda proje kapsamında 20 adet karton gıda ambalajı tasarlanmıştır.
Sağlık kuruluşlarında kurumsal kimlik araştırmaları
Sağlık kuruluşlarında hedef kitlenin bilgiye kolay ulaşması ve doğru yönlendirilmesi önemlidir. Sağlık kuruluşlarının hedef kitlesi ise hasta ya da hasta yakınları olup, genelde yoğun duygu durumuna sahiptir. Seçeneklerin ve hedef kitle beklentilerinin arttığı günümüzde sağlık kuruluşlarının da kurum kimliğine verdiği önem artmıştır. Artan sağlık turizmi potansiyeli bu önemi arttırmaktadır. Kurum imajı hastanelerin tercih edilme sebeplerinden biridir. Sağlık kuruluşlarında kurumsal kimlik konusunu tasarım açısından inceleyen bir kaynak olmadığından; literatüre, tasarımcı ve yöneticilere kaynak oluşturmak amaçlanmıştır. Ayrıca konu hakkında yapılabilecek yanlış tasarım ve negatif etkenlerin önlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada 800 kişi üzerinde uygulanan anket yöntemi ile sağlık kuruluşlarında kurumsal kimliğin tüketici algısına ve seçimlerine etkisi incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcıların %73,9'u Türkiye'de bulunan hastanelerin kurum kimliğini geliştirmesinin sağlık turizmini olumlu etkilediğini düşünmektedir. %55,9'u hastane logolarına dikkat edip, hatırladığını belirtmiştir. Logodaki tipografi ve kolay telaffuz edilen hastane isimleri %64,6 oranında hastanenin hatırlanmasını sağlamaktadır. %53,2 oranında kurum renklerinin hatırlanma ve ayırt edilmeyi kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Hastanenin uzmanlık alanına göre renk seçmesi %83 oranında önemli bulunmuştur. Diş hastanesi ve kadın doğum hastanelerinde kırmızı renk kullanımı; tüketiciye %49,6 oranında kan ve acı duygusunu çağrıştırmaktadır. Yönlendirme tasarımlarının net, okunaklı ve dikkat çekici olması %83 oranında tercih edilmektedir. Hastane web siteleri randevu ve bilgi almak için %60 oranında kullanılmaktadır. Broşür, billboard ayrıca gazete ve dergilerdeki hastane tanıtımları da hedef kitle tarafından dikkate alınmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmayla birlikte sağlık kuruluşlarında kurumsal kimliğin, hedef kitlenin tercihleri üzerinde etkili olduğu görülmüş ve sağlık kuruluşlarında kurumsal kimlik tasarımı konusunda dikkat edilmesi gereken önemli noktalar ortaya konmuştur.
1980-2018 yılları arasında İstanbul'daki kültürel afişlerin grafik tasarım öğeleri ve ilkelerine göre incelenmesi
Afiş sanatı, geçmişten günümüze belli bir olayı, durumu ve ya mesajı hedef kitleye ulaştırmak için topluma hizmet eder. Afiş tasarımının etkisi her geçen gün daha da yükselip, önemini arttırmıştır. Bununla birlikte her tasarım zamanla teknoloji ile bağlantılı hale gelerek daha farklı tasarımlar ortaya çıkmıştır. Grafik tasarım ve illüstrasyon öğesi olan afiş tasarımları gelişen teknolojik teknikler ile ele alınmaya başlanmıştır. Kültürel afişler ilk başlarda illüstrasyon tekniği ile yapılırken daha sonra fotoğrafla pekiştirilmiş olup şimdi ise bilgisayar destekli tasarımlarla hedef kitleye daha çok istenilen mesajlar verilebilir hale gelmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkiye , Afiş , Kültürel Afiş , Afiş Öğeleri
Cumhuriyet sonrası Türkiye de karikatür ve illüstrasyon sanatının karşılaştırılması, kullanım alanlarındaki farklılıklar
Görsel sanatların iki önemli alanı olan karikatür ve illüstrasyon sanatlarının karşılaştırıldığı bu çalışmada, her iki sanatın tanımları, özellikleri, resim sanatı ile ilişkileri, dünyada ve Türkiye'deki tarihsel gelişimi ve kullanım alanları incelenmiş; yapısal ve anlamsal özellikleri betimsel analizle karşılaştırılmış; son olarak kullanım alanları karşılaştırılarak ayrıştıkları ve benzeştikleri noktalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karikatür, İllüstrasyon, görsel iletişim kullanımları
İdeal vatandaş yaratma sürecinde resmi ideoloji ve afiş (Nazi Almanyası, Sovyetler Birliği ve Türkiye örneği)
1789 yılında Fransız Devrimiyle tohumları atılan modern milliyetçi düşünce, 19. yüzyılda Avrupa'yı, 20. yüzyıla girildiğinde de bütün dünyayı etkisi altına almıştı. Yaşanan bu gelişmelerin temelinde, babadan oğula değil, ulusun ortak iradesine dayanan bir iktidar fikri yatıyordu. Bu noktada ulusu tanımlama düşüncesinin yarattığı sıkıntı, yeni bir tarih yazıcılığına, destanlar ve mitler aracılığıyla hayali kökler oluşturmaya, ulusal bir kültür ve dil yaratmaya, neticede milli bir kimlik oluşturmaya kadar gitmiştir. İktidar ve halk arasındaki yeniden inşaa edilen ilişki hükümdar-tebaa ekseninden çıkıp devlet-vatandaş ilişkisine dönüşmüş, bu kavramlar anayasa olarak addedilen bir toplum sözleşmesiyle tanımlanmış ve güvence altına alınmıştır. Öte yandan, bu gelişmelerin ekseninde, 20. yüzyıl aynı zamanda ideolojiler çağıdır da... Bir yanda savaş sonrası Almanya ve İtalya'da yükselen faşizm akımları, öte yanda Rusya'da gerçekleşen Marksist devrim ve yükselen sosyalizm. İdeoloji, devletlerin yeniden yapılanmasında ve ulusların inşaa süreçlerinde etkin bir rol oynamıştır. Toplumda çoğunlukça kabul edilmiş bir amaç ve aidiyet duygusunun varlığı, sadece iktidarların meşruiyeti açısından değil, devletin devamlılığı ve geleceği açısından da önemlidir. Bu doğrultuda, iktidarların geniş halk yığınlarının kalbine girmek, ortak bir ülkü / ortak bir düşman etrafında kitleleri birleştirerek yönetmek ve devlet aygıtının resmi ideolojisi doğrultusunda biçimlenmiş, devletin temsili ideal vatandaşlar yaratmak amacıyla, Birinci Dünya Savaşı'nda etkisini kanıtlamış bir propaganda yöntemine yani afişlere başvurduklarını görürüz. İş bu tezin amacı, afişin tanımı noktasından başlayarak zamanla bir propaganda aracına dönüşmesi ve bu bağlamda da resmi ideoloji doğrultusunda yeniden inşa süreçlerinde devlet aygıtının elinde ideal, makbul vatandaş yaratma ve 'terbiye etme' aracı olarak nasıl kullanıldığını örnekleriyle birlikte tarihsellik içerisinde incelemektir. Bu sebepledir ki, bu zamana kadar birçok kez farklı tez ve kaynaklarca, alışılagelmiş ele alınış biçiminin aksine afişlerin teknik okumasından ziyade, nedensellik ilişkisi gözetilerek dönemsel okuması yapılmak istenmiştir. Tezin inceleme alanı, her ülkenin kendi içinde farklı uluslaşma süreçleri, tarihsel dinamikleri ve kültürel altyapıları barındırması nedeniyle, görece daha büyük değişimlerin yaşandığı üç ülkeyle (Almanya, Sovyetler Birliği ve Türkiye) sınırlı tutulmuş, ayrı ideolojik yapılar taşıyan bu ülkeler arasında, konu bağlamında benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Afiş, ideolojiler, vatandaşlık, ideal vatandaş, milli kimlik, ulusun inşaası
Türkiye'de moda illüstrasyonunun gelişimi
Bu araştırmada, Türkiye'de moda illüstrasyonunun gelişimi başlığı altında; illüstrasyon, Türkiye'de illüstrasyonun tarihçesi, illüstrasyonun çeşitleri örnekler ile desteklenmiş olup, günümüzde etkin çalışmaları ile önemli Türk illüstrasyon sanatçılarından bazıları incelenmiştir. Ek olarak; moda ve moda illüstrasyonu, moda illüstrasyonunda kullanılan yöntemler, farklı silüet tipleri, basılı kaynaklardan silüet elde etme yöntemleri, insan vücudunda ölçü ve oran, moda illüstrasyonunda baş, portre, el, ayak çizimleri, klasik oranlardaki silüet çizimleri ve moda siluetlerinin karşılaştırılması konuları yer almaktadır. Üçüncü bölümde; moda illüstrasyonunun moda ile bağlantılı bir şekilde değişip, gelişeceği düşünülerek geçmişten günümüze giyim modasından bahsedilerek, Türkiye'de Moda İllüstrasyonunun Gelişimi başlığı desteklenmiştir. Günümüzde etkin çalışmaları ile önemli Türk moda illüstrasyon sanatçılarından bazıları incelenmiştir. Ek olarak; araştırmanın nitel bulgularına ulaşabilmek için, 6 soruluk görüşme formu 5 kişiden oluşan moda illüstratörleri ve akademisyen katılımcılara gönderilerek, kayıt altına alındıktan sonra döküm haline getirilmiş, düzenlenerek yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Moda illüstrasyonu, illüstrasyon, moda illüstratörü, moda.
Yer markalaşmasında tipografik uygulamalar
Yer markalaşmasında öne çıkan tipografi, hedef kitleyi harekete geçirici bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğru biçim ve işlev ilişkisi barındıran tasarımlar yer markalarının ulusal ve uluslararası alanlarda fark edilmesine ve diğer markalar arasından sıyrılarak öne çıkmalarına olanak sağlamaktadır. Araştırma kapsamında başta ülkeler ve şehirler olmak üzere, "yer" kapsamına giren tüm yerleşim alanlarına ait markalar ile tipografi arasındaki ilişki incelenmiştir. 9 şehir markası ile 2 ulus markasının, yer markalaşması ve grafik tasarım ilkeleri göz önünde bulundurularak analiz edildiği bu araştırmada, tipografinin yer markaları kapsamında önemi ve faydası açıklanmıştır. Birbirine benzer özellikler gösteren yer markaları, tipografik çözümleme stillerine göre 5 farklı kategoride incelenmiştir. Bunlar; "Şehrin Baş Harfi / Soyutlaştırılmış Harfler", "Çok Dilli Tipografi", "Sabit Tipografi, Değişken İmge", "Hareketli Tipografi" ve "Tipografik Sloganlar" olarak belirlenmiştir. Seçilen tipografik uygulamalara dair kapsamlı literatür taraması yapılıp, tasarım ilkelerine bağlı olarak incelenmesi, örnek karşılaştırması ve uzman görüşü metedolojisi ile daha kapsamlı değerlendirilmeleri yapılarak bir referans tezi oluşturmak amaçlanmıştır. Değerlendirmelerin sonucunda; yer markalarına ait tipografik uygulamaların yapılandırılmasında ajanslara, grafik tasarımcılara ve tipograflara tasarımsal ihtiyaçları doğru bir şekilde saptamak ve değerlendirmek adına büyük görevler düşmektedir. Tezin; grafik tasarımının yanı sıra yer markalaşması, şehir markalaşması, ulus markalaşması, marka iletişimi, turizm, pazarlama gibi alanlarda araştırma yapanlar için katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Sosyal medya tanıtımlarının görsel iletişim mecrası olarak önemi ve gastronomi fotoğrafçılığı
Teknolojideki hızlı değişim ve gelişmeler birçok alanda olduğu gibi iletişim alanında da değişimlerin yaşanmasına neden olmaktadır. 2000'li yıllara gelindiğinde sosyal medyanın birçok alanda tercih edilen bir iletişim yolu haline geldiği söylenebilir. Her geçen gün sosyal medya mecralarını kullanan kişi sayısı artmakta, buna ek olarak kullanıcılar sosyal medya hesaplarında yoğun olarak görsel içerikler oluşturmaktadır. Akıllı telefonlarla sonsuz çekim yapma şansına sahip olan sosyal medya kullanıcılarının; gezdikleri yerlere ait görselleri, özellikle de yiyecek-içecek görsellerini sosyal medya hesaplarında paylaştığı görülmektedir. İnsanların sosyal anlamda iletişim kurmasına, kültüre anlam katmasına aracı olan yemek görselleri sosyal bir dil olarak değerlendirilebilir. Bu durumun gastronomiye ve gastronomi fotoğrafçılığına olan ilgiyi arttırdığını söylemek yanlış olmaz. Bütün bunlara ek olarak; gıda sektöründeki yeri ve önemi göz önünde bulundurulduğunda gastoronomi fotoğrafçılığının bir reklam aracı olarak kullanıldığı da görülmektedir. Bu nedenle, gastronomi fotoğrafçılığının sosyal medyada doğru kullanımının önemli bir unsur olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmada; sosyal medya mecralarının, gastronomi fotoğrafçılığı ile ilişkilendirilerek görsel iletişim açısından araştırılmasına yer verilmiştir. Çalışmanın amacı, gastronomi fotoğrafçılığında sosyal medya tanıtımlarının görsel iletişim mecrası olarak önemini ortaya koymaktır.
1990 sonrası müzik endüstrisine yönelik grafik tasarım ürünlerinin dijital ortamdaki gelişimi
Müzik endüstrisi, müziği yaratmanın yanında kitlelere ulaşmak ve popüler kültürün bir parçası olmak amacıyla, grafik tasarımla birliktelik sağlamıştır. Ortaya çıkan bu birliktelik, seneler boyunca mevcut imkanları kullanıp, bu imkanların sınırlarını zorlamış olması ve hala da zorluyor olması bu tez için konu olarak ele alınmasında etken oluşturmaktadır. Yapılan bu araştırma ile, popüler kültür hedefli olarak müziğin ve grafik tasarımın birbiriyle olan ilişkisinin nasıl ortaya çıktığı, gelişim sürecinde hangi aşamalardan geçildiği ve günümüzde nasıl şekillendiği konuları incelenmiştir. Müziğin grafik tasarım aracılığıyla pazarlanışının basılı mecrada yaratılmasıyla başlayan süreç, günümüzde dijital mecrada etkinlik kazanmıştır. Bu tezin, müzik endüstrisinin grafik tasarımla olan beraberliğinde geçmişten ilham alıp, dijital ortamın yarattığı mevcut uygulamalarla, gelecek dönemlerde hangi bakış açılarıyla ele alınabileceği ve hangi ortamlarda değer katabileceği konusunda bilgi ve ön görü kaynağı olması amaçlanmaktadır. Anahtar kelimeler: müzik ve tasarım, müzik endüstrisi, grafik tasarım, dijital
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçişte basılı reklam ve ilanlarda yaşanan görsel ve sosyal sorunlar
Avrupa'da Rönesans devrimi ve Gutenberg'in matbaayı icadından sonra sermaye birikimi ve okur yazar oranının artması, ticaretin gelişmesi ve üretilen ürünlere yenipazar arama endişesi reklamcılığın gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Matbaanın bulunması, el ilanları ve duvar afişleriyle gelişme gösteren reklamcılığın, basın ve gazetelerin gerçek anlamda ortaya çıkmasıyla başladığı bilinmektedir. Türkiye'de ise reklam tarihçesini betimlemek için; öncelikle Osmanlı dönemine ardından da Cumhuriyet dönemine geçmek gerekir. Osmanlı'da ilk reklamlar ihtiyaçlar doğrultusunda tellallar, işportacılar ve seyyar satıcılar tarafından tıpkı batıda olduğu gibi çığırma yoluyla ya da dikkat çekebilen başka araç ve mecralar kullanarak yapılıyordu. 18. Yüzyılda baskı imkanlarının gelişmesiyle ilan kullanım alanlarında örnekler artmaya başlasa da, Osmanlı toplumunun kültürel yapısı, savaşlar, teknik yetersizlikler ve genel olarak baskıcı bir yapının olması reklamcılığın gelişim tarihinden Cumhuriyet dönemine kadar bir çok sorun yaşanmasına sebep olmuştur. Cumhuriyet'in ilanından sonra da sorunlar devam etmiştir. Bu çalışmada, basılı reklam ve ilanların Osmanlı'dan Cumhuriyet dönemine geçiş sürecinde geçirdiği serüven ve sorunlara değinilerek anlatılmıştır.
Klasik özgün baskıresim yöntemlerinin endüstriyel baskı tekniklerine katkıları
Klasik özgün baskıresim yöntemlerinin endüstriyel baskı tekniklerine katkıları konulu tez çalışmamın içeriği, günümüzde bilinen endüstriyel baskı yöntemlerinin gelişmesini sağlayan başlıca tekniklerin, temel buluşların teknoloji ile birlikte nasıl gelişime uğrayarak endüstrileştiğinin irdelenmesi ve sonuçlarının belirtilmesidir. Özgün baskıresim çalışmalarında kullanılan teknikler geçmişten günümüze özelliklerine göre dört farklı şekilde sınıflandırılır. Yüksek baskı, (linol baskı-ağaç baskı), şablon baskı, (serigrafi), çukur baskı (gravür) ve düz baskı'dır (litografi). (Atalay, 2002:26) Yüksek baskı (ağaç baskı), zaman içersinde gelişime uğrayarak tipo baskı'yı ortaya çıkarmıştır. Bu tezi araştırma sürecinde tipo baskı yapan matbaalar ziyaret edilmiş, baskı tekniklerinde kullanılan malzemeler incelenmiştir. Şablon baskı başlığı altında serigrafinin tarihçesi ve günümüzde hangi sektörlerde kullanıldığı anlatılmış; tekstil, ambalaj ve elektronik sektörleriyle seramik ve porselen firmalarındaki baskı teknikleri ayrı ayrı incelenmiş, yerinde fotoğraflandırılarak edinilen bilgilere yer verilmiştir. Çukur baskı bölümünde gravür tekniği ve bu tekniklerin teknoloji ile gelişim ve değişim göstererek "Tifdruk baskı"yı ortaya çıkarmasının aşamaları ve kullanılan ekipmanları ayrıntılı şekilde anlatılmıştır. Düz baskı (litografi) ile ilgili araştırmada ise günümüzde birçok matbaa tarafından kullanılan litografinin değişim ve gelişim göstererek ofset baskıyı ortaya çıkarması, malzemeleri ve teknikleriyle birlikte incelenmiş ve yer verilmiştir. Bu endüstriyel teknolojileri kullanan belli başlı kuruluşlar, yerinde ziyaret edilerek röportajlar yapılmıştır.
Milton Glaser ile Gürbüz Doğan Ekşioğlu'nun yaratma aşamasındaki kesişme ve ayrılma noktaları
Bu araştırmada Amerikalı Grafik Sanatçısı Milton Glaser ile Türk Grafik Sanatçısı Gürbüz Doğan Ekşioğlu?nun yaşam öyküleri, aldıkları eğitimler, meslek hayatları, sanat anlayışları ve eğitimci yönleri incelenmiştir. Ekşioğlu, çevreye, toplumsal olaylara cesur ve mizahi yaklaşımı ile Türk Grafik sanatında önde gelen bir sanatçıdır. Yurt içindeki başarıları kadar yurtdışında da başarılara imza atmış, ABD?nin en ünlü, trajı haftada bir milyonu aşan New Yorker dergisinde eserleri altı kez kapak olmuştur. Özellikle Osama Bin Ladin?in öldürülmesi üzerine yaptığı kapak çalışması ?Amerika tarihine geçen dünyanın en başarılı kapak? çalışmalarından biri olmuştur. Glaser dünyaca ünlü çok değerli bir tasarımcıdır. Milton Glaser, ?Çağımızın yaşayan en büyük grafik sanatçısı?, ?Sevecen cömert rönesans adamı?, ?Kâşif insan? gibi lakaplarla anılır. New York şehrinin tanıtımı için tasarladığı ?I Love New York? logosu ile dünya çapında bir başarıya imza atmıştır. Bu çalışmada; her iki sanatçının kişilik yapıları, yaşadıkları ortamlar, bireysel ve kurumsal çalışmaları, etkilendikleri sanatçılar ve sanat anlayışları incelenerek birleşen ve ayrılan yönleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.Bu araştırmaya başlarken öncelikle Gürbüz Doğan Ekşioğlu ile Milton Glaser?in yaşam öyküleri, meslek hayatları, sanatçı ve sanat eğitimci yönleri ele alınmıştır. Daha sonra her iki sanatçının yaşam hikâyelerinden çıkarılan sonuçlarla, eserlerini yaratma süreçlerindeki kesişme ve ayrılma noktaları ayrıca ele alınarak irdelenmiştir. Araştırmanın başlangıcında Türkiye?de ve Amerika?daki Grafik Sanatının gelişimi tarihsel süreçleriyle kısaca açıklanmakta ve ?Kavramsal Görsel Anlatım? üzerine kısa açıklamalar yer almaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde, Gürbüz Doğan Ekşioğlu?nun Türk grafik sanatı içindeki yeri, hayatı, sanatı, sanatçı ve eğitimci kimliği araştırılmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde, çizgi roman firması DC Comics için tasarladığı DC Bullets logosu, Bob Dylan posteri ve New York?un tanıtımı için tasarladığı ?I love New York? logosuyla dünya çapında üne kavuşan Milton Glaser?in hayatı, sanatı, iş yaşantısı ve eğitimci kimliği araştırılmıştır. Araştırmanın üçüncü ve son bölümünde ise, bu iki sanatçının sanatlarını yaratma aşamasındaki kesişme ve ayrılma noktaları verilmeye çalışılmıştır. Gürbüz Doğan Ekşioğlu?nun eğitimi ve meslekî hayatı boyunca etkilendiği ve örnek aldığı Amerikalı çizer Milton Glaser?le örtüşen ve ayrılan yanları ile ilgili bir araştırmaya rastlanmayışı araştırmanın çıkış noktası olmuştur.
Plastik sanatlarda tipografi
Tipografi; punto büyüklüğü, yazı tipi, satır arası boşluk, satır arası uzunluğu gibi etkenler dikkate alınarak yapılır. Harf ve görsel-yazınsal iletişimle alakalı ögelerin hem fonksiyonel, sanatsal ve görsel düzenlemesi; hem de bu ögelerin beraberliğiyle meydana getirilen tasarım dilidir. Tasarlanmış yazı karakterleri afiş, kitap-kitap kapağı, broşür, dergi, gazete ve web sayfası yüzleri vs. gibi her türlü grafik ile ilgili alanlarda kullanılmıştır. Kültür tarihi içinde, dil olgusuna koşut olarak tipografi, formlar yardımı ile kağıt veya herhangi bir malzeme üzerine aktarılarak, zamanı görselleştirip, kaydetmiştir.Resim sanatı, plastik sanatlar içerisinde en önemli yere sahip olduğunu söyleyebileceğimiz, bilinen en eski ve en köklü sanat dalıdır. Bu nedenle diğer sanatların ortak noktasındadır ve sanat deyince akla ilk gelen resim sanatıdır. Resim sanatı erken dönemlerde gelişmeye başlamış, teknolojinin gelişimi ve kullanılan malzemelerin çeşitliliğinin artmasıyla ileri ve çok farklı boyutlara ulaşmıştır. Bu tez çalışmasının amacı resim öncelikli olmak üzere plastik sanatlar içerisinde tipografi kullanımının önemini ortaya koymaktır. Tarihten günümüze kadar tipografik değerler resim sanatının içinde nasıl yer almış, hangi elemanlar ve sanatsal ögelerle ilişkilendirilerek kullanılmış gibi soruların cevabı aranmış ve irdelenmiştir. Tipografi, Gutenberg?den sonra resim sanatının içine dahil olmaya başlanmıştır. Öyle ki, Rönesans döneminde matbaanın varlığına karşın tipografi, resim sanatında tipografi olarak var olmamış, sadece görselliği zenginleştirmek için tipografik öge olarak resimlerin içinde kullanılmıştır. Gutenberg?den sonra ilerleyen yüzyıllarda giderek tipografi resim sanatının ana ögelerinden biri haline gelmeye başlamıştır. Bu çalışma da tipografinin sanatsal eserler kapsamında resim sanatı içerisindeki kullanımını ve özellikle de sanatçının ismi belirtilerek ve eserleri üstünde tipografinin kullanımını irdeleyerek çözümlenmesi amaçlamıştır.
Evrensel bakış açısıyla ülkemizde 1930-2010 yılları arasında basılan resimli çocuk kitapları
Bu çalışma 1930 yılından 2010 yılına kadar Türkiye'de basılmış olan resimli çocuk kitaplarındaki resimlemeler ve evrensellikleri ile ilgilidir. Çocuk kitabı resimlemeleri, görsel açıdan, çocuğa uygunlukları, çocuğa neler kazandırdıkları ve resimlemede kullanılan yöntemler yönünden incelenmektedir. Toplumu meydana getiren değerlerin en önemlilerinden biri olan çocuğun okul öncesinde alacağı görsel eğitim onun ve ülkesinin geleceğini belirler. I. Bölümde, çocukluk kavramı evrensel anlamda tanımlandı. Bu tanımlamaya ilk, nerede ve ne zaman gereksinim duyulduğu araştırıldı. Bu kavram, Eğitim Bilimi ve Psikoloji açısından bilişsel gelişim kurallarına göre dört aşamalı yaş gurubu olarak ele alınarak incelendi. Ülkemizde çocukluk kavramının gelişimi; ilk Türk adının konduğu Göktürk Devletinin, Orhun Kitabeleri'nden başlanarak, bugüne kadar gelindi. Çocukta yaş özellikleri, onların bilişsel gelişim evreleri üç ayrı yaş gurubu özellikleri üzerinden araştırıldı. II. Bölümde, çocuk kitabının tanımı ve gelişimi, başlangıç tarihi M.Ö. esas alınarak günümüze kadar gelen dört kültürel süreçte incelendi. İşaretlerle anlaşıp konuşmaya başlayan ilk insanların masalları öncelikle büyüklerin büyüklere anlattıkları masallar olarak belirlendi. İkinci süreç, I.-XV yüzyıl Rönesans ve Matbaanın gelişimi başlığı altında Alman eğitimci Comenius tarafından yayınlanan ilk resimli çocuk kitabı 'Orbis Pictus' un resimlendiği yıllardı. Burada incelenen üçüncü süreç, XVIII. yüzyıl hürriyet ve kazanımların olduğu yıllardır. Bu dönem, ilk çocuğa özgü tasarımların yapılmaya başlandığı, çocuğun önemsenip adam yerine konulmaya başlandığı yıllar olarak önemsenmiş, araştırılmıştır. Dördüncü incelenen süreç; XX. Yüzyıl ise insan haklarına en çok gereksinim duyulan süreç olarak ele alındı. Çocukların, sanat, eğitim ve tarihle daha çok etkileşimli olarak incelendikleri dönemdir. III. Bölümde çocuk kitaplarında temel evrensel öğeler olan dört ana başlık, metin, resimleme, tasarım ve üretim teknikleri olarak incelendi. İncelenen resimlemelerde çocuğa göre özelliklere bakılarak örnekler verildi. IV. Bölümde, ülkemizde Cumhuriyet'in ilanından günümüze, sosyolojik açıdan farklılıklar içeren dört ayrı kültürel dönem ele alındı. Evrensel kültür anlamda bizden daha ileri olan ülkelerin resimli çocuk kitapları, ülkemizdeki resimli çocuk kitapları ile karşılaştırmalı olarak incelendi, sonuca varıldı. Anahtar Kelimeler: Resimli Çocuk Kitabı İllüstrasyonları, illüstrasyon, evrensel, analiz.
Turkiye'de özgun baskıresmin gelişimi bağlamında Fevzi Karakoç
"Türkiye'de Baskıresmin Gelişimi Bağlamında Fevzi Karakoç" başlıklı bu tez çalışmasında, Özgün baskıresim sanatının Dünya'da ve Türkiye'de başlangıcından günümüz baskı sanatı ve tekniklerine uzanan gelişim süreci incelenmiştir. Bu bağlamda, sanatçıların kendilerini ifade etme arayışları, yeni teknik denemelerin şekilleniyor olması, sanatsal ifadenin olanaklarını zenginleştirmiş ve yeni anlatım yolları ortaya çıkartmıştır.Tüm bu gelişim sürecinin, sanatçının gerek ele aldığı konu bütünlüğü gerekse deneysellik bağlamında ortaya çıkan üretimleri içinde, bulunduğu zamana, topluma ve kültüre dayalı referanslar sunduğu da bir gerçektir.Bu gerçeklik, sanatçının kullandığı teknik donanımın bir parçası olarak kültürel birikim ve araştırmaya dayalı izlenimlerin kayıt altına alınması olarak da yorumlanabilir.Özgün Baskıresim sanatının gelişim süreci bağlamında, Fevzi Karakoç sanatını ve eserlerini incelediğimizde, tez çalışmasının temelinde yatan sanatsal ifade ve teknik birikimin, Karakoç'un eserlerinde ele aldığı konu ve temaları beslediği, bu süreçte kültürel ve toplumsal birikim ile gerçekliklerin de sanatçıyı etkilediği görülmektedir. Eserler ve ele alınan temalar, birer belge niteliği taşımakta ve günümüzde sanatsal bir anlatım biçimine dönüşmektedirler. Bu nedenle, Fevzi Karakoç'un Türk Sanatı'na ve baskı resme sağladığı katkılar düşünüldüğünde, Karakoç'un sanatçı kimliğini, kültür elçiliği olarak ta günümüze taşıdığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu tez çalışmasında, özgün baskıresim tekniğinin gelişimiyle tekniğe sağlanılan katkılar incelenmiş, bu inceleme neticesinde de Fevzi Karakoç eserlerinin ve sanatının kısa bir analizi yapılmıştır.Tez çalışmasının genel amacı; geçmiş ve bugün arasında bir bağ kurarak bugüne aktarılan kültürel detayların bundan sonrası için de sanatçının sanatıyla geleceğe uzanan bir referans niteliği taşımasına olanak sağlamaktır.
1980 - 2013 yılları arasında Türkiye'deki toplumsal yansımaların moda ilanlarında metafor kullanımına etkisi
Moda birçok düzeyde işleyen karmaşık süreçler toplamıdır. Bir taraftan birçok insanı aynı anda etkileyen sosyal bir olaydır; diğer taraftan ise kişisel davranışlar üzerinde bireysel bir etkiye sahiptir. Modern dönemde moda, belirli bir grup insan tarafından, belirli zaman ve mekanda kullanılan ve kabul edilen egemen giyim tarzıdır. Farklı toplumsal gruplar arasındaki katı ayrımın, sosyal ve ekonomik durumun, toplumda var olan hiyerarşik düzenin sembolü olmuştur. Postmodern dönemde ise tarz farklılıkları, sosyal sınıf ve ekonomik gücün açık göstergeleri olmaktan çıkmıştır. Dönemin bir diğer özelliği , ürünlerde reklamlar aracılığıyla moda kodlarının karıştırılması, metafora yer verilmesidir. Dolayısıyla değişen toplumla birlikte reklamlarda da yeni tarzlar geliştirilmekte, tüketiciye ulaşmada algıya önem verilmektedir. Bu inceleme, Türkiye'de 1980-2013 yılları arasında modanın, ideolojisi ve toplum etkileşimi epistemolojik temelleri ile birlikte grafik sanatı ve reklamcılıktan kaynak alınarak yapılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi sonrasında gelişen Türk tipografisi
?Cumhuriyet Dönemi Sonrasında Gelişen Türk Tipografisi? adlı çalışmada yazının bulunmasıyla başlayıp günümüze kadar devam eden tipografinin gelişimi anlatılmıştır. Ayrıca tarih boyunca Türklerin benimseyip kullandığı alfabeler incelenmiştir. Son olarak Cumhuriyetin başlangıcından günümüze kadar gelen dergi, gazete, kitap gibi süreli ve süresiz yayınlar incelenerek tipografinin gelişimi gözlemlenmiştir.Cumhuriyetin ilanından günümüze bakıldığında, ilk basılan dergi, gazete ve kitaplarda Arap ve Latin alfabesinin beraber kullanılması herkes tarafından anlaşılmasını sağlamış ve alışma sürecini hızlandırmıştır. Batının etkisi ile basılan ilk gazete, dergi ve kitaplarda, birbirinden farklı yazı karakterleri aynı sayfada kullanılmıştır. Zaman içinde bu yayınların çeşitliliğinin artması ve seçim şansının çoğalmasıyla birlikte tipografi daha doğru kullanılmaya başlanmıştır.Yapılan çalışmada, Cumhuriyet Dönemi sonrasında Türkiye'de basılan gazete, dergi ve kitaplarda kullanılan tipografinin bugüne kadar olan gelişimi örneklerle incelenip değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak tasarlandıkları dönemde, yayıldıkları coğrafi alanların sosyal, kültürel ve ekonomik durumları tipografinin gelişimi hakkında bize bilgi vermektedir.
Türkiye'deki sanat politikaları ile Avrupa Birliği ülkelerindeki sanat politikalarının karşılaştırılması
Kültür ve sanat politikaları, bir ülkede sanatın ve sanat eserlerinin korunması ve geliştirilmesi için kültür ve sanattan sorumlu devlet organlarının; bakanlıkların, yerel yönetimlerin, derneklerin, vakıfların, üniversitelerin kültür ve sanat alanlarında izledikleri programlı yönelimlerdir. Toplumun sanatsal yaşama katılabilmesi için uygun olanakların yaratılması, yani toplumdaki her bireyin yaratıcılığını ortaya koyması ve geliştirmesi için alınan önlemler, kurulan örgütler, sağlanan ekonomik ve sosyal kolaylıklara sanat politikası denilmektedir. Avrupa Birliği (AB) ülkelerindeki gibi entegrasyona ihtiyacı olan farklı yerlerde farklı biçimlerde yaşayan insanların anlaşmalarında ve ortak değerler etrafında birleşmelerinde sanatın kaynaştırıcı rolü oldukça etkindir. Bu yüzden sanat alanındaki AB politikaları da, AB'nin sahip olduğu ve övündüğü kültürel zenginliğini korumayı ve bu değerlere herkesce ulaşılabilmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. AB çeşitli sanat endüstrilerini desteklemek üzere programlar yönetmekte ve tek pazar ve dijital teknoloji fırsatlarını yakalamaları yönünde desteklemektedir.AB adayı olan Türkiye'deki sanat politikaları ile AB ülkelerindeki sanat politikalarının karşılaştırılması üye ülkeler ile aday ülkeler arasındaki entegrasyon açısından önemlidir. Bu yüzden bu araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma da genel anlamda hem AB ülkelerinde hem de Türkiye'de sanatın ve sanatçının desteklendiği görülmüştür. Sanat öğrencisi bakımından en fazla öğrenci İngiltere'de %6.8 iken bu oran Türkiye'de %1.4'dür. Yine müze ve ören yeri sayısı Almanya/Türkiye 6500/324, 2010 yılında sanat ve kültür için ayrılan bütçe Almanya/Türkiye; kamu 9.19 milyar/85.8 milyon Euro'dur. Sanat eğitimi genel olarak Türkiye de dâhil eğitim bakanlığı sorumluluğundadır. Elde edilen sonuçlara göre sanat politikaları üzerine önerilerde bulunulmuşturAnahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Türkiye, Sanat, Kültür, Sanat Politikaları
İran ve Türkiye'de çay ambalajında tasarım sorunlarının analizi ve karşılaştırılması
Günümüzde gıda ambalajları, ürünün raf ömrünün artırılmasında, taşınabilirliğinde, tüketicinin dikkatini çekme noktasında ve ürünün içeriği hakkında bilgilendirilmesinde kilit bir role sahiptir ve genel olarak ürün satışları üzerinde önemli bir etkisi vardır. İran ve Türkiye gibi ülkelerde, çay ürünlerinin yoğun tüketimi ve bu topraklardaki insanların eski kültürleriyle çayın bağlantısı nedeniyle bu çalışmada, İran'daki Ahmad Çay ve Türkiye'deki Çaykur Çay ambalajlarının karşılaştırmalı bir çalışması yapılarak Gestalt teorisi ve görsel sanatlardaki işlevleri araştırmanın teorik temelleri olarak kabul edilmiştir. Aslında bu çalışmanın amacı, ürün ambalajı ile çay tüketicilerin arasında doğru ve verimli bir ilişki kurmak, İran ve Türkiye'deki çay ürünlerinin ambalajlarında Gestalt ilkelerine dayalı bir plan sunmaktır. Bu nedenle, İran ve Türkiye'deki çay tüketicilerinin çay ürünlerinin ambalajları hakkındaki görüşlerini değerlendirmek üzere benzer iki anket (Farsça ve Türkçe) tasarlanmış ve dağıtılmıştır. Elde edilen sonuçlar SPSS yazılımı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bu araştırmada yapılan çalışmaların sonuçları, Çaykur Çay ve Ahmad Çay markalarına ait ürünlerin ambalaj tasarımında Gestalt ilkelerinin tasarımcılar tarafından farklı açılardan ele alındığını ve uygulandığını göstermektedir. Gestalt'ın temellerine bakıldığında Ahmad Çay ürünlerinin ambalajlarının, Çaykur Çay ürünlerinin ambalajlarından daha net ve daha entegre bir görsel kimliğe sahip olduğu görülmektedir. Buna karşılık Çaykur Çay ürünlerinin ambalajları daha çeşitli renk düzenine sahiptir. Ayrıca iki ürün arasındaki ambalaj tasarımları incelendiğinde çayın geleneksel ve nostaljik etkilerine atıf, Ahmed Çay ürünlerinin ambalajlarında daha belirgindir.
Sosyal mesaj içeren konularda etkileşimli "Google Doodle"
Bu araştırmada, dünyaca tanınmış arama motoru Google'ın, Google Doodle çalışmalarının geçmişten günümüze tarihsel süreci, tasarımların yıllara göre konu ve teknikler bakımından dağılımının incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum analizinden yararlanılmıştır. Araştırma (https://www.google.com/doodles) sitesinde yer alan çalışmaların başlangıcından günümüze kadar olan sürecin tamamı alınmıştır. Tasarımlar "Doğum Günü", 'Özel Günler', "Bağımsızlık Günü", "Milli Günler ve Bayramlar", "Uluslararası Oyunlar", "Kutlamalar", "Yıl Dönümü", "Sosyal Mesaj İçeren Konular", "Google Doodle Oyunları", "Mevsimler ve Gökyüzü Olayları" olmak üzere toplam 10 konu başlığı altında toplanmıştır. Sosyal mesaj içeren konular ise, "Dünya Su Günü", "Dünya Günü", "Dünya Kadınlar Günü", "Ağaç Dikme Günü" ve "Covid- 19 Salgını" olmak üzere beş başlık altında incelenmiştir. Google Doodle tasarım teknikleri sabit, hareketli ve etkileşimli olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Etkileşimli tasarım teknikleri ise, slayt, video, tıklama/sürükleme ve oyun olmak üzere dört gruba ayrılarak incelenmiştir. 1998-2021 yılları arasında tasarlanan tüm Google Doodle tasarımları yıllara göre, konu ve tasarım teknikleri bakımından incelenerek elde edilen veriler doğrultusunda tablolar ve grafikler oluşturulmuştur. Tablo ve grafiklerde, tasarım konusunun yıllara göre kullanılan tekniklerin sayısal veri ve oranlarına yer verilmiştir. Google Doodle'ın sitesindeki konular incelendiğinde, "Sosyal Mesaj" içerikli tasarımlara diğer tasarım konularına göre çok az yer verildiği görülmüştür. Tezin uygulama çalışması "21 Eylül Alzheimer Günü" konusu ile sınırlandırılmıştır. Google Doodle tasarım konularından en çok "Doğum Günü" içerikli tasarımlar yapılırken, en az ise, "Mevsimler ve Gökyüzü Olayları", "Google Doodle Oyunları" ve "Sosyal Mesaj" içerikli konulardır. Yıllara göre en çok doodle 2018 yılında tasarlanırken, en az doodle ise, 1998 ve 1999 yılları arasında olduğu gözlemlenmiştir. Google Doodle tasarım teknikleri bakımından en çok sabit doodle tekniği yapılırken, en az etkileşimli doodle tasarım tekniği kullanılmıştır. Etkileşimli doodle tasarım tekniği en az, tıklama /sürükleme özellikli ve slayt tekniği ile oluşturulurken, en çok oyun ve video özelliğine sahip tasarımlar yapılmıştır. Sosyal mesaj içeren konularda ise, en az "Dünya Su Günü" konulu özel tasarımlar yapılırken, en çok "Covid-19 Salgını" konulu doodle tasarlanmıştır. Alzheimer konusu ile ilgili iki sabit, iki hareketli ve iki etkileşimli olmak üzere toplamda altı tane Google Doodle tasarımı yapılmıştır. Etkileşimli doodle tasarımlarında, oyun ve tıklama özelliğinden yararlanılmıştır.
Sosyolojik bir çalışma: 20. yüzyılda popüler kültürün bir göstergesi olarak çizgi romanları
The intention of this study is to analyze the sociological structure of the comics within its relation to the social phenomena of the 20th century. Therefore, the concept of popular culture is taken as the key word that opens up the sociological formation of the modern -and even the post modern- man of the late 20th century. The evolution in the formal and conceptual structure of the comics throughout the century is also indicated eventually in this study. The main focusing point is on the genre of "super heroes" which fully indicates this evolution of comics up to this day. Key Words: Comics, sociology, popular culture m
Rengin yiyecek ve içecek ambalajları üzerindeki kullanımı ile yaratılan tepisel etkiler: Yiyecek ve içeceklerin sembolik anlamları ile alan ilişkileri
ABSTRACT THE IMPULSIVE EFFECTS CREATED BY THE USE OF COLOR ON FOOD AND BEVERAGE PACKAGES: Their Relations with the Symbolic Meanings of Foods and Beverages îrem Petek Tonak M. F. A. in Graphic Design Supervisor: Doç. Emre Becer February, 1994 The intention of this study is to analyze the role of symbolic meanings and physical attributes of foods and beverages reflected by the use of color on their packages in the creation process of impulsive effects. Key Words: Food and beverage packages, color, symbolic meanings, impulsive impact. iii
George Bataille`in ihlal kavramı: Sanat ve felsefe açısından olanaklı bir deney (im) sorusu
ABSTRACT GEORGES BATAILLE'S NOTION OF TRANSGRESSION: THE QUESTION OF A POSSIBLE EXPERIENCE CONCERNING ART AND PHILOSOPHY. Mehmet Şiray M. F. A in Graphical Arts Supervisor: Assist. Prof. Dr. Lewis Keir Johnson May, 2000 This study aims at analysing George Bataille's notion of transgression. In this respect, the concepts of Bataille's discourse such as 'general economy', 'sovereign operation', 'inner experience', 'impossible', 'absence of myth' and 'sacred', are taken into consideration within the context of some recent post-structuralist texts. In addition, this study focuses on transgression in Bataille's discourse reading it as a passage from interior to exterior. For this purpose, this study aims at showing that the transgression implied in Bataille's discourse transgresses itself. In that manner, this thesis brings two readings of Bataille's notion of transgression together: one is the reading of surrealism through George Bataille's and Andre Breton's approaches, and the other is the reading of the notion of transgression through some recent post- structuralist texts. In the final analysis, this study discusses the discourse of transgression in Bataille with respect to both philosophy and art considering the problem of representation. Keywords: Transgression, general economy, impossible, inner experience, sacred, absence of myth, sovereign operation, representation, surrealism, post-structralism. m
Sanatta ve felsefede ölüm teması
This study takes the theme of death in philosophy and art as its explicit focus, concentrating mainly of contemporary French philosopher Maurice Blanchot's literary and philosophical texts. The 'aporias' in the discourses of death are examined through an aporetic experience of the concepts, possible- impossible, absence-presence, finite, infinite involving in a discussion concerning the concepts of limit and representation. Keywords: Death, aporia, impossible, image, experience
Figüre ve et: Francis Bacon`un batı gigüratif geleneğine meydan okuyuşu
When figuring the body is at stake within the Western tradition of art, figuration comes up as a question of framing and controlling the mass of body (flesh, bones, body liquids etc...). The apparent obsession of Western art with perfect body figures might be understood as an attempt to make safe the permeable boundary between the inside and outside of the body; between the inner self and outside world. Yet the depictions of human body in Francis Bacon's paintings reveal a disobedience to the conventional norms proposed by the figurative tradition and demonstrate a deliberate failure in controlling the mass of flesh. This thesis aims at a critical discussion on the dualist premises that lie at the core of figurative tradition in Western art by mainly following the path of Deleuze's examination of Francis Bacon's work. Key words: Figuration, figure, body, representation, vision in
Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarımı Bölümünde bir tipo baskı atölyesi önerisi
Günümüzde pek çok alanda olduğu gibi, çağdaş grafik tasarım da hızlı bir sayısallaşma akıntısına kapılmış durumdadır. Bu hızlı ve baş döndürücü akış, tasarımcılar açısından yarattığı korkuların yanında birçok kolaylık sağlasa da sorgulanması ve kontrol edilmesi gerekliliği açıktır. Bu sorgulama içinde yer alan çağdaş tasarımcılar ve düşünürler, sayısallaşmanın faydalarını göz ardı etmeden bu hızlı akışın olası zararlarına, neden olabileceği kayıplara bir set çekmek amacıyla yüzü geleceğe dönük çağdaş grafik tasarımın geçmişle de bağını koparmaması gerekliliğine dikkat çekmektedirler. Tipo baskı, geçmişle bu bağın kurulmasında en önemli araçlardan biri olarak görülmektedir. Dünya genelinde grafik tasarım alanında tipo baskıya olan yönelim özellikle tasarım eğitimi alanında dikkat çekmektedir. Bu çalışmada tipo baskının çağdaş grafik tasarım eğitimine dahil edilmesi ve üniversite bünyesinde bir tipo baskı atölyesinin kurulum aşamaları konusunda öneriler sunulmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde matbaanın güç kaybettiği döneme kadar tipo baskının yaşadığı değişimler özetlenmiştir. İkinci bölümde Enformasyon Teknolojisi Devriminin grafik tasarım alanına ve tipo baskıya etkileri detaylarıyla açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde tipo baskı alanında çalışan dünyadan ve Türkiye'den önemli örnekler hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Tasarımı Bölümü bünyesinde oluşturulan tipo baskı atölyesinin tüm detayları aktarılmıştır.
Glitch'i yorumlamak; dijital kültürün görünümü: Çağdaş ses tasarımı ve dijital tipografi arasındaki ilişki üzerine bir çalışma
This research probes into the concepts of designing and consumption of digital typography that manifest the logic of digital media by following an analogy of the patterns in contemporary sound design which act on the developments within computer technologies as part of digital culture. When a technological system malfunctions and no longer executes its function it loses its essence and we fully became conscious of it. In many of these such cases noise and glitch occur. Therefore, this study tries also to conceive the concepts of noise and glitch within a visual framework following an analogy of the aural designs as used in Sound Art. Departing from the conclusions reached at the end of the investigation and analysis of a parallelism within the design patterns in both spheres through systems approach, it proposes that the emerged patterns demonstrate the manifestation of digital culture and the culture functions depending on its operational logic and productions.
Tipografi ve ideoloji: Bir ifade biçimi olarak yazı tipi tasarımı
The aim of this thesis is to investigate the theories and methodologies of type design within the context of ideology. It questions the role of typefaces in communication and whether ideologies are embedded in typefaces, culturally, socially or due to their designers? intention. This work follows the discussions on the neutrality of typefaces as they are more than a tool in communication; instead, they are individual message bearers. The project aims to depict the typefaces as personal artistic statements. The project concludes with four different typeface designs which emphasize form, content, synthesis and context respectively; thus, the project establishes different ways of communication with the audience.
Bilgilendirme tasarımında teknoloji kullanımı: Çağdaş sanat müzesi uygulama önerisi
Gelişen teknoloji sayesinde, günümüzde bilgiye erişim kolaylaşmıştır fakat doğru bilinen yanlış bilgiyi hızla kabullenmek ve sınırsız bilgi arasında bilgi kirliliğiyle karşılaşmak da mümkündür. Bu durum bilgiyi tasarlama ihtiyacı oluşturmaktadır. Toplumun her kesimine hitap eden kurumların bilgilendirme tasarımlarına daha fazla ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Bu kurumlar tarafından aktarılan bilgi gereksiz metinlerden ve görsellerden arındırılarak, sıralı ve sistemli bir şekilde tasarlanmalıdır. Bu doğrultuda bilgilendirme tasarımına ihtiyaç duyan en önemli kurumlardan biri de müzelerdir. 20. yüzyılın ortalarından itibaren çağdaş müzeler bilgiyi koruma, düzenleme ve sergileme çalışmalarına ek olarak eğitim etkinlikleriyle tüm topluma ulaşmayı hedefleyerek müzeleri yaşayan mekânlar haline getirmiştir. Bu doğrultuda tezin son bölümünde örnek bir çağdaş sanat müzesi oluşturulmuştur. Bilgilendirme tasarımında teknoloji kullanımı sayesinde eğitim odaklı ve yaşayan bir mekâna uygun olarak Töz çağdaş sanat müzesi üzerinden hem kendisi hakkında genel bir bilgilendirme hem de yaptığı sergiler, atölye çalışmaları, etkinlikler gibi alanlarda bilgilendirme tasarımları sunulacaktır. Gerçek dünyayla eş zamanlı olarak dijital dünyada da konumlandırılması için öneriler ortaya konulacaktır.
1960-1970 yıllarında Türkiye'de ve Fransa'da toplumsal değişimlerin afiş tasarımına olan yansımaları: Atelier Populaire ve ODTÜ Devrimci Afiş Atölyesi örnekleri
Tarihsel süreç içerisinde toplumsal hareketler bulundukları döneme ve koşullara göre farklı biçimlerde de olsa daima var olmuşlardır. Ezen ve ezilen ilişkisinin bir sonucu olarak kişisel hak ve özgürlük talepleri doğrultusunda çeşitli ideolojiler açığa çıkarken beraberinde karşıt görüşlü ideolojiler de olmuştur. İkinci Dünya Savaşı'nın açığa çıkardığı büyük buhran ve yıkımla birlikte çeşitli toplumsal hareketler açığa çıkmıştır. 1945 sonrasında dünyada hâkim olan iki kutuplu sistem (ABD ve SSCB) ve bu iki gücün politik çıkarlarına göre hareket eden çevre ülkeler olmuştur. ABD ve SSCB'nin politikalarına karşı oluşan tepkiler, beraberinde gelişen ekonomik kriz ve dikta rejimlerinin yarattığı baskı ortamının sonucunda dünyada birçok ülkede 68 hareketleri açığa çıkmıştır. 68 hareketleri her ülkenin kendi özgün koşulları içerisinde farklılıklar gösterir. Özellikle 68'in fitilini ateşleyen Fransa ve Türkiye'de etkileri büyük olmuştur. Bu çalışmada 1968 hareketleri dünyada patlak verirken, bu hareketlerin açığa çıkmasında etkili olan faktörler, Fransa ve Türkiye'de gençlik isyanları ve toplumsal hareketlerin ışığında kurulan iki afiş atölyesine ait görsel üretimler incelenmiştir. Afiş tasarımları sentaktik ve semantik açıdan irdelenmiş, sonuç kısmında ise Atelier Populaire ve ODTÜ Devrimci Afiş Atölyesi afişlerinin farklılıkları ve benzerlikleri değerlendirilmiştir.
Integrating virtual reality into visual communication design education
Visual communication design has evolved throughout the ages, the digital revolution not only brought more responsibilities to designers but also brought new mediums for communication. Extended Reality (XR) technologies provided new possibilities for many disciples, however, visual communication design education did not get the best of Extended Reality although they include a high potential for design and creativity, there are a few studies related to using Extended Reality for visual communication design education and there are no educational games in 3D or for Virtual Reality, therefore, this practice-based research used a creation tool to design and develop the world's first educational game for visual communication design education to raise the awareness of the importance of Extended Reality for both the education and profession of visual communication design. The study used mixed methods to collect data from 8 design academics, 5 design practitioners, 2 Virtual Reality developers, and 40 visual communication design students, the results of the educational Virtual Reality game were positive, and the majority of the interviewees asserted that Extended Reality technologies have high potentials for the education and the profession of visual communication design.
2005 yılından günümüze Türkiye'deki e-dergi kapak tasarımlarının incelenmesi ve "Grafik tasarım dergisi" için e –dergi kapak tasarımı önerisi
Bu tez çalışmasında amaçlanan; basılı ve elektronik mecraların birlikte var olduğu günümüzde dergilerin basılı ve elektronik basımlarının arasında görsel kimlik devamlılığını her iki mecrada tutarlı bir biçimde sağlayıp /sağlayamadığı ya da ne ölçüde sağladığını araştırmaktır. Çalışmada basılı ve elektronik yayınların gelişim süreçleri, elektronik yayın türleri ve formatları literatür taraması yapılarak araştırılmıştır. Basılı ve elektronik dergi tasarımında görsel kimliği oluşturan unsurlar incelenmiş, seçilen beş dergi (National Geographic Türkiye, Skylife, Harvard Business Review Türkiye, Log, Wired Magazine) logo, biçim ve kapak, sayfa yapısı, tipografik kararlar ve renk kullanımı açısından analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda elde edilen verilerin ışığında Grafik Tasarım Dergisi için yeni bir tasarım önerisi sunulmuştur. Grafik Tasarım Dergisi için öncelikle akıllı telefonlar için bir tasarım dili oluşturulmuş ve görsel kimliği tutarlı olarak devam ettirecek bir biçimde basılı edisyona aktarılmıştır.
Modernist tasarım ilkelerinin günümüz sayısal tipografisi üzerindeki etkisi
Modernizm, çeşitli yenilikleri, düşünceleri ve birçok sanatsal faaliyeti bünyesinde barındıran geniş kapsamlı bir harekettir. Modernizm, toplumda yaşanan yenileşme hareketleri sonucunda sınırlarından kurtulup ortaya yeni bir anlayış koymuştur. Sanayi Devrimi ile beraber toplumda yaşanan sosyokültürel değişimlerin yanı sıra sanatçıların sanat ve kültür anlayışında büyük değişimler meydana gelmiştir. Sanayi devrimi ile değişen sanat anlayışı, gelişen teknoloji ile beraber tasarımcıların kullanıldıkları teknik ve imkânları da artırmıştır. 20. yüzyılda yaşanan bu gelişmeler sonucunda, yeni sanat akımları ortaya çıkmıştır. Bunlar; Kübizm, Fütürizm, Dadacılık, Konstrüktivizm, De Stijl, Bauhaus ve Yeni Tipografi Hareketi'dir. Bu sanat akımları modernist bakış açısından büyük ölçüde etkilenmiştir. Modernizm'in getirdiği ilkeler ile şekillenen grafik tasarım ve tipografi teknoloji ile beraber evrilmiştir. Bu süreçte elle dizgi, linotipi, fotodizgi gibi çeşitli baskı teknikleri, sayısal dizginin gelişim basamaklarını oluşturmuştur. Masaüstü yayıncılığı döneminde, ilk bilgisayarın üretilmesi grafik tasarımın ve tipografinin alanını genişletmiştir. Bununla beraber çeşitli yazılımlar, programlar ve uygulamalar geliştirilmiştir. Bu araştırma, modernist tasarım ilkelerinin günümüz sayısal tipografisi üzerindeki etkilerini konu almaktadır. Modernizm'in farklı sanat akımları ile olan ilişkisi ve bu sanat akımlarının ilkeleri doğrultusunda, sayısal tipografinin günümüze kadar olan evrimi eser analizleri ile beraber bilimsel metotlarla incelenmiştir.