Ankara University
Discipline

Agricultural Structures and Irrigation

Ankara University

147

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

50 Theses
DoctorateOpen AccessTR

Farklı bitki gelişim modelleri ile iklim değişikliğinin buğday çeşitlerinde verim ve bazı fizyolojik parametrelere etkisinin belirlenmesi

İklim değişikliği dünyadaki tüm sektörleri etkilemekte olup bu sektörler arasında en kırılgan ve en çok etkilenen ise tarımsal üretimdir. Küresel iklim olaylarında özellikle yağış azalışları ve yüksek sıcaklıklardan en çok etkilenme potansiyeline sahip tarım sektörü iklim değişikliğinin şiddetli etkilerini yakından hissetmektedir. Küresel sıcaklık artışları tarımsal üretimi giderek daha fazla olumsuz şekilde etkilemektedir. Olumsuz etkiler hem üreticileri hem de tarımsal hasılayı etkileyerek ülke ekonomisinde de etkilerini göstermektedir. Farklı bitki gelişim modelleri tarımsal ürünlerin yetiştirme faaliyetleri doğrultusunda verimlerini tahmin edebilme kabiliyetlerine sahiptir ve araştırmacılar tarafından pek çok çalışmada kullanılmaktadır. Bu çalışmada da dört farklı buğday çeşidi (Esperia, Altındane, Şehzade, Taner) kullanılarak kısıtlı sulama uygulamaları ile bitki verim, kalite ve fizyolojik parametrelerin değişimleri incelenmiştir. Deneme süresince deneme alanındaki meteoroloji istasyonundan iklimsel veriler alınarak bitki su tüketimi hesaplanmış, farklı sulama konuları ve çeşitler arasındaki farkların fizyolojik verileri ne şekilde etkilediği belirlenmiştir. Bitki gelişim modelleri (DSSAT ve AquaCrop) ile üç farklı küresel iklim modeli (HadGEM, MPI ve GFDL) IPCC'nin farklı Temsili Konsantrasyon Rotaları (RCP 4,5 ve 8,5) senaryoları dikkate alınarak buğday bitkisinin gelecek yıllardaki verimi tahmin edilmiştir. Geleceğe ilişkin yapılan simülasyonda üç farklı dönem (2024-2040, 2041-2070 ve 2071-2098) dikkate alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre hem RCP 4.5 hem de RCP 8.5 senaryolarında buğday çeşidi gözetmeksizin verimler tüm periyotlarda azalışlar olabileceği tahmin edilmiştir.

İsmail Çinkaya
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Güney sudan'ın su kaynakları, sektörel kullanımı ve sulamadaki uygulama sorunları; juba örneği

Küresel nüfus artışı, özellikle Afrika'da, sınırlı tarım arazisi, kıt temiz su kaynakları ve artan gıda talebi gibi zorlukların giderek daha belirgin hale gelmesiyle, gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarımı etkilemektedir. Birleşmiş Milletler, Afrika'da önemli bir nüfus artışı öngörmektedir ve bu da genişletilmiş gıda üretimi ve sulama sistemlerine yönelik daha yüksek bir talebe yol açacaktır. Bu çalışmada, Juba'daki sulama kooperatiflerinin karşılaştığı yönetim, yasal, idari ve finansal zorluklar incelenmiştir. Veri toplamak için çiftçilere su kullanımı, sulama verimliliği ve tarımsal uygulamalarla ilgili anketler verilmiş, alınan yanıtlar, eğilimleri belirlemek ve sonuçlar çıkarmak amacıyla SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara dayanarak, Güney Sudan'daki tarımsal verimliliği ve su yönetimini iyileştirmeye yönelik çözümler önerilmiştir. Yaklaşık 13 milyon nüfusa sahip olan Güney Sudan, su dağıtımı sorunları, yetersiz altyapı ve verimsiz sulama sistemleri gibi önemli zorluklarla karşı karşıyadır. Beyaz Nil, Sobat Nehri, Bahr el Gazal ve geniş Sudd bataklıkları gibi bol su kaynaklarına sahip olmasına rağmen, bu engeller nedeniyle ülke gıda güvensizliği yaşamaktadır. Güney Sudan'ın toplam yüzölçümü yaklaşık 658.842 km²'dir ve arazi kullanımı şu şekilde dağılmaktadır: tarım arazisi (%4,3), ormanlar (%32,6), çalılar (%39,3), otsu bitkiler (%22,8), kentsel/endüstriyel alanlar (%0,1), kaya ve toprak alanları (%0,2) ve su alanları (%0,7) şeklindedir. Güney Sudan, kişi başına yıllık 3.936 m³ ile su kaynakları açısından zengin olmasına rağmen, çiftçiler yetersiz sulama, kötü arazi yönetimi ve düşük su verimliliği gibi kritik sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu da tarımsal verimliliği engellemekte ve ciddi gıda kıtlıklarına yol açmaktadır. Güney Sudan'ın önemli tarımsal potansiyele sahip olduğunu, ancak topraklarının büyük kısmının kullanılmadığını göstermektedir. Ülke, altyapı eksiklikleri, düzensiz su dağılımı ve geleneksel tarım yöntemlerine olan bağımlılıkla karşı karşıya olup, bu durum modern tarım uygulamalarına erişimi sınırlamaktadır. Çalışmaya katılan çiftçilerin %62'si yağmurlama sulamayı tercih ederken, %23'ü yüzey sulamasını tercih etmektedir. Sadece %15'lik bir kesim damla sulamayı tercih yöntemi olarak seçmiştir. Pivot sulama uygulayan çiftçi yoktur. Çiftçilerin kooperatif işletmeciliğinden memnuniyetleri genelde olumsuz düzeydedir. Şöyleki; Yönetim kategorisinde, katılımcıların %20'si bunu çok kötü, %26'sı kötü, %32'si yeterli, %6'sı mükemmel ve %16'sı da iyi olarak değerlendirmiştir. Denetim konusunda ise %38 çok kötü, %28 kötü, %20 yeterli ve %14 iyi değerlendirmesi yapmıştır. Sulama Planları ile ilgili olarak da, %12'si çok kötü, %30'u kötü, %42'si yeterli ve %16'sı iyi olarak değerlendirmiştir. Öneriler arasında kırsal altyapıya büyük yatırımlar yapılması, su yönetim sistemlerinin iyileştirilmesi, çiftçilerin eğitim seviyelerinin artırılması ve iklim dayanıklı tarım uygulamalarının teşvik edilmesi yer almaktadır. Çalışma, sürdürülebilir arazi ve su yönetimi ihtiyacını vurgulamakta ve Güney Sudan'daki gıda güvenliği sorunlarını ele almak için bölgeye özgü stratejiler önerilmektedir. Ayrıca, hükümet politikalarının özel sektör yatırımlarını teşvik etmesi ve yerel çiftçileri desteklemek için tarımsal pazarlama ve dağıtım sistemlerini güçlendirmesi gerektiği önemle vurgulanmaktadır.

Isabel Karlo Arıgo Wanı
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Ankara yenimahalle -Batıkent çevresindeki bir halk parkında kullanılan basınçlı sulama sistemlerinin değerlendirilmesi

Bu tez çalışması Ankara ili Yenimahalle ilçesi Batıkent bölgesinde Haydar Aliyev halk parkında bulunan basınçlı sulama sistemlerini değerlendirmek ve mevcut şartlarda bitkilere yağmurlama ve damla sulama sistemleri ile sezonluk uygulanan su miktarları belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca, parkta damla sulama sistemlerinde damlatıcı su uygulama performansı da belirlenmiştir. Bu amaçla, Eş Su Uygulama sınıfı göstergesi olarak Homojenlik Katsayısı (CU) ve Eş Su Uygulama Katsayısı (EU) değerleri hesaplanmış; bu değerlere göre damlatıcı su uygulama sınıfı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; damla sulamada işletme basıncı 1.75 kg/cm2 olarak ölçülmüştür. Ortalama damlatıcı debisi 5 L/h olarak hesaplanmıştır. CU değeri yaklaşık %81 ve buna göre damlatıcı eş su uygulama sınıfı İYİ olarak belirlenmiştir. EU değeri ise yaklaşık %50 ve buna göre damlatıcı homojen su uygulama sınıfı ZAYIF olarak bulunmuştur. Damlatıcı su uygulama performansının genel olarak beklenenden (%90 veya daha yüksek) daha düşük olduğu; bunun sebepleri olarak da sistemdeki planlama zayıflıkları, sistemdeki kaçaklar ve bazı damlatıcılardaki kısmi veya tam tıkanmalar gösterilebilir. Yağmurlama sulama sistemi ile sezonluk uygulanan sulama suyu miktarı 1566 mm; damla sulama sistemi ile uygulanan sulama suyu miktarı ise 1382 mm civarında hesaplanmıştır. Tez çalışması sonucunda son yıllarda iklim değişikliğinin olumsuz etkisinin bir sonucu olarak Ankara ili gibi yarı-kurak iklim çevrelerinde peyzaj alanlarında yüksek su tüketen çim bitkisi ekim alanlarının azaltılması ve kurakçıl bitkilerin söz konusu alanlarda yaygınlaştırılması güçlü bir şekilde tavsiye edilebilir. Bu araştırma açıkça göstermiştir ki kurak ve yarı-kurak alanlarda özellikle sulamada su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı olmazsa olmaz bir zorunluluktur.

Gülsüm Dereli
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Kisitli sulama koşullarinda, farkli seviyelerdeki sulama suyu tuzluluğunun karnabaharin morfo-fizyolojik ve biyokimyasal özelliklerine etkisi

Kuraklık ve tuzluluk sorunu, tarımsal üretimin geleceği için, küresel ölçekte hayati önem taşımaktadır. Her bitkinin yetiştirildiği bölgede, bu stres faktörlerine tolerans düzeylerinin belirlenmesi, gıda güvenliği ve doğru planlama için etkili bir stratejidir. Yapılan bu çalışmada, Konya koşullarında, farklı sulama suyu tuzluluğunun ve su kısıdı düzeylerinin, serada yetiştirilen karnabahar bitkisinin, morfo-fizyolojik ve biyokimyasal özelliklerine olan etkisi araştırılmıştır. Denemede, 5 farklı NaCl konsantrasyonu ile 3 farklı sulama seviyesini içeren toplam 15 deneme konusu tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Sonuç olarak, en yüksek bitki başına su tüketimi (ET, evapotranspirasyon) 4915 ml/bitki ile T1S1 konusunda hesaplanmıştır. Genel olarak hem su stresi hem de NaCl dozlarının artması ET'yi azaltmıştır. Tuzluluk stresi stoma iletkenliği, yaprak oransal su içeriği (YOSİ), klorofil ve karotenoid içeriklerini azaltırken, membran zararlanması ve protein değerlerini artırmıştır. Kuraklık stresi ise, yaprak sıcaklığı, klorofil, karotenoid, protein ve prolin miktarlarını artırırken; stoma iletkenliğini beklendiği gibi önemli derecede azaltmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler bir arada değerlendirildiğinde, farklı parametrelere göre değişmekle birlikte, sulamada 4.0 dS/m'nin üzerinde EC değerine sahip suların kullanılması karnabahar bitkisinde önemli negatif etkiler göstermiştir. Kısıtlı su kaynağına sahip bölgelerde sulama suyundan tasarruf sağlamak amacıyla karnabaharda %25 su kısıtı yapılması hem su kaynaklarının korunması hem de sürdürülebilir bir sulama yönetiminin sağlanması açısından önemli bir strateji olarak önerilmiştir.

Ayman Osman Wıdaa Osman
Selçuk University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Sera yetiştiriciliğinde farklı renklerdeki örtü malzemelerinin gelişim üzerine etkileri: Marul örneği

Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanında kurulmuş 3 adet, 6 m2 taban alanı ve 2 m yan yüksekliği bulunan plastik örtülü seralarda yürütülmüştür. Çalışma 2018 yılı Nisan ayında başlamış, Haziran ayı sonunda tamamlanmıştır. Seralarda sıcaklık, nem, ışınım enerjisi ve marul bitkisinin gelişim parametreleri ölçülmüştür. Bunun için her serada, sıcaklık, nem ve ışınım enerjisi değerlerini elde etmek için sensörler yerleştirilmiştir. Sıcaklık ve nem ölçümleri 24 saat boyunca, ışınım enerjisi değerleri ise gündüz 10.00 ve 16.00 saatleri arasında ölçülmüştür. Bu değerler KOS (kontrol sera) serasında 202–890,8 W.m-2, MS (mavi sera) serasında ise 179–606,7 W.m-2, KS (kırmızı sera) serasında ise 212,6–770,1 W.m-2 arasında değiştiği belirlenmiştir. Marul bitkisinin gelişim değerlerini inceleyebilmek için yaş ağırlığı, boyu, gövde uzunluğu, yaprak sayısı, baş çapı, acılaşma düzeyi ve sapa kalkma oranları incelenmiştir. Bitki yaş ağırlığı, baş çapı, yaprak sayısı, boyu, gövde uzunluğu, acılaşma düzeyi ve sapa kalkma değerlerinin KOS serasında yüksek olduğu belirlenmiştir. MS ve KS seraları arasında değerler incelendiğinde, bitki boyu ve acılaşma oranlarının KS serasında yüksek olduğu, yaş ağırlığı, baş çapı, yaprak sayısı, gövde uzunluğu ve sapa kalkma değerlerinin MS serasında KS serasına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Marulda acılaşma düzeyinin ve sapa kalkma oranlarının düşük olması arzulanan bir kalite özelliğidir. Acılaşma düzeyinin en düşük olduğu MS serası, sapa kalkma oranın en az olduğu sera ise KS olduğu belirlenmiştir. Yörede üretimde acılaşma ve sapa kalkma oranlarının marul bitkisi için renkli örtü malzemesi kullanılarak elde edileceği kanısına varılmıştır. Sonuç olarak, yaprak sayısı, baş çapı, ağırlık gibi verim değerleri kontrol serasında daha yüksek bulunmuştur. Dolayısıyla yörede üretim yapacak işletmelerin acılaşma veya sapa kalkma istekleri renkli sera örtü malzemeleri kullandıklarında gerçekleşeceği kanısına varılmıştır.

Dalga ışınımıMarulPlastik seralar+5
Funda Tunçbilek
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Seralarda kullanılan insect tülün iç ortam koşullarına etkisinin belirlenmesi: Biber bitkisi örneği

Bu tez çalışması seralarda havalandırma açıklıklarına yerleştirilen insect tülünün hava iç ortam koşullarından sıcaklık, nem ve ışınım enerjisi üzerine ne derece etkili olduğu, biber bitkisi ve biyolojik mücadelede kullanılan ajanların bu olaydan ne derece etkilendiği belirlenmiştir. Çalışma Kasım 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında Antalya ili Kumluca ilçesinde 2 adet cam sera ve 2 adet plastik sera olmak üzere toplamda 4 adet serada yürütülmüştür. Cam seralardan; cam kontrol serası (CKS), cam tül serası (CTS), plastik seralardan; plastik kontrol serası (PKS), plastik tül serası (PTS) olarak isimlendirilmiştir. Seralarda sıcaklık, nem ve ışınım enerjisi değerleri ölçülmüştür. Bunun için her serada, sıcaklık, nem ve ışınım enerjisi ölçen sensörler yerleştirilmiştir. Araştırma sonucunda sıcaklık değerlerine göre; biber gelişimi için önerilen sıcaklık değerleri sadece Ocak ayında uygun olduğu ve Şubat ayında önerilen değerlerin çok altında kaldığı belirlenmiştir. Bu ayların dışında ölçümü yapılan diğer aylarda havalandırma açıklıklarında kullanılan insect tül seralarının (PTS-CTS) ortalama sıcaklık değerleri kontrol seralarına (PKS-CKS) göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Nem değerleri sonuçları incelendiğinde seralarda insect tül kullanımının kontrol seralarına göre düşük olduğu görülmüştür. Ocak ve Mayıs ayları dışında kalan diğer aylarda ölçümü yapılan ışınım enerjisi değerlerine göre; havalandırma açıklıklarında kullanılan insect tül seraları (PTS-CTS) kontrol seralarına (PKS-CKS) göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla insect tül kullanımı ışınım enerjisi miktarını düşürdüğünü söyleyebiliriz. Biyolojik Mücadelede ajanlarının, Şubat ayı haricindeki ölçümü yapılan diğer tüm aylarda ortalama sıcaklık değerleri sonuçlarına göre; yüksek sıcaklığa dayanıklı olan bio ajanlarından Amblyseius swirski ve Orius Leavigatus gelişiminin yavaşladığı, Phytoseiulus persimilis gelişimi için ise (30oC ve üzeri) uygun bir ortam olduğunu ve yumurtalarının daha kısa sürede çıkış yaptığı söyleyebiliriz. Aphidius colemani'nin gelişimi için en uygun ortalama sıcaklık değerlerine sadece Ocak ayında rastlandığını ve diğer aylarda bu ajanın gelişiminin yavaşladığı, parazitoit bir böcek olduğundan parazitleme oranının düştüğünü söyleyebiliriz. Sonuç olarak; insect tül kullanılan seralarda sıcaklık değerleri yüksek, ışınım enerjisi değerleri kontrol seralarına oranla daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ancak insect tülün kullanılması sera içerisindeki sıcaklığın yükselmesine neden olduğu için bazı bio ajanları için olumlu bir gelişme yaratabilecektir. İnsect tül kullanan üreticilerin sıcaklık ve ışınım enerjisindeki bu olumsuzlukları göz önüne alınarak üretim yapmaları gerektiği düşünülmüştür.

Aytekin Oçak
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Burdur-Yeşilova-Sazak köyü arazi toplulaştırma projesinin metrik indeksler kullanılarak değerlendirilmesi

Bu araştırma, Burdur Yeşilova Sazak köyü arazi toplulaştırma projesinin metrik indeksler kullanılarak değerlendirilmesi amacı ile yürütülmüştür. Bu amaçla, toplam parsel sayısı, ortalama parsel büyüklüğü, toplulaştırma oranı, toplulaştırma katsayısı, toplam kenar, kenar yoğunluğu, şekil indeksi, fraktal boyut, ortalama şekil indeksi, alan ağırlıklı ortalama şekil indeksi ve çift logaritmalı fraktal boyut indeksi kullanılmıştır. Belirtilen bu indeksler proje sahasının tamamında ve hisseli parseli olmayan işletmelerde değerlendirilmiştir. Araştırma sahasında, 2 280 olan parsel sayısı toplulaştırma projesiyle 841'e düşmüştür. Ortalama parsel büyüklüğü proje alanının tamamında toplulaştırma ile birlikte 1.98 da'dan 5.11 da'a, hisseli parseli olmayan işletmelerde ise 2.09 da'dan 4.95 da'a yükselmiştir. Ortalama parsel sayısı toplulaştırma ile tüm proje alanında 7.33'den 2.7'ye hissesiz işletmelerde ise 5.31'den 2.07'ye gerilemiştir. Toplulaştırma oranı ve toplulaştırma katsayısı ise sırasıyla % 63.11 ve % 36.97 olarak gerçekleşmiştir. Toplam kenar uzunluğu tüm proje alanında toplulaştırma ile birlikte 451 467 m'den 262 298 m'ye, hissesiz işletmelerde ise 112 941 m'den 66 483 m'ye düşmüştür. Kenar yoğunluğu tüm proje alanında 998 m/ha'dan 609 m/ha'a, hissesiz işletmelerde 1 101 m/ha'dan 824 m/ha'a inmiştir. Şekil indeksi tüm proje alanında toplulaştırmayla birlikte 1.23'den 1.31'e hissesiz işletmelerde ise 1.23'den 1.34'e yükselmiştir. Fraktal boyut indeksi toplulaştırma sonrasında tüm proje alanında 1.42'den 1.38'e, hissesiz işletmelerde ise 1.42'den 1.34'e düşmüştür. Ortalama şekil indeksi araştırma alanının tamamı için toplulaştırma ile 1.37'den 1.35'e inerken, hissesiz işletmelerde 1.31'den 1.34'e yükselmiştir. Alan ağırlıklı ortalama şekil indeksi ise toplulaştırma ile birlikte tüm proje alanında 1.4'den 1.3'e düşerken hissesiz işletmelerde 1.33'den 1.35'e yükselmiştir. Çift logaritmalı fraktal boyut indeksinin ise toplulaştırma ile tüm proje alanında 1.5'den 1.3'e, hissesiz işletmelerde 1.3'den 1.1'e düşmüştür. Araştırma sonunda, kullanılan indekslerden sadece kenar yoğunluğu, fraktal boyut ve çift logaritmalı fraktal boyut indeksinin toplulaştırma projesinin değerlendirilmesinde kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Ömer Cebeci
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Antalya ili keçi işletmelerinin barındırma olanaklarının belirlenmesi ve hayvan refahı açısından değerlendirilmesi

Koyun ve keçi yetiştiriciliği coğrafi ve iklimsel şartların uygunluğu sebebiyle ülkemizde tercih edilen bir hayvancılık kolu olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle meraya dayalı olarak yapılan ve yem masraflarını minimize eden, yüksek döl verimine sahip küçükbaş hayvan yetiştiriciliği kar marjı yüksek bir yetiştiricilik çeşidi olarak bilinmektedir. Ülkemizde keçi yetiştiriciliğinin en yoğun olarak yapıldığı yer Akdeniz Bölgesi'dir ve Akdeniz Bölgesi'nde bulunan Mersin ve Antalya illeri keçi yetiştiriciliğinde ön plana çıkmaktadır. Yüksek lisans tezi kapsamında, Antalya ilinde keçi yetiştiriciliği yapılan işletmelerin genel özellikleri, yapısal durumları, hayvan refahı ve sağlığı uygulamaları araştırılmıştır. Bu amaçla istatistiksel yöntem kullanılarak belirlenen 95 adet işletme araştırmaya dahil edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda işletme sahiplerinden %62,11'inin ilköğretim, %28,42'inin lise ve %9,47'sinin üniversite mezunu olduğu belirlenmiştir. Keçi yetiştiriciliği yapan işletmelerin %75,79'u yetiştiriciliği ana geçim kaynağı olarak ve %24,21'i ek gelir kaynağı olarak yapmaktadır. İşletmelerin %72,63'ünde kapalı ağıl sistemi kullanılırken %27,37'sinde açık ağıl sistemi tercih edilmektedir. Ağılların %98.95'sinin projesinin bulunmadığı ve sadece %1,05'inin projesinin olduğu belirlenmiştir. Ağıl yapılarında genellikle yöreden kolayca temin edilebilen ve yatırım maliyeti düşük naylon ve taş gibi yapı malzemelerinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Yörede keçi yetiştiriciliğinin merada otlatma yöntemiyle yapılmasından ve barındırma koşullarındaki olumsuzluklardan dolayı keçilerde topallık, sarkık ve kör meme gibi meme anomalilerinin sıkça yaşandığı belirlenmiştir.

AntalyaHayvan barınaklarıHayvan refahı+2
Ercan Soydinç
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2020
00
Master'sOpen AccessTR

Sera koşullarında farklı sulama suyu düzeyleri ile solucan gübresi dozlarının uygulandığı fesleğen (Ocimum basilicum L.) bitkisinin su-verim fonksiyonlarının belirlenmesi

Bu çalışma, farklı sulama suyu düzeyleri ile solucan gübresi (vermikompost) dozlarının uygulandığı fesleğen bitkisinin su-verim fonksiyonlarını belirlemek amacı ile Isparta ili, Sütçüler ilçesi, Çandır köyünde kurulan plastik serada yer alan saksılarda yürütülmüş olup, yetiştirme ortamı olarak toprak kullanılmıştır. Çalışmada, farklı solucan gübresi dozları (V0; solucan gübresi kullanılmayan, V1; 100 kg/da ve V2; 200 kg/da) ile her solucan gübresi dozu için mevcut toprak nemini saksı kapasitesine çıkarmak için ihtiyaç duyulan suyun %100 (tam sulama, I100), %75, %50, %25 (kısıtlı sulama I75, I50, I25) ve %0'nın (susuz, I0) uygulandığı farklı sulama suyu düzeyi konuları yer almıştır. Konulara uygulanan sulama suyu miktarı, en yüksek I100V0 konusunda 1699.56 mm ve en düşük I0 konularında 27.66 mm arasında gerçekleşmiştir. Konulara ilişkin en yüksek ve en düşük bitki su tüketimi (ET) değerleri sırasıyla, 1681.96 mm (I100V0) ve 59.30 mm (I0V2) olarak belirlenmiştir. Çalışmada, verimin artan sulama suyu düzeyi ile paralel olarak arttığı gözlenmiştir. Aynı sulama suyu düzeyinde solucan gübre dozları arasında önemli bir fark bulunmazken, sulama suyu düzeylerinin verimleri arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar belirlenmiştir (P<0.01). Elde edilen değerlere göre, en yüksek yeşil herba verimi I100V2 konusundan 6823.58 kg/da, en düşük ise I0V0 konusunda 51.02 kg/da olarak elde edilirken, en yüksek ve en düşük kuru herba verimleri I100V2 ve I0V0 konularından sırasıyla 889.47 kg/da ve 39.86 kg/da olarak elde edilmiştir. Konulardan elde edilen uçucu yağ oranı %0.42-%1.00 arasında değişirken, rakamsal olarak en yüksek uçucu yağ oranı I75V2 konusundan elde edilmiştir. Uçucu yağların ana bileşenleri linalool (% 41.07-56.23), eugenol (%9.9-14.57) ve 1,8-cineole (%10.04-14.64) olarak bulunmuştur. En yüksek ve en düşük su kullanım randımanları (WUE) sırasıyla 449.08 kg/da-mm (I50V2) ve 85.01 kg/da-mm (I0V0) olarak hesaplanmıştır. En yüksek sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) I50V2 konusunda 444.21 kg/da-mm, uygulanan sulama suyun bitki su tüketimi karşılama yüzdesi (IRc) ise I100V2 konusunda %101.21 olarak bulunmuştur. Konulara ilişkin verim tepki etmeni (ky) 1.07 olarak belirlenmiştir.

Muhtasım Toprak
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2021
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı sulama suyu düzeylerinin yem pancarının verim ve kalite parametrelerine etkisi

Çalışma, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nde 2021 yılında farklı sulama suyu düzeylerinin yem pancarının verim ve kalite parametrelerine etkisini belirlemek amacıyla tesadüf bloklar deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada Rota çeşidi yem pancarı kullanılmıştır. Sulama suyu miktarının belirlenmesinde Penman-Monteith yöntemine göre hesaplanan kıyas bitki su tüketimi (ETo) dikkate alınmış, on günlük kıyas bitki su tüketimi toplamının beş farklı oranı (S1: ETo×1.20, S2: ETo×0.90, S3: ETo×0.60, S4: ETo×0.30; S5: ETo×0.00) sulama suyu olarak uygulanmıştır. Denemede damla sulama yöntemi kullanılmıştır. Deneme konularına uygulanan sulama suyu miktarları 131.9 mm – 643.6 mm arasında, bitki su tüketimi (ET) ise 337.1 mm – 782 mm arasında değişmiştir. Deneme konularına göre yaş yaprak verimi, 570 – 1788.1 kg/da, yaş yumru verimi, 1865.7 – 7838.8 kg/da, toplam yaş verim, 2435.8 – 9626.9 kg/da, yaprak kuru madde verimi, 134.1 – 255.5 kg/da, yumru kuru madde verimi 469.9 – 1247.6 kg/da, yumru boyu, 12.2 cm – 25.4 cm, yumru çapı, 6.5 – 12.4 cm arasında değişmiştir Verim tepki etmeni (ky) 1.04 olarak hesaplanmıştır. Su kullanım randımanı 72.3 – 145.0 kg/ha/mm arasında iken sulama suyu randımanı 111.7 – 157.5 kg/ha/mm arasında belirlenmiştir. Deneme koşulları için yeterli sulama suyu koşullarında S2 konusu en uygun sulama programı olarak belirlenmiştir. Kısıtlı sulama suyu koşullarında ise kıyas bitki su tüketiminin %60'ının ya da %30'unun uygulandığı S3 veya S4 konularının sulama programı olarak kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Su kısıtıSulamaSulama programlaması+2
Emmanuel Hakıruwızera
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2022
00
Master'sOpen AccessTR

Eğirdir-boğazova elma bahçelerindeki damla sulama sistemlerinin hidrolik açıdan değerlendirilmesi

Bu çalışma Türkiye'nin en önemli elma üretim bölgelerinden biri olan Isparta ili Eğirdir İlçesi Boğazova'da bulunan Balkırı, Eyüpler, Kırıntı, Tepeli ve Yukarıgökdere köylerindeki elma bahçelerinde damla sulama sistemlerinin hidrolik performanslarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla belirtilen bu köylerde parseller büyüklük grupları göz önüne alınarak yöreyi temsil edecek şekilde toplam 58 adet parsel seçilmiştir. Seçilen bu parsellerde bulunan damla sulama sistemlerinde lateral debi değişimi (qdeg), lateral basınç değişimi (hdeg), damlatıcı debi değişim katsayısı (CV), Christiansen eşdağılım katsayısı (CU), dağılım üniformitesi (DU), damlatıcı debi üniformitesi (EU), istatistiksel eşdağılım (Us) ve sistem yayılım üniformitesi incelenmiştir. Araştırma sonucunda, lateral debi değişimi (qdeg) %9.1-55.6 arasında, lateral basınç değişimi (hdeg) %8.3-77.5 arasında, damlatıcı debi değişim katsayısı (CV) %6-53.5 arasında, Christiansen eşdağılım katsayısı (CU) %60.4-95.3 arasında, dağılım üniformitesi (DU), %34.4-92.6 arasında, damlatıcı debi üniformitesi (EU), %18.7-88.6 arasında, istatistiksel eşdağılım (Us), %46.5-94 arasında ve sistem yayınım üniformitesi (Eua) ise %35.4-90.0 arasında belirlenmiştir. Parsel gruplarının lateral debi değişimi (p<0.05) ve lateral basınç değişimi (p<0.01) üzerindeki etkisi önemli iken, diğer hidrolik parametreler üzerindeki etkisi önemsiz bulunmuştur.

Damla sulamaElma
Ahmed Muse Jılaow
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Afyonkarahisar yöresinde bulunan seralarda kullanılan jeotermal ısıtmada karşılaşılan sorunlar

Bu çalışmada, Afyonkarahisar ilinde bulunan seraların jeotermal kaynaklarla ısıtılmasında karşılaşılan sorunlar incelenmiş ve bu seraların mevcut durumları ile yapısal özellikleri ortaya konulmuştur. Araştırmanın ana materyalini tam sayım yöntemi ile belirlenen 43 sera üreticisi ile yüz yüze yapılan anketler oluşturmaktadır. Verilerin analizi için parametrik olmayan yöntemlerden Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Sayım ile elde edilen verilere ise Khi-kare testi uygulanmıştır. Elde edilen verilere göre örtü altı yetiştiricilikte en sık karşılaşılan sorunların ısıtma, sulama ve havalandırma sorunları olduğu belirlenmiştir. Örtü altı yetiştiricilikte karşılaşılan bu sorunlar, cinsiyet, eğitim, işletme kuruluş tarihi ve işletme büyüklüğüne göre değişiklik göstermektedir. Jeotermal ısıtmada en sık karşılaşılan sorunlar ise bakım maliyetlerinin artması, jeotermal suyun sıcaklık ve kimyasal bileşenlerindeki dalgalanmaların üretimi olumsuz etkilemesi ve jeotermal suyun kimyasal özelliklerinin seradaki ekipmanlara zarar vermesidir. Jeotermal ısıtmada en sık karşılaşılan bu sorunlar yaş, deneyim, işletme kuruluş tarihi ve işletme büyüklüğüne göre değişiklik göstermektedir. Jeotermal enerjinin en önemli avantajlarının yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji kaynağı olması; çevre dostu olması ve düşük karbon emisyonu sağlaması iken en önemli dezavantajları ise başlangıç maliyetlerinin yüksek olması ve jeotermal kaynakların bölgesel sınırlamasının olmasıdır (belli coğrafi bölgelerde daha yoğun olması). Jeotermal enerjinin bahsedilen avantajları cinsiyet, yaş, deneyim süresi ve işletme kuruluş tarihine göre değişiklik gösterirken; dezavantajları deneyim süresi ve işletme kuruluş tarihine göre değişiklik göstermektedir.

AfyonkarahisarJeotermal enerjiSeracılık
Evren Kaymak
Isparta University of Applied Sciences · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Harran Ovasında damla sulama yöntemiyle sulanan birinci ürün mısırın (Zea mays L.) sulama programının belirlenmesi

Mısır, dünya genelinde hem insan beslenmesi hem de hayvan yemi olarak stratejik bir öneme sahip olup, suya yüksek talebi nedeniyle tarımsal üretimde etkin su yönetimi gerektiren bir bitkidir. Sulama aralıkları ve sulama suyu seviyeleri, mısırın büyüme, verim ve sulama suyu üretkenliği üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, 2022 yılında Harran Ovası koşullarında yürütülmüştür. Araştırma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, ana konular iki farklı sulama aralığı (4 gün (D4) ve 8 gün (D8)), alt konular ise açık su yüzeyi buharlaşmasının dört farklı seviyesi (I1 (K=1.15), I2 (K=1.00), I3 (K= 0.75) ve I4 (K= 0.50)) oluşturmuştur. Çalışma sonunda sulama suyu miktarı (IW), bitki su tüketim miktarı (ETc), suüretkenliği (WP), sulama suyuüretkenliği (IWP), bitki boyu, koçan çapı ve ağırlığı, koçandaki dane sayısı, 100 dane ağırlığı ve dane verimleri irdelenmiştir. Konuların sulama suyu miktarı 445.0-859.1 mm arasında, bitki su tüketim miktarları 515.6-937.3 mm arasında, su üretkenliğini (WP) 0.23-0.96 kg m⁻³ arasında, sulama suyu üretkenliğinin (IWP) ise 0.26-1.04 kg m⁻³ arasında değişmiştir. Sulama gün aralığı, sulama suyu seviyesi ve bunların etkileşimlerinin, verim ve verim bileşenleri üzerindeki etkileri istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. En yüksek verim ve verim bileşenleri, D4I1 konusundan elde edilmiştir. Buna karşın, en düşük verim ise, pan katsayısının 0.50 ve sulama aralığının 8 gün olduğu D8I4 konusundan elde edilmiştir.

Büşra Kardaş
Harran University · Institute of Graduate Studies in Science
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı sulama düzeylerinin damla sulama yöntemi ile yetiştirilen karpuzun verim ve kalitesine etkisi

Bu çalışma, yarı kurak iklim koşullarında damla sulama yöntemi ile yetiştirilen karpuz için uygun sulama programının belirlenmesi amacı ile 2021 yılında Midyat'ta yürütülmüştür. Çalışma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Damla sulama sisteminin kullanıldığı bu çalışmada, ana konuları iki farklı sulama aralığı (D1: 3 gün; D2: 6 gün) ve alt konuları ise dört farklı sulama düzeyi oluşturmuştur. Sulama düzeylerini oluşturmasında Class A Pan kabından olan açık su yüzeyi buharlaşmasının farklı oranları I1:%50, I2:%75, I3:%100 ve I4:%125 esas alınmıştır. Araştırmada bitki yetiştirme sezonu süresince D1 konularına 15'i konulu olmak üzere toplam 22 kez su uygulanırken, D2 konuları ise 7'si konulu olmak üzere 14 kez sulanmıştır. Deneme sonuçlarına göre farklı sulama aralıklarının, sulama düzeylerinin ve her ikisinin etkileşiminin karpuz verimi üzerinde önemli etkisi olmuştur. En yüksek verim 7 380 kg da-1 ile D1-I4 konusundan elde edilmiştir. Bu konuya 721.9 mm sulama suyu uygulanmış ve su tüketimi 716.9 mm olmuştur. Uygulanan sulama suyu miktarları karpuzun tüm kalite kriterlerinin (meyve Ağırlığı (MA), meyve sayısı (MS), meyve kabuk kalınlığı (MKK), meyve eni (ME), meyve boyu (MB), suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM), meyve hacmi (MH)) üzerine önemli etkisi (0.01≤P) olurken, sulama gün aralığı ise MKK ile SÇKM dışında diğer kalite kriterlerini önemli düzeyde (0.01≤P veya 0.05≤P) etkilemiştir. Deneme konularının su kullanım randımanları (WUE) 10.88 kg m -3 ile 7.34 kg m -3 arasında, sulama suyu kullanım randımanları (IWUE) ise 10.33 kg m -3 ile 7.00 kg m-3 arasında değişmiştir.

Damla sulamaKaliteMardin-Midyat+2
Murat Anık
Harran University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Topraksız çilek yetiştiriciliğinde farklı yetiştirme ortamları ve sulama programlarının verim ve su tüketimine etkileri

Sera topraksız çilek yetiştiriciliğinde farklı sulama programlarının ve bitki yetiştirme ortamlarının bitki gelişimi, verim, meyve kalitesi ile bitki su tüketimi ve su kullanım randımanı değerleri üzerine etkilerinin saptanması amacı ile Kasım 2017-Haziran 2018 döneminde yürütülen çalışmada Rubygem çilek çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada sulama uygulamaları, sera içine gelen güneş radyasyonu birikimli değerlerine göre gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla 2 farklı sulama başlangıç değeri (1 ve 3 MJ/m2) seçilerek gün içerisinde sulamalar yapılmıştır. Deneme, bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak (n: 27 bitki) kurulmuştur. Ana parselde sulama, alt parselde ise ortam konusu yer almıştır. İki farklı yetiştirme ortamı (Hindistan cevizi torfu ve perlit) yatay saksılara doldurulmuş ve her saksıya 3 bitki dikilmiştir (6.15 bitki/m2). Yetiştirme ortamı ve sulama programının verim, bitki gelişimi ve su tüketimi üzerine etkisi önemli bulunmuş, Hindistan cevizi torfu ve gün içersinde sık aralıklarla yapılan sulamaların (1 MJ/m2) daha iyi sonuç verdiği belirlenmiştir. Meyve kalitesi üzerine ortamların etkisi önemsiz bulunurken, sulama aralığının arttırıldığı ve bitkinin belirli ölçüde su stresine sokulduğu koşullarda (3 MJ/m2) SÇKM, TA, vitamin C ve fenolik madde aktivitesinin arttığı saptanmıştır. Araştırma konuları arasında sulama suyu kullanım randımanları ve su kullanım randımanı yönünden önemli farlılıklar bulunmamasına karşın 1 MJ/m2 x Hindistan cevizi torfunun kullanıldığı konulardan daha yüksek randıman değerleri elde edilmiştir.

Şeyda Sevinç
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Zeytin ağaçlarında su stresinin belirlenmesinde bitki özsu akış hızı ve stoma iletkenliği tekniklerinin kullanımı

Çalışma, 2018 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde, yetişkin Memecik çeşidi zeytin ağaçlarında yürütülmüştür. Çalışmada, kısıtlı sulama koşullarında zeytin ağaçlarında sulama öncesi ve sonrası stoma iletkenliği (gs) ile bitki özsu akışının mevsim içindeki değişimleri izlenmiştir. Ayrıca, yağışa dayalı (K1) ve kontrol (K2) konularında dönem içerisinde 4 farklı günde iki saat arayla stoma iletkenliği (gs) ölçümleri yapılmış olup stoma iletkenliğinin gün içerisindeki değişimi gözlemlenmiştir. Sulama konuları K1: Yağışa dayalı, K2: 7 günde bir 0-90 cm toprak derinliğinde eksilen nemin tarla kapasitesine getirilmesi, K3: K2 konusuna uygulanan su miktarının %66' sının uygulanması ve K4: K2 konusuna uygulanan su miktarının %33' ünün uygulanması şeklinde oluşturulmuştur. Çalışma süresince (01/06/2018-30/09/2018) konulara uygulanan sulama suyu miktarı, 0 ile 911 mm arasında değişmiştir. Bitki su tüketim değerleri ise 132 ile 894 mm arasında değişiklik göstermiştir. Çalışmada sulama öncesi stoma iletkenliği verilerinin sezon ortalamaları, K1, K2, K3 ve K4 konuları için sırasıyla 179.6, 275.6, 250.2 ve 242.4 mmol m-2 s-1 olarak bulunmuştur. Sulama sonrası stoma iletkenliğinin sezon ortalamaları, K2, K3, K4 konuları için sırasıyla 330.7, 293.3 ve 245.1 mmol m-2 s-1 olarak bulunmuştur. Çalışmada elde edilen verilere göre stoma iletkenliği değerlerinde konular arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Bitki özsu akış ölçümlerinin sezon ortalamaları, K1, K2, K3, K4 konuları için sırasıyla 0.035, 0.080, 0.069 ve 0.054 ml cm-1 dak.-1 olarak hesaplanmıştır. Bitki özsu akış hızı ile stoma iletkenliği arasında sulama öncesi ve sulama sonrası değerlerinde pozitif doğrusal bir ilişkinin (R2= 0.603), (R2= 0.555) olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonucu olarak; zeytin ağaçlarında su stresinin belirlenmesinde, stoma iletkenliği (gs) ve bitki özsu akış hızı ölçüm değerlerinin kullanılabileceği söylenebilir. Anahtar sözcükler: Zeytin, Bitki özsu akışı, Stoma iletkenliği, Su stresi, yaprak porometresi

Ongun Uçkay
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı arazi koşulları için projelendirilen mikro-sulama sistemlerinin ekonomik analizi

Bu çalışmada toprak üstü ve toprak altı damla sulama sistemleri ile ağaç altı mikro sulama sistemleri, büyüklükleri ve eğim koşulları farklı olan arazilerde farklı ekim-dikim aralıklarına sahip bitkilerin yetiştirildiği koşullarda projelendirilmiştir. Çalışma kapsamında gerçek proje uygulamaları yapılan 15 – 120 dekar aralığında 4 ayrı arazi büyüklüğü için farklı projeler üretilmiştir. Çalışmada aynı arazilerin tek yönlü olarak % 5 eğimli olması koşulu ve dikim düzeninin değiştiği meyve bahçeleri için ayrı projeler olmak üzere toplam 40 sulama sistemi projesi hazırlanmıştır. Çalışmadan sağlanan bulgular değerlendirildiğinde; tüm koşullarda arazi büyüklüğü arttıkça birim alan başına düşen toplam maliyetler azalmıştır. Toprak üstü damla sulama sistemlerinde eğimli arazi koşullarında eğimsiz koşullarına göre toplam maliyetler ortalama olarak %25-%29 arasında artmıştır. Tarla bitkilerinin yetiştirildiği koşullardaki sistemlerin toplam maliyetleri meyve ağaçlarının bulunduğu sistemlere göre % 80 daha yüksek olmuştur. Toprak altı damla sulama sistemlerinin maliyetleri toprak üstü damla sulama sistemlerine göre ortalama olarak %19 daha yüksek bulunmuştur. Toplam maliyetler içerisinde boru ve başlık maliyetleri %45-%80 arasında değişmiştir. Mini yağmurlama başlıklarının kullanıldığı sistemlerde eğimin maliyetler üzerine önemli bir etkisi görülmemiştir. Toprak altı ve toprak üstü damla sulama sistemlerinin maliyetleri mini yağmurlama başlıklarının kullanıldığı sistemlere göre sırasıyla %67 ve %42 daha yüksek bulunmuştur.

Edipcan Arkan
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Süt sığırcılığı işletmelerinde üretim yapılarının bilgisayar yardımıyla en uygun biçimde konumlandırılması

Bu çalışmada, ilk olarak değerlendirme ölçütlerine (işletme avlusunda yol, eğim, bakı, kış rüzgârı ve yaz rüzgârı yönleri) göre bir süt sığırcılığı işletmesi avlusunda yer alacak konut, barınak, süt sağım tesisi, yem deposu, hangar ve gübre deposu yapılarının yangın, koku, hijyen ve iş verimliliği bakımından en uygun şekilde konumlandırılmasına yönelik MS Office Excel tabanlı bir bilgisayar programı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Daha sonra, araştırma alanında seçilen örnek süt sığırcılığı işletmeleri için geliştirilen programın ürettiği avlu plânları ile bu işletmelerin mevcut avlu plânları karşılaştırılmıştır.Bu kapsamda, araştırma alanı Küçük Menderes Havzası'nda faaliyet gösteren 500, 1500 ve 4500 baş kapasiteli 3 farklı süt sığırcılığı işletmesinin değerlendirme ölçütlerine ilişkin arazi verileri ile mevcut avlu plânları belirlenmiş, geliştirilen programın ürettiği avlu plânları ile mevcut avlu plânları karşılaştırılmış ve temel teknik esaslara göre değerlendirilmiştir. Geliştirilen program, süt sığırı işletmelerinin çevreye verilecek zararın kontrol altına alınabileceği ve daha ekonomik bir işletmeciliğin yapılabileceği sürdürülebilir bir hayvancılık için gerekli altyapının düzenlemesine rehber olacaktır. Bu programın daha kapsamlı çözüm önerileri sunması için esas alınan değerlendirme ölçütlerinin çeşitlendirilmesi gerekir. Bu konuda ilgili kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerin birlikte yürüteceği çalışmalar önemli katkılar sağlayacaktır.

Ateş Tekdal
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2019
00
DoctorateOpen AccessTR

Uzaktan algılama tekniği kullanılarak Kavakdere Vadisi tarım alanlarında SEBAL modeli ile tahminlenen bitki su tüketimlerinin haritalanması

Bu çalışma, günlük ve aylık tahmin edilen gerçekleşen bitki su tüketimleri (ETa) ile potansiyel bitki su tüketimleri (ETc) arasındaki ilişkileri ürün bazında ortaya koyup bu ilişkileri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 2013 ve 2014 yılları Mayıs-Ekim dönemine ait ETa değerleri, Landsat 8 OLI-TIRS uydu verileri kullanılarak SEBAL (Surface Energy Balance Algorithm) modeli ile tahmin edilmiş; ETc değerleri ise Seferihisar meteoroloji istasyonunda elde edilen iklim verileri kullanılarak FAO-PM yöntemi ile hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda, Günlük ETa ile ETc değerleri arasındaki ilişkinin r değerleri 2013 yılında narenciye için 0.84, bağ için 0.86, zeytin için 0.85 olurken, 2014 yılında bu değerler sırasıyla 0.87, 0.89 ve 0.93 olmuştur. ETa'nın ETc'ye oranı olan RET değerleri, 2013 yılı için 0.53-0.95 arasında olurken 2014 yılında 0.45-0.87 arasında olmuştur. Aylık maksimum ETa ve ETc değerleri, 2013 yılında sırasıyla 105 mm (narenciye) ve 192 mm (bağ); 2014 yılında ise sırasıyla 115 mm (narenciye) ve 168 mm (bağ) olmuştur. Her iki yılda da en yüksek değerler Temmuz ayında gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma ile SeferihisarKavakdere Vadisi bitki deseninin hemen hemen tamamını oluşturan narenciye, bağ ve zeytinin bitki su tüketimleri uzaktan algılama verilerine dayalı SEBAL modeliyle belirlenmiştir.

Tuğba Yıldırım
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
Master'sOpen AccessTR

Kısıtlı sulama koşullarında zeytin ağaçlarında özsu akışı ve stoma iletkenliğindeki değişimin belirlenmesi

Çalışma, 2017 yılında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde, Memecik çeşidi zeytin ağaçlarında yürütülmüştür. Çalışmada, kısıtlı sulama koşullarında zeytin ağaçlarında stoma iletkenliği (gs) ve bitki özsu akışı değişimleri izlenmiştir. Bu amaçla; konular, K1: Susuz; K2: 7 günde bir 0-90 cm toprak derinliğinde eksilen nemin tarla kapasitesine getirilmesi; K3: K2 konusuna uygulanan su miktarının %66'sının uygulanması ve K4: K2 konusuna uygulanan su miktarının %33'ünün uygulanması şeklinde oluşturulmuştur., Çalışma süresince (01/06/2017-30/09/2017) konulara uygulanan sulama suyu miktarı, 0 ile 912.3 mm arasında değişmiştir. Bitki su tüketimi değerleri ise 90.5 ile 850.5 mm arasında değişiklik göstermiştir. Araştırmada, ortalama stoma iletkenliği (gs) değerleri K1 konusu için 293.83 mmol m-2 sn-1, K2 konusu için 382.62 mmol m-2 sn-1, K3 konusu için 371.50 mmol m-2 sn-1, K4 konusu için 293.57 mmol m-2 sn-1 olarak elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen verilere göre stoma iletkenliği değerlerinde konular arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ortalama bitki özsu akış değerleri ise K1 konusu için 0.054 ml cm-2 dak.-1, K2 konusu için 0.091 ml cm-2 dak.-1, K3 konusu için 0.073 ml cm-2 dak.-1, K4 konusu için 0.065 ml cm-2 dak.-1 olarak elde edilmiştir. Stoma iletkenliği ve bitki özsu akışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki (r2= 0.528) bulunmuştur. Elde edilen veriler ışığında; zeytin ağaçlarının su stresinin belirlenmesinde, stoma iletkenliği (gs) ve bitki özsu akışı ölçüm değerlerinin kullanılabileceği ifade edilebilir.

Erkal Ertem
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
DoctorateOpen AccessTR

Ürkmez toplu basınçlı sulama sisteminin performansının değerlendirilmesi

Bu çalışma, Küçük Menderes Sulama Birliği hizmet alanında yer alan, sulama alanı 370 ha olan Ürkmez toplu basınçlı sulama sisteminin performansının belirlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada sulama sisteminin 2015 yılına ilişkin performansları; bağıl basınç açığı, hidrant güvenilirliği, hidrant duyarlılığı, bağıl hacim, bağıl frekans, bağıl gecikme, güvenilirlik ve eşitlik göstergelerine göre belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Ürkmez Toplu Basınçlı Sulama Sistemi, çalışma kapsamında ele alınan 30 adet hidrant üzerinden değerlendirildiğinde; "bağıl basınç açığı", "hidrant güvenilirliği", "hidrant duyarlılığı", "bağıl frekans" ve "bağıl gecikme" göstergelerine göre söz konusu bu hidrantların %80'ininden fazlası "iyi" sınıfında yer alırken; "bağıl hacim" göstergesine göre ise tamamı "kötü" sınıfında yer almıştır. "Güvenilirlik" göstergesine göre sistem performansı; "bağıl hacim" yönünden "orta"; "bağıl gecikme" ve "bağıl frekans" yönlerinden ise "kötü" sınıfında yer alırken "eşitlik" göstergesine göre ise; "bağıl hacim" ve "bağıl gecikme" yönlerinden "orta"; "bağıl frekans", "bağıl basınç açığı" ve "hidrant duyarlılığı" yönlerinden ise "kötü" sınıfında yer almıştır.

Samer Al Khaled
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2018
00
DoctorateOpen AccessTR

Süt sığırcılığı işletmelerinin mimari tasarımına yönelik bir uzman sistem geliştirilmesi

Ülkemiz süt sığırcılığı işletmelerinin genelinde sürü yönetim uygulamaları ve altyapı olanakları, hayvan refahı ve etkin işgücü kullanımı bakımından yetersiz olupişletmelerin verimliliği düşüktür.Bu nedenle, üretim verimliliği yüksek ve sürdürülebilir bir süt sığırcılığı işletmesi için barınakların ve diğer servis yapılarının, doğru sürü akım ve yönetim planına uygun biçimde hayvanların biyolojik ve çevresel isteklerini göz önüne alacak, hayvan davranışlarına uyumlu olacak ve etkin iş gücü kullanımını sağlayacak mimari tasarımlarına gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışmada, ılıman iklim koşullarında yeni kurulacak bir süt sığırcılığı işletmesinde sözkonusu yönetsel ve yapısal gereksinimleri karşılayabilmek, mevcut bir işletmede ise bu gereksinimlerinkarşılanma durumunubelirleyebilmek amacıyla "Süt Sığırcılığı İşletmeleri Mimari Tasarım Programı" (SSMTP) isimli bir uzman sistem programı geliştirilmiştir.Geliştirilen program için, ilk olarak birbirleri ile girdi-çıktı ilişkileri sağlanmış 10 ayrı modüloluşturulmuştur. Bunlar;1) Sürü akım planı, 2) Sürü yönetim planı, 3) Genç hayvan bölmelerinin mimari tasarımı, 4) Sağmal inek bölmelerinin mimari tasarımı, 5) Özel bölmelerin mimari tasarımı, 6) Barınak sistemlerinin mimari tasarımı, 7) Sağım ünitesinin mimari tasarımı, 8) Gübre deposunun mimari tasarımı, 9) Yem depolarının mimari tasarımı ve 10) Süt sığırcılığı işletmesindeki yapıların işletme merkezindeki konumlarının belirlenmesi modülleridir. Sonra her bir modül için mimari tasarıma yönelik algoritmalar geliştirilmiştir.Daha sonra uzman sistem, nesne tabanlı bir programlama dili olan Visual Basic 6.0 kullanılarak 15 adet arayüzden oluşan bilgisayar programı haline dönüştürülmüştür. Program girdilerini;kullanıcıdan istenen sağmal hayvan sayısı ve sağım süresi, çıktılarını ise; sürü akım ve yönetim planları ile barınaklar ve diğer servis yapılarının mimari detayları oluşturmaktadır. Son olarak, geliştirilen program 250 baş sağmal sayısı ve 3 saatlik sağım süresinegöreörnek bir işletme için uygulanmıştır. Bu uygulamadan elde edilen çıktılar kullanılarak örnek işlemenin mimari planlarıAutoCAD 2017 programı yardımıyla çizilmiştir. Anahtar sözcükler:Süt sığırcılığı, hayvan refahı, mimari tasarım, uzman sistem.

İlkay Alkan
Ege University · Institute of Graduate Studies in Science
2017
00
Master'sOpen AccessTR

Ankara ili Polatlı ilçesinde faaliyet gösteren sulama kooperatiflerinde su kullanımının değerlendirilmesi

Bu çalışma, Ankara ili Polatlı ilçesinde faaliyet gösteren sulama kooperatiflerinin mevcut sulama alışkanlıkları, sulama sorunları ve belirlenen bir kooperatif için performans göstergelerinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma alanında faaliyet gösteren kooperatiflerin tamamıyla görüşülerek, performans göstergelerine göre değerlendirilebilecek veriler elde edilmiş ve performans değerlendirmesi için yerüstü su kaynağı (Sakarya Nehri) ile sulama yapan Beşköprü Köyü Sulama Kooperatifi seçilmiştir. Bu amaçla, araştırmada kooperatif sulama alanında üç ana başlık altında; su kullanım etkinliği, tarımsal etkinlik, sosyal ve ekonomik etkinliği belirlemeye yönelik performans göstergeleri değerlendirilmiştir. Yürütülen çalışmada proje alanında dağıtılan sulama suyu 660000 m3, birim alana dağıtılan yıllık sulama suyu miktarı 942.86 m3/ha olarak bulunmuştur. Birim sulanan alana dağıtılan yıllık sulama suyu miktarı 1885.71 m3/ha, yıllık su temini oranı 0.15, yatırımın geri dönüşüm oranı %103 olarak belirlenmiştir. Yapılan ekonomik değerlendirme sonucunda bakım masrafının gelire oranı %14.9, birim alana düşen toplam işletme, bakım, yönetim masrafı ise 928.57 TL/ha (97.33 $/ha) olarak hesaplanmıştır. Arazide su ücreti toplama performansı %100 dür. Alanda toplam tarımsal üretim değeri 7512250 TL (787447.59 $), birim sulama alanına karşılık elde edilen gelir 10731.78 TL/ha (1124.92 $/ha), sulanan birim alana karşılık elde edilen gelir 21463.57 TL/ha (2249.85 $/ha) dir. Şebekeye alınan birim sulama suyuna karşılık elde edilen gelir 11.38 TL/m3 (1.19 $/m3), tüketilen birim sulama suyuna karşılık elde edilen gelir ise 2.33 TL/ m3 (0.24 $/m3) olarak belirlenmiştir.

Basınçlı sulama sistemleri
İbrahim Atalay
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Uzaktan algılama teknikleri kullanılarak kar örtüsü ile mevsimsel akımın değerlendirilmesi: Urmiye Gölü örneği

Kar, su döngüsünün önemli bir parçasıdır. Ancak, iklim değişikliği nedeniyle kar yağışı miktarı her geçen gün azalmakta, kar erimesi hızlanmakta ve su akışı üzerindeki etkileri değişilmektedir. Kar ölçümü ve izlenmesi, iklimsel ve hidrolojik döngülerin anlaşılması ve su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için önemlidir. Kar, hem su temini hem de ekosistemler ve tarımsal faaliyetler için önemli bir su kaynağıdır. Kar yağışı verileri, su kaynakları yönetimi ve iklim modellerinin geliştirilmesinde kullanılabilmektedir. Ancak, yer bazlı kar ölçümleri zaman ve mekansal kısıtlamalardan dolayı eksik veri kaydedebilir. Bu nedenle, uydu görüntüleri gibi uzaktan algılama yöntemleri, kar örtüsünün izlenmesi ve kar su eşdeğerinin tahmin edilmesi için kullanılmaktadır. Bu teknolojiler, kar örtüsünün değişimlerini ve kar su eşdeğerini daha kapsamlı bir şekilde elde etmek imkanı sağlamaktadır. Bu çalışmada, Urmiye Gölü Havzası'nda kar örtüsü ve kar su eşdeğerinin miktar ve dağılımı incelenmiştir ve bu verilerin mevsimsel akış miktarı ve gölün su seviyesi üzerindeki etkisi ortaya konmuştur. İran'ın kuzeybatısında yer alan Urmiye Gölü Havzası, dağlık bir bölge olduğu için, karın, önemli bir doğal rezervuar olduğu kabul edilmektedir. Urmiye Gölü'nün kuruma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu düşünüldüğünde, kar miktarının takibi su kaynaklarının yönetimi açısından önemlidir. Çalışmada, uzaktan algılama verileri ve yersel ölçümler kullanılarak kar örtüsü ve kar su eşdeğeri analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, kar yağışının yüzey akış'a ve göl seviyesine katkısını ortaya koymaktadır. Çalışmada 2007 ila 2013 yılları arasında AMSR-E, GLDAS ve ERA5- land kar su eşdeğeri verileri karşılaştırılmıştır. RMSE, R ve R 2 gibi istatistiksel ölçümler, her bir KSE ürününün veri kalitesini yansıtmak için kullanılmıştır. Bu ölçümler, ERA5-land KSE ürününün genel doğruluğunun diğer KSE ürünlerinden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, bu ürünün KSE tahmini konusunda daha iyi performans gösterdiğini ve bu nedenle bu ürünün KSE tahminlerinde tercih edilebileceğini düşündürmektedir. Daha sonra ERA5 KSE'nin diğer hidroiklim verilerle ilişkisi ortaya koyulmuştur. Sonuç olarak çoklu doğrusal regresyon modelinin çıktılarına dayanarak, KSE değişkeni en yüksek standartlaştırılmış β mutlak değerine sahip olarak göle boşalım miktarını en fazla etkileyen parametre olarak belirlenmiştir. Bu modelde sırası ile en önemli değişkenlerin KSE, tarımda kullanılan su ve yağmur olduğu bulunmuştur.

Havza yönetimiSu kaynaklarıİran
Afshın Shahbazı
Ankara University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Aydın Ovası koşullarında kısıtlı ve kısmi kök kuruluğu sulama tekniklerinin pamukta su-verim ilişkileri üzerine etkileri

Amaç: Bu çalışma, Aydın koşullarında kısmi kök kuruluğu (PRD) ve kısıtlı sulama programlarının May 505 pamuk çeşidinde verim, verim özellikleri ve su kullanma randımanı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2021 yılında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği arazisinde yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü ve iki faktörlü olarak kurulmuştur. Araştırmada 3 farklı sulama düzeyi (%100; %67 ve %33) ve iki farklı işletim tekniği uygulaması (geleneksel damla ve kısmi kök kuruluğu) incelenmiştir. Denemede A sınıfı buharlaşma kabından 8 günlük sulama aralığındaki toplam buharlaşma miktarları tam su %100 (TS100), kısıtlı su %67 (KS67), kısıtlı su %33 (KS33), kısmi kök kuruluğu %100 (PRD100), %67 (PRD67), %33 (PRD33) olarak damla sulama yöntemiyle uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada, tam su alan konulara 575 mm, kısıtlı su konularına 383 ve 189 mm; PRD100 konularına 290, PRD67 konularına 193 mm ve PRD33 konularına 97 mm su uygulanmıştır. En fazla verim TS100 konusundan 511 kg/da olarak elde edilirken KS67 ve PRD100 konularından elde edilen verimler 445 kg/ da ve 415 kg/ da olarak benzerlik göstermiş ve konular arasında fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Ortalama WUE değerleri 0.76-1.29 kg/m3 arasında değişmiştir. Verim tepki etmeni (ky) sırasıyla 0.59 (geleneksel damla) ve 0.67 (kısmi kök kuruluğu-PRD) olarak belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, su kaynağının sınırlı olmadığı koşullarda geleneksel damla uygulamasında TS100 konusunun en iyi sulama konusu olduğu söylenebilir. Eğer bölgede su kaynağı kısıtlı ise bu koşulda da KS67 ve PRD67 konularının verim, WUE ve lif kalitesi açısından uygun olacağı sonucuna varılabilir. Anahtar Kelimeler: Aydın, kısmi kök kuruluğu, pamuk, damla sulama, verim azalma oranı.

Nail Aktaş
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Batı Anadolu'da kurak ve yağışlı dönemlerin analizi ve bölgeselleştirilmesi

Amaç: Bu çalışmada, batı Anadolu'da, bazı kurak ve yağışlı dönem indislerin bölgeselleştirilmesi, uzun dönemli ortalamalarının mekânsal dağılımı ile zamansal değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bulguların, su kaynakları yönetimi ile kuraklık ve taşkınla mücadele konusunda bilimsel ve teknik destek sağlaması beklenmektedir. Materyal ve Yöntem: Batı Anadolu'da bulunan 47 istasyona ait günlük yağış verileri kullanılarak üç farklı kategoride (ekstrem, normal ve yapı) olmak üzere onüç kurak ve yağışlı dönem indisi üretilmiştir. Ekstrem kurak/yağışlı dönem indislerinin bölgesel frekans analizinde L-momentler yöntemi kullanılmıştır. Normal ve ekstrem kategorisindeki indislerin ortalamalarının mekânsal dağılımı IDW (Inverse Distance Weighted) tekniğiyle, yıllık değerlerinin monotonik zamansal değişimleri ise Mann-Kendall ve Sen'in Eğim Tahmincisi yöntemleri ile incelenmiştir. Bulgular: Normal ve ekstrem indisler, genel olarak, güneybatı-kuzeydoğu ekseninde, azalan veya artan, bir değişim paterni göstermiştir. İndislerin, istasyonların büyük çoğunluğundaki zamansal değişimleri %5 düzeyinde istatistiksel olarak önemsizdir. Kısa süreli kurak (<10 gün) ve yağışlı (<2 gün) dönemler baskındır. Yıllık toplam yağışın en önemli kısmı 2 ile 4 gün arasında süren yağışlı dönemlerden gelmekte; 10 günden kısa ve 40 günden uzun süren kurak dönemler de toplam kurak gün sayısının büyük çoğunluğu oluşturmaktadır. Ekstrem indisler için yapılan bölgesel frekans analizinde, çalışma alanı homojen 3 alt bölgeye ayrılmıştır ve ağırlıklı olarak 1. Bölge'de Pearson Tip III (PE3); 2. Bölge'de Genelleştirilmiş Ekstrem Değer (GEV); 3. Bölge'de ise Genelleştirilmiş Lojistik (GLO) dağılımları uygun bulunmuştur. Her homojen alt bölgenin en uygun dağılımına göre tekerrür periyotlarına (2, 5, 10, 20, 50, 100 ve 1000 yıl) karşılık gelen muhtemel tekrarlanma miktarları tahmin edilmiştir. Sonuç: Çalışma alanının güney batısı, ekstrem kurak ve yağışlı dönemlerle karakterizedir. Çalışma periyodu boyunca kurak/yağışlı dönem indisleri açısından önemli bir zamansal değişim olmadığı söylenebilir. Ekstrem nitelikli indisler için Pearson Tip III (PE3), Genelleştirilmiş Ekstrem Değer (GEV), Genelleştirilmiş Normal (GNO) ve Genelleştirilmiş Lojistik (GLO) dağılımları uygun bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Kurak Dönem, Yağışlı Dönem, Bölgesel Frekans Analizi, L-Moment, Mekansal ve Zamansal Değişim

Ebru Elif Arslantaş Civelekoğlu
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

İzmir Ödemiş yöresinde farklı sulama seviyelerinin fasulye (Phaseolus vulgaris)' de verim ve bazı kalite parametrelerine olan etkisinin belirlenmesi üzerine bir araştırma

Amaç: Bu çalışma, damla sulama yöntemi kullanılarak fasulye bitkisinde farklı sulama suyu düzeylerinin parsel verimi, su tüketimi ve su kullanım randımanları ile bazı verim ve kalite parametrelerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Çalışmada bitkisel materyal olarak bölgede yaygın yetiştiriciliği yapılan fasulye (Phaseolus vulgaris) çeşidi kullanılmıştır. Deneme İzmir Ödemiş Gölcük-Karşıyaka-Boğaz Yaylaları Sulama Kooperatifi İşletme sahasındaki tarım arazisinde kurulmuştur. Çalışma tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrür 5 sulama suyu düzeyi (%100, %75, %50, %25, %0 sulama) olarak kurulmuştur. Araştırmada damla sulama yöntemi kullanılmıştır. Sulama zamanlarının belirlenmesinde, 7 gün sulama aralığında FAO – Penman-Monteith yöntemine göre hesaplanan referans bitki su tüketimi değerleri (ETo) kullanılmıştır. Çiçeklenme dönemi başından son hasada kadar olan dönemde; bitki boyu (cm), bitkide bakla sayısı (adet/fasulye), parsel verimi (kg/da), bakla ağırlığı (g), yaprak sayısı (adet) değerleri ölçülmüştür. Bulgular: Uygulanan sulamalar fasulye parsel verimi ile bazı verim ve kalite parametrelerini önemli düzeyde etkilemiştir. Sulama konularına göre mevsimlik bitki su tüketimi 69-520 mm arasında değişmiştir. Ortalama parsel verimi ise 144-1400 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek verim su kısıtı uygulanmayan S1 (%100) konusundan 1400 kg/da olarak sağlanmıştır. Ortalama WUE değerleri 1.48-2.69 kg/m3 arasında değişmiştir. Sonuç: Bu araştırma, İzmir Ödemiş Gölcük yöresinde fasulye yetiştiriciliğinde su yönetiminin önemini vurgulamaktadır. Fasulye bitkisinden elde edilen bazı kalite parametreleri incelendiğinde, düşük sulama seviyelerinde verimde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, su kaynağının sınırlı olmadığı koşullarda sulama suyunun tam uygulandığı S1 (%100) konusunun en iyi sulama konusu olduğu söylenebilir. Eğer bölgede su kaynağı kısıtlı ise bu koşulda da (%50) su kısıtı yapılan S3 konusunun verim, WUE ve verim ve bazı verim parametreleri açısından uygun olacağı sonucuna varılabilir. Anahtar sözcükler: Fasulye, damla sulama, kısıtlı sulama, verim azalma oranı, verim-kalite parametreleri

Olya Deniz Ergüçlü
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Aydın ili Yenipazar Ovasında arazi toplulaştırması sonrasısulu tarım üretiminin değerlendirilmesi

Türkiye genelinde arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerinin aksatılmadan eşgüdümlü olarak yürütülmesi amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Dairesi Başkanlığı kurulmuş ve bütün toplulaştırma projeleri bu idarenin yetki ve sorumluluğuna verilmiştir. Bu çalışma ile tarla içi geliştirme hizmetlerinden biri olan arazi toplulaştırması ile sulama projelerinin birlikte uygulandığı koşullarda, üretim değeri üzerine olan etkileri değerlendirilerek, Aydın Yenipazar Ovasında toplulaştırma sonrası üretim durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma materyali olarak Aydın Yenipazar Ovasında toplam 4 389 ha alan yer kaplayan ve arazi toplulaştırması ve tarla içi geliştirme hizmetleri tamamlanmış olan Yenipazar, Alanlı, Kırklar, Gödrenli, Dalama, Alhan, Çulhan, Dereköy ve Hamzabali köyleri ele alınmıştır. IWMI tarafından geliştirilen ve tarımsal üretim etkinliği değerlendirme kriterlerinden olan sulanan toplam alan için eşdeğer brüt üretim değeri (EBÜD) ve sulanan birim alan başına eşdeğer brüt üretim değeri (EBÜDSA) göstergeleri kullanılarak üretim değerleri hesaplanmıştır. Bu değerlerin hesaplanmasında DSİ 21. Bölge Müdürlüğü ve Akçay Sulama Birliği kayıtlarından yararlanılmıştır. Çalışma alanında, arazi toplulaştırma çalışmalarının üretim faaliyetleri üzerindeki etkisi özellikle 2016 yılından sonra görülmeye başlanmıştır. İncelenen dokuz köyde en yüksek EBÜD 2021 yılında 1 872 104,0 $ olarak Yenipazar'da, en düşük 2015 yılında 65 831,2 $ olarak Alanlı köyünde saptanmıştır. Çalışma sahasında belirlenen EBÜDSA değerlerinde 2011 yılından 2021 yılına doğru 2-4 kat arasında değişen oranlarda artış meydana geldiği saptanmış ve köylerin tamamında en yüksek EBÜDSA değerlerinin 2021 yılında gerçekleştiği görülmüştür. Toplulaştırma sahasında 2011 yılında tamamlanan arazi toplulaştırma projesi yer teslimlerinin ardından gerçekleşen tarla içi geliştirme hizmetlerinin etkisinin 2016 yılından sonra görülmeye başlanmasıyla ve sulama oranlarının da giderek artmasıyla birlikte EBÜDSA değerlerinde artış olduğu saptanmıştır.

Okan Çelik
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı sulama suyu düzeylerinin fesleğen (Ocimum basilicum L.) bitkisinde verim ve verim karekteristikleri üzerine etkileri

Amaç: Aydın koşullarında farklı damla sulama düzeylerinin fesleğen bitkisinde verim ve verim bileşenleri ve önemli uçucu yağ parametreleri üzerine olan etkileri araştırmak amacıyla bu çalışma saksı denemesi olarak 2022 yılında yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Araştırma tesadüf parselleri deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada 5 farklı sulama düzeyi (%120; %100; %80; %60 ve %40) incelenmiştir. Araştırmada sulama konuları; saksılarda 2 günlük eksilen nemin saksı su tutma kapasitesine getirilmesi için gerekli olan sulama suyu miktarının %40, %60, %80, %100 ve %120'sinin damla sulama yöntemiyle uygulandığı 5 farklı sulama suyu düzeyi konularından oluşturulmuştur. Bulgular: Çalışmada, konulara uygulanan sulama suyu miktarı 5,15-15,46 L/bitki arasında değişirken, bitki su tüketimi değerleri 5,37-15,61 L/bitki arasında değişmiştir. Fesleğende sulama suyu düzeyleri gerek yaş herba gerekse de kuru herba verimleri üzerine %1 düzeyinde (p<0,01) önemli bulunmuştur. Ortalama yeşil herba verimleri 78-140 g/bitki arasında değişirken; kuru herba verimleri 20,1-24 g/bitki arasında değişmiştir. Toplam su kullanım randımanı değerlerine bakıldığında yeşil herba WUE değerleri 8,57-14,52 g/L; kuru herba WUE değerleri ise 1,53-3,74 g/L arasında değişmiştir. Çalışmada uygulanan farklı damla sulama düzeylerinin fesleğen verim özellikleri (bitki boyu, bitki gövde çapı, bitki dal sayısı) ile yağ kalite özellikleri (yağ oranı, Limonene, Gama-terpinene; Linalool; Linalyl acetate; Cymol ve Germacrene-D) üzerinde (p<0,01) düzeyinde etkili olmuştur. Sonuç: Sonuç olarak, sulama suyunun yeterli ve birim suyun maliyetinin uygun olduğu koşullarda yaş herba ve kuru herba veriminin yüksek olduğu I120 konusu önerilebilir. Ancak sulama suyunun kısıtlı ve birim suyun maliyetli olduğu koşullarda suyu daha etkin kullanan I40 konusu önerilebilir.

AydınDamla sulamaFesleğen+3
Rıza Kuzuca
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Aydın ili Didim ilçesi koşullarında sulamanın gemlik zeytininin fizyolojisi, verimi ve kalitesine etkisi üzerine bir araştırma

Birim alandan elde edilen verimi ve ürün kalitesini arttırmaktır. Farklı sulama aralığı ve sulama miktarları uygulanarak elde edilen veriler toplanarak sulama suyunun verime ve kaliteye olan etkisi araştırılmıştır. Çalışma Aydın İli Didim İlçesi Batıköy'de Tanmanlar Zirai İşletmesinde 550 da zeytin bahçesinde gerçekleşmiştir. Çeşit olarak gemlik türü zeytin seçilmiştir ve ağaçlar ortama olarak 15 yaşındadır. Sulamada kullanılacak su, menderes nehrinden alınmıştır. Söz konusu arazide sulu tarım yapılmaktadır. Çalışmanın yapılacağı alan yükseltisi ortalama olarak 50 m'dir. Didim ilçe merkezine 23 km uzaklıkta bulunmaktadır. Çalışma alanı iklim özellikleri olarak Akdeniz iklimi görülmektedir. Aydın koşullarında Gemlik çeşidi zeytinde damla sulama yönteminin uygulanması durumunda en uygun sulama programı normal ve kısıtlı su koşullarına göre belirlenmiş olacağından, bölgede ekonomik olarak önemli değere sahip ürünümüz olan zeytin de büyük oranda sulama yapılmadığından, doğru sulanan zeytinin verim artışı göstermesi gözlemlenmiştir. Özellikle de zeytinde sulama yapılan ve kontrol olarak alacağımız ağaçların kıyaslanmasına dayanarak meyvede oluşan yağ oranındaki artışın belirlenmesi, meyve büyüklük miktarlarının saptanması ağaç başı verimde oluşacak değişimlerin gözlenmesi amacıyla bu çalışmanın bölgenin hakim çeşidi olan gemlik çeşidi zeytinde yapılması sonuçların üreticiye bilimsel olarak yansıtılması açısından oldukça önemli olduğu bir gerçektir. Yeterli ve istenilen miktarda zeytine sulama yapılırsa verimde kalitede artışın olduğu periodisteyi durdurduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gemlik zeytini (olea europea sativa ), Sulama, Verim

Şahin Özer
Aydın Adnan Menderes University · Institute of Graduate Studies in Science
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Çanakkale yöresinde damla sulama yöntemiyle sulanan biberde (Capsicum annuum) en uygun sulama programının belirlenmesi

ÖZÇANAKKALE YÖRESİNDE DAMLA SULAMA YÖNTEMİYLE SULANANBİBERDE (Capsicum annuum) EN UYGUN SULAMA PROGRAMININBELİRLENMESİÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dardanos Araştırma veUygulama alanında 2002 ve 2003 yıllarında yürütülen bu çalışmada California wonderbiber çeşidinde 5 farklı sulama suyu düzeyinin meyve verimi ve bazı kaliteparametrelerine etkileri araştırılmıştır.Araştırma üç tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme desenine görekurulmuştur. Denemenin konularına 5 farklı sulama düzeyi uygulanmıştır.Araştırmada, 2002 yılında ve 2003 yılında farklı K= I/E0 katsayılarıuygulanmıştır.2002 yılında en yüksek verim K= 0.75 katsayısının uygulandığı konudan 6888kg/da olarak, 2003 yılında K= 1.00 katsayısının uygulandığı konudan 6564 kg/da olarakelde edilmiştir. Bu konulara sırasıyla 609 mm ve 915 mm sulama suyu verilmiştir.Deneme sonucunda elde edilen meyvelerde yapılan kalite parametrelerineilişkin sonuçların varyans analizinde, sulama düzeylerinin her iki yılda da verim vekalite parametreleri üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Damla sulama, biber,kalite, su kullanım etkinliği (WUE)I

Okan Erken
Çanakkale Onsekiz Mart University · Institute of Graduate Studies in Science
2004
00
Master'sOpen AccessTR

Dama sulama yöntemi ile sulanan biberde (Capsicum annuum L.) fertigasyon uygulamasının verim ve kaliteye etkileri

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dardanos Araştırma Uygulama alanında 2005 yılında yürütülen bu çalışmada Kapija biber çeşidinde 3 farklı azot düzeyi hem damla sulamayla (fertigasyom) hemde geleneksel yöntemle uygulanarak meyve verimi ve bazı kalite parametrelerine etkileri araştırılmıştır. Araştırma üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Her bir deneme konusuna aynı düzeyde sulama suyu uygulanmıştır. Araştırmada Class A panından olan buharlaşma değerinin K=1,00 katsayısı ile çarpılarak bulunan değer sulama suyu olarak uygulanmıştır. Deneme yılında en yüksek verim 4747 kg/da ile 30 kg/da azot uygulaması yapılan fertigasyon konusundan (FN30), en düşük verim ise 2752 kg/da ile 10 kg/da azot uygulaması yapılan geleneksel konusundan (GN10) elde edilmiştir. Her iki konuya da 838 mm sulama suyu verilmiştir. Fertigasyon uygulamalarında geleneksel yönteme göre daha yüksek verim elde edildiği görülmüştür. Deneme sonucunda elde edilen meyvelerde yapılan kalite parametrelerine ilişkin sonuçların varyans analizinde, artan azot düzeyinin verim ve kalite parametreleri üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler : Damla sulama, biber, verim, fertigasyon, kalite.

Engin Altınbaş
Çanakkale Onsekiz Mart University · Institute of Graduate Studies in Science
2007
00
Master'sOpen AccessTR

Çanakkale ili Biga ilçesi Yeniçiflik Köyü arazi toplulaştırması sonrası durumun izlenmesi ve değerlendirilmesi

Çalışma Çanakkale İli Biga İlçesi Yeniçiflik Köyü arazi toplulaştırması sonrası durumun izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Köyde bulunan 50 işletme ile yapılan anket verileri ve ilgili kurumlardan alınan veriler çalışmanın materyalini oluşturmaktadır.Toplulaştırmanın etkinliğini belirlemek amacıyla; su kullanım etkinliği, tarımsal etkinlik ile sosyal ve ekonomik etkinlik olmak üzere üç ana göstergeden yararlanılmıştır. Toplulaştırmanın sulama etkinliği, ulaşım etkinliği, parsel şekli, büyüklüğü ve sayısına etkisi bu göstergeler altında araştırılmıştır. Ayrıca toplulaştırma oranı ve sulama oranı göstergelerinin yanında toplulaştırmanın sosyal ve ekonomik yönden etkileri de araştırılmıştır.Toplulaştırma ile toplam parsel sayısında %63 azalma olmuştur. Toplulaştırma oranı %63 ve sulama oranı %81,6 olarak belirlenmiştir. Bütün parseller yola ve sulama sistemine kavuşmuştur. İşletmelerin sosyal ve ekonomik yönden yaşam koşullarında iyileşmeler ve gelirlerinde önemli oranlarda artışlar olduğu saptanmıştır.

Arazi toplulaştırmasıEkonomik etki
Arzu Özer
Çanakkale Onsekiz Mart University · Institute of Graduate Studies in Science
2010
00
Master'sOpen AccessTR

Biber (Capsicum annuum L.)'in sulama suyu ve radyasyon kullanım etkinliği

Bu çalışmanın ana amacı, biber (Capsicum annuum L.) bitkisinin farklı sulama uygulamaları sonucu oluşan farklı vejetatif gelişimlere göre, bitkinin kullanabildiği radyasyon miktarının verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek için yürütülmüştür. Damla sulama yöntemi ile sulanan biber bitkisinde sulama programı IRSIS paket programı ile oluşturulmuştur. Uygulanan sulama programları toprakta kullanılabilir nemin %40'ı tüketildiğinde, eksilen nemin %120, %100, %80, %50 ve %20'sinin uygulandığı konulardan oluşturulmuştur.Toplam günlük solar radyasyon, sulamanın tam karşılandığı bir bitkinin üzerine yerleştirilen pyronometre sensörü ile saatlik olarak ölçülmüştür. Bitki gelişim dönemi süresince gelen PAR (fotosentetikli aktif radyasyon) miktarı 2267,67 MJ m-2 olmuştur. Sulama konularında sırasıyla S20, S50, S80, S100 ve S120'de bitki yaprak alanlarına göre tutulan PAR değerleri sırasıyla 453,96, 535,33, 561,63, 711,28 ve 648,11 MJ m-2 olarak elde edilmiştir. Tutulan kümülatif PAR değerleri toplam meyve verim miktarları ile lineer bir artış göstermiştir.

Osman Hakkı Kara
Çanakkale Onsekiz Mart University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
Master'sOpen AccessTR

Minirhizotron kamera ile elde edilen kök yoğunluğu görüntüleri esas alınarak yapılan sulamaların biberin kök gelişimi, verimi ve su kullanım randımanlarına etkisi

13/07/2012, 68Bu araştırma 2011 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dardanos Araştırma ve Uygulama alanında Yüksek Lisans çalışması olarak yürütülmüştür. Araştırmada minirhizotron kamera ile elde edilen kök yoğunluğu görüntüleri esas alınarak yapılan sulamaların biberin kök gelişimi verim ve su kullanım randımanlarına etkisinin izlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında etkili kök derinliğindeki toprak profilinde toprak nem açığının %100'ünün (SD1), %80'nin (SD2), %60'nın (SD3), %40'nın (SD4), %20'sinin (SD5) ve %0'nın (SD6) uygulandığı 6 farklı sulama düzeyi kullanılmıştır. Sulamalar SD1 Konusunda yapılan ölçümlere göre yapılmıştır. Her sulama öncesi SD1 konusunda kök ölçümü yapılarak etkili kök derinliği tespit edilmiştirDeneme konuları toplam 13 kez sulanmış ve en fazla sulama suyu 590 mm ile SD1'e, en az 38 mm ile SD6'ya uygulanmıştır. Mevsimlik bitki su tüketimleri SD1'de 544 mm olur iken SD6'da 113 mm olmuştur. En yüksek verim 4614 kg/da ile SD1 konusunda, en düşük verim ise 827 kg/da ile SD6 konusunda elde edilmiştir. Deneme konularında sulama suyu kullanım randımanlarında (IWUE) SD1 konusunda 7,82 kg/m3 değeri ile en düşük değeri elde edilirken SD6 konusunda 21,76 kg/m3 değeri elde edilmiştir. Su kullanım randımanları (WUE) hesaplandığında ise en yüksek su kullanım randımanı 9,00 kg/m3 olarak SD3 konusunda belirlenirken en düşük değeri de SD2 konusunda 7,31 kg/m3 olarak bulunmuştur. Sulama düzeyinin azalmasıyla meyve sayısı artarken ortalama meyve ağırlığı, meyve boyu ve çapın da azalma göstermiştir.Anahtar sözcükler: Damla sulama, Biber, Verim, Minirhizotron Kamera

Su tutma kapasitesiSu tüketimiSu verimi+1
Fevziye Işık
Çanakkale Onsekiz Mart University · Institute of Graduate Studies in Science
2012
00
DoctorateOpen AccessTR

Van yöresi aile işletmelerinde büyükbaş hayvan barınaklarının yapısal durumu ve geliştirilme olanakları

ÖZ DOKTORA TEZİ VAN YÖRESİ AİLE İŞLETMELERİNDE BÜYÜKBAŞ HAYVAN BARINAKLARININ YAPISAL DURUMU VE GELİŞTİRİLME OLANAKLARI ADİLAKYÜZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABÎLİMD ALI Danışman : Prof. Dr. Yıldırım KUMOVA Yıl : 1998, Sayfa : 187 Jüri : ProfDr. İrfan GİRGİN : Doç.Dr. Taner ALAGÖZ Et ve süt insan beslenmesinde önemli protein kaynaklarıdır. Besi ve süt sığırlarından elde edilecek verim, bakım, besleme ve ıslah gibi önlemlerin yanında hayvanların teknik ilkelere uyularak yapılmış barınaklarda yetiştirilmesi ile artırılabilir. Hayvancılık işletmelerinde ilk yatırım giderlerinin büyük bir kısmı barınak yapımı için kullanılmaktadır. İlk yatırım kaynaklarının bilinçsiz ve amaca uygun olmayan biçimde kullanılması nedeniyle, barınaklardan beklenen yarar sağlanamamakta, gereğinden fazla yatırımlar, işletmenin ekonomik olmasını engellemektedir. Herhangi bir bölgeye yapılması düşünülen hayvan barınakları planlanırken o yörenin iklimi, yapı sistemleri, yöreye uygun yapı malzemeleri ve bu malzemelerin yöreden kolay ve ucuz bir şekilde sağlanma olanakları ile yetiştiricilik sistemleri göz önünde bulundurulmalıdır. Ülkemizde iklim koşullarının farklılık gösterdiği bölgelerde barınak planlaması ile ilgili yeterli bilgilerin bulunmaması, ön çalışmaların yeterli detayda yapılmaması ve özellikle hayvan-çevre ilişkisine gereken önem verilmemesi nedeniyle, farklı yöreler için aynı özellikte barınaklar önerilmiştir. Bu araştırmada, halkın büyük bir kısmının geçimini hayvancılıkla sağladığı Van yöresi süt ve besi sığırcılığı işletmelerinde barınakların yapısal yönden mevcut durumları saptanarak, bu barınakların geliştirilme olanakları incelenmiştir. Araştırma sonucunda yörenin iklim koşullarına uygun olarak değişik kapasitelerde 3 adet kapalı duraklı (bağlı) süt, 3 adet kapalı duraklı (bağlı) besi sığırı olmak üzere toplam 6 adet örnek olabilecek barınak planı hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Barınak Planlaması, Besi Sığırı Barınakları, Süt Sığırı Barınakları, Barınaklarda Çevre Denetimi,

Hayvan barınaklarıTarımsal yapılarVan
Adil Akyüz
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1998
00
Master'sOpen AccessTR

Antepfısığı çöğürlerinde farklı sulama programlarının gövde gelişmesi ve su tüketimine etkilerinin irdelenmesi

Antepfıstığının sulanması ülkemizde oldukça yeni bir konudur. Günümüze kadar bu konuda yapılan çalışmaların tamamı verim çağındaki antepfıstığı ağaçlarında yapılmıştır. Bu çalışmada tohumun çimlendirildikten ve tüplere şaşırtıldıktan sonra daha erken aşı kalınlığına ulaştırılması amaçlanmıştır. Bu nedenle 2 anaç türü, 4 bitki-pan katsayısı ve 4 sulama aralığından oluşan sulama programlan ele alınmıştır. Çalışma sonunda, en iyi gövde gelişimi gösteren anaç türü P. vera olmuştur. Yedi günde bir sulanan ve Kcpı = 0.50 katsayısının kullanıldığı konuda en fazla gövde gelişimi elde edilmiştir. Önerilen konunun mevsimlik su tüketimi, 491 mm olmuş; en yüksek su tüketimi ise Temmuz ayında 230 mm olarak saptanmıştır. Anılan konuda gerçek Kcpı katsayısının, 0.46 olduğu saptanmıştır.

Antep fıstığıBitki gelişimiDamla sulama+1
Yusuf Yükçeken
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1998
00
Master'sOpen AccessTR

Adıyaman yöresi süt sığırcılığı işletmelerinde ahırların yapısal yönden mevcut durumları ve geliştirilme olanakları üzerine bir çalışma

Herhangi bir bölgede yapılacak olan hayvan barınağı, iklim, yapı sistemleri, yapı malzemesinin yöreden sağlanma olanakları ve yetiştiricilik sistemi gibi kriterler gözönünde bulundurularak planlanmalıdır. Bu araştırmada Adıyaman yöresindeki barınakların yapısal yönden mevcut durumları saptanmış ve yöreye en uygun sistemin serbest duraklı açık barınak olduğu belirlenmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda iklim koşullan ve barınak planlama kriterleri dikkate alınarak iki adet farklı kapasitede serbest duraklı açık barınak planı çizilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hayvan Barınağı Planlanması, Süt Sığırcılığı Barınağı, Süt Sığın

AdıyamanAhırlarSüt sığırcılığı işletmeleri+1
Ali Beyhan Uçak
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1998
00
DoctorateOpen AccessTR

Plastik seralardaki ısıtmanın bitki gelişimine etkisi ve ısıtma ekonomisinin belirlenmesi

oz DOKTORA TEZİ PLASTTK SERALARDA ISITMANIN BİTKİ GELİŞİMİNE ETKİSİ VE ISITMA EKONOMİSİNİN BELİRLENMESİ ZEYNEP ZAİMOĞLU (KOCABAŞ) ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Nafi BAYTORUN Yıl: 1999, Sayfa: 136 Jüri : Prof. Dr. Bahri ÇEVİK : Prof. Dr. Aydın ÖNEŞ Seraların ısıtılması verimde kalite ve kantite açısından büyük artışlar sağlamaktadır. Türkiye'de ürün fiyatlarının ısıtma giderlerini karşılayamaması, üreticiyi soğuk seracılığa yönlendirmiştir. Bu çalışmada Çukurova iklim koşullarında ısıtmanın verime etkisi ve plastik seralarda ısıtma ekonomisinin belirlenmesi amacıyla Akdeniz sahil şeridinde yaygın aynı özelliklere sahip iki serada farklı sıcaklık değerleri (Min 5°C - Min 13°C) ve farklı dikim tarihleri oluşturularak domates bitkisi yetiştirilmiştir. Arazi koşullarında elde edilen sonuçlar Fransa'da INRA tarafından geliştirilen "Simulsera La Tomate" adlı bitki büyüme modelinin sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Modelden hesaplanan verim değerleri ile arazi uygulaması sonucu elde edilen verim değerleri arasında %14.7'lik bir fark belirlenmiştir. Modelin uyumu belirlendikten sonra Çukurova iklim değerlerinin yüklendiği model yardımı ile elde edilen verilerden, sıcaklık ve CO2 gübrelemesi verimi olumlu yönde, çift katlı örtü malzemesi ise olumsuz yönde etkilemiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda en yüksek verimin 16/24°C (gece/gündüz) sıcaklık değeri ve 1000 ppm C02 gübrelemesinin yapıldığı koşullarda elde edildiği belirlenmiştir. IAncak ürünün yıl içerisindeki pazar fiyatları dikkate alındığında en yüksek karlılığın tek katlı plastik ile örtülmüş plastik serada CO2 gübrelemesinin yapılmadığı ve gece gündüz sera iç sıcaklığının 13°C'de tutulduğu koşullarda elde edildiği belirlenmiştir. Ayrıca modelden elde edilen sonuçlara göre üretim periyodunun uzaması verim olumlu yönde etkilemiştir. Anahtar Kelimeler: Sera, Domates, Simulsere La Tomate Modeli. II

Bitki gelişimiDomatesIsıtma+3
Zeynep Zaimoğlu Kocabaş
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1999
00
DoctorateOpen AccessTR

Fertigasyon uygulamalarının içten geçik (in-line) damlatıcılarda tıkanmaya etkileri

oz DOKTORA TEZİ FERTİGASYON UYGULAMALARININ İÇTEN GECİK (IN-LINE) DAMLATICILARDA TIKANMAYA ETKİLERİ Sefer BOZKURT ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Bülent ÖZEKİCİ Yıl: 2003, 240 Sayfa Jüri:Prof.Dr.Bülent ÖZEKİCİ ProfDr.RızaKANBER Prof.Dr.İbrahim ORTAŞ Prof.DrAttila YAZAR Doç.Dr.Sermet ÖNDER Bu çalışma, Samandağ yöresi kuyu suları ile yapılan farklı fertigasyon uygulamalarının içten gecik (in-line) damlatıcılarda tıkanmaya olan etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme M.K.Ü. Samandağ Meslek Yüksekokulu uygulama serasında 2001-2002 yıllarında yürütülmüştür. Üç farklı damla laterallerine üç farklı gübre (gübresiz, MKP+Ca(N03)2 +KNO3+KSO4+NH4NO3 ve NH4NO3+KSO4+MKP), formları, basınçlı yıkama (flushing) yapılan ve yapılmayan gruplar halinde üçer yinelemeli olarak uygulanmıştır. Araştırmada, tıkanıklığı belirlemek amacıyla her dönem başı ve sonunda damlatıcı debi testleri yapılmıştır. Sonuçta, farklı formlardaki gübrelerin damlatıcı tıkanıklığına farklı etkileri olduğu; özellikle kalsiyum ve sülfatlı gübrelerin tıkanmaya daha çok neden olduğu ve tıkanmadan en çok, en düşük debiye sahip damlatıcılann etkilendiği saptanmıştır. Asit uygulamaları ve yıkamalar, damlatıcı tıkanıklığını azaltmış; ancak, bu durum, istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Damla Sulama, Fertigasyon, Tıkanma, Yıkama

Damla sulamaSulamayla gübrelemeTıkanma+1
Sefer Bozkurt
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2003
00
DoctorateOpen AccessTR

Antepfistığında farklı su ve azot düzeylerinin verim ve periodisite üzerine etkileri

Bu çalışma 1999-2002 yıllan arasında Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü deneme alanında yürütülmüştür. Çalışmada farklı sulama aralıkları (SAı=7 gün ve SA2= 14 gün), azot dozları (Ng, ND, Nı,N2 ve N3) ile bitki katsayıları (Kcpî=0.60 ve Kcj^^O^O) ele alınmıştır. Azot konulan, 0, 10, 15, 20 mg/1 olarak düzenlenmiştir. Ng konusunda geleneksel olarak Şubat başında her bir ağaca 500/600/400 NPK (saf madde, g) olarak verilmiştir. Diğer gübre dozları fertigasyon tekniği kullanılarak sulama suyu ile birlikte uygulanmıştır. Sulama suyu açık su yüzeyi buharlaşmasına göre hesaplanmıştır. Sulama uygulamalarında arazinin % 30' u ıslatılmıştır. Deneme yıllarında konulara farklı miktarlarda sulama suyu uygulanmıştır. Sulama suyu, sulama aralıklarına bağlı olarak 311-1164 mm arasında değişmiştir. Bitki su tüketimleri de deneme yıllan boyunca farklı değerler almış, en yüksek ve en düşük su tüketimleri sırasıyla 1228-467.6 mm olarak bulunmuştur. En yüksek aylık bitki su tüketimi, 7N390 konusunda Temmuz ayında 290 mm ve bu ayda çim kıyas bitki su tüketimi 166 mm olarak hesaplanmıştır. Anılan konuya ilişkin Ko değeri, Temmuz ve Kasım aylarında, 1.51-0.39 olarak saptanmıştır. Buna karşılık olarak elde edilen en yüksek verim değerleri, 2000 ve 2001 yıllarında, 14 günlük sulama aralığı kullanılan konulardan sırasıyla 18.32 ve 12.02 kg/ağaç olarak elde edilmiştir. Denemede kullanılan Uzun çeşidi, genetik özelliğine bağlı olarak kısmi periyodisite göstermiştir. Sulanan ve azot uygulanan konularda en yüksek periyodisite indeksi, 0.766; geleneksel konuda ise 0.627 olarak saptanmıştır. Antepfıstığında verim tepki etmeni (Ky) 0.95 olarak hesaplanmıştır.Anahtar Kelimeler: Fertigasyon, damla sulama, antepfıstığı, evapotranspirasyon, verim tepki etmeni

Yusuf Aydın
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2004
00
Master'sOpen AccessTR

Mersin ili ve ilçelerinde bulunan plastik seraların yapısal yönden incelenmesi ve geliştirilme olanakları üzerine bir araştırma

ÖZYÜKSEK L SANSMERS N L VE LÇELER NDE BULUNAN PLAST K SERALARINYAPISAL YÖNDEN NCELENMES VE GEL ŞT R LME OLANAKLARIÜZER NE B R ARAŞTIRMABurak SALTUKÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜTARIMSAL YAPILAR ve SULAMA ANAB L M DALIDanışman: Prof. Dr. Taner ALAGÖZYıl:2005, Sayfa: 79Jüri : Prof. Dr. Taner ALAGÖZProf. Dr. Yıldırım KUMOVAYrd.Doç. Dr. Atılgan ATILGANBu çalışma, Mersin yöresindeki plastik örtülü seraların yapısal yöndenmevcut durumunu, yapısal özelliklerini ve sorunlarını belirlemek amacıylayapılmıştır. Araştırma yöresi olarak Tarsus, Erdemli, Silifke ve Merkez ilçeleriseçilmiştir. Araştırma yöresinde seracılık yapan işletmelerdeki sera büyüklükleri,tipleri ve örtü malzemeleriyle ilgili bilgiler istatistiksel verilerden ve Tarım lMüdürlüğünde görevli teknik elemanların görüşlerinden yararlanılarak; incelenecekişletmeler ise tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Anket ve gözlem sırasındadoğru bilgilere ulaşabilmek için Tarım l Müdürlüğü'nün teknik elemanları ile yöredebulunan yetiştiricilik alanları gezilmiştir. Daha sonra yörenin, plastik örtülü serapotansiyelleri, sera yapım tipleri ve yapısal durumları ortaya konulmuştur. Plastikörtülü seraların mevcut durumdaki yapım tekniği ile kuruluşundaki konstrüksiyonşekli ve özellikleri seralarda yapılan anket, ölçme, kroki, gözlem ve fotoğraflarlabelirlenmiştir. ncelen plastik seraların %53.5'inde projesiz imalat görülmektedir.Yetiştiricilerin % 55'i serasını çevrede imalat yapan ustalara kurdurmaktadır.Seracıların %88.7'sinin eğilimi seralarını blok sera şeklinde yapmaktır. Seralarınana taşıyıcı malzemesi genellikle çelik boru veya çelik profildir. şletmelerin%71.8'inde ana taşıyıcı malzeme olarak çelik kullanılmıştır. Özellikle yöredekiseracılar havalandırmanın gerekliliğini anlamamışlardır. Sonuçta, yörede yaygınolarak kullanılan çelik konstrüksiyonlu, yay çatılı, plastik örtülü seraların yapısalihtiyaçları belirlenmiş ve sera üreticilerine önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sera, Plastik örtü malzemesi, Konstrüksiyon,

Burak Saltuk
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2005
00
DoctorateOpen AccessTR

Kahramanmaraş yöresinde kasaplık piliç barınaklarının yapısal yönden durumlarının incelenmesi ve uygun barınak tiplerinin geliştirilmesi

Araştırmada Kahramanmaraş ilinin Akdeniz iklim koşullarının etkin olduğu kesimlerinde kurulacak kasaplık piliç üretim sistemlerinde kullanılacak barınak tiplerinin planlama ve projeleme kriterlerinin irdelenmesi amaçlanmış; barınakların yapımında kullanılacak malzemeler incelenmiş, ilk yatırım giderleri düşük olan teknik ve yetiştiricilik yönünden kritik olan dönemlerde istemleri karşılayabilecek alternatif planlar ortaya konulmuştur. Çalışmada, öncelikle Kahramanmaraş ilinde mevcut olan kasaplık piliç işletmelerindeki barınakların çevresel, yapısal ve işletme içindeki konumlan anket yapılarak saptanmıştır. Barınak proj elemede etkili olan iklim parametreleri ve ortaya çıkma olasılıkları kavramı içinde analiz edilmiştir. Barınak içinde uygun çevre koşullarının oluşmasını sağlayacak ısı ve nem dengeleri, yıl içindeki kritik yetiştirme dönemleri de göz önüne alınarak 10.000 kapasiteli bir kasaplık piliç barınağında araştırılmıştır. Bu projede seçilen yetiştirme tekniği ve barınak kapasitesi göz önüne alınarak barınağı oluşturan yapı elemanları, yapı malzemeleri ve kombinasyonlarıyla 18 farklı alternatif barınak tipi geliştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, barınak maliyeti yönünden Tip- 17 (çatı örtü malzemesi kiremit, çatı eğim açısı 19°, çatıda 5 cm'lik polistren köpüğü yalıtımlı, pencere alanı %10 ve duvarlar 20 cm'lik briket) alternatifi en düşük ilk yatırım gideriyle inşa edilebileceği belirlenmiştir. Barınaklarda çatı maliyeti toplam maliyetin %60'ını oluşturmakta; Bu maliyetlerin % 12- 13 'ünü çatı örtü malzemesi, %1 0-11 'ini çatı yalıtım malzemesi, %77-81'ini de ahşap kafes kiriş giderleri oluşturmaktadır. Çatı maliyetinin büyük bir kısmını kafes kiriş yapımında ahşap yerine çelik profil kullanımı maliyeti %33 oranında düşürmektedir. Tip- 17 barınak projesinin ekonomik analizi yapılmış 25 yıllık üretim süresi dikkate alınarak iç karlılık oranının %35 olması durumunda, sermayenin geri dönüş süresi 2.88 yıl olduğu saptanmış, bu koşullarda kurulacak bir işletmenin uygulamaya konulabilir olduğu ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Kasaplık Piliç, Barınaklarda Çevre Denetimi, Barınak Planlaması

BarınaklarEtlik piliçKahramanmaraş+3
Serpil Gençoğlan
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2000
00
Master'sOpen AccessTR

Topçu deresi alt havzasında yağış-sediment ilişkilerinin belirlenmesi ve benzer havzalara uygulama olanaklarının araştırılması

YÜKSEK LİSANS TEZİ TOPÇU DERESİ ALT HAVZASINDA YAGIŞ-SEDIMENT İLİŞKİLERİNİN BELİRLENMESİ VE BENZER HAVZALARA UYGULAMA OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI Kadir KUŞVURAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Kazım TÜLÜCÜ Yıl: 2001, sayfa: 57 Jüri Prof. Dr. Kazım TÜLÜCÜ Doç.Dr. Mahmut ÇETİN Yrd.Doç.Dr. İsmail ÇELİK Bu araştırmanın amacı, çiftçi koşularında işlenen bir hidrolojik alt havzadan taşınan sedimentin doğrudan ölçülmesi, değerlendirilmesi, yağış-sediment ilişkilerinin saptanması, bunun USLE sonucu ile kıyaslanması ve ölçümü olmayan benzer havzalara uygulama olanaklarının araştırılmasıdır. Bu amaçla Tarsus-Topçu deresi alt havzasında 2000 su yılında havzaya düşen yağışlardan oluşan sediment verileri H savağı ile ölçülmüş, değerlendirilmiş sediment-debi (S = 0.0007. Q1,7923 ), sediment-erosiv yağış indisi (S = 0.0061. R13609 ) ilişkileri belirlenmiştir. Çalışma alanından USLE denklemi parametreleri elde edilmiş ve denklem ile sediment tahmini yapılmıştır. Ölçülen sediment değerine bağlı olarak tahmin edilen sonuçlar kıyaslanmış ve USLE ile tahmin edilen sonucun, ölçülmüş değerlerden büyük sapma gösterdiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yağış, Sediment, Havza, Topçu Deresi

Mersin-TarsusTopçu deresiYağışlar+1
Kadir Kuşvuran
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
2001
00
Master'sOpen AccessTR

Adana ilinin sıcaklık verilerinin stokastik ve olasılık yöntemlerle incelenmesi

Adana Meteoroloji istasyonu uzun yıllık günlük maksimum, ortalama ve minimum sıcaklık değerleri zaman serisi kavramı içinde gidiş (trend), periyodik ve stokastik bileşenleri incelenmiştir. Gidiş (Trend) bileşeninin analizinde dönen nokta ve kendall sıra korelasyon testleri, periyodik bileşende varyans ile fourier analizleri ve stokastik bileşende ikinci derece markov zinciri çalışması yapılmıştır. Bu kışımın sonunda periyodik bileşenli deterministik ve stokastik yapıda bir denklem elde edilmiştir. Daha sonra, oluşturulan modelle üretilen verilerin farklı olasılık dağılım yöntemleri ile frekans (olasılık) analizleri yapılmış, uygunluk testleri yapılmış ve uygun frekans dağılımları saptanmıştır.

AdanaSulamaSıcaklık+1
Ali Yücel
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1994
00
Master'sOpen AccessTR

Orta Anadolu koşullarında faosu tüketim modellerinin irdelenmesi

ÖZ Bu çalışmada bitki su tüketiminin belirlenmesinde kullanılan yöntemlerden. Radyasyon, Penman, Blaney-Criddle, Pan-Evaporasyon yöntemlerinin Ankara koşullarında kullanılma olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla Ankara Merkez Topraksu Araştırma Enstitüsünde tartılı tip lizimetre ile 1972-1985 yılları arasında Buğday. Pancar. Ayçiçeği, Patates. Yonca, Mısır. Fasulye, Çilek bitkilerinden doğrudan ölçülen su tüketim değerleri, söz konusu yöntemlerin tahmin edilen değerleri ile karşı laştırılmıştır. Hesaplamalar günlük periyod da yapılmıştır. İncelenen bitkilerde gerçek bitki su tüketim değerleri ile en yakın ilişkileri Pan-Evaporasyon yönteminin sağladığı belirlenmiştir.

Orta Anadolu bölgesiSulamaTarımsal yapılar
H. Merih Tucel
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1994
00
DoctorateOpen AccessTR

Tarla fasülyesinde tuz-su ve verim ilişkilerinin irdelenmesi

ÖZ Bu çalışma, tarla fasulyesinin su-tuz-verim ilişkileri ile bitkinin tuza dayanım düzeyleri ve toprakta tuz birikiminin belirlenmesi amacıyla, 1992 ve 1993 yetişme dönemlerinde Konya Köy Hizmetleri Araştırma Enstitüsü arazisinde yürütülmüştür. Araştırmada, Üçlü Lateral Yağmurlama Sistemi kullanılmış, bitkilere sulama sırasında farklı düzeylerde su ve tuz uygulanmıştır. Elde edilen verilerden, çamur süzüğü tuzluğu ile fasulye dane verimi arasında; Yr=100-32.15(ECe-0.810) eşitliği ile gösterilen bir ilişki elde edilmiştir. Konya koşullarında ECe:0.810 dSm"1 tuzluluk düzeyinden sonra, dane verimi azalmaya başlamış; ve 4.0 dSm"1 de hiç verim alınamamıştır. SAR ve iyon konsantrasyonları ile dane verimi arasında, tuz-verim ilişkilerine benzer bağıntıların olduğu saptanmıştır. Artan tuz konsantrasyonu, dane iriliğini önemli düzeyde azaltmıştır. Sulama suyu tuz konsantrasyonunun artmasına bağlı olarak, toprakta tuz yığılması da artmıştır. Ancak, kış yağışlarının önemli düzeyde tuz yıkaması sağladığı belirlenmiştir. Toprağın tuz konsantrasyonu ve iyonik bileşimine bağlı olarak, kimi iyonların bitkinin gövde, kapsül ve yapraklarında birikmesi ile ilgili eşitlikler elde edilmiştir. Toprak tuzluluğu ile gövde ve kapsül tuz içerikleri arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Tarla fasulyesinin yaprak ve kapsül Na içeriklerinin, toprağın Na içeriğinin artışına bağlı olarak artığı görülmüştür. Bitki gövdesindeki Na ile toprak Na'u arasında ise, önce artan zamanla azalma eğilimi gösteren ilişkiler bulunmuştur. Toprak Cl içerikleri ile bitki organlarının Cl içerikleri arasında da başlangıçta artan zamanla azalan ilişkiler saptanmışta-. Tarla fasulyesinin su-verim ilişkisi belirlenmiş; verim tepki etmeni (ky) 1.33 ve mevsimlik su tüketimi 500 mm olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre su tüketiminde oluşacak eksilişlerin verimde daha büyük oranda düşüşlere neden olacağı belirlenmiştir.

FasulyeSulamaTarla bitkileri+2
İdris Bahçeci
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1995
00
DoctorateOpen AccessTR

Doğu Akdeniz Yöresi iklim koşullarına uygun sera tiplerinin geliştirilmesi üzerine bir araştırma

oz Ülkemizde mevsimlik meyve ve sebze tüketim miktarları büyük değişiklikler göstermekle birlikte, genel olarak yaş sebze ve meyveye karşt tüketim talebi yüksek düzeyde olmaktadır. Yaş sebze talebinin devamlı artış göstermesi dört ana etkene bağlı bulunmaktadır. Bu etkenler nüfus artışı, yaş sebze ve meyvenin beslenme açısından öneminin daha iyi anlaşılması, dış satımdaki gelişmeler, bireylerin gelir seviyesinin yükselmesidir. Belirtilen bu etkenlerin etkisiyle son yıllarda sebze tüketim taleplerinde yıllık olarak % 10-15 kadar artışın gözlendiği söylenebilir. Talebin artması sonucunda sebze fiyatlarında ortaya çıkan yükselmeler sebze ekim alanlarının gelişmesini ve üretimi teşvik etmektedir. Yaş sebze fiyatlarının yüksek olması yetiştiricileri üretim dönemi dışında da tarım yapmalarına zorlamaktadır. Mevsim dışı sebze üretimi ise yetiştirme ortamını kontrol altında tutabilecek bitkisel üretim yapılarının ( seraların ) gelişimine neden olmaktadır. Bu araştırmada Doğu Akdeniz Yöresi seracılık işletmelerinde seraların yapısal yönden mevcut durumları saptanarak, seraların gelişme olanakları incelenmiş ve yörenin iklim koşullarına uygun farklı yapılarda 5 plastik örtülü sera ile bir cam sera planı hazırlanmıştır.

Doğu Akdeniz bölgesiSeralarTarımsal yapılar
Hanifi Tokgöz
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1995
00
DoctorateOpen AccessTR

Arazi toplulaştırma projelerinde bilgisayarlarda yararlanma olanakları ve Çayırköy uygulaması

Bu çalışmada, geleneksel yöntemlerle bir arazi toplulaştırması uygulaması yapılırken, uygulamanın her aşamasında bilgisayarlardan hangi oranlarda yararlanılabileceği araştırılmıştır. Çalışma Malatya Yeşilyurt Çayırköy köyü arazilerinde uygulanmıştır. Çalışmada bilgisayarlardan iki farklı biçimde yararlanılmıştır. Birincisi, çiftçilerle ve parsellerle ilgili bilgilerin depolandığı ve işlenebildiği veri tabanlarının oluşturulmasıdır. Bu bilgiler, çiftçilerin, ad, soyad gibi kimlik bilgileri, parsel alanları, hisse oranlan, parsel dereceleri gibi sayısal-alfasayısal bilgiler ve haritaların sayısallaştırılarak saklandığı coğrafî bilgilerdir. Sayısal ve alfasayısal bilgiler Basıc programlama dili kullanılarak hazırlanan uygun bir yazılımla doğrudan erişimli kütüklere kaydedilerek kolay bir şekilde kullanılmıştır.. Hazırlanan veri tabam ile projenin her aşamasında bilgilere ulaşım ve gerekli değişiklikler kolaylıkla yapılabilmiştir. Bu sayede olumlu bulunan değişiklikler uygulamanın her aşamasında gerçekleştirilmiştir. Projede kullanılan haritalar bir CAD program aracılığı ile sayısallaştırılmıştır. Böylelikle, blokların oluşturulması, tasarlanan yeni parsel deseninin bloklara yerleştirilmesi gibi işlemler bilgisayar ortamında kolaylıkla ve son derece duyarlı olarak yapılabilmiştir.. Ayrıca eski mülkiyet ve toprak haritası bilgisayar ortamında çakıştırılarak her bir parselin hangi toprak gurubunda ne kadar alana sahip olduğu belirlenmiştir.. Bu işlev parsel dağıtım esnasında da kullanılmıştır.Yine aynı yöntemle eski mülkiyet haritası ile blok haritası ilişkilendirilerek parsellerin eski durumda hangi bloklarda oldukları belirlenmiştir.93 Aynca CAD programının çıktısı veri tabanlarının oluşturulması için hazırlanan program tarafından, bu programın çıktısı da CAD tarafından okunabilmektedir. Bu sayede CAD ile, anılan program ardışık çalışan bir gurup oluşturmaktadır. Toplulaştırma uygulamalarında yeni parsel deseninin belirlenmesi en önemli aşamalardan birini oluşturmaktadır. Çalışmada bilgisayar ikinci olarak yeni parsel deseninin belirlenmesi amacı ile kullanılmıştır. Bu amaçla bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan model çiftçi istekleri doğrultusunda, parsel taşınmasını minimize ederek çözüme ulaşmaktadır. Bu amaçla katılımcı istekleri değerlendirilerek her bir bloğa olan talepler toplamı hesaplanmakta ve bu sayılara "Blok Talep Öncelik Sayısı" denilmektedir. İkinci olarak blok haritası ile eski mülkiyet haritası çakıştnılarak her işletmenin sahip olduğu her bir parsel alanı, işletmenin toplam alanına bölünerek eski durumda parselin bulunduğu blok için "Blok Öncelik Sayılan" hesaplanmaktadır. Dağıtıma, "Blok Talep Öncelik Sayısı" en büyük olan bloktan başlanmakta ve blok alanının talep olunan alandan küçük olması durumunda, dağıtıma "Blok Öncelik Sayısı" büyük olan kişilerden başlanılmakta ve büyükten küçüğe doğru sıra ile devam edilmektedir. Böylelikle parsel taşınmaları daha çok işletmenin büyük parselinin yanma doğru olmakta ve taşınma en aza indirilmektedir. Bu model Çayırköy Köyü arazilerinde uygulanmış ve oluşturulan veri tabanlarının yeterli olduğu gözlenmiştir. Dağıtan algoritması, toplam blok alanlarının, toplam talep olunan alanlardan büyük olması durumunda çok rahat kullanılabilmekte ancak anılan alanların eşit olması durumunda katılımcı isteklerine bağlı olarak model zorlanabilmektedir. Bu durumda,94 çözüm tekrarlanarak her defasında kesinleşen çözümler ayıklanmakta ve böylece problemin çözümü basitieştirilmektedir. Sonuç olarak hazırlanan model Çayırköy uygulamasında kabul edilebilir bir çözüm ortaya koyabilmiştir. Ancak ulaşılan her çözüm çiftçiler tarafından değerlendirildiğinde bir takım katkılarla çözümün daha kabul edilebilir bir duruma geldiği gözlenmiştir. Projenin uygulanmasıyla önce 943 olan parsel sayısı toplulaştırma ile 381'e inerken, ortalama parsel büyüklüğü de 1,7 hektardan 4,2 hektara çıkartılmıştır. Sulama projesinde toplulaştırma uygulamalarıyla devlet yatırımlarında yaklaşık %25 oranında bir ekonomi sağlanırken sabit tesisler için kamulaştırma bedeli ödenmemiştir. Parsellerin tümü yol ve kanallara doğrudan bağlanmıştır. Projeden elde edilen en önemli yararlardan birisi de büyük ölçüde hisseli olan parsellerin bu durumlarına bir çözüm getirilmiş olmasıdır. Bütün bu elde edilen yararlar için ek bir yatanı gerekmediği gibi toplulaştırma ile ayrıca yatırımlardan tasarruf sağlanarak, tanın işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden tarım yapılabilir en uygun duruma getirilmesi mümkün olmuştur.

Arazi toplulaştırmasıBilgisayar destekli denetimMalatya-Çakırköy
Gürsel Küsek
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1995
00
DoctorateOpen AccessTR

Jeoistatistiksel yöntem ile nokta ve alansal yağışların saptanması ve stokastik olarak modellenmesi:Örnek havza uygulamaları

Ill purpose, trend, periodic and stochastic components of these series have been tried to be determined mathematically. By using Kendall's rank correlation test, no trend has been detected in the original series. The periodic component in the mean and standard deviation of the series has been identified by Fourier analysis. Cumulative periodogram has been performed for the parameters fitted mean and standard deviation of all series. It is concluded from these test results that the periodic component in monthly rainfall series may be best described by Fourier series with the 12-month cycle and two subharmonics for both means and standard deviations. The ratio of variance explained by the periodic component to the total variance of monthly rainfall series has been found over 98 %. Standardized series have been obtained by parametric standardization. The resulting series have not shown second order stationarity. So, one further transformation has been made and standardized fitted series (stationary stochastic component) with mean zero and standard deviation unity were obtained. Besides, autocorrelation and partial autocorrelation coefficients of both standardized and fitted series have been calculated to determine serial dependence and the order of AR(p) model for stochastic components. The hypothesis of no serial dependence is tested by the ANDERSON test of the correlograms. It was deduced from this test results that stochastic components of all series show no serial dependence and the length of the memory of AR(p) model of stochastic component is zero. So standardized fitted series have been considered as independent stochastic processes, those series could not be modelled with a p th order AR model. The empirical frequency distribution of independent stochastic processes is determined as well as the fitted Log-Normal probability function. By using Log-Normal probability distribution, monthly point and areal rainfall depths have been calculated for standard return periods such as 2, 5, 10, 25, 50 and 100-year. The magnitude of T-year event was always found maximum in December, but minimum in August.110 Monthly semivariograms have been found discontinuous at the origin, in virtue of poor continuity of the monthly rainfall over the study area. The amount of nugget effect ranges from month-to-month, minimum 0.9 % in January and maximum 28.6 % in July. The magnitudes of stochastic components of semivariograms were found very high in January (99. 1 %) and very low in July (71.4 %). After a carefull examination of semivariograms, it is found that the rainfall observations within a radius of maximum 273.2 km are spatially dependent in October, but 25.4 km in August. The monthly semivariograms differ much more in the coefficients range, sill and structural variance than nugget effect from month-to-month. Generally, in summer time, these parameters considerably reduce to certain levels. Cross validation of fitted semivariograms has been performed by the so called jack- knifing procedure. It is inferred from the test results that fitted semivariograms can represent the spatial dependence of monthly rainfall in the study area and can be used in optimal estimation. Monthly punctual and block kriged rainfall, and standard deviation of estimation maps have been drawn for study area. Additionally, as an example, two sample points and areas, Tarsus Experimental Research Institute Rainfall Observation Station (Tarsus A.E) and Tarsus plain in the Seyhan river basin, Serinyol Meteorological Observation Station and Amik plain in Asi river basin, have been chosen in order to estimate point and areal rainfalls by using geostatistical techniques. Pretending the monthly rainfall observations were not available at the observation stations, point and areal rainfall series have been generated at the aforementioned points and areas by kriging techniques. The generated and observed series are paired and tested to figure out whether they come from the same population. At 5 % confidence level, it is concluded that the series do not show any difference about mean and variance. On the other hand, observed, generated point and block kriged rainfall series (original series) for Tarsus A.E. and Tarsus plain have been investigated to detect whether these series can be modeled stochastically and have any differences in model parameters. For this

JeoistatistikStokastik modellemeYağışlar
Mahmut Çetin
Çukurova University · Institute of Graduate Studies in Science
1996
00