9
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
İlköğretim 8. sınıf bilgisayar ders kitaplarının görsel tasarım ilkelerine uygunluğunun değerlendirilmesi ve içerik analizinin yapılması
iiiÖZETİLKÖĞRETİM 8. SINIF BİLGİSAYAR DERS KİTAPLARININ GÖRSELTASARIM İLKELERİNE UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİVE İÇERİK ANALİZİNİN YAPILMASINejla Burcu YILDIRANYüksek Lisans Tezi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi BölümüTez Danışmanı: Yard. Doç. Dr. Oğuz KUTLUTemmuz 2007, 82 sayfaBu araştırmada ilköğretim 8. sınıf bilgisayar ders kitaplarının görseltasarım ilkelerine uygunluğunun değerlendirilmesi ve içerik analizinin yapılmasıamaçlanmıştır. Tarama modeli niteliğinde olan araştırmanın evrenini Milli EğitimBakanlığı Talim Terbiye Kurulu'nca uygun bulunan dört ilköğretim sekizinci sınıfbilgisayar ders kitabı oluşturmaktadır. Bu kitapların iki ölçek üzerindendeğerlendirilmesi yapılmıştır. Bunlardan ilki ?görsel tasarım ilkeleri? diğeri ise?içerik analizi? ölçeğidir. Ölçeklerin `Evet' , `Kısmen' ve `Hayır' olmak üzere üçseçeneği vardır. `Evet' seçeneği 2 puan, `Kısmen' seçeneği 1 puan ve `Hayır'seçeneği de 0 puan olarak hesaplanmıştır. Veri analizinden elde edilen veriler1 - 10 arasında ölçeklendirilerek değerlendirilmiştir. Kitaplarındeğerlendirmesinden çıkan sonuçta Görsel Tasarım İlkeleri Ölçeğine göreyeterlilik sıralaması Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Mutlu Yayınevi, FıratYayınevi ve Okyay Yayınevi şeklindedir. İçerik analizinden çıkan sonuca göreilköğretim sekizinci sınıf bilgisayar ders kitaplarının yeterlilik sıralaması FıratYayınevi, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Mutlu Yayınevi ve Okyay Yayınevişeklindedir.Anahtar Kelimeler: İlköğretim, Bilgisayar ders kitapları, görsel tasarım ilkeleri,içerik analizi
Türkiye'de bilgisayar ve öğretim teknolojileri alanında yapılan yüksek lisans tezlerinin içerik ve yöntem açısından değerlendirilmesi
Bu çalışmada 2002-2007 yılları arasında Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı'nda yapılan tezler incelenerek; ele alınan konular, bağımlı değişkenler; araştırmanın modeli, örneklemi, örneklem seçim yöntemi; araştırmada kullanılan materyal ve materyalin kimin tarafından yapıldığı; uygulamanın süresi; kullanılan ölçeğin özellikleri ve yapılan istatistik çalışmaları; araştırmacının mesleği ve üniversitesi; tez danışmanının bölümü ve jürideki BÖTE Bölümü öğretim elemanı sayısı ölçütlerine göre sınıflandırılarak eğilimleri tespit edilmeye çalışılmıştır.Bu çalışma; Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri alanında yapılan yüksek lisans tez çalışmalarının eğilimlerini incelediği için bir eğilim araştırmasıdır. Diğer yandan, tezlerin incelenmesini, var olan durumun aynen resmedilerek sınıflandırılmasını ve eğilimlerinin araştırılmasını amaçladığı için tarama araştırmaları; tezlerin, içeriğindeki eğilimleri belirlemek amacıyla, içeriklerinin belirli kategoriler açısından sistematik bir şekilde incelenmesini ve sayısallaştırılmasını amaçladığı için içerik analizi araştırmaları kapsamına da girmektedir.Çalışmada incelenen ulusal tezler, Yüksek Öğretim Kurumu'nun internet sayfasındaki tez kütüphanesinden elde edilmiştir. Dolayısıyla, ancak yazarların bu sitede yayınlanmasına izin verdikleri tezlere ulaşılması mümkün olmuştur.Yapılan incelemeler sonucu elde edilen veriler birbirlerine oranlanıp frekans ve yüzdesi hesaplanarak analiz yapılmıştır. Yapılan analizlerin sonuçları, incelenen tezlerin yıllara göre eğilim gösterdikleri alanlar açısından değerlendirilerek yorumlanmıştır.
Ortaokul ve lise öğretmenlerinin siber aylaklık düzeyleri ile öz-kontrol ve öz-yönetim düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı Milli Eğitim Bakanlığında görev yapmakta olan ortaokul ve lise öğretmenlerinin siber aylaklık düzeyi ile öz-kontrol ve öz-yönetim düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. İkincil amaç ise bu değişkenler ile kişisel bilgi formunda yer alan değişkenlere göre anlamlı bir farklılık olup olmadığını incelemektir. Bu araştırma ilişkisel tarama modelinde olup ortaokul ve lise öğretmenlerinin mevcut durumunu ortaya koymaya yöneliktir. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 öğretim yılında Ankara ilindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokul ve lise okullarında görev yapmakta olan 212 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Siber Aylaklık Ölçeği" ile "Öz-kontrol ve Öz-yönetim Ölçeği" kullanılacaktır. Öncelikle katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin tanımlayıcı bilgilere yer verilmiştir. Araştırmaya konu olan değişken ve değerlerin yüzde, frekans ve toplam yüzdelik dilimleri tanımlanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpım Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda erkek öğretmenlerin siber aylaklık düzeyleri ile kadın öğretmenlerin siber aylaklık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık görülmezken alt boyutlarına bakıldığında içerik erişimi ve oyun/bahis alt boyutlarında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. İçerik erişimi alt boyutunda kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre daha fazla içeriğe eriştikleri görülmektedir. Oyun/bahis alt boyutunda ise erkek öğretmenlerin ortalama puanları kadın öğretmenlerin puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksektir. Öğretmenlerin siber aylaklık düzeyleri yaş değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Branş değişkenine bakıldığında Bilişim Teknolojileri öğretmenlerinin diğer branşlara göre anlamlı düzeyde daha fazla siber aylaklık davranışında bulundukları saptanmıştır. 5 saatten fazla internet kullanan öğretmenlerin siber aylaklık düzeyleri 1 saatten az internet kullanan öğretmenlerin siber aylaklık düzeylerinden anlamlı derecede daha yüksektir. Öğretmenlerin öz-kontrol ve öz-yönetim düzeyleri cinsiyet, yaş, branş, internet kullanım sıklığı değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Araştırmada ortaokul ve lise öğretmenlerinin siber aylaklık düzeyi ile öz-kontrol ve öz-yönetim düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiş Milli Eğitim Bakanlığında görev yapmakta olan ortaokul ve lise öğretmenlerinin siber aylaklık düzeyleri ile öz-kontrol ve öz-yönetim düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.
Proje tabanlı Arduino eğitsel robot uygulamalarının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerileri ve temel STEM beceri düzeyleri algılarına etkisi
Bu araştırmada proje tabanlı arduino eğitsel robot uygulamalarının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerileri ve STEM beceri düzeyleri algılarına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, iki farklı ortaokuldaki 6.Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında sınıflar tarafsız bir şekilde deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Kontrol grubunda 15 öğrenci, deney grubunda ise 18 öğrenci yer almaktadır. Deneysel çalışma her iki grupta da 11 hafta devam etmiştir. Deney grubunda öğrencilere proje tabanlı arduino eğitsel robot uygulamaları yaptırılırken, kontrol grubunda ise blok tabanlı programlama aracı ile proje geliştirme etkinlikleri yaptırılmıştır. Araştırma verileri Bilgisayarca düşünme beceri düzeyi ölçeği (α=0.809) ve Temel STEM Beceri Düzeyleri ölçeği (α=940) kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler üzerinde ortalama, standart sapma, en az, en çok, bağımsız ölçümler için Mann-Withney U, ilişkili ölçümler için ise Wilcoxon işaretli sıralar testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda blok tabanlı robotik programlama aracına dayalı etkinliklerin öğrencilerin hem STEM becerileri toplam puanları hem de faktörlere ilişkin puanları arasında anlamlı bir farklılaşma olmadığı fakat bilgisayarca düşünme becerilerine bakıldığında, blok tabanlı programlama aracına dayalı etkinliklere göre toplam puan ve problem çözme faktöründe anlamlı düzeyde daha fazla katkı sağladığı görülmüştür.
COVID- 19 pandemi sürecinde K12 düzeyinde gerçekleşen uzaktan eğitime yönelik ebeveyn görüşleri
Tüm dünyayı olduğu gibi ülkemizi de etkisi altına alan COVID-19 pandemisi sürecinde yüz yüze devam eden eğitim sistemi değişikliğe uğramış yerini uzaktan eğitime bırakmıştır. Oluşan bu ani değişiklikle, uzaktan eğitimde öğrenci motivasyonunu ve başarısını etkileyen unsurlardan birisi de ebeveynlerdir. Bu araştırmada uzaktan eğitimin ebeveyn görüşleri doğrultusunda incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel desenlerden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 2020–2021 eğitim-öğretim yılı içerisinde Amasya'da öğrenim gören 21 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Bu araştırma kapsamında görüşme yapılan ebeveynler belirlenirken COVID-19 salgını pandemisinde uzaktan eğitimle öğrenim gören öğrencilerin anne ya da babası olma durumları dikkate alınmış ve çalışma grubu oluşturulmuştur. Ebeveynlerin pandemi sürecinde uzaktan eğitime ilişkin görüşlerini incelenmek için yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme soruları ebeveynlerin uzaktan eğitimi öğrenciler, öğrenci başarısı, okul yönetimi, öğretmenler, ebeveynler, ölçme değerlendirme faaliyetleri ve teknolojik alt yapı çerçevesinde değerlendirebilecekleri şekilde oluşturulmuştur. Veriler, ebeveynlerle Zoom aracılığıyla yaklaşık 15 dakika yapılan görüşmelerle toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlarla, pandemi sürecinde uygulanan uzaktan eğitim ile eğitim gören K12 düzeyinde öğrencilerin okul başarısını artırmada ebeveynlerin katılımının güçlü bir etkisi olduğu görülmüştür. Uzaktan eğitimle birlikte ebeveynlerin süreci iyi yönetemediği ve çocukların duyuşsal ve sosyal alanlarda yetersiz kaldıkları belirtilmiştir. Elde edilen bulgulardan hareketle ebeveynlere, öğretmenlere ve diğer paydaşlara uzaktan eğitim sürecinin verimli geçirilmesi ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.
Ortaokul öğrencilerinin bilgisayarca düşünme becerileri, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algılarının incelenmesi
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin bilgisayarca düşünme beceri düzeyleri, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Amasya ilinde bulunan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma 239'u kız ve 200'ü erkek olmak üzere toplamda 439 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerden 79'u 5. sınıf, 120'si 6. sınıf, 121'i 7. sınıf ve 119'u 8. sınıf öğrencileridir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Bilgisayarca Düşünme Beceri Düzeyleri Ölçeği", "Araştırma Sorgulamaya Dönük Öz Yeterlilik Algı Ölçeği" ve "Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçekler google form aracılığıyla öğrencilere ulaştırılmış ve veri toplama süreci tamamlanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel istatistik, t testi, anova, korelasyon ve regrasyon analizleri kulanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda ortaokul öğrencilerinin genel olarak bilgisayarca düşünme beceri düzeyleri, araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algıları ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet faktörü açısından öğrencilerinin problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algıları için kız öğrencilerin lehine fark varken bilgisayarca düşünme beceri düzeyleri için anlamlı bir faklılaşma yoktur. Sınıf düzeylerine göre incelendiğinde öğrencilerin bilgisayarca düşünme beceri düzeyleri ve araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algılarında anlamlı bir farklılık varken, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinde fark görülmemektedir. Öğrencilerin bilgisayarca düşünme beceri düzeyleri, araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algıları ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ve araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algılarının bilgisayarca düşünme becerilerini yordadığı bulunmuştur. Daha sonra bilgisayarca düşünme becerileri ve araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algılarının problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerini yordadığı sonucu elde edilmiştir. Son olarak bilgisayarca düşünme becerileri ve problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin araştırma sorgulamaya dönük öz yeterlilik algılarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye'de yapılmış transaksiyonel mesafe çalışmaları üzerine tarama çalışması
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de transaksiyonel uzaklık kuramı çerçevesinde yapılmış lisansüstü tezler ve bilimsel makaleleri sistematik derleme modeliyle analiz etmek ve bu alandaki eğilimleri yapısal yönleriyle ortaya koymaktır. Araştırmada, Türkiye'de transaksiyonel uzaklık konusunu ele alan 20 lisansüstü tez ve 41 bilimsel makale analiz edilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen tezler Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi'nden, makaleler ise Web of Science, Scopus, Google Scholar, ERIC, Dergipark ve ULAKBİM gibi bilimsel veri tabanlarından taramalar yapılarak seçilmiştir. Çalışmalar yayın türü, yılı, yazım dili, kurum, danışman/yazar unvanı, araştırma yöntemi, veri toplama araç ve teknikleri, veri analiz teknikleri, anahtar kelimeler, örneklem düzeyi ve türü, makale yazar sayısı, araştırma konularındaki temalar, transaksiyonel mesafeyi etkileyen/etkilenen değişkenler, transaksiyonel mesafe ile arasında ilişki aranmış değişkenler, transaksiyonel mesafeyi azaltma önerileri ve araştırmaların sonuçları bağlamında incelenmiştir. Elde edilen veriler frekans ve yüzde dağılımlarıyla tablolar ve grafikler şeklinde sunulmuş, bulgular betimsel analiz yöntemiyle yorumlanmıştır. Tez bulgularına göre, çalışmaların büyük kısmı 2019–2023 yılları arasında yoğunlaşmaktadır. Tezlerin çoğunluğu nicel yöntemlerle gerçekleştirilmiş, veri toplama aracı olarak en yaygın şekilde ölçekler kullanılmıştır. Araştırmaların örneklem grubunu genellikle üniversite öğrencileri oluşturmuş ve örneklem büyüklükleri çoğunlukla 301–1000 kişi aralığında toplanmıştır. Transaksiyonel uzaklık en çok "demografik değişkenler", "yapı", "diyalog" ve "öğrenen özerkliği" bağlamında ele alınmış, bu değişkenlerin öğrenci başarısı, memnuniyeti ve motivasyonu gibi çıktılar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Tezlerde, transaksiyonel mesafeyi azaltmaya yönelik olarak etkileşim artırıcı öğretim tasarımı, esnek yapı, güçlü iletişim ve öz düzenlemeye dayalı öğrenme yaklaşımları önerilmiştir. Makalelere ilişkin bulgularda yayınların çoğunluğu son beş yıl içinde yayımlanmış, yazım dili olarak en çok ingilizcee olarak kaleme alınmıştır. Yazarlar en çok Bartın ve Sakarya üniversitelerinde görev yapmaktadır. Araştırma yöntemleri incelendiğinde, makalelerde nitel araştırmaların daha fazla tercih edildiği, parametrik analizlerin yanı sıra içerik ve betimsel analiz gibi nitel tekniklerin de yoğun kullanıldığı görülmektedir. Makalelerdeki örneklemlerin büyük kısmını üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Ttransaksiyonel mesafenin etkilediği faktörler arasında öğrenci motivasyonu, sosyal etkileşim, bilişsel farkındalık ve öğrenme çıktılarına yer verilmiştir. Öneriler arasında, teknolojik araçların pedagojik amaçlarla kullanımı, sosyal öğrenme ortamlarının oluşturulması, bireysel farklara duyarlı öğretim tasarımları yer almaktadır. Bu bağlamda yürütülen bu araştırma, Türkiye'de transaksiyonel uzaklık kuramı bağlamında yapılan çalışmaların bütüncül bir bakışla değerlendirilmesini sağlamaktadır. Son olarak bu alanda çalışma yapacak olan araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Ortaokullarda bilgisayarlı ve bilgisayarsız programlama öğretiminin akademik başarıya ve programlama öz yeterliliğine etkisi
Bu çalışma, derslerde bilgisayarlı ve bilgisayarsız kodlama etkinliklerinin programlama akademik başarısına ve programlama öz yeterliliğine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma da nicel veri toplama tekniklerinden öntest- sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Amasya ilinin Suluova ilçesinde öğrenim görmekte olan deney grubu 24 kontrol grubu 26 olmak üzere toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında uygulama süreci toplam 6 hafta sürmüştür. Bu süreçte belirlenen kazanımlar deney grubuna Code.org sitesi üzerinden işlenmiş, etkinlikler yapılmıştır. Kontrol grubuna da aynı kazanım ve etkinlikler belirlenmiş olup etkinlikler Code.org sitesi üzerinden çıktı alınarak kâğıt-kalem etkinlikleri olarak öğrencilerle birlikte yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Programlama Öz yeterlilik Ölçeği" ve "Code.org programlama Akademik Başarı Testi" kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Toplanan programlama akademik başarı testi ve programlama öz yeterlilik ölçeği verileri analizlerinde ve grupların akademik başarı son test ve programlama öz yeterlilik son test puanlarının karşılaştırılmasında Ancova (kovaryans) analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, bilgisayarlı ve bilgisayarsız programlama öğretiminin programlama akademik başarısına katkı sağladığı ve gruplar arasında anlamlı bir farkın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda bilgisayarlı programlama etkinlikleri ile bilgisayarsız programlama etkinliklerinin öğrencilerin programlama öz yeterliliklerini artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Programlama öz yeterliliğindeki artış incelendiğinde deney grubu lehine anlamlı yönde fark tespit edilmiştir
Yedinci sınıf öğrencilerinin işbirlikli öğrenme sırasında ve sonrasında üstbilişsel süreçlerinin incelenmesi: bilim merkezi bağlamında çoklu yöntem çalışması
Metacognition is a fuzzy term and needs deeper investigation in different learning context to inform the psychological learning theories and instructional design practices. Science centers among the world provide life-long learning environments for the citizens. As they become widespread, the constant need to understand cyclical educational and organizational practices to inform instructional design practices under the lens of theoretical perspectives have become one of the primary issues to deal with. Figuring out the current educational and instructional design considerations might give a privilege to designers, practitioners, and researchers to understand in which conditions learners are at the core of the educational processes. For a deeper investigation of instructional design issues within the science centers, this qualitative inquiry-driven multimethod study underpinned the current practices of science centers and investigated the indicators of individual and shared metacognition within these learning environments. Underpinning the current practices led to propose instructional design considerations that might increase the educational effectiveness in science centers, and provide an auxiliary resource for researchers from different professional branches who are engaged in or prepared to make researches on science centers. Whereas, investigating the indicators of metacognition within science center settings both informed the learning theories and instructional design practices.