Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Belkız Kızıltan
11 theses · Avrasya University
Duygusal emek ve motivasyon arasındaki ilişki: Hemşireler üzerine bir araştırma
Bu çalışma, hemşirelerde duygusal emek ve motivasyon arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma örneklemini, Giresun Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 239 hemşire oluşturmaktadır. Veriler, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Hemşirelerin Duygusal Emek Davranışı Ölçeği" ve "Hemşire İş Motivasyonu Ölçeği" kullanılarak yüz yüze anket yöntemi uygulanarak toplanmıştır. Verilerin istatistik analizi için SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulgular ile hemşirelerde duygusal emek ölçek puanı ile motivasyon arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatiksel olarak anlamlı ilişki elde edilmiştir (r=0,58, p<0,01). Hemşirelerin duygusal emek puanları arttıkça motivasyon puanları da artmaktadır. Ayrıca hemşirelerde duygusal emek ve motivasyon düzeyini "unvan, mesleği isteyerek seçme, mesleği yapmaktan memnun olma ve çalışılan birimin" etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Hemşirelik öğrencilerinin bakım planı hazırlama aşamasındaki görüşlerinin belirlenmesi: Niteliksel bir çalışma
Bu araştırmanın amacı, sağlık bilimleri fakültesi hemşirelik lisans öğrencilerinin klinik ortamda uyguladıkları hemşirelik süreci basamaklarında yaşadıkları zorlukları tespit etmek ve çözüm önerileri getirmektir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 akademik yılında Giresun Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik bölümünde öğrenim gören 30 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler MAXQDA 20 nitel veri analizi programına aktarılmış ve program üzerinden analiz işlemi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda hemşirelik öğrencilerinin bakım planı hazırlarken en kolay buldukları hemşirelik süreci aşamasının Veri Toplama, en zor buldukları hemşirelik süreci aşamasının ise Tanılama olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin bakım planı hazırlarken en çok hemşirelik tanı kitabı ve NANDA tanılar kitabından yararlandıkları belirlenmiştir. Hemşirelik öğrencilerinin planladıkları girişimleri uygularken karşılarına en çok çıkan engelin hasta ve hasta yakınları tarafından dışlanma, istenmeme ve tepki görme olduğu anlaşılmıştır. Öğrencilerinin bakım planı hazırlarken en çok ihtiyaç duydukları desteklerin; bakım planı oluşturma, doldurma ve hazırlanan bakım planlarına geri dönütlerin verilmesi olduğu tespit edilmiştir.
Yatarak tedavi gören hasta ve hasta yakınlarının hemşirelik bakımına ilişkin memnuniyet düzeyleri
Bu çalışma yatarak tedavi gören hastaların ve hasta yakınlarının hemşirelik bakımıyla ilgili memnuniyet seviyelerini belirlenmesi için tanımlayıcı kesitsel biçimde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini bir üniversite hastanesinde 1 Şubat-1 Nisan 2022 tarihleri arasında belirlenen kliniklerde bulunan ve çalışmaya dahil olan 300 hasta ve 300 hasta yakını oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak hastalarla hasta yakınlarının toplumsal ve demografik niteliklerine yönelik hazırlanan Hasta Veri Toplama Formu, Hasta Yakını Veri Toplama Formu ve Newcastle Hemşirelik Bakımından Memnuniyet Ölçeği (NHBMÖ) kullanılmıştır. Veriler, SPSS 22.0 Programında T-testi, Varyans Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; hastalar Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeğinden ortalama 82.11±17.53 puan, hasta yakınları ise 85.60±15.97 puan almışlardır. NHBÖ puanlarına göre hem hasta hem de hasta yakınlarının iyi düzeyde memnun oldukları belirlenmiştir. Hasta ve hasta yakını arasındaki puan farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve hasta yakınlarının puan ortalaması hastalara oranla daha yüksek olarak saptanmıştır. Sağlık hizmet kalitesi için önemli bir yere sahip olan, hasta ve hasta yakınlarının hemşirelik bakımına ilişkin memnuniyet düzeyinin ölçülüp, değerlendirilmesi ve devamlılığının sağlanması önerilmektedir.
COVİD 19 pandemi sürecinde hemşirelerin tanatofobi durumlarının belirlenmesi
COVID 19 pandemi sürecinde hemşirelerin tanatofobi durumlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılan araştırma, Atatürk Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde görev alan hemşireler ile Ekim-Aralık 2020 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma örneklemini araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden ve araştırmanın yapıldığı tarihlerde izinli olmayan 260 hemşire oluşturdu. Veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Tanatofobi Ölçeği" kullanılarak toplandı. Hemşirelerin %20'sinin COVID 19 tanısı aldığı, %30.8'inin ailesinde COVID 19 tanısı alan bireyin olduğu, %96.2'sinin COVID 19 sürecinde koruyucu önlemler aldığı, %98.8'inin COVID 19'un yakınlarına bulaşmasından korktuğu, %84.2'sinin COVID 19'un kendisine bulaşmasından korktuğu, %60.8'inin COVID 19 sürecinde ölmekten korktuğu, %59.6'sının COVID 19 sürecinde uyku problemi yaşadığı, %76.9'unun COVID 19 döneminde baş etme stratejileri ile ilgili eğitim almadığı, %66.9'unun COVID 19 sürecinde çaresizlik, ümitsizlik, anksiyete yaşadığı belirlenmiştir. Hemşirelerin Tanatofobi ölçek puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu, sürekli ve kalıcı olarak ölüm kaygısı ve korkusu yaşama durumlarının önemsenecek ölçüde olduğu sonucuna varıldı.
Üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin hemşirelik bakım davranışlarına yönelik algılarının belirlenmesi
Hemşirelik bakımı hastaların çok yönlü bakımı açısından önemli bir görev olarak öne çıkmaktadır. Hemşirelik bakımı hastaların sağlık durumlarının iyileştirilmesine ek olarak birçok yönü de içinde barındırmaktadır ve bu nedenle hemşirelik bakımına bütüncül olarak yaklaşılması gerekmektedir. Ayrıca hemşirelerin bakım davranışına yönelik algılarının verdikleri bakımın üzerinde etkili olduğu da görülmektedir. Bu bağlamda hemşirelerin bakım davranışlarına yönelik algılarının incelenmesinin önemli bir araştırma konusu olduğu değerlendirilmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada hemşirelerin bakım ile ilgili görüşlerini belirlemek, bakım davranışlarını nasıl algıladıklarını incelemek ve algılarına etki eden faktörleri belirleyerek bakımın geliştirilmesi ve nitelikli uygulanmasına yönelik öneriler getirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, KTÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi'nde servis, ünite, yoğun bakım ve polikliniklerde görev yapan 409 hemşireye anket uygulanmıştır. Çalışma sonucunda Hemşirelerin bakım kalitesi algılarının (bakım davranışları ölçeği (toplam) 5.09 ± 0.61, güvence boyutu 5.18 ± 0.63, bilgi beceri boyutu 5.33 ± 0.64, saygılı olma boyutu 4.99 ± 0.69 ve bağlılık boyutu 4.85 ± 0.74) yüksek olarak tespit edilmiştir. Hemşirelerin bakım davranışları ölçeği ve alt boyutlarına ilişkin puanlarının yaş, cinsiyet, hizmet süresi gibi bazı sosyodemografik değişkenlere ve çalışma şartlarına göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bakım, hasta bakımı, hemşirelik bakımı, bakım davranışları.
Yoğun bakım kliniklerinde çalışan hemşirelerin hasta mahremiyetine ilişkin bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırma; 15 Nisan – 15 Haziran 2018 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi, yoğun bakım kliniklerinde görev yapan hemşirelerin hasta mahremiyetine ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, yoğun bakım biriminde çalışan ve araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden 105 hemşire oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler anket formuyla toplanmıştır. Kullanılan anketler iki bölümden oluşmakta, ilk bölümde kişisel bilgi formu ikinci bölümde ise Hasta Mahremiyeti Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS (23.0) paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılımı sağlamaması nedeniyle non parametrik testlerle analizler yapılmıştır. Çalışma sonucunda; Hasta hakları bildirgesini okuyan hemşirelerin mahremiyet ölçeği kişisel bilgi güvenliği /özel hayatın gizliliği alt boyut puan ortalamasının, okumayanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Hastanede mahremiyet ihlal ve takip sistemlerinin kurulması, kurumsal ve sağlıkta kalite standartları gereğince hasta güvenliği kapsamında hasta hakları ve mahremiyet eğitimlerinin sürdürülmesi önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Hemşire, Yoğun Bakım, Hasta, Mahremiyet
Yönetici hemşirelerin transformasyonel liderlik uygulamalarını gösterme durumları
Bu çalışma, yönetici hemşirelerin transformasyonel liderlik uygulamalarını gösterme durumlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışma, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesinde görev yapan 50 yönetici hemşire ve 250 gözlemci hemşire olmak üzere toplam 300 hemşirenin katılımı ile sağlanmıştır. Araştırmada veriler; 15-25 Nisan 2018 tarihleri arasında, Tanıtıcı Bilgiler Formu ve Liderlik Uygulamaları Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 21.0 paket programında "Shapiro Wilks", "Mann- Whitney U", "Kruskal-Wallis" testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Yönetici hemşirelerin liderlik uygulamaları puan ortalamaları, yol göstermek 27,64±2,34, ortak vizyon oluşturmak 27,00±2,26, süreci sorgulamak 26,68±2,31, personeli gelişimi konusunda cesaretlendirmek 27,58±2,27, izleyenlerin başarısını kutlayarak cesaretlendirmek 27,70±2,35 ve toplam liderlik uygulamaları 136,60±10,24 şeklinde bulunmuştur. Gözlemci hemşirelerin ise; yol göstermek 27,33±3,45, ortak vizyon oluşturmak 26,75±3.89, süreci sorgulamak 26,48±4,05, personeli gelişimi konusunda cesaretlendirmek 27,34±3,35, izleyenlerin başarısını kutlayarak cesaretlendirmek 27,04±3,76 ve toplam liderlik uygulamaları 134,94±17.77 şeklinde bulunmuştur. Yönetici ve gözlemci hemşirelerin değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Yönetici hemşirelerin liderlik puan ortalamaları; öğrenim durumuna, bu kurumda çalışma süresine, servis sorumlu hemşiresi olarak çalışma süresine ve liderlik ile ilgili eğitimlere katılma durumlarına göre istatiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Gözlemci hemşirelerin liderlik puan ortalamaları ise; çalıştığı birime, bu kurumda çalışma sürelerine, yönetici hemşiresi ile birlikte çalışma sürelerine göre istatiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p<0.05). Anahtar Kelimeler: Transformasyonel Liderlik, Liderlik Uygulamaları, Hemşire, Yönetici Hemşire.
Hemşirelerin bağlamsal performans düzeyleri ile profesyonel otonomiye yönelik tutumları arasındaki ilişki
Bu çalışma, hemşirelerin bağlamsal performans düzeyleri ile profesyonel otonomiye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi için tanımlayıcı ve kesitsel türde gerçekleştirilmiştir. Örneklemini bir üniversite hastanesinde Aralık 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında araştırmaya katılmayı kabul eden 296 hemşirenin oluşturduğu araştırmada, demografik soruların olduğu anket formu, Hemşireler İçin Profesyonel Otonomiye Yönelik Tutum Ölçeği ve Bağlamsal Performans Ölçeği (BPÖ) kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS 22.0 Programı kullanılmıştır. Bulgular p<0,05 anlamlılık düzeyinde değirlendirilmiştir. Araştırmada, çalışmamıza katılan hemşirelerin "Bağlamsal Performans Ölçeği" Kişisel Destek alt boyut puan ortalamasının 103.47±11.77, Organizasyonel destek puan ortalamasının 74.41±14.58 ve toplam puan ortalamasının 177.78±22.64 olduğu dolayısı ile hemşirelerin Bağlamsal Performans seviyelerinin ortalamanın üstünde olduğu görülmüştür. "Hemşireler İçin Profesyonel Otonomiye Yönelik Tutum Ölçeği" iş ile ilgili bağımsızlık alt boyutu puan ortalamasının 19.22±3.94, çalışma koşulları üzerindeki kontrol alt boyutu puan ortalamasının 27.40±4.93, otonom klinik kararlar alt boyutu puan ortalamasının 23.20±4.17 ve toplam puan ortalamasının 69.84±10.61 olduğu dolayısı ile hemşirelerin Profesyonel Otonomiye Yönelik tutumlarının ortalamanın üstünde olduğu görülmüştür. Ölçeklerin karşılaştırılmasında, Bağlamsal Performans Ölçeği Kişisel Destek alt boyutu, Organizasyonel destek alt boyutu ve toplam puan ortalaması ile Hemşireler İçin Profesyonel Otonomiye Yönelik Tutum Ölçeği iş ile ilgili bağımsızlık alt boyutu, otonom klinik kararlar alt boyutu ve toplam puan ortalaması arasında pozitif yönde zayıf ilişki olduğu görülmüştür.
Yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ile iyi ölüm hakkında görüşlerinin belirlenmesi
Yoğun bakımlarda yaşam sonuna gelen hastalara kaliteli bakım ve tedavi verebilmek hemşireleri zorlayan süreçlerdir. Hemşirelerin yaşam sonu bakıma yönelik geliştirdiği tutum ve davranışlar bu süreci yakından etkiler. Yaşam sonu bakımın primer hedefi iyi ölümün gerçekleşebilmesini sağlamaktır. Bu hedeften yola çıkarak kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan bu araştırma ölüm sürecine giren hastaların sıklıkla bulunduğu yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ile iyi ölüm hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Trabzon'da Mart-Ekim 2022 tarihleri arasında yapılan araştırmanın evreni, üçü devlet hastanesi biri üniversite hastanesi olmak üzere dört hastanenin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 204 hemşireden oluşmaktadır. Araştırmada örneklem için "Evreni Belli Örnekleme" formülü ile bulunan sayı dikkate alınarak izinli, raporlu ya da araştırmaya katılmak istememe durumu sebepleriyle 136 kişiye ulaşıldı. Veri toplama aracı olarak Hemşire Bilgi Formu, Yoğun Bakım Hemşirelerinin Yaşam Sonu Bakıma Yönelik Tutum ve Davranışları Ölçeği ve İyi Ölüm Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde IBM SPSS V23 kullanıldı. Sonuç olarak yoğun bakım hemşirelerinin yaşam sonu bakım hakkında tutum ve davranışları ölçeği puanları ile iyi ölüm ölçeği puanları arasında pozitif yönlü orta şiddette bir ilişki saptandı. (r=0.425; p<0.001). Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım, Yaşam Sonu Bakım, Tutum, Davranış, Yoğun Bakım Hemşiresi, İyi Ölüm
Hipertansiyon tanılı hastaların kardiyovasküler hastalıklar risk bilgi düzeyleri ve sağlığı geliştirme davranışlarının değerlendirilmesi
Bu çalışma hipertansiyon tanılı hastaların kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeylerinin ve sağlığı geliştirme davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya; Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Polikliniğine başvuran ve dahil edilme kriterlerini sağlayan 100 ardışık hipertansiyon tanılı hasta alınmıştır. Araştırma verileri için Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği ve araştırmacılar tarafından hazırlanan hastaların demografik verilerini ve bazı klinik verilerini içeren kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Katılımcıların KARRIF-BD ölçeği ortalaması 17.94±4.81, SYBDÖ 2 ortalaması 118.32±17.93 saptanmıştır. Kişilerarası ilişkiler alt ölçek ortalaması 22.77±4.61 ile en yüksek, fiziksel aktivite alt ölçek ortalaması 12.83±3.84 ile en düşük alt ölçek sonucu idi. KARRIF-BD ölçek sonucu ile hipertansiyon için kullanılan ilaç sayısı ve kardiyovasküler hastalıklar açısından bilgilendirilme durumu arasında anlamlı fark bulunmuştur. SYBDÖ 2 fiziksel aktivite alt ölçeği ile cinsiyet ve hipertansiyon için kullanılan ilaç sayısı arasında, SYBDÖ 2 beslenme alt ölçeği ile medeni durum arasında, SYBDÖ 2 manevi gelişim alt ölçeği ile gelir durumu ve eşlik eden hastalık sayısı arasında, SYBDÖ 2 sağlık sorumluluğu alt ölçeği ile kardiyovasküler hastalık varlığı arasında, SYBDÖ 2 stres yönetimi alt ölçeği ile eşlik eden hastalık sayısı arasında anlamlı fark bulunmuştur. SYBDÖ 2 toplam ölçek sonuçları ile KARRIF-BD ölçeği sonuçları arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Hipertansiyonlu bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi seviyelerinin ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ilişkili olabileceği saptanmıştır. Hipertansiyon hastalarının özellikle egzersiz konusunda bilinçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Kadın olmak, evli olmak, gelir düzeyi, kardiyovasküler hastalık varlığı, eşlik eden hasta sayısı, kullanılan ilaç sayısı ve kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyleri gibi verilerin hastaların sağlıklı yaşam davranışlarını etkileyebileceği tespit edilmiştir.
Kardiyovasküler cerrahi yoğun bakım ünitesinde tedavi gören hastaların algıladıkları çevresel stresörlerin belirlenmesi
Kardiyovasküler cerrahi sonrası, yoğun bakıma alınan hastaların önemli bir kısmı uzayan yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyarlar. Hastaların operasyon sonrası yoğun bakım ünitesi deneyimleri, tıbbın ve teknolojinin gelişmesi, yoğun bakım ünitesinin çevresel ve fiziki özellikleriyle beraber sayısız fizyolojik ve psikolojik strese sebep olmaktadır. Hastaların algıladıkları stresörlerin belirlenmesi, hastanın bakım ve tedavisinin daha kaliteli ve etkin bir şekilde yapılmasını sağlar. Çalışmada Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Farabi Hastanesi, Kardiyovasküler Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi gören hastaların algıladıkları stresörler belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada, "Yoğun Bakım Ünitesinde Çevresel Stresörler Ölçeği" ve Hasta Tanıtım Formu kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırmaya iletişim sorunu olmayan, 48-72 saat yoğun bakım ünitesinde yatan, 18 yaşından büyük ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden hastalar dahil edilmiştir. Verilerin analizi temel tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örnek T-Testi, Mann-Whitney U testi, Kruskall Wallis testi kullanılarak gerçekleştirildi. Çalışma sonucunda, hastaların en çok algıladıkları stresörler ağrı, mahremiyet olmaması ve tüplere bağlanmış olmak olarak saptanmıştır. Ayrıca, hastaların yoğun bakım ünitesinde kalma süreleri arttıkça, algıladıkları stres düzeyinin de arttığı ve kalp damar cerrahisi hastalarının su içememeyi daha önemli bir stresör olarak algıladıkları tespit edildi.