Theses supervised by Prof. Dr. Hatice Necla Keleş
10 theses · Bahçeşehir University
Okullarda teknolojik liderlik ile teknostres ilişkisi: İstanbul ilinde bir araştırma
Bu araştırmanın temel amacı okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rolleri ile öğretmenlerin teknostres seviyeleri arasındaki ilişkinin demografik değişkenler ile açıklanmasıdır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Ümraniye ilçesinde yer alan özel bir eğitim kurumunda çalışan 129 öğretmenden oluşmaktadır. Bu araştırmada ölçme aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Teknoloji Liderliği Rolleri Ölçeği ve Öğretmenlerin Teknostres Seviyelerini Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rolleri ve alt boyutları ile öğretmenlerin teknostres seviyeleri ve alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Her iki ölçeğin de kendi alt boyutları arasındaki ilişki yüksektir. Okul yöneticilerinin teknoloji liderliği rolleri, demografik değişkenler bakımından incelendiğinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğretmenlerin teknostres seviyeleri demografik değişkenler bakımından incelendiğinde ise yaş, eğitim düzeyi ve idari görev değişkenleri ile anlamlı bir farklılık bulunmazken, cinsiyet, tecrübe ve bilgi ve iletişim teknolojileri ile ilgili hizmet için eğitim alıp almama durumuna göre anlamlı bir farklılık görülmektedir.
Özel okullarda çift dilli eğitim uygulamasında öğretmen görüşleri: İstanbul ilinde bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı, çift dilli eğitimin olumlu ve geliştirilmesi gereken yönleri hakkında bilgi sahibi olmaktır. Bunun araştırılması için farklı branş dallarından öğretmenlere konu hakkında sorular sorulacaktır. Planlama yapılırken örgüt amaçlarının gerçekleşmesinde olumlu katkı sağlaması hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ilinde yer alan çift dilli eğitim kurumu öğretmenleridir. Araştırmada katılımcıların, FÜTZ analizi aşamalarına göre, bilingual (çift dilli) eğitim veren kurumlarının üstünlükleri ve zayıflıkları ile karşılaşabileceği olası tehditler ve değerlendirebileceği olası fırsatlara ilişkin görüşleri incelenmiştir. Nominal grup tekniğinde analizi yapılacak olan konu ile ilgili güncel bilgilere sahip 7 öğretmen katılımcı olmuştur. Araştırma sonuçlarına göre demografik değişkenlere göre özel okullarda çift dilli eğitim uygulamasında görev yapan öğretmenler arasında bir fark olup olmadığı incelenmiş olup mezuniyet durumlarına, yaşa, kıdemine öğrenim durumuna göre bir fark olmadığı saptanmıştır. Katılımcılar çift dilli eğitim veren kurumların en güçlü yönlerinin öğrenciler için doğal bir öğrenme ortamı sunduğunu belirtmişlerdir. Öğrencilerin gördükleri yoğun İngilizce ders saatleri hem akademik hem de sosyal konularda gelişmelerini sağladığı da ortaya çıkmıştır.
Okul yöneticilerinin küresel iklim değişikliğine ilişkin bilgi, tutum ve davranışların incelenmesi
Bu çalışmanın amacı okul yöneticilerinin küresel iklim değişikliği ile ilgili davranış, tutum ve bilgilerinin incelenmesidir. Bu kapsamda İstanbul'da eğitim veren kurumsal bir özel okulda görev yapan 114 okul yönetici üzerinde araştırma yapılmıştır. Katılımcılardan; Çevre Dostu Davranış Ölçeği, Küresel Isınma Tutum Ölçeği ve Küresel Isınma Bilgi Ölçeği kullanılarak hazırlanmış anket formları online görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 24.00 programı kullanılmıştır. Okul yöneticilerinin küresel ısınma bilgi ve tutum düzeyleri, çevre dostu davranış tutumlarının cinsiyet ve eğitim düzeylerine göre karşılaştırılması için bağımsız örneklem T testi; mesleki kıdem süresine göre karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Sürekli değişkenler arasında korelasyon için ise Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonrasında ulaşılan bulgulara göre; küresel ısınma bilgi düzeyi ile küresel ısınma tutum düzeyi arasında pozitif yönde, küresel ısınma bilgi düzeyi ile çevre dostu davranış tutumu arasında pozitif yönde ve küresel ısınma tutum düzeyi ile çevre dostu davranış tutumu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Dijital dönüşüm sürecinde zoom yorgunluğunun farklı kuşaklara göre incelenmesi: İstanbul ilinde öğretmenlere yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı, dijital dönüşüm sürecinde öğretmenlerin zoom yorgunluğunun farklı kuşaklara ve demografik özelliklere göre incelenmesidir. Araştırma da ilişkisel tarama modeli ile birlikte veriler toplanmıştır. Araştırmanın evreni, 2022-2023 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ilinde görev alan 153 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu ve Zoom Yorgunluğu Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizi IBM SPSS 26 programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; cinsiyete göre öğretmenlerin zoom yorgunluk ölçeği duygusal yorgunluk alt boyutu bakımından, kadınların duygusal yorgunluk puan ortalaması erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Medeni duruma göre, bekar öğretmenlerin sosyal yorgunluk puan ortalaması evli öğretmenlerin daha yüksektir. Çocuk sahibi olma durumuna göre çocuk sahibi olmayan öğretmenlerin zoom yorgunluk ölçek puan ortalaması ile genel yorgunluk, görsel yorgunluk, sosyal yorgunluk ve motivasyonel yorgunluk alt boyutlarına ilişkin puan ortalamaları çocuğu olan öğretmenlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Özel kurumda çalışan öğretmenlerin zoom yorgunluk ölçeği ile genel ve sosyal yorgunluk alt boyutu puan ortlaması kamuda görev alan öğretmenlere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Doğum aralığı X kuşağı olan öğretmenler ile doğum aralığı Y ve Z kuşağı olan öğretmenlerin puanları arasında fark elde edilirken; Y ve Z kuşağındaki öğretmenlerin zoom yorgunluk ve tüm alt boyutlarından elde edilen puan ortalaması X kuşağında yer alan öğretmenlere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 11 yıl ve üzeri çalışan öğretmenlerin zoom yorgunluk ölçeği ve genel yorgunluk, görsel yorgunluk ve sosyal yorgunluk alt boyutlarından elde edilen puanlara göre 1-10 yıl arasında çalışan öğretmenlerden daha düşük olduğu belirlenmiştir.
Sağlık kurumlarında insan kaynakları uygulamaları ile motivasyon ilişkisi: İstanbul ilinde bir araştırma
Bu araştırma, sağlık kurumlarında insan kaynakları uygulamaları ile motivasyon arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçtan hareketle yapılan nicel araştırmada insan kaynakları uygulamaları ölçeği ve iş motivasyonu ölçeği kullanılmıştır. İnsan kaynakları yönetimi uygulamaları ölçeği; insan kaynakları planlaması ve iş analizi, insan kaynağı bulma ve seçme, eğitim ve geliştirme, performans değerlendirme ve kariyer yönetimi, ücret yönetimi ve ödül sistemi, iş sağlığı ve güvenliği olmak üzere altı boyutludur. İş motivasyonu ölçeği, içsel ve dışsal motivasyon olmak üzere iki boyutludur. Araştırmaya İstanbul'da faaliyet gösteren sağlık kurumlarında görev yapan 400 kişi katılmıştır. Araştırmaya katılan sağlık kurumu çalışanlarının cinsiyetlerine, yaşlarına, görevlerine, mesleki kıdemlerine, kurumda çalışma sürelerine göre insan kaynakları uygulamalarına yönelik algılarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğrenim durumlarına göre eğitim ve geliştirme; idari görevlerinin olup olmamasına göre; eğitim ve geliştirme, performans değerlendirme ve kariyer yönetimi boyutları dışında ana boyutta ve tüm alt boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Aylık gelirlerine göre istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunamamıştır. Araştırmaya katılan sağlık kurumu çalışanlarının cinsiyetlerine, yaşlarına, medeni durumlarına, idari görevlerinin olup olmamasına göre dışsal motivasyon ve iş motivasyonu ana boyutunda; mesleki kıdemlerine, kurumda çalışma sürelerine göre dışsal motivasyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken, görevlerine göre içsel motivasyon düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Sağlık kurumu çalışanlarının insan kaynakları yönetimi uygulamalarına yönelik genel algı düzeyleri orta seviyede ve iş motivasyonu düzeyleri yüksek seviyede bulunmuştur. Sonuç itibariyle; insan kaynakları uygulamaları alt boyutları ile içsel motivasyon arasında pozitif yönlü, anlamlı, orta düzeyde; dışsal motivasyon arasında pozitif yönlü, anlamlı, yüksek düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.
Okullarda duygusal bulaşma: Öğretmenlere yönelik bir araştırma
Duygusal bulaşma, kişilerarası iletişimin önemli sonuçlarından biri olarak bireylerin birbirlerinin duygularından etkilenmeleri ve bunları taklit etme eğiliminde olmaları biçiminde açıklanmaktadır. Pandemi süreci, iletişimin önemli ölçüde olumsuz etkilendiği ve insanların eve kapanmak durumunda kaldığı bir süreç olarak sonuçları bakımından incelenmesi gereken bir süreci ifade etmektedir. Bu çalışmada, pandemi süreci sonrasında öğretmenler arasındaki duygusal bulaşma ele alınmaktadır. Bu kapsamda, 21 öğretmen ile yüz yüze görüşmeler yapılarak, mülakat yöntemi ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler, içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenler arasında duygusal bulaşma oldukça yoğundur. Öğretmenler, iş arkadaşlarının duygularından önemli ölçüde etkilenmektedir. Bu nedenle pozitif, yardımsever ve samimi iş arkadaşlarına karşı olumlu duygular beslerken; uyumsuz, negatif iş arkadaşları ile iletişim kurmaktan çekinmektedirler. Olumsuz duyguların bulaşması, iş ortamında verimin düşmesine ve iş tatmininin azalmasına yol açacağından, duygusal bulaşmanın sonuçları bakımından literatürde daha fazla ele alınması gerektiği düşünülmektedir.
Eğitim kurumlarında örgütsel mutluluk ile öğretmen liderliği ilişkisi
Bu çalışmada, örgütsel mutluluk ile öğretmen liderliği ilişkisinin incelenmesinin yanı sıra örgütsel mutluluk ve öğretmen liderliğinin öğretmenlerin demografik özelliklerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde yürütülüştür. çalışmanın örneklemini İstanbul ilinde görev yapan öğretmenlerden kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 385 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada sosyo-demografik soruların yanı sıra Öğretmen Örgütsel Mutluluk Ölçeği ve Öğretmen Liderliği Ölçeğini içeren anket kullanılarak veri toplanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS v26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada frekans analizi, geçerlilik analizi, güvenilirlik analizi, normal dağılım analizi, korelasyon analizi, t-testi ve ANOVA analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda daha fazla mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin daha deneyimsiz öğretmenlere göre daha yüksek öğretmen liderliği düzeylerine sahip olduğu belirlenmiştir. Bunun dışında, örgütsel mutluluk ve öğretmen liderliğinin çalışmada incelenen diğer demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Diğer taraftan, örgütsel mutluluk ile öğretmen liderliği arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Okullarda örgütsel imaj, algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti ilişkisinin incelenmesi
Gerçekleştirilen bu çalışma okullarda çalışan öğretmen ve yöneticilerin örgütsel imaj ve algılanan örgütsel destek ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin incelenmesi amacını taşımaktadır. Bu amaç doğrultusunda 2022-23 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde özel okulların ilköğretim kademelerinde en az 1 yıl çalışma deneyimine sahip 130 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışma korelasyonel tarama modeline uygun olarak yapılmış olup çalışmada veri toplama amacıyla demografik bilgi formu, Örgütsel İmaj Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılarak anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Çalışma sonucunda, algılanan örgütsel destek, örgütsel imaj ve işten ayrılma niyeti arasında negatif yönlü bir ilişki bulunduğu sonucu elde edilirken, yaş değişkenlerinin bu ilişkilerle anlamlı bir şekilde ilişkili olmadığı görülmüştür. Demografik değişkenler arasında ise sadece cinsiyet değişkeni ile işten ayrılma niyeti arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Algılanan yönetici desteği ile işten ayrılma niyeti ilişkisi: Öğretmenlere yönelik bir araştırma
Bu araştırmada, okullarda algılanan yönetici desteği ile öğretmenlerin işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda, öğretmenlerin algıladığı yönetici desteği ve işten ayrılma niyetlerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek de yine bu çalışmanın amaçları arasında yer almaktadır. Araştırmanın örneklemini; 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ilinde bulunan özel okulların tüm kademelerinde görev yapmakta olan 178 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma korelasyonel tarama modeline uygun olarak yapılmış olup, araştırmada veri toplama amacıyla kişisel bilgi formu, Özdemir (2010) tarafından geliştirilen 'Algılanan Yönetici Desteği Ölçeği' ve Ok (2005) tarafından geliştirilen 'İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-Testi, Anova testi ile korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre; algılanan yönetici desteği ve işten ayrılma niyeti hiçbir demografik özelliğe göre farklılık göstermezken, öğretmenlerin algıladığı yönetici desteği ile işten ayrılma niyetleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bununla birlikte öğretmenlerin algıladığı yönetici desteğinin işten ayrılma niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmektedir.
Okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları ile öğretmenlerin uzaktan eğitim tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı; lise öğretmenlerinin görüşlerine göre, okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışları ile öğretmenlerin uzaktan eğitim tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini, Türkiye'nin çeşitli illerinde eğitim veren özel bir okulda "2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılı"nda görev yapıp ankete katılan 244 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Öğretmenler, farklı değişkenler (cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, branş, mesleki kıdem, uzaktan eğitim alma ve verme deneyimi) baz alınarak araştırılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu" ile Ağır (2007) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Tutum Ölçeği" ve Durnalı (2018) tarafından geliştirilen "Okul Müdürü Teknolojik Liderlik Davranış Ölçeği (OMTLD-Ö)" kullanılmıştır. Veriler Google form aracılığıyla dijital ortamda toplanmış, toplanan verilerin analizinde IBM SPSS Statistic 29.0.1 programı kullanılmıştır. Öğretmenlerin, okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışlarına ilişkin algılarındaki değişkenliğin incelenmesinde cinsiyet, öğrenim durumu, uzaktan eğitim alma ve verme deneyimi değişkenleri için Mann Whitney U testi; yaş, branş, mesleki kıdem değişkenleri için Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Öğretmenlerin uzaktan eğitim tutumlarındaki değişkenliğin incelenmesinde cinsiyet, öğrenim durumu, uzaktan eğitim alma durumu, uzaktan eğitim verme deneyimi değişkenleri için Bağımsız Örneklem T testi; yaş, branş, mesleki kıdem değişkenleri için Tek Yönlü ANOVA testi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonrasında ulaşılan bulgulara göre öğretmenlerin, okul müdürlerinin teknolojik liderlik davranışlarına ilişkin algıları ve uzaktan eğitim tutumları, baz alınan değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Bununla birlikte yaş değişkeninde yalnızca 31-40 yaş ve 41-50 yaş arasında az da olsa anlamlı bir fark bulunmaktadır.