Fabrics
62 theses under this subject heading
İçmimarlıkta bir tasarım öğesi olarak tekstil ürünleri ve seçim ölçütleri
Tekstil ürünleri iç mekanın niteliğini etkileyen önemli tasarım öğeleridir. İç mekan tekstil ürünleri; mobilyalarda kullanılan döşemelik kumaşları, pencere çözümlemesi olarak kullanılan perdeleri, zeminde kullanılan halı ve kilimleri kapsamaktadır. Bu çalışma; iç mekan ile ilgili temel kavramları, genel tekstil bilgilerini, iç mekan tekstil ürünlerini, bu tekstil ürünlerinin temizlik ve bakımlarına ait ayrıntıları ve iç mekanda bu ürünlerin seçim ölçütlerini içermektedir. Çalışma, tekstil ürünlerinin içmimarlık disiplininde mekanın niteliğini, işlevini ve kullanıcı rahatlığını önemli derecede etkileyen bir öğe olması, bu konuda yeteri kadar Türkçe kaynak bulunmaması bakımından önemlidir. Çalışmanın sonucunda iç mekan tekstil ürünlerinin mekan- kullanıcı-işlev kurgusu kapsamında mekana ait önemli bir tasarım öğesi olduğu ve bu ürünlerin iç mekan tasarımındaki seçim ölçütlerinin neler olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: İç mekan, tekstil ürünleri, seçim ölçütleri, mekan tasarımı.
Kaplamalı perdelik kumaş yapılarında termal yalıtım ve solar yansıtma özelliklerinin geliştirilmesi
Konut, işyeri ve kamu kurumu olarak kullanılan binalarda harcanan enerji dünyada tüketilen toplam enerjinin yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır. Binalarda ısıtma, soğutma ve havalandırma gibi amaçlarla kullanılan enerjinin çok önemli bir kısmı pencerelerden kaybolmaktadır. Pencerelerden meydana gelen kayıpların azaltılmasında uygun cam ve çerçeve sistemlerinin kullanılması yanında, enerji tasarrufuna katkı sağlayacak perdelerin ve perde sistemlerinin kullanılması da etkili yöntemler arasında yer almaktadır. Farklı ısı transfer prensiplerine dayanarak ısı aktarımını yavaşlatan ısı yalıtım kaplamaları günümüzde oldukça popüler ve fonksiyonel bir kaplama türüdür. Bunun yanında, binaların dışarıdan ısı kazanımını azaltmak amacıyla yapılan güneşe karşı koruyucu kaplamalar da ayrı bir öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında, farklı malzeme grupları ile polyester kumaşlar üzerine silindir üzeri rakle tekniğine göre kaplamalar yapılmıştır. Tekstil kaplamacılığında dolgu maddesi olarak yaygın kullanılan titanyum dioksit ve kalsitin yanında, ısıl iletkenlik değeri bunlara kıyasla oldukça düşük olan pomza, perlit ve selüloz tozu ile farklı tanecik boyutlarında ve farklı konsantrasyonlarda çalışılmıştır. Daha sonra, solar spektrumun ısınmaya neden olan kızılötesi bölgesinde de iyi yansıtma özelliğine sahip olan farklı tanecik boyutlarına sahip alüminyum ve bakır tozları ile de farklı konsantrasyonlarda kaplamalar yapılmıştır. İlave olarak, incelenen malzemeler arasında ısı yalıtımı ve solar yansıtma açısından başarılı bulunan malzemeler kullanılarak çok katmanlı yapılar da elde edilmiştir. Kaplanmış numunelerin kalınlık, birim alan ağırlığı ve aktarılan madde miktarı gibi fiziksel özellikleri, iletim ve ışınım olmak üzere farklı prensipleri esas alan iki yöntemle termal özellikleri, transmitans (geçirgenlik) ve reflektans (yansıtma) ölçümleri ile solar özellikleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, kumaş yüzeyleri taramalı elektron mikroskobu ile incelenmiştir. Elde edilen tüm sonuçlar için istatistiksel analiz yapılmıştır.
Deniz diatomlarının farklı materyallerdeki adli delillere aktarılabilirliği ve çeşitli ekstraksiyon yöntemlerinin değerlendirilmesi
Diatomlar, boğulma vakalarının aydınlatılması amacıyla üzerinde çalışılan önemli canlılardır. Bu canlılar adli olaya karışan kişi veya kişilerin vücuduna, kıyafetlerine veya eşyalarına tutunabilmektedir. Olay yeri inceleme ekipleri tarafından toplanan delillerde diatomların varlığı adli olayı aydınlatmak için kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kriminal analizlerde kumaşa tutunan diatomların daha etkin ve kısa yoldan analiz edilebilmesi için uygun ekstraksiyon yönteminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Daha önceki çalışmalarla karşılaştırıldığında, farklı kumaş türleri ve farklı inkubasyon süreleri ile çalışılmıştır. Yine yerel diatom türleri üzerinde çalışılması amacıyla Marmara Denizi'ndeki diatomların kumaşlara tutunması sağlanmıştır. Doğal su ortamında gerçekleştirilen bu çalışma, kriminal olaylardaki durumlara uygulanabilirliği açısından önem kazanmaktadır. Tez çalışmasında polyester katkılı viskon kumaş ve polyester katkılı tensel kumaş ile %100 viskon kumaş türü Marmara Denizi'nde bekletilmiştir. Kumaşlar 4 saat, 24 saat ve 96 saatlik inkübasyona tabi tutulmuştur. Daha sonra laboratuvara getirilen kumaş örneklerine su ile yıkama, alkol ile yıkama ve hidrojen peroksit ile parçalama yöntemleri uygulanarak diatomların izolasyonu sağlanmıştır. Elde edilen diatomların ışık mikroskobunda sayımı yapılmıştır. Sayım sonuçlarının istatiksel analizi yapılmış ve en yüksek tutunmanın viskon kumaşa, en az tutunmanın ise tensel ve polyester karışımlı kumaşa olduğu belirlenmiştir. Viskon kumaşın açık ve pürüzlü dokusu diatomların kumaş yüzeyine tutunmasını kolaylaştırırken, polyesterin parlak, pürüzsüz ve yarı açık dokusu diatomların kumaş yüzeyine tutunmasını zorlaştırmıştır. Çalışmada uzun süreli (96 saat) inkübasyonlarda, kısa süreli (4 saat ve 24 saat) inkübasyonlara kıyasla daha fazla diatom sayılmıştır. İnkübasyon süresi arttıkça kumaşa tutunan diatom sayısında artış bulunmuştur. Kumaştan diatom ekstraksiyonunda H2O2 yöntemi ile daha fazla diatom elde edilmiş ve bu yöntemin karşılaştırılan diğer su ve alkol yöntemlerine göre daha kısa sürede sonuç verdiği belirlenmiştir.
Fosfor ve azot içeren güç tutuşur polimerlerin sentezi, karakterizasyonu, %100 pamuklu kumaşlara aplikasyonu ve yanma davranışlarının incelenmesi
Fosfor ve azot içeren vinil imidazole ve vinil fosforik asit monomerlerinin kopolimerizasyonu ile çözücü kullanmadan kütle polimerizasyon yöntemi sentezi ile gerçekleştirilmiştir. Kopolimerizasyon için gerekli olan reaksiyon koşullarını, başlatıcı ve monomer oranı ön denemeler ile belirlenmiştir. Kumaştaki tutuşma süresi göz önüne alınarak farklı miktarlarda güç tutuşur polimer içeren solüsyonlar hazırlanmıştır. Güç tutuşur polimerin kumaş üzerindeki maksimum kendini sönümleme etkinliğini saptamak için farklı sıcaklık, derişim ve fiksatör denemeleri yapılarak deney optimizasyonu belirlendi. Sentezlenen malzemenin kumaşa aplikasyonu için sıcak ve soğuk emdirme, plazma, çektirme ve merserizasyon işlemleri denenmiştir. En iyi sonuç 90 oC sıcaklıkta merserizasyon yöntemi ile elde edildi. Elde edilen polimerin yapı analizi için FT-IR ve 31P NMR analiz yöntemleri kullanıldı ve yeni bir madde sentezlendiği kanıtlandı. Sentezlenen güç tutuşur polimer ile işlem yapılmış Pamuklu kumaşların karakterizasyonları için SEM-EDX analizinden yararlanıldı. Elde edilen görüntülerde kumaş liflerinin kopmadığı görülmüştür. LOİ testinde de bu durum doğrulanmıştır. Böylelikle sentezlenen güç tutuşur polimerin tekstil materyallerindeki başarısı ortaya konulmuştur.
Antibakteriyel özellikli bitkilerle dokuma kumaşların boyanması
Günümüzde sentetik boya kullanılarak yapılan boyamalar sonucunda kanserojen etkinin artması ve çevreye verdiği zarar nedeniyle ekolojik dengenin bozulması, insanları yeniden doğal ürünler ile çalışmalar yapmaya yönlendirmiştir. Bu yönelim doğal boyamacılıkta kullanılan antibakteriyel bitkilerin etkilerinin belirlenmesi ve sentetik ürünlere karşı hızla artan direncin önlenmesine yardımcı olmuştur. Doğal boyalar ile yapılan tasarımlar, maliyeti de düşürmeye olanak sağlayacaktır. Aynı zamanda tasarımlarda kullanılabilmesi için bir alternatif oluşturacağı düşünülmektedir. Bu nedenle, yapılan literatür araştırmasına göre zerdeçal (Curcuma Longa) ve kekik (Thymus) bitkisinin antibakteriyel özelliğe sahip olduğu belirlenerek %100 pamuk dokuma kumaşa boyama işlemi gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, %100 pamuklu dokuma kumaşı numuneleri mordanlı ve mordansız olmak üzere zerdeçal (Curcuma longa) ve kekik (Thymus)bitki ekstraktı ile boyama işlemi yapılmıştır. Mordan maddesi olarak çevre açısından zararı minimum olduğu bilinen Potasyum Alüminyum Sülfat (KAI(SO4)2.12H2O) kullanılmıştır. Boyaması gerçekleştirilen dokuma kumaş numunelerin CIELab renk değerleri, tükürük, yıkama, ter, sürtme haslıkları ve antibakteriyel aktivite tayini testi uygulanmıştır. Sonuç olarak, zerdeçal (Curcuma longa) bitkisi kullanılarak yapılan boyamada sarı renk ve tonları elde edilirken, kekik (Thymus) bitkisi kullanılarak yapılan boyamada ise kahve tonları elde edilmiştir. Renk haslık değerlerinin test sonuçları incelendiğinde lekelenme ve renk değişimi değerlerinin iyi olduğu gözlemlenmiştir. Antibakteriyel testlerin ise seçilen bakterilere karşı etkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Farklı karışımlarda lif içeren örme kumaşların boyanması ve haslık özellikleri
öz YÜKSEK LİSANS TEZİ FARKLI KARIŞIMLARDA ELASTAN LİF İÇEREN ÖRME KUMAŞLARIN BOYANMASI VE HASLIK ÖZELLİKLERİ Yalçın YEŞİL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Yrd. Doç. Dr. Emel Ceyhun SABIR Yıl : 2003, Sayfa : 261 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Emel Ceyhun SABIR Prof. Dr. R. Tuğrul OĞULATA Yrd. Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Elastan giysi konforu ve fonksiyonelliği sayesinde tekstilde önemli bir yere sahiptir. Elastanlı iplik, kumaş üretimi ve terbiye işlemleri birbirinden çok farklıdır ve pazar sürekli bu alandaki yeni gelişmelerle yüz yüzedir. Bu çalışmada, genel anlamda elastan elyaf üretimi, elastanlı iplik üretimi, elastanlı kumaş üretimi, elastan içeren kumaşların terbiye işlemleri hakkında bilgiler verilmiş ve elastanlı kumaşların renk haslıkları ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Renk haslıklarının testi için naylon, polyester ve elastan iplikler çeşitli oranlarda örülmüştür. Örülen kumaşlar laboratuar ortamında boyanmıştır. Boyanan kumaşlara naylon için değişik fiksatörler farklı oranlarda, polyester için değişik redüktif yıkama maddeleri farklı oranlarda kullanılarak yıkama işlemleri yapılmıştır. Yıkama işlemlerinden sonra kumaşlar üzerine yıkama, klorlu su, deniz suyu, su, ter ve sürtünme haslığı testleri uygulanmıştır. Uygulanan testlerin sonucunda elde edilen bulgulardan seçilmiş olanlar aşağıda verilmiştir: Genel olarak tüm kumaşlarda içerisinde elastan olmayan kumaşların haslıkları daha iyi çıkmıştır. Haslık testleri sonucunda en iyi haslık değerleri su haslığında alınırken, en kötü haslık değerleri yıkama ve klorlu su haslığı testlerinden alınmıştır. Naylon elyafı içeren kumaşların haslıkları polyester elyafı içeren kumaşların haslıklarından daha iyi çıkmıştır. Kumaş içerisindeki elastan miktarının artması haslık değerlerini düşürmüştür. Polyester/elastan karışımlı kumaşların boyanmasında carrier kullanımının haslıkları düşürdüğü tespit edilmiştir. Naylon elyafı içeren kumaşların boyamadan sonra yıkamalarında hem anyonik hem de katyonik fiksatör kullanıldığında haslıkların düştüğü tespit edilmiştir. Polyester elyafı içeren kumaşların boyamadan sonra redüktif yıkamalarında hidrosülfit yerine stabilize hidrosülfit kullanıldığında haslıkları yükselttiği tespit edilmiştir. Bu çalışma farklı elastan oranlarının kullanıldığı değişik kumaş numuneleri için de yapılabilir. Anahtar Kelimeler : Elastan, Renk Haslığı, Naylon/Elastan Kumaş, Polyester/Elastan Kumaş VI
Geri dönüşüm pamuk, r-PET ve karışımlarının denim kumaş üretiminde kullanılması
Bu çalışmada pamuk lifi (CO), iplik üretimi sırasında oluşan atıklardan geri dönüşüm pamuk lifi (r-CO) ve PET şişe atıklarından geri dönüştürülen lif (r-PET) kullanılarak iplikler ve bu ipliklerden denim kumaşlar üretilmiştir. Üretilen ipliklere kopma mukavemeti, kopma uzaması, düzgünsüzlük ve tüylülük performans testleri uygulanmıştır. Üretilen karışımsız tipteki iplikler, lif karakteristiklerine benzer sonuçlar göstermiştir. Karışımlarda ise farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Çalışmadaki CO/r-CO ve CO/r-PET ikili karışımlarından elde edilen sonuçlar literatürde yer alan bilgileri doğrulamıştır. Literatürde r-CO/r-PET karışımları üzerine herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bu karışımlarda r-PET oranı arttıkça kopma mukavemeti ve kopma uzaması artış, düzgünsüzlük, iplik hataları ve tüylülük değerlerinin azalma eğiliminde olduğu görülmüştür. Mamul hale gelen denim kumaşlarda enzim ve taş yıkama işlemleri uygulanmıştır. Kumaşların gramaj, kopma mukavemeti/uzaması, yırtılma mukavemeti, yumuşaklık dereceleri ve hava geçirgenlik özellikleri test edilmiştir. Çalışmada kullanılan üç farklı lifin kumaş özellikleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla bağıntı analizi kullanılmıştır. Ayrıca yıkama işlemleri sonrası gruplar arasındaki farklar varyans analizi ile incelenmiştir. Numuneler arasında r-CO lifinin kopma ve yırtılma mukavemetini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. r-PET lifinin ise kopma mukavemeti, kopma uzaması ve yırtılma mukavemetine katkı sağlarken, yumuşaklığı olumsuz yönde etkilediği gözlemlenmiştir. Genel olarak yıkama işlemleri sonrası gramaj, kopma mukavemeti, yumuşaklık dereceleri ve hava geçirgenliği azalmıştır. Mamul kumaşlara göre yıkama sonrası kumaş özellikleri üzerinde liflerin etkileri farklılık göstermiştir.
Tasarımda çeşitlenme yöntemlerinin grafen iplik içeren örme kumaş yüzeylerine uyarlanması
Tasarım oluşturma süreci ilk olarak bir araştırma süreciyle ile başlayıp, ürünün ortaya çıkma aşamasında gerçekleşebilecek tüm yaratıcı süreçleri içerisinde barındırmasıyla devam eder. Bu yüzden yaratıcılık, tüm üretim alanlarında olduğu gibi, tekstil ve örme kumaş tasarımında da ürünün diğerlerinden ayırt edilmesini sağlar. Böylelikle kullanıcıların daha fazla ilgi ve ihtiyaçlarını karşılayan vazgeçilmez bir unsur olur. Tekstil alanında örme kumaşların üretimi yıllara göre gittikçe artmaktadır. Örme kumaşların; iyi bir elastikiyete sahip olmaları, hava geçirgenliğinin iyi olması, hafif, yumuşak, hacimli ve dökümlü bir yüzeye sahip olması gibi özellikleri bu kumaşları daha çok tercih edilir hale getirmiştir. Fakat bunun yanı sıra gelişen teknoloji ile inovatif ürünlerin ortaya çıkması da örme kumaş tasarımında çeşitliliğin artmasına ve daha fazla üretilmesine olanak sağlamıştır. Özellikle son zamanlarda birçok alanda etkinliği olan grafen, örme kumaş tasarımında inovatif ürün olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu ürünün çeşitli alanlarda kullanımı olduğu gibi tasarım alanında da yaratıcılıktan faydalanılarak kullanmak mümkündür. Bu nedenle yapılan tasarımlarda öne çıkan yöntemlerin çeşitlilik göstermesi gerekmektedir. Bu tez çalışması kapsamında ilk olarak örme kumaş tasarımı için gerekli araştırmalar yapılmış ve bu araştırma sonucu grafen ipliğin iletkenlik özelliği üzerinde durulmuştur. Çalışmada grafen ipliğin örme kumaş üzerine etkisini ortaya çıkarmak için tasarım çeşitlenme yöntemlerine başvurulmuştur. Bu yöntemler altın oran tasarımı, biomimikri tasarım, fraktal geometrik tasarım ve algoritmik tasarım olmak üzere dört ana gruba ayrılmaktadır. Çalışmanın sonucunda dört yönteme ait temalar belirlenmiş ve her yöntemden üçer adet olmak üzere toplam on iki adet tasarım yapılmıştır. Tasarımlar simülasyonlarla canlandırılmış ve biri ürün haline getirilerek bir örme kumaş firmasının kataloğu arasında yer almıştır.
Doğrusal programlama yöntemi ile üretim planlama bir nonwoven kumaş fabrikasında uygulama
Bu çalışmada nonwoven kumaş üretimi yapan işletmede planlama faaliyetlerinin etkin bir şekilde yapılabilmesi üzerine çözüm aranmıştır. Firmanın analizleri sonucunda üretim planlama faaliyetleri için bir karar modeli oluşturulmuş ve bu model matematiksel olarak ile ifade edilmiştir. Bundan yola çıkılarak Bayteks Teknik Tekstil A.Ş. firmasının kumaş üretim hatları dikkate alınarak doğrusal programlama yöntemi yardımıyla bir ana üretim çizelgesi ortaya konmuştur. Üretim planında en fazla faydayı sağlayabilmek için verilerin sayısal olarak ifade edilebilmesi gerekmektedir. Yapılan analizlerde ortaya koyulan ana üretim çizelgesi için tahminler, ürün ağaçları, kapasite kısıtları sayısal olarak ifade edilmiş ve karar modelinde belirtilmiştir. LINGO paket programı yardımıyla elde edilen verilerde firmanın üreteceği ürünlerin miktarı, bu ürünlerin hangi zaman periyodunda üretilmesi gerektiği ana üretim çizelgesindeki zaman skalasında sayısal olarak ifade edilmiştir.
Hamel büküm tekniği ile üretilmiş katlı ipliklerde büküm değişiminin iplik ve kumaş performansı üzerindeki etkisi
İplik işletmeleri açısından önemli maliyet kalemlerinden biri olan tek katlı ipliklerin büküm değerleri, Hamel katlama-büküm sisteminde aralarında 100'er büküm fark bulunacak şekilde beş farklı çift katlı iplik numunesi haline getirilmiştir. Tek katlı ipliklerin, çift katlı ipliklerin ve bu ipliklerin boyanması sonrası kalite değerleri araştırılmıştır. Bükümleri farklı olan boyalı çift katlı ipliklerden gömleklik kumaş elde edilmiş olup, bu kumaşlara fiziksel ve performans testleri de uygulanmıştır. Hamel büküm sisteminde beş farklı büküm değerinde üretilmiş olan Ne 70/2 iplik numunelerinin Uster, CV, ince yer, kalın yer, neps, mukavemet ve tüylülük değerleri tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda büküm işlemi incelenen iplik kalite parametrelerinde tüm numune grupları üzerinde iyileştirme gösterirken, büküm miktarının kalite parametreleri üzerinde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Üretilen gömleklik kumaşlara uygulanan fiziksel ve performans testlerine büküm farklılığının etkisinin araştırıldığı bu çalışmada, büküm miktarının yine tüm numune kumaş grupları üzerinde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kompakt İplik, Katlı İplik, Katlama-Büküm, Hamel Büküm, İplik Özellikleri, Kumaş Performansları
Development of a software for appropriate costing, technical calculation and visual simulation of weft knit fabric
Knitting, as a backward linkage for readymade garments, is the second largest industry in the domestic and worldwide market, behind wovens. A software with three modules has been developed to aid in the further strengthening of this industry. The first module is the Activity Based Costing system, which is expected to replace the currently used traditional costing approach incapable of providing accurate cost information. The second module calculates various fabric parameters using a set of standard equations that assist technicians in producing a fabric with expected specifications. The third module provides a fully functional fabric development environment. The developed software automatically validates the given fabric structure, detects recurrent patterns, and calculates optimal cam setup and needle arrangement for that fabric. Finally, it displays a visual simulation of the fabric based on the notation diagram with assigned colors, allowing the fabric designer to view and assess the actual fabric before it is produced on the machine. Key Words: Knitting, knitting geometry, activity-based costing, knit fabric, visual simulation
HC-SCR sisteminde Ag/kordiyerit katalistlerine Cu ilavesinin Ca zehirlenmesine etkisi
Bu çalışma esnasında, Hidrokarbon Seçici Katalitik İndirgeme Sistemi (HC-SCR) sistemi için Ag/ TiO2, Ag-Ca/TiO2, Ag-Ca-Cu (%0,5) /TiO2, Ag-Ca-Cu (%1) /TiO2, Ag-Ca-Cu (%1,5)/ TiO2 bazlı katalistleri emdirme yöntemi kullanılarak üretilmiştir. Bu sistemde indirgeyici madde olarak etil alkol kullanılmıştır. Üretilen katalizörün kullanıldığı sistemin NOX dönüştürme verimliliği analiz edilmiştir. Kullanılan katalizörün kimyasal ve yapısal özellikleri SEM, BET ve XRD analizleri ile incelenmiştir. SCR test sisteminde deneyler,180°C ile 270 0C arasında değişik sıcaklıklarda, sabit gaz saatlik alan hızında (30000 h-1) gerçekleştirilmiştir. Testler 3 farklı yük (1 kW, 3 kW ve 5 kW) altında sabit motor hızına (3000 devir/dk) sahip, 2 silindirli V tipi dizel motor kullanılarak yapılmıştır. Bu testler üretilen katalistin SCR sisteminin NOX dönüştürme oranı üzerindeki etkilerini tanımlamıştır. Sonuç olarak, maksimum NOX dönüşüm oranları 5 kW yükte, 270 0C sıcaklıkta, 30000 h-1 gaz saatlik alan hızında ölçülmüştür. NOX dönüşüm oranı en yüksek nokta olan %93,84 noktasına ulaşmıştır.
Tencel kumaşa uygulanan farklı boyama yöntemlerinin kumaş performansına olan etkisinin incelenmesi
Tez kapsamında, %100 tencel kumaşın aynı çözgü ve atkı iplik numarası ile sabit dokuma tezgâhında dokunmuştur. Bu kumaş ön terbiye işlemine tabi tutulmuş, terbiye işletmesinde farklı boyama yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan yöntemlerin sonunda yıkama, kurutma, apre ve airo24 işlemleri uygulanarak çalışma sonlandırılmıştır. Boyanan kumaşların laboratuvar test sonuçları bakımdan ağırlık, sıklık, pilling (boncuklama), sanfor, pH, ter haslığı, yıkama haslığı, abrazyon, kopma, yırtılma, test değerleri incelenmiştir. Bu bağlamda belirlenen, %100 tencel kumaşın boya terbiye işletmesinde birincisi jet boyama, ikincisi E-control, üçüncüsü de pad batch boyama işlemlerinde yapılmıştır. Daha sonra kumaşlara kurutma, apre airo24 uygulamalarında laboratuvarda test sonuçları değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerde işletme boyama koşulları da göz önünde bulundurularak üçüncü boyama yöntemi olan pad batch boyama yönteminin daha doğru olduğu gözlenmiştir.
Investigation of mechanical properties of yarns and fabrics produced naturally coloured cotton fibers
ABSTRACT INVESTIGATION OF MECHANICAL PROPERTIES OF YARNS AND FABRICS PRODUCED NATURALLY COLOURED COTTON FIBERS KALEBEK AVCIO?LU Nazan M.Sc.thesis, Textile Engineering Department Supervisor: Prof. Dr. Ali KİREÇÇİ October,2003 The starting of the naturally coloured cotton (NCC) production for improving textile industry product range and for increasing the returning to nature also play a significant role on saving the ecology. NCC are produced by crossbreeding with different featured fiber seeds on nature such as fiber colour, length, micronaire and strength or by genes transfer. In this study, the properties of naturally coloured and orijinal cotton's produced at Nazilli Cotton Research Institue (NCRI) and Kahramanmaraş Agricultural Research Institue (KARI) were investigated. These cotton samples were analysed by High Volume Instrument (HVI) and Advance Fiber Information System (AFIS). Examination results show that depending on progress seed technology, the quality of derived NCC approach to the quality of normal cotton fibers. Small quantities of cotton samples were converted to ring spinning yarn in a laboratory conditions. According to Uster Evenness and Tensorapid tester data, the parameters of the yarns which were produced by crossbred cottons were better than yarn parameter which were obtained from crossbred cottons. Colorfastness and pilling tests were performed on to the fabrics which were knitted from these yarns. It is observed that the fabrics of NCC were more resistance to fading of colour than dyed fabrics and their pilling properties were similar with white coloured knitted fabrics. Key words: Cotton, naturally coloured cotton (NCC), HVI, AFIS, Uster Evenness Tester m
Postmodern sanat bağlamında malzeme olarak kumaş ve iplik
+ ve - , 0 ve 1'in sonsuz olanakları üzerine kurulu olan dokuma yani kumaş, sürekli temas halinde olduğumuz, yaşamsal bir malzemedir ve hayatın her alanında yer alır. Dünya üzerindeki neredeyse her coğrafyanın kültür ve endüstri tarihine işlenmiş olan kumaş, köken, anlam, malzeme ve manevi yönlerinden kaynaklı hem kültürler ötesi boyutları hem de güncel meselelerle iç içeliği ön plana çıkartan bir malzeme olmuştur. Bu özellikleri dolayısıyla sanat tarihi boyunca birçok sanatçı tarafından tercih edilen bir malzeme olarak kumaşın ve dolayısıyla ipliğin yer aldığı sanat yapıtları, duvar halılarından yerleştirmelere kadar çok geniş bir yelpazede gerçekleştirilmiştir. Resim, yerleştirme, fotoğraf, video gibi çok farklı disiplinlerde tekstil malzemelerini kullanan sanatçılar, kişisel hikayeleri üzerinden yapıtlar meydana getirseler de küresel dünyanın farklı coğrafyalarındaki toplumsal yapılarda da karşılık bulmuşlardır. Doğa, bellek, kültür, aidiyet gibi konularla kolayca ilişkilendirilebilen bir malzeme olarak kumaş, bir gereç olarak tuvalin de esas malzemesidir. Uygulama çalışmalarında tuval yüzeyinde oluşturulan espas denemeleri ile başlayan ve malzemenin taşıdığı anlamlar dolayısıyla postmodern insanın kişiliği ve kimliğiyle ilişkilendirilen kumaş, bireyin teğel teğel sökülen bir yamalı bohçadan ibaret olan personasıdır.
İslam fıkhında tedâvî ve hükümleri / Provisions of medication in Islamic faqqah
This study dealt with the provisions of medication in Islamic Faqqah، the thesis consists of an introductory chapter and six main chapters. the introductory section focuses on the concept of medication and the definition of some terms related to the research. In the first chapter، we talked about the ruling on medication with intoxicants and drug ( weeds). In the second chapter، we talked about the ruling on taking the meat، urine and venoms of animals. In the third chapter، the rule of treatment with precious minerals and clothing. As for the fourth chapter، it is related to the statement of the ruling on witchcraft، talisman ، incantations، amulets and tawala. In the fifth chapter، we talked about the guarantee and its rulings on medication. Finally، in Chapter Six، we talked about some scattered and different jurisprudence rulings on medication. Finally، the conclusion of the thesis، concentrated on the most important results that been concluded in this research، as well some suggestions have been added to the topic. Key words: medication، taboo، witchcraft، guarantee، intoxicants، drugs
Bileşik dokumalarda tansiyon farklılıkları ile elde edilen rölyef etkiler ve tasarım boyutu
Dokuma kumaşlar çözgü ve atkı ipliklerinin kesişmeleriyle elde edilmektedir. Bu kesişmeler iplik sistemleri arttırılan ve basit yapılı dokuma örgüleri üzerine geliştirilen bileşik yapılarda kuvvetlendirme, sağlamlaştırma, ağırlaştırma, farklı doku ve yüzey etkileri meydana getirdiği gibi bazı özel uygulamalarla hacim/rölyef etkiler de sağlamaktadır. Bu araştırmanın genel amacı; bileşik yapılı dokuma teknikleri arasında tansiyon farklılıkları ile elde edilen pile ve pike dokumaları teknik çizimleri ile açıklamak, motif, renk, doku ve estetik açıdan yeni deneme çalışmaları ile farklı yüzey görünümleri elde etmek ve uygulamalı çalışmalar sonucunda rölyef yapıları etkileyen faktörlere yönelik teknik bilgileri belgelemektir. Belirlenen temalar doğrultusunda gerçekleştirilen deneysel çalışmalarda rölyef etkiyi arttırmak amacıyla fantezi iplikler de kullanılmıştır. Pile ve pike teknikleri ile deneysel dokuma uygulamaları için güncel konular araştırılarak esin kaynakları seçilmiş, eskiz ve numune kumaş denemeleri sonucunda iki ayrı tema belirlenmiş ve bu temalar doğrultusunda 4'er adet (toplam 8) dokuma yüzeyi oluşturulmuştur. Pile dokuma tasarımı için "Nature Made" teması, pike dokuma tasarımları için "Human Made/Contaminant" teması belirlenmiştir. Pile ve pike dokuma tasarımlarının dokuma örgüsü, tahar ve armür planları Excel programında çalışılmıştır. Pile dokuma tasarımları oluşturulurken pile genişliklerinde farklı ölçüler kullanılmış ve kumaş yüzeyinde fantezi ipliklerle temaya uygun etkiler oluşturulmuştur. Pike dokuma tasarımları oluşturulurken motif ve iplik araştırmaları yapılarak hacimli pike yapıları incelenmiş ve 9 adet numune kumaş ön denemeleri yapılmış ve pike dokuma kumaşın özelliği olan dokulu, kabarık efekte en uygun motif ve iplikler belirlenerek pike dokuma kumaş tasarımları yapılmıştır. Araştırma sonucunda pile dokuma tasarımında dokuma örgü yapıları, iplik çeşitliliği ve pile genişliklerinin farklı olması durumunda kumaş yüzeyinde rölyef etkinin de değiştiği belirlenmiştir. Pike dokuma tasarımlarında ise dikey düz çizgilere sahip motiflerde aynı çözgü üzerinde bağlantı gerçekleştiğinden zemin iplikleri ile aynı renkte olmasına rağmen dolgu ipliğinin kumaş yüzeyinde göründüğü; diyagonal yönde kaymalar oluşturulduğunda ise tam bağlantıların elde edildiği, hacimli, dokulu ve daha tok bir yapı kazandırdığı belirlenmiştir. Pile ve pike dokuma kumaşların yüzeyindeki hacimli ve renkli yüzey görünümleri ceket ve kaban gibi dış giyim kıyafetlerine Adobe Photoshop ve Adobe Illustrator programında giydirilmiştir.
Abiye kumaş yapılarının model ve kalıp tasarımına etkileri
Son yıllarda hızla gelişen ve büyüyen hazır giyim üretiminde artan rekabet koşulları nedeniyle hammaddenin ve zamanın verimli kullanılması büyük önem kazanmıştır. Hazır giyim sektöründe ana ve yardımcı malzemenin verimliliği, zamanında üretim yapılması işletmeler için büyük önem taşımaktadır. Hazır giyim sektöründe kalıpların düzgün çıkarılmaması, eksik olması, model odasında tasarımın planlanamaması ve kalıpların kontrol edilmeden kesime gitmesi vb. nedenler, dolaylı ve dolaysız malzeme kayıplarına yol açmaktadır. Bu durum da işletmelerde malzeme ve zamandan tasarruf sağlayacak önlemler alınması gerekmektedir.Bu nedenlerle, bu araştırma abiye giysi üretiminde kullanılan kumaş yapılarının model ve kalıp tasarımına etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, abiye modeline uygun kumaşı seçmek, kumaşa uygun kalıbı hazırlamak, abiyeden beklenen özellikleri sağlamak, insan bedenine daha uygun kalıp ve kumaş tasarımını sağlamak açılarından önemlidir.Araştırmada kumaşların yapısal özelliklerinin model ve kalıp tasarımı üzerindeki etkilerini, kumaş türlerine göre kalıplar arasındaki farklılıklarını ortaya çıkarmak için amaca en uygun hizmet etmesi nedeniyle deneysel yöntem seçilmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini hazır giyim sektöründe kullanılan abiye kumaş çeşitleri oluşturmaktadır. Abiye sektöründe çok sık kullanılan, saten kumaş türlerinden farklı yapı, ağırlık gibi özellik gösteren üç farklı tür saten kumaş çeşidi örneklemi oluşturmaktadır.Veri toplamak amacıyla kumaş çeşitleri belirlenmiş, yapısal özellikleri araştırılmış, bu kumaş çeşitlerine uygun olarak 1 adet model belirlenmiş ve üretilmiştir.Üretilen ürünlerin yerde ölçüm sonuçlarını temel kalıp ölçüleriyle kıyaslamak amacıyla Model Ölçüm Formu hazırlanmış ve uygulanmıştır. Elde edilen bulgular aynı formda temel kalıp ölçüleriyle kıyaslanmıştır. Modele Göre Ölçüm Formu hazırlanmış, daha sonra ürünün 38 beden cansız manken üzerinde ölçümü yapılmış, elde edilen veriler bu forma kaydedilmiş ve temel kalıp ölçüleriyle kıyaslanarak +/- sapmalar belirlenmiştir. Bir diğer veri toplama aracı olarak model özelliklerinin, kumaş, görünümü vb. özelliklerin ölçülmesi amacıyla Model Gözlem Formu hazırlanmış ve 38 beden cansız mankene giydirilen ürün üzerinde model ve kumaş özellikleri dikkate alınarak gözlem yapılmıştır.Araştırmada saten kumaş türlerinin ayrı ayrı karşılaştırılması sonucu elde edilen bulgulara göre; kumaşın yapısal özelliklerine bağlı olarak kalıp üzerinde değişiklikler yapılması gerektiği, saten kumaş türlerinin karışımındaki esneme oranı ne olursa olsun düz boy iplik esneme oranı, enine esneme oranı ve verev sarkma oranının birbirinden farklı olduğu, abiye giysi üretimi için farklı yapıdaki kumaş özelliklerinin kalıp üzerinde farklı etkiler bıraktığı sonucuna ulaşılmıştır. Kumaş türlerinin ağırlıkları, kalınlığı, inceliği gibi kumaşın yapısal özellikleri model üzerinde farklı sarkma, çekme, toplama gibi özellikler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar kelime: Kumaş, Model Tasarımı, Kalıp Tasarımı, Saten, Abiye
An application on combining of cryptography and steganography for improving security
To hide hidden data in digital images, a variety of techniques are available, some of which are more complex than others. Public key cryptography is very useful for applications, and the technique used depends on the requirements for encryption and encryption data. Hiding is a kind of hiding method in which the host image is exactly retrievable. Presence lossless makes this technique suitable for medical and military applications. The image pixels are replaced with additional data into new values to embed several data pixels by S-block at multiple layers. From the original image, the embedded data can be extracted and the original image can be recovered from the decrypted image directly. Embedded data can be extracted directly from the encrypted domain. The decryption of the original plaintext image doesn't affect the data embedding operation. With the combined technique, before decryption, a receiver may extract a part of embedded data, and recover the original plaintext image after decryption. A slight distortion is introduced due to the compatibility between the lossless and reversible schemes. The data embedding operations can be performed in the two manners simultaneously performed in an encrypted image and decrypted image. In this thesis, the design of Caesar cipher and Vigenere cipher is presented. Block 4 provides good encryption properties and software productivity. The proposed technique for the design of S-box chain chaos provides a very high level of safety. The result of the implementation shows that the proposed method is suitable for lightweight cryptography due to the use of low resources using the C # .Net implementation tool. This study aims to improve the data hiding in images by using a different expansion method. It also aims to combine data hiding schemes with probabilistic and S-block properties for images encrypted by public key cryptosystems through using both cryptography and steganography. Another objective of the thesis is to present a study of reversible S-block-based data hiding techniques proposed so far in order to define the purpose of S-block-based data hiding, reflecting recent progress, and by drawing attention to some research issues for the future. This project proposes the hypothesises that a strong security application can be implemented through using both cryptography and steganography techniques. The application uses the formation of both skills to build an effective crossed platform which can be used for high protection and security purposes for files and data. This study is important in the security process; it can also be a better step towards the software threats because software threats are equally progressed as long as there is development of the computing and electronic systems. The data is taken randomly from various different software forms such as texts, PDFs, DOCs, images, etc. The procedure is done by using an application, which is built with both cryptography and steganography. The file first is encrypted and then in the second step it goes through the steganography process or vice versa. What is worth mentioning is, a file undergoes one of the above skills for protection, but the security is doubled through using both skills in one application. Hence the breaking process would be extremely difficult. This study concludes that in the lossless scheme, the embedded data can be directly extracted in the encrypted domain, and the data embedding operation is not affecting the decryption of the original plaintext image. In the reversible scheme, the additional data can be extracted from the plaintext domain, and, although a slight distortion is introduced in the decrypted image, the original plaintext image can be recovered without any error. Due to the compatibility of the two schemes, the data embedding operations of the lossless and the reversible schemes can be simultaneously performed in an encrypted image. Thus, the receiver may extract a part of embedded data in the encrypted domain, extract another part of embedded data in the plaintext domain and recover the original plaintext image in the plaintext domain. Keywords: Image Encryption, Lossless Data Hiding, Data Hiding, Public Key Encryption, Caesar Cipher.
Kayseri ili geleneksel giyim-kuşam kültürü üzerine bir inceleme
Araştırma Kayseri ilinde kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel giyim kuşam kültürünün gelecek nesillere aktarılması ve kadın erkek kıyafetlerinin baş süslemeleri takılar giysiler kullanım yerleri geleneksel Türk nakış tekniklerinin motif özelliklerini tanıtmak amacıyla yapılmıştır.Kayseri ili ve ilçelerinde geleneksel kadın erkek giyim kuşamındaki baş süslemeleri kullanılan takılar elbiseler ve başlarda kullanılan kumaşlar süsleme için kullanılan motifler nakış teknikleri elbiselerin kalıpları ve kullanım yerleri ile ilgili verilerde survey (tarama) yöntemi kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini Kayseri ili ve ilçeleri oluşturmaktadır. İlçelerin seçimi rastgele (Rondom) yöntemi ile seçilmiştir. Seçilmiş olan ilçeler Develi, Pınarbaşı, Yahyalı, Akkışla, Yeşilhisar'dır. Kayseri ili ve ilçelerinde bulunan kadın erkek giysileri, takılar, başlıklar, baş süslemelerinin incelendiği 51 adet ürün örneklem olarak alınmıştır.Kayseri ilinde tarihsel süreç içerisinde kullanılmış ve kullanılmakta olan geleneksel kadın ve erkek giyim kuşamı yazılı kaynak olarak hazırlanmıştır. Yazılı kaynaklardan müzelerden örnekleri elinde bulunduran kurumlar ve kişilerden yararlanılarak toplanan verilere göre bilgi formları hazırlanmıştır. Bilgi formları bulgular ve yorum kısmında takılar elbiseler ve başa giyilenler için ayrı ayrı ele alınmıştır.Araştırmanın sonucunda elde edilen veriler kadın ve erkek giysilerindeki malzeme teknik, renk, boyut, desen, nakış, baş süslemeleri ve aksesuarlara ait bilgi formlarında sunulmuş olan bilgilerden tablolar oluşturulmuştur. Tablolara ilişkin elde edilen verilerin yüzde dağılımları alınmıştır. Tabloların yüzde dağılımlarına göre yorumları yapılmıştır.
Zerdeçal bitkisinden elde edilen pigmentin yün, pamuk ve ipek kumaşlardaki boyama özelliklerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Zerdeçal bitkisinden elde edinilen pigmentin sulu ve alkollü çözeltilerin üç farklı kumaş türü üzerinde nasıl bir boyama etkisi göstereceğini araştırmak, ışık, sürtünme ve yıkama haslık derecelerini saptamak ve günümüz tekstil endüstrisinde kullanılabilirliğini incelemektir.Araştırma evrenini doğada yetişen ve boyarmadde özelliği olan bitkiler ve bitkilerle boyama yapılan işletmeler oluşturmaktadır. Boyama özelliği olan Zerdeçal bitkisi ve işletme-laboratuar olarak Kale Naturel, Berteks işletmeleri ve İstanbul Üniversitesi Tekstil- Boya laboratuarı örneklem olarak seçilmiştir. Zerdeçal bitkisi pigment haline getirilmesi sırasında sürecin tespit edilmesinde işletmedeki 13 çalışana görüşme formu uygulanmıştır. Kale Naturel işletmesinden, elde edilen pigmentin kumaşları boyama özelliğinin tespit edilmesinde Bursa ilinde bulunan Berteks tekstil işletmesi ve İstanbul Üniversitesi Tekstil- Boya laboratuarında araştırmacı tarafından boyama ve haslık ölçümleri yapılmıştır.Zerdeçal bitkisinin köklerinden elde edilen pigmentin belirlenen kumaşlarda boyama işleminde kullanılması için su ve alkol çözeltili boyama reçeteleri hazırlanmıştır. Hazırlanan boyama reçetelerine göre yün, pamuk ve ipekten dokunmuş, desensiz ve bezayağı örgülü, kumaşlar boyanmıştır. Yapılan boyama işleminde su ve alkol çözeltili ekstraktlar ile şap, kil suyu mordanlı ve mordansız olmak üzere 18 deney yapılmıştır.Boyama sonrasında kumaşların ışık, sürtünme ve yıkama haslıkları ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Zerdeçal pigmentinin su ve alkol çözeltilileri ve iki farklı mordan kullanılarak boyanan kumaşların renk tonlarının değerlendirilmesinde renk ölçüm cihazı olan ``Colorimeter'' kullanılmış ve renk farklılığı (?E) değerleri objektif olarak tespit edilmiştir.Zerdeçal pigmenti ile boyanan yünlü, pamuklu ve ipek kumaşların renk farklılığı değerleri sulu ve alkol çözeltili boyamalarda yün lifinden elde edilen kumaşlarda daha iyi sonuç verdiği tespit edilmiştir. Boyama işlemleri sonucunda ölçülen ışık, sürtünme ve yıkama haslıkları alkollü çözeltilerle boyanan numune kumaşlarda istenilen düzeyde ve uygulanabilir durumdadır. Bu sonuca göre zerdeçal pigmenti ile yapılan alkol çözeltili boyama işlemlerinin yün, pamuk ve ipek liflerinden elde edilen kumaşlarda uygulanabilirliğini söylemek mümkündür.Anahtar Kelimeler: Zerdeçal Pigmenti, Doğal boyama, Işık Haslığı, Sürtünme Haslığı, Yıkama Haslığı,
Şer'iyye sicillerine göre: 19. yüzyılda Amasya, Kayseri, Tokat ve Trabzon şehirlerinde dokumacılık
19. yüzyılda Osmanlı imalatçılığının çöküş sürecine girdiği bilinmektedir. Bu sürecin sebeplerine dair görüşler ise birbirinden farklıdır. Yapılan çalışmada şer'iyye sicilleri incelenen Amasya, Kayseri, Tokat ve Trabzon şehirlerindeki örneklerden Osmanlı imalatçılığına bakılmıştır. Kumaşların menşesi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu sayede şehirlerde dokunan kumaşlar, bunların oranları, imalatçıların durumu ve ithal girdilerin boyutu belirlenmiştir. Çalışmanın kapsamına belirtilen dört şehir alınmıştır. Bu şehirlere ait 19. yüzyıldaki şer'iyye sicilleri kaynak olarak temel alınmıştır. Şehirlere ait şer'iyye sicilleri ortalama onar yıllık dönemlerle incelenmiştir. Elde edilen veriler diğer kaynak ve arşiv belgeleri ile kıyaslanmıştır.Yapılan çalışmanın sonucunda 1000'i aşkın terekede 313 çeşit kumaş tespit edilmiştir. Bu kumaşların dörtte biri incelenen şehirlerin dışından getirilen çeşitlerdir. İthal Kumaş çeşitleri ve Kullanımının çok sınırlı düzeyde kaldığı anlaşılmıştır. Yüzyıl boyu en çok kullanılan kumaşlar çuha, çit ve basmadır. 19. yüzyılın son çeyreğinde kumaş çeşitliliğinin arttığı görülmüştür. Tokat şehri incelenen diğer üç şehre göre oldukça canlı bir imalat düzeyine sahiptir. Tokat diğer şehirler için belirleyici konumdadır. Araştırma kapsamına alınan dört şehir açısından bakıldığında 19. yüzyılın dokumacılar yönünden çok dalgalı bir seyrinin olduğu görülmüştür. İmalatçılar en çok Fiyat artışları karşısında sıkıntıya düşmüşlerdir. Ancak her şeye rağmen muazzam bir mücadele azmiyle imalat yöntemlerini değiştirerek yeni şartlara uyum sağlamaya çalışmışlardır. Devletin bilinen rolüne dair anlatılanların aksine imalatçıları desteklediği anlaşılmıştır. Bu dört şehirde yaşanan imalat ikliminin İstanbul ve Bursa gibi daha çok bilinen dokuma üreticisi şehirlerden farklı olduğu anlaşılmıştır.Anahtar Sözcükler1. Dokuma2. İmalat3. Zanaat4. Şer'iyye sicili5. Tekstil
Dağ sporlarında kullanılan giysilerdeki kumaş ve tasarım özelliklerinin ergonomik açıdan incelenmesi
Bilimin yeni şeyleri keşfetme arzusundan dolayı; Teknolojinin sürekli kendisini yenilemeye zorlamıştır. Buna ayak uyduramayan yapılar sürekliliğini kaybetmek durumundadır. Bundan dolayı da bilgilerin sürekli güncellenmesi gerekir. Giyim endüstrisinin temeli olan tasarım ve kumaşın bu gelişmeler doğrultusunda kendini yenilemesiyle birçok alanda yeni ufuklar açmıştır. Örneğin yükseklere tırmanıp orada araştırma yapılması; denizin derinliklerine inip yeni canlıları keşfetmek gibi. Ürünlerin yapılmasına daha sağlıklı alanında yeniliklerin devam etmesine neden olmuştur.Bu gereklilikten yola çıkılarak; dağ sporlarında kullanılan giysilerin kumaş ve tasarım özeliklerinin vücuda uyumlu olup olmadığının; daha konforlu ve sağlıklı giyinme ihtiyacının önemin belirlemesi araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla tasarım ve kumaşla ilgili bilgilere ulaşılmış ve kullanıcıların dağ giysisinin özellikleriyle ilgili görüşlerini belirlemeye yönelik soruların yer aldığı anket formu hazırlanmıştır. Anket formu Türkiye'de dağ kıyafetlerini satarak faaliyet gösteren işletmeler, kulüp ve Akut üyeleri ve birebir kullanan kişiler (N= 120) ile yürütülmüştür.Araştırma sonucunda dağ giysisi kullanan ve satan kişilerin görüşlerine göre değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda aşağıdaki bulgulara yer verilmiştir.Dağ giysisi kullanan kişilerin tasarım özellikleri ve kumaşın yapısı bilgilere hakim oldukları; sorun yaşadıkları ve yaşamadıkları yanları bildikleri tespit edilmiştir.Bulgular, dağ giysisi kullanan ve teknik özelliklerini bilen satış ekibinin verdiği bilgiler doğrultusunda, kumaşların fiziksel yapısının kullanışlı olduğunu ve istenilen performansı gösterdiği; fakat astar olarak kullanılan file kumaşın; membranlı kumaşlardaki performans kadar yüksek olmadığı belirlenmiştir.Giysilerin tasarım özelliklerinin kişiyi tatmin ettiği, giysinin moda olması yerine kullanışlı olmasının daha önemli olduğu ve ergonomik yapının bazı bölgelerde yeterli olduğu bazı bölgelerde ise sorun yaşattığı belirlenmiştir.Bu bulgular ışığında, dağ sporlarında kullanılan giysilerin, kumaş ve tasarım özelliklerinin değişmesi ile kişilerin daha rahat hareket edebilmesi adına ileride yapılacak bilimsel araştırmalara öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Dağ Sporları, Giysi, Kumaş Özelliği, Tasarım Özelliği, Ergonomi,
Kızılçam kabuğundan elde edilen pigmentin pamuk, yün, ipek ve sentetik kumaşlardaki boyama özelliklerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Kızılçam bitkisinden elde edinilen Pigmentin farklı elyaf türlerinden yapılmış kumaşlar üzerinde nasıl bir boyama etkisi göstereceğini araştırmak, bazı haslık derecelerini saptamak ve özellikle tekstil endüstrisinde kullanılabilirliğini incelemektir.Araştırma evrenini doğada bulunan ve boyarmadde özelliği olan bitkiler ve kumaş boyayan tekstil işletmeleri oluşturmaktadır. Örneklem olarak bitkisel boyarmadde özelliği olan Kızılçam ağacından elde edilen pigment ve işletme olarak Balaban Palamut, Kale Naturel ve Berteks Tekstil işletmeleri seçilmiştir. Balaban Palamut ve Kale Naturel işletmelerinde, Kızılçam kabuklarının pigment haline getirilme sürecinin incelenmesi için bu işletmelerde çalışan 26 kişiye görüşme formu uygulanmıştır. Kumaşların boyanması ve haslık ölçümleri de Berteks tekstil işletmesinde ise yapılmıştır.Kızılçam ağacının kabuğundan elde edilen pigmentin kumaş boyama işleminde kullanılması için boyama reçeteleri hazırlanmıştır. Bu boyama reçetelerine göre pamuk, yün, ipek ve polyester elyaftan oluşan bezayağı örgülü, desensiz kumaşlar boyanmıştır. Boyama işleminde şap, krem tartar, tanen, sodyum sülfat, kil suyu mordanları kullanılarak ve mordansız olmak üzere 24 deney yapılmıştır.Boyama sonrasında kumaşların yıkama, sürtünme ve ışık haslıkları ölçülmüş ve değerlendirilmiştir. Kızılçam pigmenti ve farklı mordanlar kullanılarak boyanan kumaşların renk ve renk tonlarının objektif olarak değerlendirilmesi için renk ölçüm cihazı ``colorimeter'' kullanılmış ve renk farklılığı (dE) değerleri tespit edilmiştir.Kızılçam pigmenti ile yapılan boyama işlemleri sonucunda ölçülen ışık, yıkama ve sürtünme haslıkları pamuk, yün ve ipek kumaşlarda istenilen düzeyde ve kullanılabilir durumdadır, polyester kumaşta ise kullanılabilir düzeyde değildir. Buna göre kızılçam pigmenti ile yapılan boyama işlemlerinin doğal liflerden elde edilen kumaşlarda uygulanabileceğini söylemek mümkündür.Anahtar Kelimeler: Kızılçam Pigmenti, Işık Haslığı, Yıkama Haslığı, Sürtünme Haslığı.