Mecmu`a-i Eş`ar
70 theses under this subject heading
Çorum Hasanpaşa Kütüphanesi 19 hk 25231 numarada kayıtlı mecmû'a-i eş'âr adlı eserin transkripsiyonu, incelenmesi ve MESTAP'a göre tasnifi (1b-34b)
Arapça cem' (toplama) kökünden gelen mecmûa kelimesi "düzenlenmiş, biriktirilmiş unsurların tamamı" anlamında kullanılmaktadır. Mecmûalar; yazıldıkları döneme ait edebî zevki yansıtma, divan ve cönklerde yer almayan bazı şiirleri içerme, bilinmeyen şâirleri ortaya çıkarma gibi özelliklere sahiptir. Bu çalışmada, Mecmû'a-i Eş'âr'ın (1b-34b) varakları arasındaki şiirlerinin transkripsiyonu ve incelemesi yapılmıştır. Eserin tamamı 106 varaktan oluşup müstensihi ve istinsah tarihi belli değildir. Mecmû'a-i Eş'âr'ın incelenen kısmında 82 şâire ait 193 adet şiir tespit edilmiştir. İki şiirin şâiri tespit edilememiştir. Şiirler genel olarak 15-20. yy. arasında yaşayan divan ve halk şâirlerine aittir. Ancak ağırlık olarak 19. yy.'da yaşayan şâirlerin şiirlerinden oluşmaktadır. Çalışmamıza esas olan bölümde (1b-34b) 119 gazel, 5 müseddes, 4 müstezad, 2 muhammes, 2 murabba, 1 terkîb-i bend, 3 kıt'a; 56 koşma ve 1 semai yer almaktadır. Ayrıca şiirlerin arasına yazılmış, bazıları anonim bazılarının şâiri belli 15 beyit bulunmaktadır. Mecmû'a-i Eş'âr'daki şiirlerin şekil ve içerik özellikleri incelendi. Daha sonra ise metnin transkripsiyonuna yer verildi. Yapılan inceleme neticesinde Mecmûa'da; Fuzûli gibi zirve şâirlerin şiirlerinin yanı sıra Nâzî, Haşmet, ǾAynî gibi daha az bilinen şâirlerin şiirlerine de yer verildiği görülmüştür. Ayrıca ismine kaynaklarda rastlayamadığımız şâirler de (Farık, Muhlis vb.) tespit edilmiştir. Bu çalışmalar neticesinde, gün yüzüne çıkarılan bu Mecmûa'nın dönemin şiir zevki ve şâirlerin sanat anlayışları hakkında fikir vereceği ve Türk edebiyatı tarihi bakımından aydınlatıcı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kavramlar: Mecmû'a-i Eş'âr, mecmûa, klasik Türk şiiri, Türk halk şiiri
Çorum Hasan Paşa Yazma Eserler Kütüphanesi 19 hk 2211 numarada kayıtlı şiir mecmûası (inceleme- metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
Mecmû'alar, Klasik Türk edebiyatının ana kaynaklarını destekleyici kaynaklar olmaları bakımından oldukça önemli eserlerdir. Antoloji niteliğindeki bu eserler mürettiblerinin edebî zevki penceresinden oluşturuldukları devre ışık tutmaları bakımından paha biçilmezdir. Tezimizin konusu olan Çorum Hasan Paşa Yazma Eserler Kütüphanesi 19 Hk 2211 numarada kayıtlı Mecmû'a bir şiir mecmû'asıdır. Eser iki ayrı Mecmû'a görünümünde ve toplam 173 varaktan oluşmaktadır. Yaptığımız numaralandırmaya göre toplam 707 şiir/şiir parçasından oluşmaktadır. Mecmû'a'da 15-17. yüzyıllar arasında yaşamış 118 farklı şaire ait şiirlerin olduğu tespit edilmiştir. Nitekim kime ait olduğu tespit edilemeyen 46 şiir/şiir parçası bulunmaktadır. Yaşadığı yüzyıl tespit edilemeyen şairlerin de bu yüzyıllar arasında yaşadığı düşünülmektedir. Çalışmada mecmû'alar hakkında genel bilgiler verilmiş, 19 Hk 2211 numaralı Mecmû'a tanıtılmış ve incelenmiştir. Mecmû'a'nın çeviri yazılı metni verilmiş ve MESTAP'ın önerdiği şekilde dökümü yapılmıştır. Anahtar Kavramlar: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmû'a, Mecmû'a-i Eş'âr, MESTAP Bilim Kodu: 31402
Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 3616 numarada kayıtlı Şiir Mecmû'ası (İnceleme-metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
Mecmûʻâlar; tarih, edebiyat, tıp, güzel sanatlar, din, sosyal yaşam ve insanlık gibi pek çok alanda insanlara kaynaklık eden eserlerdir. Böyle önemli eserlerin incelenip gün yüzüne çıkarılması da alan yazını için oldukça önemlidir. İncelediğimiz Mecmûʻa, Ankara Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 06 Mil Yz A 3616 yer numarasında Mecmûʻa-i Eş'âr adı ile kayıtlıdır. Eser, dinî unsurlar ihtiva etmektedir. İçerisinde 4 mesnevi, halk şiiri nazım şekillerinden koşma biçimiyle ilâhî türünde yazılmış 9 adet koşma, divan şiiri nazım şekliyle yazılmış olan 7 gazel ve biçimi tespit edilemeyen 1 adet ilâhî bulunmaktadır. Mensur kısımlarda ise akıl baliğ olanların bilmesi gereken farzlar, vacipler ve delilleri, Allah hakkında bilinmesi gereken farz ve vacipler, peygamberler, din ve iman vd. hakkında bilinmesi gereken vacipler ve Şeyh Hasan Basrî'den rivayet olunan 54 farz risâlesi bulunmaktadır. Eserin dil özelliklerinden 17. yy.da meydana getirildiği düşünülmektedir. Çalışmamızda mecmûʻalar hakkında bilgiler verilmiş, Türk edebiyatında mecmûʻaların öneminden bahsedilmiş ve konu edilen 06 Mil Yz A 3616 numaralı yazma tanıtılarak incelenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen veriler, çeviriyazılı metin şeklinde verilmiştir. Anahtar Kavramlar: Klasik Türk Edebiyatı, Mecmûʻa, Mecmûʻa-i Eşʻâr, İlâhî, Mesnevi.
Mecmûʿa-i eşʿâr (Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Y-410) (İnceleme, metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
Mecmûʿalar, edebiyat tarihi açısından kaynak eserler olması bakımından önem arz etmektedir. Bununla birlikte şairlerin dîvânlarında yer almayan şiirlerine mecmûʿalarda rastlanılmaktadır. Bu şiirleri gün yüzüne çıkarmak o dönemin edebi zevk ve beğenileri hakkında bilgi edinilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmada, Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Y-410 numarada kayıtlı Mecmûʿa-i Eşʿâr'da yer alan 1a-45b sayfaları arasındaki şiirlerin transkripsiyonu ve incelemesi yapılmıştır. Eser 45 varaktan oluşan ve taʿlik hatla kaleme alınmış el yazması bir eserdir. Eserin müstensihi ve istinsah tarihi belli değildir. Mecmûʿa-i Eşʿâr'daki şiirler genel olarak 15-18. yüzyıl arasında yaşayan şairlere aittir. Bu şairler arasında; ʿAbîdî, Ahdî, Azîzî, Bâkî, Behiştî, Beyânî, Cenâbî, Cevrî Çelebi, Cihânî, Emrî, Figânî, Firâkî, Gâzâli, Hâfız, Hamîdî, Halîlî, Hayretî, Hilâlî, Hüdâyî, Kamî, Kudsî-zâde Mehmed Şeyhî Efendi, Lâmiʿî, Latîfî, Levhî, Meylî, Misâlî, Muhibbî, Murâdî, Necâtî, Nefʿi, Nevʿî, Nizâmî, Rahmî, Revânî, Riyâzî, Sâdık, Sâʿi, Selîmî, Tabʿî, ʿUlvî, Vâlihî, Yahyâ, Zâtî, Zînetî ve ismi tespit edilemeyen bir şair olmak üzere 45 şair bulunmaktadır. Mecmûʿa'da; 81 gazel, 10 kaside, 6 müfred, 4 müseddes, 3 tarih, 3 kıtʿa, 2 rubâʿî, 1 muhammes, 1 koşma, 1 tercî-i bend, 1 terkîb-i bend yer almaktadır. Mecmûʿa'daki şiirlerin şekil ve içerik özellikleri incelenerek metnin transkripsiyonuna yer verilmiştir. Mecmûʿa'da yer alan şiirler, şairlerin dîvânlarıyla karşılaştırılarak farklılıklar dipnotlarda belirtilmiştir. Çalışmada, Y-410 numarada kayıtlı Mecmûʿa'nın çeviri yazılı metni verildikten sonra MESTAP'a göre tasnifine yer verilmiştir.
Oğuz Ergeç Koleksiyonu Mecmû'ası(inceleme-1A-80A transkripsiyonlu metin-tıpkıbasım)
Bu çalışmada 18. yy.'ın sonu ile 19. yy.'ın başlarında peyderpey derlendiği düşünülen ve 330 varaktan oluşan bir mecmû'anın 1a-80a varaklık kısmı incelenmiştir. Mecmû'anın mürettibini tespit için eser taranmışsa da herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Eserin geneli incelendiğinde eserin adına dair herhangi bir kayda ulaşılamamıştır. Eser şahıs elinde bulunduğundan kütüphane yahut katalog kaydı da bulunmamaktadır. Mecmû'a ağırlıklı olarak gazel, kaside, tevârîh, müseddes, tahmîs ve müfred gibi çeşitli nazım şekillerini içinde barındırmakla birlikte mensur metinler de ihtiva eden hacimli bir eserdir. İncelediğimiz kısım olan 1a-80a varakları arasında 12. yy. ile 19. yy. arasında yaşamış 208 şaire ait 563 şiir yer almaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde çalışmanın konusu, kapsamı ve önemi belirtildikten sonra "Türk Edebiyatında Mecmû'alar" adını taşıyan ikinci bölümde kelime ve kavram olarak mecmû'a, mecmû'aların tasnifi, şiir mecmû'alarının önemi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde mecmû'a hakkında genel bilgilerden sonra 1a-80a varakları arasında yer alan şair kadrosuna, nazîrelere ve bu varaklar arası kullanılan aruz kalıplarına yer verilmiş, incelediğimiz kısmın muhteva özellikleri değerlendirilmiş, son olarak da çalışılan kısmın içeriğini yansıtan bir tablo ilâve edilmiştir. Dördüncü bölümde 1a-80a varakları arası mecmû'a metni transkribe edilmiş, son bölüm olan beşinci bölümde ise çalışma neticesinde elde edilen sonuçlar sıralanmıştır. Anahtar kelimeler: Mecmû'a, mecmû'a-i eş'âr, dîvân şiiri, gazel.
Mecmu'a-yı Eş'ar (inceleme-metin-tıpkıbasım)
Mecmu'alar Türk edebiyatının en önemli kaynaklarındandır. Fakat bu konu ile ilgili yapılan çalışmaların azlığı mecmu'alara gereken titizlik ve önemin gösterilmediğini ortaya koymaktadır. Oysa mecmu'alar gereken ilgiyi görseler edebiyat araştırmacılarına sağlıktan edebiyata, bilimden kültüre kadar pek çok konuda ışık tutabilecek niteliktedirler. Ancak günümüzde mecmu'a metinlerinin Latin harflerine çevrilme çalışmaları hız kazanmıştır. Bu da edebiyat tarihimiz açısından sevindirici bir hususdur.Yapmış olduğumuz bu çalışma yukarıda belirttiğimiz gibi Edebiyat tarihimizde mecmu'alarla ilgili yapılan çalışmalara küçük de olsa bir katkı sağlamak düşüncesiyle ortaya koyulmuştur.Milli Kütüphane Yz. A 7301'da kayıtlı olan bu eser bir şiir mecmu'asıdır. İçerisinde yaklaşık olarak 90 tane şairin şiirlerine yer verilmiştir. Şiirin yanı sıra müfred ve kasideler de bulunmaktadır. Belli bir sıra ve düzen bulunmamakla birlikte şiirlerin sayısında da belli bir oran yoktur. Bir şaire ait bir şiir olabildiği gibi birden fazla şiiri olan şairlerde vardır. 181 varaktan oluşan mecmu'anın çoğu Osmanlıca yazılmış olmakla beraber Farsça kısımları da bulunmaktadır.Basım yılı 19. yy olmakla tam kesin tarihi bilinmeyen eserin birçok şiir mecmu'asında olduğu gibi kim tarafından yazıldığı belli değildir.Çalışmanın giriş kısmında içerisinde şiiri belli bir sayıyı geçmiş şairlerle elde edilebilinen bilgiler doğrultusunda kısa açıklamalar yapılmıştır. Şiirler vezinleriyle birlikte nazım türlerine bakılmaksızın olduğu gibi yazılmıştır. Son kısma da tıpkıbasım eklenmiştir. Böylelikle ilim dünyasının çalışmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Mecmu'a, şiir mecmu'ası, metin, Milli Kütüphane Yz. A 7301
Mecmu'ayı Eş'ar (inceleme-metin-tıpkıbasım) Milli Kütüphane yz. a 4022
Doğuşundan bu yana D?v?n Edebiyatı, Türk edebiyatına yön vermeye başlamış; gerek muhteva yönünden ve gerekse estetik yönden Türk edebiyatına sayısız zenginlik katmıştır. Dolayısıyla D?v?n Edebiyatını, Türk kültürünü kristalize bir halde bizlere sunan bir edebiyat dönemi olarak nitelendirmek gerekir. Böylesine zengin bir estetiğe ve muhtevaya sahip olan d?v?n şiirinde mecmu?aların, mecmu?a-yı eş??rların (şiir mecmu'aları) önemi büyüktür. Öyle ki D?v?n Edebiyatı açısından mecmu'aları, ?hazine-ender-hazine?; yani D?v?n Edebiyatı hazinesinin içinde saklı bir hazine olarak adlandırmak yerinde olacaktır.Bizim söz konusu çalışmamız olan eser, Milli Kütüphane Yz. A 4022'de kayıtlı olan bir şiir mecmu'asıdır. Mecmu'anın içerisinde 5 şairin şiirine yer verilmiştir. 124 varaktan oluşan eserde 1 kaside, 235 gazel bulunmaktadır. Eserdeki gazeller 5 beyit olarak yazılmıştır. Şiirler d?v?nlardaki şiirlerle birebir mukayese edildikten sonra beyit sayısı arasındaki farklar ve şiirler arasındaki diğer farklar dipnot olarak belirtilmiştir.Çalışma, şairlerin mecmu'adaki şiirlerinin transkribe edilip d?v?nlarıyla mukayese edilerek aralarındaki farkların belirtilmesi amacını taşır. Çalışmanın giriş kısmında, eserde şiirleri yer alan beş şairin hayatı ve edebi kişiliği ile mecmu'alar hakkında bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra eserin çeviri metni yer alırken metnin sonuna da tıpkıbasımı eklenmiştir. Sonuç itibariyle bu çalışma mecmu'alarla ilgili olarak edebiyat dünyasına katkı sağlamak düşüncesiyle hazırlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Mecmu'a, şiir, şiir mecmu'ası, Milli Kütüphane Yz. A 4022
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı yazma eserler bölümü OE_YZ_0119 numarada kayıtlı Mecmû'a-i Eş'ar
Arapça 'cem' kökünden gelen mecmua, dini ya da din dışı konularda manzum ya da mensur parçalardan seçilerek oluşturulmuş, çoğunlukla yazarları ve yazıldıkları tarihleri belli olmayan yazmakullanılmıştır. Mecmualar derleme yoluyla meydana getirilmiş, tamamen derleyenin zevkini yansıtan eserlerdir. Bu eserler düzgün ve tertipli şekilde olabildiği gibi düzensiz bir şekilde de olabilmektedir. Mecmualar şairlerin divanların yer almayan şiirleri ya da tezkirelerde ismi geçemeyen şairlerin isimlerini ortaya çıkartması yönüyle edebiyat tarihi için büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı yazmaeserler bölümü OE_Yz_0119 numarada kayıtlı Mecmû'a-i Eş'âr, mecmuaların sistematik tasnifi projesine (MESTAP) göre incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Mecmua
Milli Kütüphane 03 Gedik 18185 numarada kayıtlı Kâni'î Mecmuası'nın Şiir Mecmualarının Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Başta şiir olmak üzere birçok türü kapsayıcı bir eser olarak ortaya konan "mecmûʿa", aslen Arapça bir kelime olup "cem edilmiş, bir araya getirilmiş, toplanmış" gibi anlamlara gelir. Edebi bir terim olarak yine başta şiir olmak üzere birçok bilim ve sanat sahasının muhtelif verimlerini içeren kitaplar anlamında kullanılmaktadır. Bu anlamda şair ve ediplerin ele geçmemiş eserleri hakkında önemli ipuçları vermek veya bunları keşfetmek açısından mecmuaların önemli bir işlevi vardır. Mecmuaların muhtevalarını onları detaylı bir şekilde ele almadan öğrenmek neredeyse imkânsızdır. İşte bu çalışma mecmuaların bilimsel ve sistematik bir projeyle ele alınmasını hedefleyen bir anlayışın ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Çalışmamızın konusunu Milli Kütüphane'de 03 Gedik 18185 numarada kayıtlı olan Kâni'î Mecmuası oluşturmaktadır. Çalışmamız ana hatlarıyla iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde genelde mecmualar, özelde Kâni'î Mecmuası hakkında bilgiler paylaşılmaktadır. İkinci bölüm ise mezkûr mecmuanın MESTAP'a göre tasnifini ve mikrofilm görüntülerini içermektedir içermektedir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı BEL_YZ_K0644 numarada kayıtlı mecmuanın mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Arapça bir kelime olan mecmua, cemè kökünden türemiş olup "bir araya getirilen, derlenen, cem edilen" anlamlarını taşımaktadır. Edebî anlamı ise "farklı muhtevalardaki metin parçalarının bir araya getirildiği defterler"dir. Mecmualarda bulunan metin parçaları o mecmuanın türünü belirler. Mecmu'a-i eş'ârlar ise bu türlerden biridir. Bu çalışmada İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığında BEL_Yz_K0644 numarada kayıtlı olan mecmû'a-i eş'âr incelenmiştir. Bu incelemede ele aldığımız mecmû'a-i eş'âr Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP)'ne göre tasnif edilmiştir. "Giriş" kısmında mecmuaların türleri, şiir mecmualarının önemi ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi (MESTAP) hakkında bilgiler verilmektedir. "Birinci Bölüm"de mecmuanın fiziki yapısına ve muhteva özelliklerine değinilmiştir. Bu bölümde sırasıyla nüsha tavsifine, tertip hususiyetlerine, şairlere ve şiirlerine, şairlerin yaşadıkları yüzyıllara, nazım şekillerine, aruz kalıplarına ve derleyicinin kimliğine yer verilmiştir."İkinci Bölüm"de ise incelenen mecmuanın MESTAP'a göre tasnifi yapılmıştır.
İBB Atatürk Kitaplığı Bel_Yz_K0006, Bel_Yz_K0007 ve Bel_Yz_K0772 numaralarda kayıtlı Şiir Mecmualarının 'mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Arapça bir kelime olan, köken itibariyle "cem'" (جمع) kökünden gelen "mecmua" kelimesi, "toplanıp biriktirilmiş, tanzim ve tertip edilmiş şeyler heyeti" anlamına gelir. Edebî bir terim olarak ise mecmua, farklı kişilere ait nazımlardan yahut çeşitli konuların ele alındığı nesirlerden oluşturulan eserlerin genel ismidir. Edebiyatımızın farklı dönemlerine ait manzum, mensur metinlerin toplanmasıyla oluşan ve önemli kaynak eserlerden olan mecmualar, "Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi" (MESTAP) dâhilinde incelenilmektedir. Bu proje doğrultusunda yapılan çalışmalar ile projenin de başlıca hedefi olan, mecmuaların içeriği belirlenip herhangi bir çalışmada lazım olması durumunda incelenmesini kolaylaştırmak amaçlanmıştır. İncelenen mecmualarda yer alan şairler, bu şairlerin şiirleri, şiirlerin nazım şekilleri, türleri, vezinleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kütüphanesi'nde "Şiir Mecmuası" adıyla kayıtlı olan BEL_Yz_K0006, BEL_Yz_K0007 ve BEL_Yz_K0772 numaralı şiir mecmuaları Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnif edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şiir, Mecmua, MESTAP.
İBB Atatürk Kitaplığı BEL_Yz_K_0336 ve BEL_Yz_K_0700 numarada kayıtlı şiir mecmualarının mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Mecmua; "toplama, toplanma, bir araya getirme, getirilme" gibi anlamlara gelen ve edebiyat tarihi açısından oldukça önemli olan bir kaynaktır. Şiir mecmuaları ise farklı yahut aynı nazım şekliyle kaleme alınmış şiirlerin bir araya getirildiği eserlerdir. Mürettibinin kişisel zevk ve anlayışına göre şekil alan şiir mecmuaları yeni bilgilerin edinilmesi açısından son derece önemli kaynaklardır. Mecmualarda, bir şairin divanında yer almayan şiirlerine, daha evvel bir örneği görülmeyen farklı nazım şekillerine veya türlerine rastlamak mümkündür. Yine aynı şekilde bugüne kadar kaynaklarda adı geçmeyen, divanı tespit edilemeyen veya bulunamayan şairlerin şiirlerinin tespitinde, divan sahibi şairlerin de divanlarında yer almayan şiirlerinin ortaya konulması noktasında da önemli bir kaynaktır. Şiir mecmuaları tertip edildiği dönemin edebî zevklerinin, dönem içerisinde sıkça kullanılan tür ve şekillerin tespiti noktasında da hazine niteliğinde olan eserlerdir. Mecmualar edebiyatın yanı sıra tıp, dinler tarihi, sosyoloji, tarih gibi çeşitli bilim dallarına da hizmet edebilecek nitelikli eserlerdir. Mecmularda Arap harfli olarak yer alan metinlerin günümüz harflerine aktarılarak bilim dünyasının istifadesine sunulmasının edebiyat tarihimize büyük bir katkı olacağına şüphe yoktur. Bu bağlamda çalışmamız İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Atatürk Kitaplığı BEL_Yz_K_0336 ve BEL_Yz_K_0700 numaralarda kayıtlı şiir mecmualarının,"Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi"ne (MESTAP) göre tasnifinden oluşmaktadır. Anahtar Kelimeler: Divan Edebiyatı, MESTAP, Şiir Mecmuası
Milli Kütüphane 06 HK 3639 ve 06 MİL YZ A 54 numaralarda kayıtlı mecmuaların 'mecmuaların sistematik tasnifi projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Mecmua, günümüzde "dergi, şiir antolojisi" anlamında kullanılan çeşitli konularda yazılan şiir ya da metinlerin derlenip bir araya getirildiği defter ya da kitaplara denir. Mecmualar bir ya da daha fazla yazar tarafından yazılabilir. İçerdikleri zengin malzeme ile hem Klasik Türk Edebiyatı araştırmalarına hem de çeşitli bilim dallarına kaynaklık etmektedir. Mecmualar yazıldıkları dönemin sanatsal ve kültürel hayatı ile tıp, tarih, dinler tarihi, coğrafya gibi çeşitli alanlarla ilgili bilgiler içermektedir. Özellikle kütüphanelerde "Mecmûʿa-i Eşʿâr" ya da "Mecmûʿatü'l-Eşʿâr" adlarıyla kayıtlı olan şiir mecmuaları klâsik şiirimiz için önemli birer kaynaktır. Bu mecmualarda bilinmeyen şairlere, şairlerin bilinmeyen şiirlerine, farklı nazım şekillerine, aruz kalıplarına, farklı nazım türlerine, bir şairin hayatı ile ilgili önemli bilgilere rastlanabilir. Milli Kütüphane 06 Hk 3639 ve 06 Mil Yz A 54 numaralarda kayıtlı mecmuaların "Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi"ne (MESTAP) göre tasnifi çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamızdaki 06 Hk 3639 numaralı mecmua nazım şekilleri ve aruz kalıplarının çeşitliliği bakımından zengindir. 06 Mil Yz A 54 numaralı mecmuada gazel nazım şekli ağırlıklı olarak kullanılmıştır. Her iki mecmuada 15. ve 19. yüzyıllar arasında yaşamış olan şairlerin şiirleri yer almaktadır. Bâkî, Fuzûlî, Nâbî, Beliğ, Sâbît, Nedim gibi meşhur şairlerin şiirleri çoğunluktadır. Her iki mecmuada yer alan şiirlerin matla ve maktaları / ilk ve son bendleri transkiribe edilerek "Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi" (MESTAP) tablosuna aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Klasik Türk Şiiri, Mecmua, MESTAP, Şiir Mecmuası
Mecmuatül Eşar(inceleme metin)
Şiir mecmuaları edebiyat tarihimizin aydınlatılması, oluşturulduğu döneminedebi zevkinin açığa çıkarılması, farklı dönemlerde rağbet gören şairler ile bu şairlerinşiir söyleyişlerinin, vezin kafiye ve redif tercihlerinin tespiti açısından önemli bir yeresahiptir. Ayrıca şiir mecmuaları divanları olmayan şairlerin şiirlerini derleyip toplamasıve divan sahibi şairlerin de divanlarına alınmamış şiirlerini barındırmasıyla dikkatçekici birer kültür hazinesi konumundadır.Türk edebiyatında ilk şiir mecmuası örneği XV. yüzyılın ilk dönemindeoluşturulan Ömer Bin Mezîd'in Mecmû'atü'n-nezâ'ir'idir. Bu eser dönemininşairlerinin nazirelerini içermektedir. Beğenilen bir şiirin vezin ve kafiye olarakbenzerinin yazılmasına nazire denir. Genellikle dönemin önde gelen şairlerin şiirlerinenazire yazılır. Nazire mecmualarının yanında, farklı şairlere ait değişik tür ve biçimdekişiirlerin toplandığı seçme şiir mecmuaları da vardır. Çalışmamızın konusunu işte buantoloji tarzı şiir mecmualarından biri oluşturmaktadır.Musannifi ve tasnif tarihi bilinmeyen, 16. yüzyılda düzenlendiğinidüşündüğümüz Mecmu'atü'l-Eş'ar, 15. ve 16. yüzyılda yaşamış bazı divan şairleriningazellerini içermektedir. Transkripsiyon sistemine göre mecmuadaki şiirleri Latinharflerine çevirdik ve bunları değişik bakış açılarından incelemeye çalıştık.Anahtar Kelimeler: Şiir mecmuası, gazel, divan şiiri
Süleymaniye Kütüphanesi Ali Nihat Tarlan Bölümü 59 numarada kayıtlı Mecmû'a-i Eş'âr isimli şiir mecmuası (1a-70b)
Arap alfabesiyle yazılmış yazma eserler, bünyelerinde edebiyata ve edebiyat tarihine yönelik önemli bilgiler taşırlar. Bu tarz yazma eser çeşitlerinden biri de mecmualardır. Mecmualar henüz divanlara yansımamış şiir ya da üzerinde çalışılmamış eser barındırabilmeleri ve yazıldıkları dönemin edebi zevkini yansıtmaları açısından önemlidirler. Bu tezde Süleymaniye Yazma EserlerKütüphanesi Ali Nihat Tarlan Bölümü 59 Numarada bulunan Mecmû`a-i Eş`âr isimli, XVI. yüzyıla ait şiir mecmuasının 1a-70b arası varakları çeviriyazıyla verilmiş, şiirlerin sağlamasının ortaya konması için divanlarda geçen şiirlerle karşılaştırılıp metin tenkiti yapılmıştır. Mecmua, sahip olduğu özellikler ve bünyesindeki bilgilerle tanıtılmıştır. Ayrıca eserin bütünlüklü olarak anlaşılması için ?mecmua? kavramı hakkında bilgi verilmiş, mecmuada şiiri olan sanatçıların hayat bilgileri sunulmuştur.
Klasik Türk edebiyatı kaynaklarından şiir mecmûaları Mecmûa-ı Eş'âr: SK. Hacı Mahmud Efendi, 5214
Çalışma konusu Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi Koleksiyonu'nunda bulunan 5214 numaralı bir şiir mecmûasıdır. Karşılaştırmalı yöntemle incelediğimiz mecmûanın özelliği nazire mecmûası olmasıdır. Şiir ve nazire mecmûaları edebiyat tarihine kaynaklık ederek şairlerin estetik zevk anlayışlarını ve dönemde rağbet gören şairlerin arasındaki bağlarla şiir geleneğini anlamamıza katkı sağlar. Mecmûanın toplamı 53 varaktan oluşmaktadır. Şiirlerin bulunduğu kısım ise 43 varaktır. 1b-42a arasındaki varakların transkripsiyonlu metni verilmiş ve mecmûada yer alan şairlerin şiirlerinin neşredilmiş divanları ve diğer eserleriyle karşılaştırılması yapılıp dipnotta belirtilmiştir. Bu şekilde divanlarda bulunamayan şiirler ile tezkirelerde adı geçmeyen şairler tespit edilmiştir. Mecmûa değerlendirilirken şiirlerin muhtevaları ve çeşitli nazım şekilleriyle yazılmış olan nazirelerin ve şiirlerin matla' beyitleri tablo halinde verilip buradaki verilerden yararlanılarak dönem şairlerine daha kolay ulaşabilmek ve okuyucuya kolaylık sağlamak için bazı bilgiler grafiklerde de gösterilmiştir. Mecmûada mahlası olmayan şairlerle birlikte 85 şaire ait 204 gazel,2 müseddes, 2 murabba, 4 muhammes, 24 kıt'a, 15 rubâi, 30 müfret, 18 beyit, ve 4 tarih bulunmaktadır. Mecmûanın müellifi belli değildir. Şiirlerin tertibi ve müellifin imlâlarına bakılınca 19. yüzyılda tertip edildiği anlaşılmakla birlikte mecmûa temiz bir nüsha ve el yazmasından oluşmaktadır.
Ankara Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 06 mil yz a 10103 yer numaralı Mecmu'a-i Eş'ar (inceleme-karşılaştırmalı metin)
Bu çalışmanın temel amacı, Klâsik Türk edebiyatının en önemli kaynaklarından biri olan şiir mecmû'alarından, edebiyat tarihine katkısı olabileceğini düşündüğümüz birinin incelenmesidir. Şiir mecmû'alarını önemli kılan, şairlerin şiirlerinin genellikle divanları çerçevesinde kalmış olmasıdır. Divanlar üzerine çalışma yapıldığı kadar mecmû'alar üzerinde durulmamıştır. Fakat divanlara kimi zaman farklı şairlere ait şiirler girebilmiştir. İşte, şiir mecmû'alarının ve cönklerin gerekliliği bu noktada ortaya çıkıyor. Bu hataların düzeltilmesi imkânını sunuyor. Bunun yanı sıra mecmû'alarda divanlara çeşitli sebeplerle girmemiş -şairin divan tertip ettikten sonra yazdığı veya kasıtlı olarak yer vermediği- şiirlere rastlamak şansımız da vardır. Bu sebeple tespit edilenler divanlara girebilmektedir. Mecmû'anın tertip edildiği dönemin ve müstensihin şiir zevkini, dönemin en çok okunan şiirlerini ve divanı olmayan şairlerin şiirlerini tespit etmek de mümkündür. Biz ise bu denli önemli meselelere ışık tutan mecmû'alardan, Ankara Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonunda bulunan 06 Mil Yz A 10103 yer numarası ile kayıtlı şiir mecmû'ası üzerine inceleme yapmayı amaçladık. Elimizde bulunan şiir mecmû'ası genellikle; Sırrî Rahile Hanım, Ahmed Râsih, Hayret, Ali Rızâ Paşa, Sünbül-zâde Vehbî, Şâdî Bey, Fazl, Sûzî, Nevres-i Kadîm, Osman Nevres, Şem'î, Antepli Aynî, Yavuz Sultan Selim (Selîmî), Enderunlu Vâsıf, Bağdatlı Rûhî, Emrî, Niyâzî-i Mısrî, Dâniş, Fuzûlî, Leylâ Hanım, Nazîf, Nef'î, Râşid, Mısrî, Seyfî, Surûrî, Haşmet, Mehmed Âkif Paşa, Şeyhülislâm Yahyâ, Na'ilî, Şeyh Gâlib, Fıtnat Hanım, Hasan Sezâyî, Keçecizâde İzzet Mollâ, Ahmed Dede (Köse/Nevî), Nazmî, Nedîm, Hoca Neş'et, Zeynep Hanım, Lem'i Atlı, Fatîn, Nâzım, Müştâk, Kâzım, Abdülhamid Ziyâeddin Paşa, v.b. divanı üzerine çalışma yapılmış şairlere aittir. Tanınmış şairlerin yoğunlukta olmasından dolayı var olanı ortaya koymak, şiir mecmû'asını tanıtmak amacında olduk. Şiir mecmû'amızın bir özelliği müstensihin gazel, kıt'a, divân ve şarkı başlığı altında verdiği şiirlerin bir kısmının bestelenmiş olmasıdır. Bu nedenle bestelenmiş olan şiirlerin, "Mecmû'ada Bulunan Güfteler" bölümünde sırasıyla; 'Repertuar numarası, makâm, güfte, beste, usûl, form ve solist' bilgilerine yer verdik. Mecmû'a-i Eş'ârda, 45 şaire ait gazel, murabba', şarkı, tesmîn, kıt'a, tahmîs, müseddes-i mütekerrir, müstezâd, murabba'-ı mütekerrir ve beyt olmak üzere toplam 131 şiir bulunmaktadır. Nazım türü olarak ise medhiyye, mersiye, münâcât, nasîhât-nâme, nazîre ve tevhîd örnekleri yer almaktadır. Biz bu şiirleri Mecmû'aların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) uygun olarak, yaprak numarası, mahlas (isim), matla' beyti/bendi, makta' beyti/bendi, nazım şekli/birimi, nazım türü, vezin ve açıklamalar şeklinde tablolaştırdık. Anahtar Sözcükler: Mecmû'a-i Eş'âr, Klâsik Türk şiiri, Şarkı, Şiir, MESTAP
Milli kütüphane 06 MİL YZ A 1808/1-6 numaralı şiir mecmuası (İnceleme – metin ve MESTAP'a göre tasnif)
Mecmû'alar, Klasik Türk Edebiyatı tarihinin ve müktesebatının gün yüzüne çıkarılması noktasında güzide kaynaklardır. Tarihî niteliğe sahip olan mecmû'alar manzum ve /veya mensur birer antoloji özelliği taşımaktadır. Bu kişisel antolojiler, yazıldığı dönemin edebî zevkini yansıtır, aynı zamanda döneminin sevilen şair ve şiirlerini tanıtan klasik kaynaklardandır. Birer klasik kaynak olarak mecmû'alar, bilinen kaynaklarda yer verilmemiş olan şairleri ve şiirleri tanımamızda, Klasik Edebiyatımızın tür ve şekil özelliklerine dair yeni keşifler yapmamızda çok değerli birer kaynaktır. Mecmû'alar sadece bu edebî değeri açısından değil, aynı zamanda yazıldığı dönemin toplumunu daha iyi tanımamızda da çok değerli birer tarihî/sosyolojik kaynak özelliği taşımaktadır. Bu yüzden mecmû'aların topyekûn incelenip gün yüzüne çıkarılması hem klasik edebiyatımız hem de tarihimizin daha iyi anlaşılmasında muhteşem bir katkı sağlayacaktır. Yukarıda belirttiğimiz bağlamda bu çalışmada tez konumuz olan Millî Kütüphane 06 Mil Yz A 1808/1-6 numarada kayıtlı olan şiir mecmû'ası ana hatlarıyla tanıtıldı. Bu yapılırken öncelikle Klasik Türk edebiyatında mecmû'a kavramı, mecmû'aların tasnif hususiyetleri ile bu sahada yapılmış olan tasnif denemeleri, mecmû'aların klasik edebiyatımız açısından önemine değinildi. Akabinde genel olarak Halvetî şairlerin şiirlerinden oluşan ve dinî-tasavvufi bir hüviyete sahip olan mecmû'adaki şairlerle ilgili mücmel bilgiler verilip mecmû'ada yer alan şairlere ait şiir sayıları, şiirlerin nazım şekilleri, şiirlerde kullanılan vezin, kafiye ve redif türleri hakkında istatistiki bilgiler aktarıldı. Bu çalışmadaki değerlendirmeler mecmû'ada yer alan 47 şair ve 247 şiir/şiir parçası üzerinden yapılmıştır. Mecmû'adaki bazı şairlere kaynaklarda rastlanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Mecmû'a, Klasik Türk Edebiyatı, şiir, şair.
Süleymaniye Kütüphanesi 34 Sü Tarlan 80/5 numaralı şiir mecmuası (129b-203a)
Bu çalışmamıza konu olan eser, Süleymaniye Kütüphanesi Ali Nihat Tarlan Koleksiyonu 80/5 numarada bulunan Mecmû'a-i Eş'âr ve Fevâ'id isimli bir şiir mecmuasıdır. Çalışmamızda bu mecmuanın genel tanıtımı yapıldıktan sonra mecmuanın 129b-202b arasındaki varakların transkripsiyonlu metni verilmiştir. Mecmuadaki şiirler, şairlerinin yayımlanmış divanları varsa buradaki şiirlerle karşılaştırılarak okunmuş ve aradaki farklar dipnotta gösterilmiştir. Mecmuanın derleyeni ve ne zaman tertip edildiği bilinmemektedir. Şiirlerin yazıldığı yüzyıllar incelendiğinde mecmuanın 18. yüzyılda yazılmış olduğu düşünülmektedir. Metni tertip eden hakkında da bilgi sahibi değiliz. Mecmuada şairi bilinmeyen şiirler de dâhil olmak üzere toplam 180 civarında şairin değişik nazım biçimlerinde 1004 şiiri bulunmaktadır. Bu şiirlerin yarısından fazlası gazeldir. En fazla şiiri bulunan şair Nâbî'dir. Şiirlerden başka düz yazı örnekleri de vardır. Bu mecmua, tertip açısından düzenlidir.
Milli Kütüphanede 06 Mil Yz A 54 numarada kayıtlı bir şiir mecmuası: Mecmû'a-i Eş'âr ve Fevâ'îd (İnceleme-metin)
Edebiyat tarihimizin aydınlatılması noktasında önemli bir yer tutan, manzum veya mensur birer antoloji niteliğinde olan mecmualar, dönemlerinde rağbet gören edebî ürünlerin günümüze kadar gelmesini sağlayan klâsik kaynaklardan biridir. Mecmualar yazıldığı dönemin okuyucu zevkinin tespiti, üslûp çalışmalarına katkısı, temel kaynaklarda tespit edilemeyen şairleri veya şiirleri içermesi, bunun yanında divan sahibi şairlerin divanlarında yer almayan kimi şiirlere yer vermesi gibi birçok hususta araştırmacılara katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada Milli Kütüphanede 06 Mil Yz A 54 numarada kayıtlı olan, mürettibi ve tertip tarihi belli olmayan Mecmû'a-i Eş'âr ve Fevâ'îd adlı şiir mecmuasını inceledik. Çalışmamızda mecmuanın ne olduğu, şiir mecmualarının tasnifi ve klasik Türk edebiyatımız açısından önemine değindik. Çalışmamıza konu olan mecmua tanıtıldıktan sonra mecmuanın bütünü hakkında bir değerlendirme yapıldı ve mecmuanın transkripsiyonlu metni verildi. Mecmuadaki şiirler, şairlerinin yayınlanmış divanı var ise buradaki şiirlerle karşılaştırılarak okundu ve aradaki nüsha farkları dipnotta gösterildi. Mecmuadaki şairler ve şiirlerini gösteren tablolar hazırlandı ve bu tablolardaki verilerden hareketle oluşturulan grafiklerle çeşitli değerlendirmeler yapıldı. Anahtar Kelimeler: Mecmua, şiir, divan, Mecmû'a-i Eş'âr ve Fevâ'îd.
Mecmû'a-i Eş'âr (06 mil yz a 4228/2): İnceleme, metin ve mestap'a göre tasnif
Şiir mecmûaları Klâsk Türk edebiyatı araştırmacılarının araştırmalarına kaynaklık eden önemli materyallerdir. Bu mecmûalar derlendikleri yüzyılın edebî zevkini, beğenilen şairleri ve şiirlerini ortaya koyarlar. Ayrıca mecmûalar divanı bulunmayan veya başka kaynaklarda adı geçmeyen şairlerin şiirlerini ihtiva ettiklerinden edebiyat tarihimiz açısından önemlidirler. Bu çalışma Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 06 Mil Yz A 4228/2 arşiv numarasında "Mecmû'a-i Eş'âr" adıyla kayıtlı seçme şiir mecmûasını konu edinmiştir. Mecmûanın derleyeni bilinmemektedir. XVI. yüzyılın son çeyreğinde derlenen bu eser, 95 şaire ait 358 şiiri ihtiva etmektedir.
XVII. Yüzyıl şâiri Azâkî'nin derlediği şiir mecmûası (İnceleme-metin-tıpkıbasım)
Mecmûalar, seçme şiirlerin ya da muhtelif konularda yazılmış olan metinlerin bir araya getirildiği eserlerdir. İçerisinde farklı türde ve biçimde eserler bulunan mecmûalar bulunduğu gibi, tek bir tür ve şekle münhasır kasîde mecmûaları, naat mecmûaları ve gazel mecmûaları gibi mecmûalar da yer almaktadır. Klâsik Türk edebiyatının önemli kaynaklarından olan mecmûalar, derleyicisinin ve yazıldığı toplumun şiir zevkini göstermesi açısından önemli kaynaklardır. Çalışmamızın konusunu teşkil eden mecmûa, "Tahran İslam Kütüphanesi 15881" numaraya kayıtlı bulunan şiir mecmûasıdır. Yüz bir varaktan oluşan mecmûada mahlası bilinen elli bir şâire ait toplam yüz seksen şiir mevcutur. Mecmûa, tezkirelerde ismine rastlanılmayan Cibâlî ve hakkında çok az bilgi bulunan Azâkî gibi şâirlerin yer alması ve Bâkî, Rûhî, Sun'î, Şeyhülislâm Yahyâ gibi Türk edebiyatının önde gelen şâirlerinin dîvânlarında yer almayan şiirlerinin bulunması saha açısından ayrı bir ehemmiyet arz etmektedir. İncelenen mecmûada yer alan şiirler, latin harflerine aktarılıp, tedkîk edilerek farklı açılardan tanıtılmaya çalışılmıştır. Ayrıca mecmûada bulunan şâirlerin biyografileri hakkında kısa bilgiler verilmiş, adı geçen şâirler ile ilgili tespit edebildiğimiz akademik çalışmalar ise dipnotlarda belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler Mecmûa, Tahran İslam Kütüphanesi, Klâsik Türk Edebiyatı, Azâkî.
Mecmûa-i Eş'ar Millî Kütüphane 06 MİL YZ A 9854(İnceleme-metin-sözlük)
Klasik Türk edebiyatı; Türk edebiyatının yaklaşık bin sene süren verimli bir devri ve merhalesidir. Bu süre ve süreçte şiir ve nesirde; din, politika ve coğrafyadan savaş, aşk ve şehir hikâyelerine kadar pek çok sahada ve mevzuda çok sayıda eser verdi. Büyük şair ve yazarlar yetiştirdi, şaheserler vücuda getirdi. Bu edebiyatta, bir nevi şiir derlemesi veya gül destesi denilebilecek şiir mecmuları dikkat çekicidir. Bazı şahıslar divan edebiyatının engin şiir hazinesinden beğendikleri şiirleri seçip bir araya getirmiş ve bunları bir kitap veya defter hâline getirmişlerdir. Bu çalışmada Millî Kütüphane'de kayıtlı 06 Mil Yz A 9854 künyeli şiir mecmuası ele alınmıştır. Çalışmanın ilk aşaması olarak mecmua kelimesinin tanımı üzerinde duruldu ve mecmuların çeşitli yönlerden tasnifi yapıldı. Daha sonra, incelenen mecmua birçok açıdan ele alındı. Öncelikle mecmuanın Osmanlı alfabesinden Latin alfabesine titiz ve bilimsel bir tercümesi/transkripsiyonu yapıldı. Şiirlerin nazım biçimleri, şairleri ve vezinleri mümkün olduğu kadar tespit edildi. Mecmuanın fiziki özellikleri ve imlası incelendi. Şairler, şiirler, ele alınan konular, nazım türleri ve nazım biçimleri yönlerinden şekil ve muhteva özellikleri saptandı. Mecmuada en az bir mısra düzeyinde yer alan bütün şairlerin kısa biyografileri verildi. İmkânlar ölçüsünde bu şairlerin mecmuadaki şiirleri ile ulaşılabilen şiirleri karşılaştırıldı. Bunların arasındaki bariz farklılıklar belirtildi. Mecmuayla sınırlı olan bir sözlük hazırlandı. Son olarak mecmuanın Türk edebiyatı açısından önemine değinildi.
Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi'ndeki 19 hk 2207 numaralı şiir mecmuası (İnceleme-Metin)
Klâsik Türk edebiyatının bilinmeyen şair ve şiirleri, şiir mecmuaları vasıtasıyla gün yü¬züne çıkma fırsatı bulur. Şiir mecmuaları, genellikle mecmua geleneğinin devam ettiği dönemlerde yazıldıklarından dönemlerinin şiir zevkini kendinden sonraki nesillere aktarır-lar. Tezimizin konusunu teşkil eden Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi?nde 19 Hk 2207 numarayla kayıtlı bulunan mecmua, bir şiir mecmuasıdır. 86 varaktan oluşan mecmuada mükerrer şiirlerle birlikte toplam 307 şiir mevcuttur. Bu şiirlerden 65?inin şairi tespit edilememiştir. Geriye kalan 242 şiir, 5?i mükerrer olmak üzere, toplam 77 farklı şair-den derlenmiştir. Bu şairler, 14-18. yüzyıllar arasında yaşamıştır. Mecmuada en fazla gazel nazım şekli ile yazılmış şiirlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra terkib-i bend, terci?-i bend, musammat, müfret, kıt?a, tarih vb. edebî formlarla yazılmış şiirler de mecmuada mevcut¬tur. Mecmuada şiir sayısı en fazla olan şair ise 33 şiirle Hayâlî?dir. Çalışmada, şiir mecmuaları hakkında genel bir bilgi verilmiş ve mecmuadaki şiirler transkripsiyonlu olarak yeni harflere çevrilerek istifadeye sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Mecmua-i eş?âr, Şiir mecmuaları, Klâsik Türk edebiyatı