
83
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Nakış sanayinde çalışan elemanların mesleki yeterliliklerinin belirlenmesi ve yeterliliklere dayalı program modeli
Bu araştırmanın amacı, çalışma yaşamının gereksinim duyduğu elemanların niteliklerinin tanımlanmasında iş yaşamınca belirlenen ve benimsenen mesleki yeterlilikler doğrultusunda program modeli oluşturmaktır.Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde bulunan İNSAD ve İstanbul Sanayi Odasına bağlı seksen adet küçük, orta ve büyük ölçekli nakış işletmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi; evrenden seçilen ve evreni temsil ettiğine inanılan, nakış işletmelerinden ulaşılan otuz sekiz işletmede çalışan ve alanında uzman yüz kırk iki kişisinden oluşmaktadır. Örneklemi evrenden görüşmeyi kabul edenler oluşturmuştur.Nakış eğitimi programının oluşturulmasında, nakış alanı için görev grupları belirlemek amacıyla uzman kişilere iş analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda ?tasarımcı, desenci, işaretçi, numuneci, makineci, kalite kontrolcü ve kalite kontrol bölümü içinde onarıcı ve temizleyici? den oluşan altı görev grubu belirlenmiştir. Belirlenen bu görev gruplarının yeterlilik durumlarının önem derecelerinin belirlenmesi ve iş tanımları için işletmedeki konu ile ilgili uzman kişilere (tasarımcı, desenci, işaretçi, numuneci, makineci, kalite kontrolcü ve kalite kontrol bölümü içinde onarıcı ve temizleyici) görev gruplarını içeren anket uygulanmıştır. Toplanan veriler, önce veri kodlama formlarına işlenmiştir. Daha sonra bilgisayara aktarılan veriler üzerinde gerekli istatistiksel çözümlemeler için Excel ve SPSS 13.0 paket programından yararlanılmıştır. Frekans, yüzde ve aritmetik ortalamaları hesaplanarak tablolaştırılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgu ve yorumlara göre, altı görev grubuyla ilgili mesleki yeterliliklerin büyük çoğunluğunun çok gerekli ve gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. Çıkan bu sonuçlar doğrultusunda nakış alanı için eğitim programının genel yapısı oluşturulmuştur. Program oluşturulurken her bir görev dalı için uzmanlık eğitimi esas alınmış, bununla birlikte farklı bir görev yan dal olarak seçilmiştir. Ayrıca nakış eğitimi programı, ilköğretim mezunlarına meslek edindirmek amacıyla bir sertifika programı olarak önerilmektedir.Hazırlanan program modelinin uygulanması sonucunda, nakış eğitimi alanından mezun öğrencilerin istihdam edilmelerinin daha kolay olması ile birlikte iş yaşamlarında daha başarılı ve verimli olacakları düşünülmektedir.
Ankara ili merkezinde üretilen deri çantaların incelenmesi
Bu araştırmanın genel amacı, Ankara ili merkezinde üretilen deri çantaları çeşitli özellikler açısından(üretiminde kullanılan teknikler, araç-gereçler, süsleme şekilleri, renkleri, desenleri, kompozisyonları, kullanım amaçları ve çeşitleri)incelenmesidir.Bu amaç doğrultusunda belirtilen Ankara ilindeki deri çanta üreticileri araştırma kapsamına alınmıştır. Bu atölyelerdeki üretilen ürünler incelenmiş ve buralarda çalışan usta ve işçilerle görüşme yapılmıştır. Görüşmede kullanılan anket ve ürün gözlem formu araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, deri çanta ile uğraşan bireylerin çoğunluğunun ilköğretim mezunu ve erkektir. Deri çanta üreticilerinin çoğunlu bu mesleği baba mesleği olduğu için yapmakta ve bulundukları iş yerlerinde işletme sahibi ve usta olarak çalışmaktadır.Deri çanta işletmelerinde çalışan eleman sayısı çoğunlukla 1-3 kişidir ve bu işte çoğu 1?5 yıldır çalışmaktadır. Deri çanta yapımında çoğunlukla metallerle süsleme, makine dikişiyle birleştirme kullanılmıştır. Süslemede kullanılan desenler çoğunlukla kendi tasarımlarından elde edilmiş, klasik çanta yapılmış, renk olarak siyah kullanılmış ve kullanılan renk modaya göre seçilmiştir. Deri çanta üretiminde model çoğunlukla modaya göre belirlenmiş, tasarımlarda sembolik motif ve kompozisyonlar kullanılmış, deri çantaların tasarımları kendi atölyelerinde yapılmıştır. Ayrıca üreticiler çoğunlukla deri çantaların kaliteli olmasına dikkat etmiştir.Deri çanta üreticilerin aylık geliri çoğunlukla 1.000YTL?10.000YTL'dir. Deri çanta yapımında çoğunlukla solüsyon, sentetik iplik, suni deri kullanılmıştır. Deri çanta tüketicileri çantaları çoğunlukla görünümüne göre seçmiştir.Deri çanta yapımında üreticiler çoğunlukla yurt dışından ülkemize ucuz ve kalitesiz ithalatın fazlalığı gibi güçlüklerle karşılaşmıştır ve karşılaşılan güçlüklerin giderilmesi için İthal malların ülkemize girişinin kısıtlanması önerisi getirilmiştir.
Alanya baş süslemeleri ve giyim özelliklerinin araştırılarak turistik bebek üzerinde simgeleştirilmesi
Araştırmada, Alanya baş süslemeleri ve giyim kuşamının malzeme, teknik, desen, renk, boyut ve kullanım özelikleri araştırılarak elde edilen bulguların Alanya'ya özgü bir folklorik bebek üzerinde simgeleştirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini Alanya, Alanya Müze'si, Avşar Folklor Evi, Antalya Halk Eğitim Merkezi ve Başpınar Köyü ve Alanya'da folklorik bebek satıcısı 30 kişi oluşturmaktadır. Alanya, Alanya Müze'si, Avşar Folklor Evi, Antalya Halk Eğitim Merkezi ve Başpınar Köyü'nde bulunan Alanya baş süslemeleri ve giyim özelliklerini yansıtan örnekler örneklem olarak seçilmiştir.Verilerin toplanmasında Alanya'daki folklorik bebek satıcısı 30 kişiye uygulanan 4 seçenekli görüşme formu ve ulaşılan örneklere ilişkin 101 adet bilgi formu kullanılmıştır. Görüşme formuna verilen cevaplar tablolara aktarılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır; Folklorik bebek satan bireylerin çoğunluğunu orta yaşa yakın yetişkin kadın bireyler oluşturmaktadır. Eğitim durumları genellikle lise düzeyindedir. Alanya'da satılmakta olan folklorik bebeklerin Alanya giysi çeşitliliğini, Alanya baş süslemelerini ve Alanya takılarını yansıtmadıkları saptanmış, Alanya'daki folklorik bebek satıcılarının Alanya'yı yansıtan bir folklorik bebeği satmakta çok istekli oldukları gözlenmiştir.Alanya, giysi çeşitliliği, baş süslemeleri ve giyim özellikleri bakımından zengin bir kültüre sahiptir.Araştırma bulgularına dayalı olarak bu araştırmanın başlangıç ve örnek olacağı düşünülerek Alanya Halk Eğitim Merkezi'nin yöresel baş süslemeleri ve giyim özellikleri ile ilgili kapsamlı bir araştırma yürütmesi, Alanya Halk Eğitim Merkezi'nde Folklorik bebek yapımı ile ilgili kursların açılıp yayınlaştırılması, yurt içi ve yurt dışı tanıtım ve pazarlama olanaklarının artırılarak turizme kazandırılmasıyla kalkınmaya ekonomik katkıda bulunulması ve konuyla ilgili daha geniş araştırmaların yapılmasına yönelik önerilere yer verilmektedir.
Kuvvetlendirilmiş ve çok katlı dokuma yüzey tasarımı eğitiminde web destekli bir uygulama
Bu araştırmanın amacı, uygulama ağırlıklı ?Dokuma Teknolojisi II? dersinin türetimci çoklu ortam öğrenme kuramına dayandırılarak, etkileşimli web destekli eğitim metodu ile öğretiminin planlanması, bu kapsamda kullanılan görsel ve işitsel unsurların öğrenci başarısına etkisinin araştırılmasıdır.Bu araştırmada son test kontrol gruplu deney deseni kullanılmıştır. Bu modelleme ile klasik yöntem ve uzaktan destekleyici eğitim yöntemi arasında öğrenme niteliği açısından bir fark olup olmadığı araştırılmıştır. Uzaktan destekleyici eğitim ve geleneksel eğitim alan öğrencilerin akademik başarılarında farklılıklar ve bu farklılıkların önem derecesini tespit etmek için nicel veri toplama ve analiz tekniklerinden yararlanılmıştır.Araştırma, deney grubu ve kontrol grubu olmak üzere iki öğrenci grubuyla gerçekleştirilmiştir. Uygulama, 2008-2009 eğitim öğretim yılı güz döneminde 3. sınıfa devam eden, Dokuma Teknolojisi I dersini alarak başarılı olmuş öğrencilerle yürütülmüştür. İnternet kullanım imkânına sahip 20 deney grubu öğrencisine web destekli eğitim yöntemi, 20 kontrol grubu öğrencisine ise geleneksel yöntem uygulanmıştır. Dersin uygulamalı bölümü ve sınavlar yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Uygulama 14 hafta (1 dönem) boyunca devam etmiştir.Ders içeriği ve ders konuları temel alınarak derse ilişkin bilişsel ve psikomotor alan ile ilgili hedef ve hedef davranışları belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarını belirlemek amacıyla hazırbulunuşluk testi hazırlanmış ve uygulanmıştır. Dokuma Teknolojisi II dersi konularına ilişkin görsel ve işitsel materyal hazırlanmış ve web destekli öğretim modeli oluşturulmuştur.Araştırma sürecinde, deney grubu öğrencilerine web destekli öğretim modelini içerik, kullanım ve görsel açıdan değerlendirmek amaçlı ?web sayfası değerlendirme formu?, deney ve kontrol grubu öğrencilerine ara sınav ve dönem sonu sınavı, sunum dosyasının değerlendirmesi için ?Dokuma Teknolojisi II dersi sunum dosyası değerlendirme ölçeği? ve uygulamaları haftalara göre takip edebilmek için hazırlanan ?gözlem formu? uygulanmıştır. Bulgular istatistiksel olarak incelenmiş, gruplar arasındaki farkın anlamlılığına t testi ile bakılmıştır.Araştırma bulgularına göre, deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin bilişsel ve psikomotor alan hedef ve hedef davranışlarına ulaşma düzeyi ve genel başarı puanları değerlendirildiğinde deney grubu öğrencilerinin başarısının az farkla önde olduğu görülmüştür. Ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Bu sonuca göre web destekli eğitimin geleneksel eğitim yöntemine bir alternatif olabileceği ortaya konmuştur.Bu araştırma ile web ve internet teknolojilerinin, uygulama ağırlıklı derslerde de uygulanabilirliği ortaya konmuş ve öğretime olan katkısı gösterilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında web destekli eğitim uygulamalarına yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Eskişehir ilinde lületaşı işletmeciliği ve üretilen ürünler üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Eskişehir ili lületaşı işlemeciliğinin yeri ve önemi, günümüzdeki durumu ve yapılan ürünlerin araştırması amaçlanmıştır. Lületaşının elde edilmesi, lületaşı işlemeciliğinde kullanılan araç ve gereçler, teknik, yapım aşamaları, ürün çeşitleri, ürünlerin yapımında kullanılan bezeme ve renk özellikleri incelenmiştir. Araştırmada Eskişehir ilinde lületaşı işemeciliği ile uğraşan bireyler ile Eskişehir lületaşı müzesinde ve lületaşı işleme atölyelerindeki lületaşı ürünleri araştırma kapsamına alınmıştır.Araştırma ile ilgili bilgiler tarama yöntemi ile yazılı kaynaklardan ve bu işle uğraşan kişilerden toplanmıştır. Kaynaklardan elde edilen bilgiler amaçlar doğrultusunda belirlenen başlıklar altında özetlenmiştir.Araştırmanın çalışma evrenini Eskişehir ilinde lületaşı üreticileri ve lületaşı ürünleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini (bunlardan 9?u lületaşı müzesinden) olmak üzere 100 lületa?ı ürünü ve 50 lületaşı iişlemeciliği ile uğraşan bireyler oluşturmaktadır.Araştırmanın amaçları doğrultusunda hazırlanan sorular anket haline getirilerek 50 lületaşı işlemeciliği ile uğraşan bireylere karşılıklı görüşme tekniği ile doldurulmuş, cevaplar tablolaştırılarak, analizleri yapılmıştır. Ayrıca 100 lületaşı ürününün ayrı ayrı fotoğrafları çekilmiş, hazırlanan bilgi formlarına göre doldurulmuş ve elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Ürünler çeşit, teknik, renk, kompozisyon ve kullanım yeri açısından incelenmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara gören en kaliteli lületaşı Eskişehir?den çıkartılmaktadır.Yöre için önemli bir gelir kaynağıdır. Günümüzde lületaşından tütün kullanma aracı, giyim aksesuarları, ev eşyası ve aksesuarları ürün çeşitleri oluşturmuştur.
Konya ili İnce Minare Medresesi Müzesinde bulunan motiflerin çağdaş takı tekniklerinde uygulanması
Bu araştırmada; Geleneksel Türk El Sanatları öğelerinden olan medreselerde kullanılan; taş ve ahşap işlemelerinin, geometrik, bitkisel ve hayvansal unsurlar içeren motiflerinin, çağdaş takı tekniklerinde (ajur, mine, kabartma) kullanılmasını sağlayarak, geleneksel öğelerin yeniden kullanılmasına ve korunmasına katkı sağlamak ve mevcut teknikleri tanıtmak amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini Konya ili İnce Minare Medresesi oluşturmaktadır. Örneklemler ise medrese içerisinde bulunan eserlerde kullanılan motiflerden seçilmiştir.Çalışma kapsamında İnce Minare Medresesi Müzesi'nde bulunan eserlerin birkaçı ele alınarak eskiz çalışmaları yapılmış, bu çalışmalar içerisinden yine bir kaçı tasarıma dönüştürülmüştür. Ajur, mine, kabartma teknikleri kullanılarak tasarımlar geliştirilip hayata geçirilmiştir.Çalışma sonucunda geleneksel Türk el sanatlarında kullanılan motiflerin takı ile yorumlanarak günlük hayatta kullanımının sağlanması ve bu yolla gelecek nesillere aktarılması sağlanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk El Sanatları, Konya İli İnce Minare Medresesi, Çağdaş Takı Teknikleri
Van ilindeki savatlı gümüş takılar
Sanat insanlık tarihiyle başlar. Kendini, yaşadığı ortamı ve kullandığı eşyayı süslemek insanoğlunun tutkusudur. Sanat dalları arasında maden sanatının önemli bir yeri vardır. Yakın Doğu topraklarının madence çok zengin olması bu sanatın gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Maden süsleme teknikleri çok çeşitlidir ve bu çeşitlerden biride savat tekniğidir. Hazar yöresindeki Türklerle Anadolu'ya gelen savat Van başta olmak üzere birçok ilimizde yapılmıştır.Geleneksel gümüş takıları süsleme tekniklerinden biri olan savat; ürün üzerine çelik kalemlerle açılan kanalların içine hazırlanmış olan savat çamurunun ekme ya da sürme biçiminde yerleştirilip, ocak ateşine tutularak eriyen savat boşlukları doldurunca soğumaya bırakılarak soğuyan savata birkaç tesviye yapılıp gümüşün cilalanmasıyla elde edilir.Bu araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın birinci bölümü; problem, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve tanımlardan oluşmaktadır. İkinci bölüm kavramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar başlığı altında; bölgenin tanımı ve gümüş işlemeciliği ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın modeli, evren ve örneklem, veri toplama tekniği ve verilerin analizi yer almaktadır. Dördüncü bölümde bulgular ve yorumlar yer almaktadır. Beşinci bölümde ise sonuç ve öneriler bulunmaktadır.Araştırmada Van ilindeki Van Müzesinde bulunan 5 adet, Van'da özel koleksiyonlarda bulunan 43 adet savat tekniğiyle yapılmış gümüş takı örnekleri değerlendirmeye alınmıştır.Araştırmanın evrenini Van ilinde seçilen, sarraf, tasarımcı ve atölyelerde çalışanlar ve üretilen ürün çeşitleri oluşturmaktadır. Seçilen atölyelerde görüşleri alınan, 30 gümüş işlemeciliği yapan ustaya anket uygulanmıştır.Çalışma tarama yöntemine dayalı bir araştırmadır. Araştırma verileri Van'daki gümüş işlemeciliği yapan ustalara uygulanan anket ile elde edilmiştir. Anket formundan elde edilen verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzde dağılımları alınmıştır.
Turistik hediyelik eşya kapsamında hazırlanan folklorik yapma bebek giysilerinin tespiti ve giysi kalıplarının standartlaştırılması üzerine bir öneri
Bu çalışmada Samsun ili, ilçe ve köylerinde bulunan yöresel kadın kıyafetlerimalzeme, renk, teknik özellikler ve süsleme çeşitleri açısından incelenereközelliklerinin belgelenmesi amaçlanmıştır.Elde edilen kıyafet örneklerinin teknik kalıp çizimleri yapılmış, folklorik yapmabebek giysileri oluşturmak amacıyla sadeleştirilmiş, turistik hediyelik eşya amacıylaüretilmek üzere prototip bebek üzerine uygulanmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini Samsun ilinde ulaşılabilen geleneksel kadınkıyafetleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 6 tanesi Gazi ve Samsunmüzesinden olmak üzere 32 geleneksel kadın kıyafeti ve bu kıyafet parçalarıoluşturmaktadır.Verilerin toplanmasında literatür taraması yapılmış, ayrıca kadın kıyafetparçalarının fotoğrafları çekilmiş, giysiler için bilgi formları hazırlanmış ve elde edilenverilerin analizi yapılmıştır. Ürünler çeşit, teknik, renk, kompozisyon ve kullanım yeriaçısından incelenmiştir.Araştırmada elde edilen bulgular şunlardır. Yöresel kadın giysilerini halenkullanan kadınlara ulaşılamamıştır. Kullanılmış veya hiç giyilmemiş kıyafetlerin anıolarak sandıklarda muhafaza edildiği, bazı mekânlarda dekoratif unsur olarakbulundurulduğu, antika ve eskici ticaretine konu olduğu saptanmıştır.Araştırma bulgularına dayalı olarak; çizimleri yapılan giysi örneklerinin standartkalıplarının hazırlanması sonucunda, Samsun yöresine ait folklorik bebek üretimininkolay ve hızlı yapılabileceği tespit edilmiştir. Bölge ekonomisine ve turizmine katkısağlayabilecek bir öneri çalışması ortaya çıkmıştır.
Ağrı ili Doğubayazıt ilçesi el dokuması halı geleneği
Bu araştırmanın amacı; Ağrı İli Doğubayazıt İlçesinde var olan orijinal el dokuması halı örneklerini belgelemek ve özelliklerini ortaya koymaktır. Bu amaçla halı dokumacılığı ile uğraşan köyler, halı üretimi yapan atölyeler ve yöre halılarını pazarlayan satış yerleri belirlenmiş; merkez ilçe ve 11 köy, 3 halı atölyesi, 2 satış yeri araştırma kapsamında incelenmiştir. Yapılan araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Eski ve yeni örneklerden oluşan toplam 40 adet el dokusu halı örneği örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Bu gruptaki halıların teknik, renk, desen, motif ve kompozisyon özelliklerinin en iyi şekilde belirlenmesi için birçok açıdan fotoğrafları çekilerek kaydedilmiştir. Ağrı İli Doğubayazıt İlçe Merkezi ve 11 köyde el dokuması halı üretimi yapmış veya halen yapmakta olan 70 birey çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda örneklem grubundan elde edilen yargısal bilgilerin düzenli kayıt altına alınması için halı bilgi formu geliştirilmiştir. Çalışma grubundan ulaşılan yargısal verilerin toplanması için anket formu hazırlanmıştır. Yöre halılarının özelliklerine ait genel bir değerlendirilme yapılabilmesi için, tüm halıların bilgi formundaki bilgileri SPSS 16.00 programında dökümü yapılarak her bir özelliğin ayrıca değerlendirildiği tablolar elde edilmiş ve ilgili bölümde verilmiştir. Anket formlarından elde edilen verilerin frekans analizleri yapılmıştır.Yörede günümüzde el dokuması halı üretimi ilçe merkezindeki halı atölyelerinde sürdürülmektedir. Geçmişte bu sanatla uğraşan kişiler orta yaş ve üstü iken günümüzde çocuk yaşta bireylerdir. Bu bireyler, gelir elde etmek için taşımalı sistem ile ilçe merkezine gelerek bu sanatı icra etmektedirler. Halı dokuyucuların eğitim durumları incelendiğinde okuma- yazma bilmeyenlerin oranın oldukça yüksek olduğu dikkat çekmektedir. Yörede eski örnekler yer tezgâhlarında, atkısı, çözgüsü ve bezeme iplikleri yün olarak üretilmiştir. Enleri dar boyları oldukça uzun olan bu örneklerin zemin renklerinde genellikle hardal sarısı ve gri kullanılmıştır. Bu halılarda, geometrik, bitkisel, nesnesel ve hayvansal bezemeler yoğun olarak kullanılmıştır. Atölyelerde yapılan dokumalarda ise ipek ve yün halı üretimleri bilgisayar ortamında hazırlanmış desenlere bakılarak yapılmaktadır. Geleneksel motifler ve renkler kullanılmamaktadır. Atölyelerde sarma ve germe tezgâhlarda üretim yapılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ağrı-Doğubayazıt, Doğubayazıt halıları, el dokusu halı, el sanatları, dokuma
Nusretiye Camii hat süslemeleri
Hat sanatı Arap Yarımadası'nda doğmuştur. İlk örneklerinde sanatsal bir özellik yoktur. İlk yazılar Kûfî ve Ma'kılî yazılardır. 13. yüzyılda gelişmeye başlayan İslâm yazısında en önemli gelişme Aklâm-ı Sitte ile gerçekleşmiştir. Türkler tarafından geliştirilmiş ve sanatsal özellik kazandırılmıştır.Hat sanatında kullanılan malzemenin önemi de büyüktür. Hattatlar malzemeye büyük önem vermişlerdir. Bu konuda titiz davranmışlardır. Genellikle kullandıkları malzemeleri kendileri üretmişlerdir. Örneğin binbir zorlukla ?is mürekkebi? yapmışlardır. Kağıtlarını olduğu gibi kullanmayıp boyamışlar, aharlamışlar ve mührelemişlerdir. Kamış kalemlerini doğadan çıktığı kullanmayıp onu bir müddet güneşte, gübre içerisinde bekletmişler ve kalemin olgunlaşıp sertleşmesini sağlamışlardır. Ayrıca kullandıkları birçok malzeme de sanat eseridir. Kalemtraş, makta, divit, hokka gibi malzemelerin Osmanlı döneminde özel sanatçıları vardır. Bunlar İstanbul' da divitçiler, maktacılar, kalemtraşçılar caddesi diye ayrılmışlardır. Bu sanatçılar övünmekten ve gururlanmaktan hoşlanmadıkları için eserlerine isimlerini yazmazlar, parazvana kısmının yakın bir yerine uygun gördükleri damgaları koymuşlar veya takma isim kullanmışlardır.Hattatlar birkaç çeşit yazı ile yetinmeyip bir çok yazı çeşidi geliştirmişlerdir. Kûfî yazıdan ortaya çıkan Aklâm-ı Sitte; Sülüs, Nesih, Muhakkak, Reyhânî, Tevki, Rıkaa' gibi yazı çeşitleri geliştirmişlerdir. Aklâm-ı Sitte dışında da Divanî, Celî Divâni, Ta'lik, Nestalik ve Tuğra gibi birçok yazı çeşidi gelişmiştir.
Eğitilebilir zihinsel engelli çocuklara beceri kazandırmada karşılaşılan sorunların incelenmesi
Bu araştırmada ?Eğitilebilir Zihinsel Engelli Çocukların İş ve Meslek Okullarında Uygulanan El Sanatlarına İlişkin Becerileri kazandırmada karşılaşılan sorunların incelenmesi? amaçlanmıştır.Çalışmada öncelikle Ankara il merkezindeki MEB'na bağlı eğitim uygulama ve iş eğitim merkezleri tespit edilmiştir. Bu okullardaki iş eğitimi dersi üniteleri incelenmiştir. Zihinsel engelli öğrencilere meslek kazandırmak için el sanatları eğitimi verilirken öğretilmesi gerekli görülen beceri çeşitleri oluşturulmuştur.MEB'na bağlı beş adet okul için eğitim araştırma ve geliştirme dairesi başkanlığından gerekli yazışmalar ile izin alınmıştır. Çalışmalar Batıkent Eğitim Uygulama Ve İş Eğitim Merkezi,Çağdaş Eğitim Uygulama Ve İş Eğitim Merkezi, Eryaman Eğitim Uygulama Ve İş Eğitim Merkezi , Sincan Ali Aktürk Eğitim Uygulama Ve İş Eğitim Merkezi, Yenimahalle Milli Piyango Eğitim Uygulama Ve İş Eğitim Merkezinde yürütülmüştür.İş eğitimi dersi öğreticilerine belirlenen beceriler ile ilgili liste verilerek hangi becerilerin kullanıldığı saptanıp eksiklikler giderilmiştir. Daha sonra öğretmenlere uygulanan ve beceri kazandırmada karşılaşılan sorunlar ortaya konulmuştur.Anketlerden elde edilen verilerin analizi sonucunda ise;?İş Eğitimi Dersi Programında bulunan üniteler de belirlenmiş 11 adet becerinin yeterli olup, öğretilmesi gerektiği,?Beceri çeşitleri öğretilirken en fazla Oyma Becerisinde daha sonra sırası ile Yakma, Dokuma, Dikme, Örme, Şekil verme, Yoğurma, Dizme-Sıralama, Yapıştırma, Boyama ve Kesme Becerisinde zorlandığı,?Becerilerin kazandırılmasında en fazla öğrenci grubundan kaynaklı güçlüklerle karşılaşıldığı daha sonra fiziki ortamın, malzeme yetersizliğinden kaynaklı sorunlarla karşılaşıldığı saptanmıştır.Yapılan çalışmada zihinsel engelli öğrencilere beceri eğitimlerinin önemine dikkat çekilerek ,eğitim uygulama ve iş eğitim merkezlerinde becerilere dayalı eğitim verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Zihinsel engelli öğrencilere zorlandıkları beceriler saptanıp bu becerilerin kazanılması için farklı ünitelerde çeşitli yöntemlerle eğitim verilmelidir. Her öğrencinin başarılı olduğu beceri belirlenip bu alanlarda istihdamı için uygun çalışmalar yapılmalıdır.
Kahramanmaraş ahşap oyma sanatı
Araştırmanın amacı yıllardan beri süre gelen ?Kahramanmaraş Ahşap Oyma Sanatı?nın daha fazla tanınmasını sağlayarak, bu sanatın Kahramanmaraşta'ki yeri, günümüzdeki durumu, Maraş şehrine olan katkıları, kullanılan teknikler, ürün analizi ve kullanılan malzemelerin incelenmesi olarak belirlenmiştir.Bu araştırmanın evrenini, Kahramanmaraş'taki Ahşap oyma atölyeleri oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşmada zaman ve mali sorunlar yaşanacağından örneklem alınmıştır. Araştırmanın örneklemine Kahramanmaraş'taki Ahşap oyma atölyelerinde görev yapan 50 Ahşap Oyma Ustası katılmıştır. Bu araştırma kapsamında, ustalara anket formu uygulanmıştır. Anket formu ile elde edilen bulguların frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırma sonucunda; Kahramanmaraş geleneksel sanatlarından biri olan Ahşap oyma sanatında ekonomik sebeplerden dolayı, el işçiliğinin azaldığı ve makineli işçiliğe önem verildiği görülmüştür. El işçiliğinin çok zaman alması ve emeğin karşılığının alınamaması, el oyması yapan atölyelerin azalmasına sebep olmuştur. Makineli üretimin, üretimi hızlandırması, seri üretimle maliyetin düşmesi ve buna bağlı olarak alıcı kitlesinin artması ve makineli üretimle ucuza daha fazla işçi çalıştırılması makineli işçiliğin artmasında önemli rol oynamıştır.El oyması yapan ustalar emeklerinin karşılığını alamadıklarından ve ahşap oyma ustaları arasında yeterli dayanışma olmadığından yakınmaktadırlar. Ekonomik kaygılardan dolayıalıcı kitlesinin azalmasıyla bu sanatı yapan insanlarda azalma görülmektedir Yurt dışına ve Türkiye'nin pek çok yerine ürün gönderilmekle birlikte ucuz ürünlere talep olmasından dolayı makine üretimiyle üretilen ürünlerde yoğunlaşılmaktadır. Bu ise el oyması yapan atölyelerin azalmasına sebep olmaktadır.Günümüzde bu sanatı devam ettiren ustalar azalmış, baba mesleğini devam ettiren usta neredeyse hiç kalmamıştır. Gerek devlet gerekse bu sanatla uğraşan ustalar tarafından bir iyileştirme yapılmazsa geleneksel sanatlarımızdan biri olan, el oyması Ahşap oyma, makineli seri üretimle yozlaşmaya mahkûmdur ve örnekleri müzelerde kalanlarla sınırlı olacaktır.
Ankara ilinde üretilmekte olan folklorik bebeklerin özellikleri ve turizmdeki yerinin incelenmesi
Araştırmada, Ankara ilindeki Halk Eğitimi merkezlerinde ve piyasada üretilmekte olan folklorik bebeklerin çeşitlerinin, uygulanan tekniklerin, özelliklerinin, yöresel giysi çeşitliliğini ne kadar yansıttığının, tanıtım olanaklarının yeterliliğinin, ekonomiye ve turizme katkısının incelenip belgelenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini; Ankara'da Halk Eğitimi Merkezlerindeki folklorik bebek kurslarına katılan ve piyasada folklorik bebek üreten 90 kişi oluşturmaktadır. Bu kurslardaki ve piyasadaki kişiler tarafından yapılan bebekler içerisinden farklı özelliğe ve yöresel çeşitliliğe sahip olan 50 adet folklorik bebek örneklem olarak seçilmiştir.Verilerin toplanmasında, folklorik bebek üreten kişilere dört seçenekli likert tipi ölçekli anket formu hazırlanıp, uygulanmıştır. Anket sorularına verilen cevaplar tablolara aktarılmış ve ortalamaları alınmıştır. Ortalamalara göre; folklorik bebek; kurslarının, yazılı kaynak ve malzeme teminin, yöresel özelliklerinin, çeşitlerinin, turizmdeki ve ekonomideki yerinin yeterliliği ortaya konulmuştur. Bilgi formları ile seçilen 50 adet folklorik bebeğin çeşit, yöre, giysi, araç- gereç, teknik, renk ve kompozisyon özellikleri belirlenerek tablolar oluşturulmuştur. Bu tablolardaki değerlerin yüzdeleri alınarak bilgiler yorumlanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır; folklorik bebek kurslarının, ulaşılmak istenilen amaçlara ulaşmada yeterli olduğu, yazılı kaynak ve malzeme temininin zor olduğu ve bebeklerin belli bir yöreyi yeterli derece yansıttığı belirlenmiştir. Folklorik bebeklere turistler ve halkın ilgisinin yeterli olduğu fakat turizmdeki yerinin, tanıtım olanaklarının ve elde edilen maddi kazancın yetersiz olduğu görülmüştür. Bireylerin en çok en çok taş bebek yaptıkları ve yurt içi tanıtım olanaklarının artırılarak halkın bilinçlendirilmesini istedikleri tespit edilmiştir. Üretilen folklorik bebekler, Türkiye'deki yöresel giysi çeşitliliğini yeterince yansıtmakta, en çok seramik hamuru ile taşları birleştirme tekniği uygulanmaktadır. Giysilerde en çok yöresel başlıklar ve oya çeşitleri süsleme olarak kullanılmaktadır.Araştırma bulgularına dayalı olarak; Halk Eğitimi Merkezlerinde folklorik bebek kurslarının daha çok açılarak yaygınlaştırılması, yurt içi ve yurt dışı tanıtım ve pazarlama olanaklarının artırılarak turizme kazandırılmasıyla kalkınmaya ekonomik katkıda bulunulması ve konuyla ilgili daha geniş araştırmaların yapılmasına yönelik önerilere yer verilmektedir.
Antalya ili turizm sektöründe Türk el halısı pazarlayan iş yerlerinde çalışanların tüketici tercihleri hakkındaki görüşleri ve eğitim durumları
Araştırmanın amacı; Antalya İli Turizm Sektöründe Türk El Halısı Pazarlayan İş Yerlerinde Çalışanların Eğitim Durumları ve Tüketici Tercihleri Hakkındaki Görüşlerinin tespit edilmesidir. El halısı sektöründe mesleki eğitimin yeterliliği ve gerekliliğinin tespiti, üretilen halıların tercih dereceleri ve Türk el Halılarının turizm içerisinde sahip olduğu değeri koruması-ilerletmesi açısından önem taşımaktadır.Araştırma sonucunda Halı pazarlamada çalışan ve bu araştırmaya katılan bireylerin çoğunluğu, mesleki eğitimin, halı satıcılığı mesleği için gerekli olduğunu belirtmiştir.Tüketicilerin, yöresel halı desen karakterleri hakkında bilgi sahibi olmasalar da, kalite, renk uyumu, işçilik ve fiyata önem verdiklerini görülmüştür.El halısı yapımında kullanılan boya cinsi ve kalitesi, halı renklerinin zamana karşı gösterdiği direnç tüketicilerin halı seçiminde önemli bir role sahiptir. Tüketicilerin modern ve özgün tasarımların tercih ettiği görülmüştür.Yöresel halılarımızdan Doğu Anadolu halıları, Sivas halıları, Yahyalı ve özellikle Isparta halılarının günden güne değer kaybettiği gözlenmiştir. Anadolu el dokuması halıların yanında Doğu ülkelerinden Hindistan, Nepal, Çin'den gelen ithal halıların da turizm sektöründe satışının yapılması ve tercih edilmesi dikkate değer bir konudur.Tüketicilerin el halısında kaliteye önem verdikleri ve yüksek kalitedeki ürünleri tercih ettikleri, halı hakkında verilen bilgilerden etkilenerek malzeme kalitesi yüksek olan ürünlere yönlendikleri ve tercihlerde halıda havı oluşturan düğüm ipliğinin yün yada ipek olmasını önemsedikleri anlaşılmaktadır.Tüketiciler tarafından işçilik kalitesinin kaçınılmaz olarak görüntüye yansımasından kaynaklanan halı hatalarının önemsendiği tespit edilmiştir.Tüketicilerin piyasa hakkında fazla bilgi sahibi olmasalar da düşük fiyat ve yüksek kaliteye sahip ürünleri tercih ettikleri anlaşılmaktadır.Araştırma sonunda, tespit edilen sorunlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmektedir.
Amasya ili Suluova ilçesinde ve köylerinde bulunan yöresel başlıklar ve kıyafetler
Araştırmada, Amasya ili Suluova ilçesi baş süslemeleri ve kıyafetlerinin malzeme, renk, teknik özelliklerin, süsleme çeşitlerinin neler olduğu ekonomik ve turizme katkısı incelenerek özelliklerinin belgelenmesi amaçlanmaktadır.Araştırma evrenini; Amasya ili, Suluova ilçesi ve 10 adet köyü, müze oluşturmaktadır. Örneklemi ise baş süslemesi ve kıyafetleri elinde bulunduran 20 adet aile ve müzede bulunan 12 adet baş süslemesi örneklem olarak seçilmiştir.Verilerin toplanmasında, literatür taraması yapılmış, bilgi formları ve görüşme formları kullanılmıştır. Bilgi formlarında örneklerin kullanım yeri, amacı, kullanılan malzeme, teknik, renk, boyutları ve kaynak kişi hakkında bilgilere yer verilmiştir. Görüşme formundan elde edilen veriler ise tablolara aktarılmış ve yüzdeleri alınarak bilgiler yorumlanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır. Geleneksel baş süslemelerini halen kullanan kadınlara ulaşılamamıştır. Kullanılmış ve sandıklarda saklanmış olan başlıklar takılarak fotoğraflanmıştır. Günümüz de kullanımı kolay olan kıyafetleri ile Suluova ilçesi kadınları çoğunlukla kendi yaptıkları oyalı yemeni ve süslü başörtüleri ile kendilerini süslemektedirler.Araştırma bulgularına dayalı olarak; geleneksel baş süslemeleri ve giysiler giderek azalmaktadır. Geleneksel baş süslemeleri ve malzemeleri değişikliğe uğramaktadır. Geleneksel kültür zenginliklerimizin turizm açısından değerlendirilmesiyle ekonomik katkıda bulunmasına yönelik önerilere yer verilmektedir.
Günümüzde Erzurum ilinde üretilen takıların incelenmesi
Araştırmada Erzurum ilinde günümüzde üretilen takılar kullanıldıkları hammadde, tasarım özellikleri ve üretim teknikleri açısından incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Erzurum ilinde bulunan altın, gümüş, oltutaşı üretimi yapan 35 atölye, 22 ayar altın takı satışı yapan 100 adet kuyumcu, 120 adet gümüş-oltutaşı takı satışı yapan toplam 255 kuyumcu oluşturmaktadır. Bu araştırma kapsamında Erzurum ilinde altın kuyumculuğu yapan, oltutaşı işlemeciliği yapan, ürünlerin satışını gerçekleştiren toplam 80 kuyumcu, üretici, yönetici ve çalışana anket uygulanmıştır. Anketler sonucunda elde edilen bilgiler tablolar aracılığıyla frekans ve yüzde olarak ifade edilmiştir.Araştırmada, bölgede geleneksel takı olarak üretilen Erzurum burma bileziğinin üretim aşamalarının analizi yapılmıştır. Bölgede üretilmekte veya satışı yapılmakta olan ve seçilen 75 adet altın, gümüş, oltutaşı ürün, hazırlanan gözlem formları ile araştırmada tanıtılmıştır. Bu araştırma ile bölgede üretilen takıların tasarım, motif, süsleme ve kompozisyon özellikleri, kullanılan hammaddeler, üretilen takılarda kullanılan teknikler, üreticilerin mesleki gelişim konusunda çalışmaları, üretilen takıların bölgede satın alınma nedenleri bölgeye özgü nitelikler taşıyan geleneksel takıların neler olduğu sorularının yanıtlanması ve belgelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda, bölgede altın ve değerli taşlar kuyumculuğu yapanların ilk sırada yer aldığı, ardından oltutaşı işlemeciliği yapanların geldiği görülmektedir.Araştırmaya katılan katılımcılar tarafından Erzurum ilinde kuyumculuk sektöründe tasarım üretme konusunda, yaratıcı ve güncel tasarımlar üretilmesi için sadece bu konuyla ilgili tasarım atölyesi bulunmadığı belirtilmiştir. Bölgede faaliyet gösteren üreticiler, tasarım üretme ve geliştirme konusundaki çalışmalarını, sektörel yayınları takip ederek gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Bölgede bulunan üreticilerin büyük bölümü ürünlerini kendi atölyelerinde üretmektedir. Araştırma sonucunda ortaya çıkan verilere dayalı olarak, araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmektedir.
İzmir ili günümüz kuyumculuğunun incelenmesi
Bu araştırmanın amacı geçmişten günümüze kadar gelen kuyumculuk sanatının İzmir'deki durumunu araştırarak gelişimini, kullanılan teknik ve malzemeleri, sektörel sorunları, turistik bir bölgede olmanın yararlarını, kuyumculuk mesleğini yapan kişilerin görüşleri, düşünceleri ve mesleki bilgilerinden yararlanarak kuyumculuğun bölgedeki durumunun incelemesidir.Çalışma tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmacı tarafından literatür taraması sonucunda, araştırmayı oluşturacak verileri elde etmek amacıyla araştırma kapsamında yer alan kuyumculara uygulanmak üzere anket hazırlanmış ve uygulanmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini, İzmir ilinde kuyumculuk mesleğini yapmakta olan kuyumcular oluşturmaktadır. İzmir ilinde kuyumculuğun çeşitli branşlarında çalışan 150 kuyumcu ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.Bu araştırma kapsamında kuyumculara anket formu uygulanmış, anket formu ile elde edilen bulguların frekans ve yüzde analizleri yapılarak tablolar oluşturulmuştur.Araştırma sonucunda; Türkiye de Kuyumculuk sektörü son zamanlarda yapılan değişimler, çalışmalar ve teşviklerle hızla gelişerek önemli bir sektör durumuna gelmiştir. Yapılan tasarımlar ülke sınırlarını aşmış ve yurtdışında da kendini göstermiştir.İzmir'in turizm açısından gelişmiş olması kuyumcularında satışlarını iyi yönde etkilemektedir. Bölgede alyans üzerine üretim yapan çok fazla atölye bulunmaktadır. Bölgede alyans üretimi ile ilgili gelişmeler sağlanabilir.Bölgede en büyük sorun mesleki bir birikimi olmadan bu sanatı yapmaya kalkmalarından kaynaklanan sorunlar ve büyük firmaların çoğalması ile oluşan sorunlar yer almaktadır.İzmir İlinde kuyumculuk sanatının, değişen ve hızla gelişen kuyumculuk ve mücevherat üretiminde geldiği son durumu değerlendirilmektedir. Ayrıca yapılan görüşmeler ve bu konuda yapılan uygulamalarla ilgili bulgular doğrultusunda elde edilen sonuçlar ve sonuçlara bağlı olarak bazı öneriler sunulmuştur.
Dokumalarda ve takılarda görülen nazar motifleri
Bu çalışmada halk kültürümüzde halen yaşayan el sanatları ürünlerinden olan dokuma ve takılarda ki tespit edilen nazar ve nazarlıklarla ilgili çeşitli motifler incelenmiştir ve nazar konusunun insanın yaratıcılığına ve kültürün zenginliğine ne derece katkısı olduğunun anlaşılması amaçlanmıştır.Araştırma sonucunda görülmüştür ki nazar olgusu hem batıl inanç, hem dini inanç sisteminde yeri olan nadir olgulardandır, nazar motifleri geleneksel sanatlarımızda en çok kullanılan motif grubudur. Günümüzde tüm dünyada aynı amaçla kullanılan nazar boncukları ise Türk kültürünün yayılması açısından çok büyük rol üstlenmekte, ister moda amaçlı ister inanç amaçlı olsun nazar boncuğunun her alanda kullanıldığı görülmektedir.Tespit edilen El sanatları ürünlerinden halı, kilim ve takılarda kullanılan nazar motifleri genelde aynı anlamları içeren hemen hemen aynı formlarda yapılan motiflerden oluşmaktadır. Hem takılarda hem de dokumalarda kullanılan motiflerin başında göz motifi gelmektedir.Takılarda ve dokumalarda kullanılan ortak motifler göz, tarak, muska ve 4 yön motifi, sadece takılarda kullanılan motif at nalı, sadece dokumalarda kullanılan motiflerse çengel, pıtrak ve bukağı olduğu görülmektedir.Araştırmada tespit edilen dokumalarda ve takılarda nazar motifleri hem süsleme amaçlı hem de korunma amaçlı olarak kullanılmaktadır.Geleneksel el sanatlarımızın da en önemli simgelerinden oluşan nazar simgeleri ve objeleri toplumumuzda önemini koruduğu sürece kültürümüz yaşayacak ve yaşatılacaktır.
İç Anadolu Bölgesi Nevşehir İl Müzesinde bulunan el sanatları örnekleri üzerine bir araştırma
Araştırma, İç Anadolu Bölgesi Nevşehir İl Müzesi'nde bulunan el sanatları ürünlerini sınıflandırarak; kullanım yeri, malzeme, teknik, renk, bezeme ve kompozisyon şekilleri açısından incelemek, müzelerimizde yer alan ve maddi kültürümüz olan el sanatlarımızın tanıtılmasına katkıda bulunmak üzere plânlanmış ve yürütülmüştür.Bu araştırma; 4 ana bölümden oluşmaktadır. I. ve II. Bölümde araştırmanın kapsamı, yöntemi ile ilgili bilgiler yer almaktadır. III. Bölümde araştırmanın kavramsal çerçevesi, bilgi formları, bulgular ve yorum konularına yer verilmiş, IV. Bölümde ise sonuç ve öneriler yer almaktadır.Araştırma; İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan Nevşehir İl Müzesi'nde teşhir edilen el sanatları ürün örnekleriyle sınırlıdır (işleme, örgü, dokuma ve takı örnekleri). Müzede korunan el sanatları ürünlerinden 162 örnek araştırma kapsamına alınmıştır.Nevşehir Müzesinde incelenen etnografik örneklerin belgelendiği ürünlerin fotoğrafları çekilerek; malzeme, teknik, renk ve kompozisyon özellikleri bilgi formları üzerinde analiz edilmiştir.Müzede incelenen işleme örnekleri; havlu, peşkir, uçkur, yatak çarşafı, çevre, yazma, bohça ve kırlenttir. İşlemelerde pamuklu dokuma kumaş kullanıldığı görülmüştür. Tekniklerden hesap işi ve Türk işi tekniği, renklerden yeşil ve mavi, bezemelerden ise bitkisel bezeme yoğun olarak kullanılmıştır. İşlemelerde yoğun olarak pamuk ipliği ve sim iplik kullanıldığı gözlenmiştir.Müzede incelenen Kadın giysilerinden Bindallı, şalvar, salta (ceket)nın zemininde kadife, işlemesinde Maraş (dival) işi kullanıldığı ve bitkisel motiflerin yoğun olarak yer aldığı saptanmıştır. İşlemesinde sim iplik yoğun olarak kullanılmıştır.Müzede incelenen başlık ve takılar grubunda; tepelik, alınlık, fes kancası, saç bağı, gerdanlık, muskalık, yanakdöven, göğüslük, kemer ve kemer kaşı yer almaktadır. Kadın başlıklarının ana malzemesi olan feslerin süslemesinde tepelik ve penezlerin yoğun kullanıldığı görülmüştür. Takılarda ise gümüşün yanı sıra süsleyici malzeme olarak taş yoğun olarak yer almıştır. Kabartma ve taş kakma tekniği ile bu takıların süslendiği ve geometrik bezemenin daha çok kullanıldığı belirlenmiştir.Müzedeki keselerin (para, tütün, tarak ve saat keseleri, para cüzdanı) büyük çoğunluğu tığ örgü tekniği ile yapıldığından, malzeme olarak daha çok pamuk iplik kullanılmıştır. Renklerden yeşil, mavi ve kırmızı keselerde sıkça kullanılırken, bitkisel bezemenin yanında geometrik bezemenin de yoğun olarak kullanıldığı saptanmıştır.Örgü grubunda patik, eldiven ve çorapların yer aldığı görülmüştür. Örgülerin büyük kısmını oluşturan çoraplar beş şiş tekniğiyle ve yün ipliklerle örülmüştür. Çoraplarda beyaz ve yeşil renkleri sıkça kullanılmış, geometrik ve bitkisel motiflerle bezemeli olduğu gözlenmiştir.Dokumalar grubunda yer alan halı, kilim, heybe, çanta, kolan ve dokuma kumaşların genelinde yün ipliği kullanılmış; tekniklerden halı tekniği, renklerden kırmızının yanı sıra siyah, krem rengi, sarı ve mavinin yoğun olarak kullanıldığı gözlenmiştir. Geometrik motiflerle bezeli dokumaların yoğunlukta olduğu belirlenmiştir.Müzede yürütülen çalışmalarda, Nevşehir Müzesinde yer alan bir çok örneğin depolarda korunduğu gözlenmiştir. Etnografik eserler açısından zengin birikimi olan Nevşehir Müzesinin de bir çok müze gibi sergileme alanları yetersizdir.Nevşehir Müzesinde, birçok eserin envanter bilgilerinde eksiklik olduğu gözlenmiştir. Bu alanda bilgilerin hızla güncelleştirilmesi, elektronik ortamda tanıtılması ve sergileme alanlarının düzenlenmesinin gerekliliği gözlenmiştir. Bu alanda araştırma yapan kurum ve kişilere destek verilerek depolarda gün ışığına çıkartılmayı bekleyen birçok eser atıl durumdan kurtarılmalıdır.Anahtar kelimeler: Nevşehir Müzesi, Etnografik Eserler, El sanatları, İşlemeler, Dokumalar, Kadın Giysileri, Keseler, Örücülük, Metal Takı ve Başlıklar
İç Anadolu Bölgesi Kayseri ili Güpgüpoğlu Konağı Etnografya Müzesi'nde bulunan el sanatları örnekleri üzerine bir araştırma
Araştırma, İç Anadolu Bölgesi Kayseri İli Güpgüpoğlu Konağı Etnografya Müzesi'nde bulunan el sanatları ürünlerini sınıflandırarak; kullanım yeri, malzeme, teknik, renk, bezeme ve kompozisyon şekilleri açısından incelemek, müzelerimizde yer alan ve maddi kültürümüz olan el sanatlarımızın tanıtılmasına katkıda bulunmak üzere plânlanmış ve yürütülmüştür.Bu araştırma; 5 ana bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde araştırmanın kapsamı, II. Bölümde konuyla ilgili araştırmalar yer almakta, III. Bölümde de araştırmanın yöntemi ile ilgili bilgilere yer verilmektedir. IV. Bölümde araştırmanın kavramsal çerçevesi, bilgi formları, bulgular ve yorum konularına yer verilmiş, V. Bölümde ise sonuç ve öneriler yer almaktadır.Araştırma; İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan Kayseri İli Güpgüpoğlu Konağı Etnografya Müzesi'nde teşhir edilen el sanatları ürün örnekleriyle sınırlıdır (işleme, örgü, dokuma ve takı örnekleri). Müzede korunan el sanatları ürünlerinden 136 örnek araştırma kapsamına alınmıştır.Güpgüpoğlu Konağı Etnografya Müzesinde incelenen etnografik örneklerin fotoğrafları çekilerek; malzeme, teknik, renk ve kompozisyon özellikleri bilgi formları üzerinde analiz edilmiştir.Müzede incelenen işleme örnekleri; peşkir, uçkur, çevre, çarşaf, sedir eteği, yatak örtüsü, yastık, seccade, bohça ve Kur'an çantasıdır. İşlemelerde pamuklu dokuma kumaş kullanıldığı görülmüştür. Tekniklerden Türk işi ve Maraş (dival) işi tekniği, renklerden yeşil ve mavi, bezemelerden ise bitkisel ve geometrik bezeme yoğun olarak kullanılmıştır. İşlemelerde yoğun olarak sim iplik ve pamuk ipliğin kullanıldığı gözlenmiştir.Müzede incelenen kadın giysilerinden cepken, gelin entarisi, bindallı, sabahlık, elbise ve entarilerin çoğunun zemininde kadife, işlemesinde Maraş (dival) işi kullanıldığı ve bitkisel motiflerin yoğun olarak yer aldığı saptanmıştır. İşlemesinde sim iplik yoğun olarak kullanılmıştır. Kadın başlıklarının ana malzemesi olan feslere ise sim iplikle dival işi tekniği uygulanmıştır.Müzede incelenen erkek giysilerinden Efe şalvarı, aba (boy abası), başlık, fes, püsküllerin çoğunun zemininde çuhanın yanı sıra kumaşın da tercih edildiği, süslemesinde kordon tutturma tekniği kullanıldığı ve bitkisel motiflerin yoğun olarak yer aldığı saptanmıştır. İşlemelerinde sim iplik yoğun olarak kullanılmıştır. Erkek başlıklarının ana malzemesi olan feslere ise sim iplikle dival işi tekniği uygulanmıştır.Müzede incelenen takılar grubunda; tepelik, alınlık, gerdanlık, kolye, muskalık, küpe, bilezik, kemer tokası, kemer kaşı, kemer, yüzük yer almaktadır. Müzedeki kadın ve erkek takılarında ana malzeme gümüş metalinin yanı sıra, süsleyici malzeme olarak yarı değerli taşların yoğun olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Kabartma, telkâri ve taş kakma tekniği ile üretilen takıların kompozisyonlarında geometrik bezeme sıklıkla kullanılmıştır.Müzedeki keselerde (saat kesesi, para kesesi, tütün kesesi) tığ örgü ve kumaş-işleme tekniklerine aynı oranda yer verilmiş, malzeme olarak teknik özelliklerinden dolayı sıklıkla sim iplik kullanılmıştır. Renklerden sarı sim ve yeşil keselerde sıkça kullanılırken,kompozisyonlarda bitkisel ve geometrik bezemelerin yoğun olarak kullanıldığı görülmüştür.Dokumalar grubunda yer alan halı, kilim, cicim kilim, yastık ve dokuma kumaşların büyük çoğunluğunda yün ipliği kullanılmış; tekniklerden cicim tekniğinin, renklerden beyaz, siyah, yeşil ve sarının yoğun olarak kullanıldığı gözlenmiştir. Geometrik ve sembolik bezemeler kompozisyonda sıklıkla kullanılmıştır.Müzede koleksiyonlarda yer alan el sanatları ürünlerinin bir kısmı teşhir edilmekte, bir kısmı ise depolarda korunmaktadır. Müzede sergilenen ürünler arasında Kayseri il Müzesi Müdürlüğünce izin verilen eserler belgelenebilmiştir.Gelecek nesillere aktarılacak kültürel olguların korunması biz bireylerin bilinçlendirilmesiyle ilintilidir. Kültürümüzün tanıtılmasında ?Müzecilik? alanında yeni yapılandırılmalara gidilmeli ve sanal ortamda müzecilik çalışmalarına hız verilmelidir.Araştırmanın yürütüldüğü, Kayseri İli Güpgüpoğlu Konağı'ndaki el sanatları ürünlerinin birçoğunun yıpranmış, toz ve ışık etkisiyle renkleri solmuş ve takı ürünlerinin birçoğu oksitlenmiştir. Bu bağlamda müzelerde korunan etnografik ürünlerinin bakımı, onarımı, temizlenmesi, yenilenmesi ve korunması için restorasyon ve konservasyon çalışmaları hızlandırılmalı, bu konuyla ilgili Ar-Ge merkezleri kurulmalıdır.Anahtar kelimeler: Güpgüpoğlu Konağı Etnografya Müzesi, Etnografik Eserler, El sanatları, İşlemeler, Dokumalar, Kadın ve Erkek Giysileri, Keseler, Metal Takılar, Başlıklar
Ankara Etnografya Müzesinde bulunan hesap işi işlemeli ürünler üzerine araştırma
Araştırmada Hesap işi işlemeyle ilgili literatür taraması yapılarak, Ankara Etnografya Müzesindeki Hesap İşlerine ulaşılmış ve bunların ışığı altında, kullanılan desen, renk ve kompozisyon özellikleri değerlendirilmiştir.Araştırmanın genel amacı; Ankara etnografya müzesinde bulunan hesap işi işlemeli ürünlerin, nitelik (teknik, araç-gereç, renk, kompozisyon, bezeme konuları) açısından incelenerek desen çizimlerinin yapılıp belgelenmesi ve yararlanmak isteyenler için kaynak oluşturmasını sağlamaktır. İşlemleri tanıtacak bilgileri içeren bilgi formları hazırlanmıştır.Bu araştırmada tarihi aştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Etnografya Müzesinde yer alan hesap işi ürünler oluşturmaktadır. Evrenden tesadüfi örneklem tekniği ile seçilmiş müze müdürlüğünün izni dahilinde 20 adet hesap işi ürün incelemeye alınabilmiştir.Ankara Etnografya Müzesi'nde bulunan Hesap İşi İşlemeli ürünlerin bilgi formlarında kullanılmak üzere fotoğrafları çekilmiştir. Bilgi formlarında işlemelere ait niteliklere yer verilmiştir. Bilgi formlarından elde edilen bilgiler tablolara aktarılarak çözümlenmiştir.Yapılan araştırmada en çok sandık lekeli ürüne rastlanıldığı,ürünlerin çoğunun onarım görmemiş olduğu, tür olarak en çok peşkir olduğu, ürünlerin tamamında düz ve verev hesap iğnesi tekniği kullanıldığı, elde bastırarak kenar temizlemesi yapıldığı, ipliklerde en çok metal sim, kumaş olarak bez dokuma kullanıldığı, kumaşlarda liflerin doğal rengi olan kırık beyaz ve krem rengi kullanılmıştır.Renklere bakıldığında %70 oranında sarı metal sim ilk sırada yer almaktadır, ürünlerin tamamında bitkisel bezeme kullanıldığı, en çok bağlantılı sıralamalı kompozisyon uygulandığı görülmektedir.
Türk el sanatları'ndaki bitkisel motifler ve makine halısı baskı desenlerinde kullanımı
Bu araştırma Türk El Sanatları'nda kullanılan bitkisel motiflerin makine halısı baskı desen uygulamalarında nasıl kullanıldığını belirtmek amacıyla yapılmıştır.Türk El Sanatları'nda görülen bitkisel motifler, ilk zamanlar yalnızca duygu ve düşünceler ile dönemin yaşam şartlarını ifade etmek için kullanılırken zamanla süsleme amacıyla da yapılmaya başlanmıştır. Ebru, hat, tezhip, minyatür, halı, kilim, kumaş, demircilik, bakırcılık, cam, seramik ve mimari, bitkisel motiflerin yoğun olarak kullanıldığı alanlar arasında yer almaktadır.Yapılan araştırmalarda, ilk olarak Orta Asya'da görülen bitkisel motiflerin, Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinden sonra Türk El Sanatları içerisinde daha çok yer kapladığı belirlenmiştir.Bu çalışmada da bitkisel motiflerin çeşitleri ve kullanım alanları ile tarihçesi araştırılmış ve örnekler ile desteklenmiştir. Geniş kapsamı ile bu çalışmanın, bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara ve sektörde faaliyet gösteren firmalara kaynak olacağı düşünülmektedir.Araştırma sonucunda;1)Bitkisel motiflerin El Sanatlarının her alanında kullanıldığı görülmüştür.2)Türk El Sanatları'nda görülen bitkisel bir motif oluşturulan renk desen ve kompozisyon içerisinde farklı üsluplar içerebilmektedir.3)Zanaatın ve sanatın her alanında görülen bitkisel motif güzellik ve estetiğin yanı sıra oluşturulduğu dönemin de simgesi durumundadır.4)Sanayileşme sürecinde bitkisel motiflerimizin yok olmayıp, el dokumasında bulunan motiflerimizden faydalanıldığı, özgün renk ve desenlerle üretime sunulduğu görülmektedir.
Temel eğitimde uygulanan Teknoloji ve Tasarım öğretim programı ve 7. sınıf öğretim programı uygulamalarının öğretmen görüşleriyle değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan Teknoloji ve Tasarım öğretmenlerinin, 2006-2007 öğretim yılında uygulamaya konulan Teknoloji ve Tasarım öğretim programına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesidir.Çalışma tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Araştırmacı tarafından literatür taraması yapılarak, araştırmayı oluşturacak verileri elde etmek, öğretmenlere uygulamak amacıyla anket hazırlanmış ve öğretmenlere uygulanmıştır.Araştırmanın evrenini Ankara ilinin Çankaya, Mamak, Gölbaşı, Yenimahalle, Altındağ ilçelerinde görev yapan Teknoloji ve Tasarım öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tümüne ulaşılamadığı için 249 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Toplam 249 öğretmene anket uygulanmış, elde edilen verilerin analizi SPSS-13 istatistik programı ile yapılmıştır. Araştırmada anket formla elde edilen sayısal veriler, bulgular kısmında ele alınarak yorumlanmıştır.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde Teknoloji ve Tasarım öğretmenlerinin Teknoloji ve Tasarım öğretim programına ilişkin görüşlerinde cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Programın genel değerlendirmeler boyutuna ilişkin öğretmen görüşlerine bakıldığında iş ve teknik öğretmenlerinin ticaret öğretmenlerinden programı daha olumlu değerlendirdikleri görülmüştür. Teknoloji ve Tasarım öğretim programının uygulanmasında karşılaşılan sorunlara incelendiğinde ?yeterli hizmet içi eğitim almamak? ve ?araç gereç yetersizliği? en önemli sorunlar olarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin dersin işlenişinde kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin görüşlerine bakıldığında öğretmenlerin sınıf içi faaliyetlerde anlatma yöntemi ve soru cevap tekniğini daha fazla kullandıkları bulunmuştur.Öğretmenlerin; programın ölçme ve değerlendirme yöntem ve araçlarından gözlem formu, performans değerlendirme ve dereceli puanlama anahtarının geliştirilmeye ihtiyacı olduğunu düşündükleri görülmüştür.
Ankara Olgunlaşma Enstitüsü sırma atölyesinde uygulanan maraş işi (dival işi) iğne tekniklerinin ürün çeşitleri ve öğretim analizi yönünden incelenmesi
Bu çalışmada, Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Sırma Atölyesi'nde uygulanan Maraş (dival) işi iğne teknikleri ve ürün çeşitleri incelenmiştir. Araştırmayla bu alanda yapılacak eğitim öğretim çalışmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.Araştırma materyaline ulaşılabilmesi için Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Sırma Atölyesi'nde Maraş (dival) işi iğne tekniğiyle üretilen 50 adet ürün araştırma kapsamına alınmıştır.Çalışmada; betimsel araştırma modeli kullanılmıştır.Araştırma kapsamında sanat, el sanatları, işleme sanatı ve dival işinin tarihsel gelişimleri incelenmiş, sırma atölyesinde uygulanan dival işi iğne tekniklerinin meslek analizleri yapılarak işlem yaprakları verilmiştir.Hazırlanan bilgi formu doğrultusunda ürünlerin özellikleri incelenerek belirlenmiştir. İnceleme sonucu elde edilen verilere göre; Sırma Atölyesi'nde hazırlanan dival işlerine ait ürün çeşitleri, yapılış tarihleri, işlemelerin zemin, işleme, süsleme ve kenar temizlemelerinde kullanılan gereç, renk, teknik, motif ve kompozisyon özellikleri tespit edilmiştir.Araştırmanın sonuç bölümünde bilgi formlarının değerlendirmeleri yapılmıştır. Öneriler kısmında konuyla ilgili program geliştirme çalışmalarının yapılması önerilmiştir.
İstanbul ilinde bulunan yeni cami duvar çinileri üzerine bir araştırma
?İstanbul ilinde bulunan Yeni Camii Duvar Çinileri Üzerine Bir Araştırma ? konulu çalışma. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kavramsal çerçeve üzerinde durulmuştur. Bu bölümde özellikle İstanbul' un tarihsel, kültürel gelişimi, dini yapıları, külliyeler ve camiler, türbeler, çiniler, Yeni cami ve çinileri hakkında geniş bilgilere yer verilmiştir. Araştırma örneklem olarak ele alınan mihrap, kapı-pencere alınlıkları ve duvar çinilerinden oluşan 20 adet örnekle ile sınırlandırılmıştır.İkinci bölümde; İlgili araştırmalar başlığı altında literatür özetleri yer almaktadır.Üçüncü bölümde Yeni cami' de bulunan sıraltı tekniği ile yapılmış bitkisel, yazılı, ve nesneli bezemelerle stilize hayvan motiflerinin görüldüğü mihrap, kapı-pencere alınlıkları ve duvar çinileri incelenmiştir. Bu aşamada belirlenen çiniler, motif, kompozisyon özellikleri, ölçüm, çizim ve fotoğraflama yolu ile belgelenerek oluşturulan inceleme formlarına işlenmiştir.Dördüncü bölümde inceleme formlarından edinilen veriler; renk, konu ve boyut tabloları oluşturularak değerlendirmeye alınmıştır.Beşinci ve son bölümde; Sonuç ve önerilere yer verilmiştir.
Beypazarı Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu kuyumculuk ve takı tasarımı programının incelenmesi
Araştırmanın amacı Beypazarı Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Programının, öğrencileri görüşlerine göre incelenmesidir.Araştırmanın evrenini, Beypazarı Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okulu Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Programında 2006-2007 yılları arasında eğitim alan 60 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tümüne ulaşıldığı için örneklem alınmamıştır. Bu araştırma kapsamında, öğrencilere anket formu uygulanmıştır. Anket formu ile elde edilen bulguların frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırma sonucunda; Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Programı öğrencilerinin kendi tercihleri olması sebebiyle bölüm derslerine severek katıldıkları görülmüştür. Atölyelerde temel araçların bulunduğu fakat sayı, büyüklük, donanım ve teknolojik açıdan açısında yeterli olmadıkları tespit edilmiştir. Kuyumculuk alan dersleri ve çizim dersleri dışındaki derslerin saatleri yeterli bulunmuş ve öğrencilerin beklentilerini karşıladıkları görülmüştür.Derslerin içerikleri, öğretim yöntemleri yeterli ve alınan eğitim iş hayatına uygun olduğu tespit edilmiştir. Derslerde kullanılan kaynaklar yetersizdir. Derslerde yapılan ürünler ve piyasadaki ürünler arasında kısmen benzerlik olduğu görüşmüştür. Öğrenciler ürünlerinde yeni teknikler kullanmakta ve öğrencilerin ortaya çıkarma güçlerini kullanmaları sağlanarak yaratıcılıklarını geliştirmelerine imkan verilmektedir. Öğrencilerin çoğunluğu malzeme temininde kısmen zorluk çekmektedir. Derslerde yapılan ürünlerin satma ve sergileme imkanlarının kısmen olduğu tespit edilmiştir.
T.C Kültür Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletme Merkezi(DÖSİM)Ankara merkez mağazasında satışa sunulan deri ürünlerin dekoratif sanatlar açısından incelenmesi
DÖSİM Merkez mağazasında satışa sunulan deri ürünler, çeşitlilik ve kültürümüzü yansıttığı için incelenmesi gereken bir konu olarak gözlemlenmiştir. Bu amaçla ?T.C. Kültür Ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkezi (DÖSİM) Ankara Merkez Mağazasında Satışa Sunulan Deri Ürünlerin Dekoratif Sanatlar Açısından İncelenmesi? tez konusu olarak seçilmiştir. Yapılan ön araştırmada DÖSİM Merkez mağazasında satışa sunulan deri ürünler ile ilgili herhangi bir çalışma yapılmamış olması bu araştırmanın konu başlığını oluşturmada etkili olmuştur. Araştırmada DÖSİM Merkez mağazasında satışa sunulan deri ürünlerden 60 adedinin kullanılan malzeme, teknik, renk, bezeme, kompozisyon özellikleri incelenmiş, elde edilen veriler tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmanın kavramsal çerçevesi Bölüm III'de literatür taramalarından elde edilen veriler ışığında derlenmiştir. Bunlar; Döner Sermaye İşletmesi Merkezi (DÖSİM) hakkında genel bilgiler, derinin tanımı, deri sanatının tarihi gelişimi, derinin elde edilmesi, derinin işlenmesi, deri çeşitleri ve özellikleri, dekoratif deri ürün yapımında kullanılan araç ve gereçler, dekoratif deri ürün yapımında uygulanan temel deri teknikleri, dekoratif deri ürün yapımında uygulanan temel deri süsleme teknikleri, dekoratif deri ürünlerin kullanım alanlarıdır.
Trabzon yöresi geleneksel el sanatlarından hasır örücülüğü ve kazazlığın araştırılması ve öğretim programı önerisi
Araştırmada, Trabzon yöresindeki Trabzon Hasır Örgüsü ve Kazazlık ürünleri incelenerek özellikleri belirlenmiş ve bozulmadan yozlaşmadan yeni kuşaklara aktarımına yönelik bir öğretim programı hazırlanmış, bu sanatları teknik özelliklerine uygun olarak günümüze kazandırmak amaçlanmıştır.Yörede bulunan 86 adet Trabzon Hasırı ve 80 adet Kazazlık ürün incelenmiş fotoğrafları çekilerek belgelendirilmiş, bilgi formuna kaydedilmiştir.Yapılan inceleme sonucunda Trabzon yöresinde bulunan Trabzon hasırı ürünlerin bilezik, gerdanlık, küpe, kolye, yüzük, kemer olduğu belirlenmiştir. Bu ürünlerde yardımcı süsleme tekniği olarak en fazla telkari, aplike, kazazlık, kalem ile çizme, teknikleri kullanılmıştır Ürünlerin örülmesinde en fazla gümüş tel kullanılmıştır. Ürünlerde yardımcı malzeme olarak çoğunlukla som taş, mercan, kehribar, zümrüt, yakut kullanılmıştır. Trabzon hasırı kolyeleri ise çeşitli şekillerde ve ölçülerde hazırlanmışlardır.Kazazlık ürünlerin tespih, tespih püskülü, kolye, bilezik, küpe olduğu belirlenmiştir. Kazazlık ürünlerde en fazla top örgüsü, ajur, balıksırtı, yeminli sürgü kısa sürgü, şemse düğümü ve uzun sürgü kullanılmış, kazazlık yapılmasında genellikle gümüş tel kullanılmıştır. Kazazlık ürünlerde yardımcı malzeme olarak gümüş boncuk, mercan, turkuaz, zümrüt kullanılmıştır.Trabzon hasır örücülüğü öğretim programı ve Kazazlık öğretim programının hazırlanmasında önce genel hedef saptanmış, süre, öğrenci sayısı, yöntem ve fiziksel ortam belirlenmiştir. Bilişsel hedefler ve hedefleri tanımlayan davranışlar, bu hedefleri gerçekleştirmek için gerekli olan bilgi listesi ve bilgi yaprakları; psikomotor hedefler ve hedefleri tanımlayan davranışlar, bu davranışları gerçekleştirmek için gerekli olan işlem listesi ve işlem yaprakları; Duyuşsal hedefler ve hedefleri tanımlayan davranışlar, bu hedefleri gerçekleştirmek için gerekli olan alışkanlık, tutum ve değerler listesi hazırlanmıştır. Ayrıca Trabzon hasır örücülüğü öğretim programı ve Kazazlığın öğretim programının değerlendirilebilmesi için ölçme ve değerlendirme araçları hazırlanmıştır.
Sakarya ili Sapanca ilçesi Mahmudiye köyü Hasan Fehmi Paşa camii kalem işi süslemeleri
Geleneksel Türk süsleme sanatları içinde önemli bir yere sahip olan kalem işi süslemeler, camilerde sıva üstü kalem işi olarak uygulanmıştır. Zamanla tahrip olan bu bezemelerin birçoğu onarımlardaki yanlışlar nedeniyle değişime uğramaktadır.Bu araştırmada; XIX. Yüzyıl sonlarında yapılan, Sakarya İli Sapanca İlçesi Mahmudiye Köyü Hasan Fehmi Paşa Camii kalem işi süslemelerin motif, renk ve kompozisyon özellikleri ele alınmıştır. Kalem işleri ile sınırlandırılan bezemelerin fotoğrafları ve motiflerin üzerinden çizimleri alınarak röleveleri çıkarılmış ve belgelenmiştir. Araştırma sonucunda toplanan veriler tablolar ve çizimler olarak sunulmuştur.?Sakarya İli Sapanca İlçesi Mahmudiye Köyü Hasan Fehmi Paşa Camii Kalem İşi Süslemeleri? adı altında yürütülen tez çalışmasında dönemin sanat anlayışını yansıtan cami içi süslemelerin, renk, kompozisyon ve motif özellikleri incelenmiştir.Bölgenin Osmanlı'nın başkentine olan yakınlığı sanat anlayışındaki değişimlerden de çabuk etkilenmesine yol açmıştır. Batı etkisinin mimaride görülmeye başlanması ile kalem işi süsleme klasik motifleri yerine C ve S kıvrımlı, ışık gölge ile boyutlandırılmış ve tüm öğelerin bir arada kullanıldığı eklektik üsluplu yapılar oluşmuştur. Hasan Fehmi Paşa Camii bezemelerinde dönemin sanat anlayışı belirgin bir şekilde görülmüştür.
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde görev yapan nakış öğretmenlerinin eğitim öğretimde karşılaştıkları sorunlar, sorunların nedenleri ve çözüm yolları
Bu araştırmada Güneydoğu Anadolu Bölgesinde görev yapan nakış öğretmenlerinin ve usta öğreticilerinin eğitim öğretimde karşılaştıkları sorunların öğretmen ve usta öğretici görüşlerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kız meslek liselerinde ve halk eğitim merkezlerinde görev yapan nakış öğretmenleri ve usta öğreticileri oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemini ise Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Siirt, Diyarbakır ve Batman illerinde kız meslek lisesinde ve halk eğitim merkezlerinde görev yapan nakış öğretmenleri oluşturmaktadır.Çalışma, tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. araştırmayı oluşturacak verileri elde etmek amacıyla kız meslek lisesindeki ve halk eğitim merkezindeki 75 nakış öğretmenine ve usta öğreticisine anket uygulanmış, elde edilen verilerin değerlendirilmesinde y=fx.100/n formülü kullanılmış ve firekans ve yüzde değerleri elde edilmiştir.Araştırma sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.ders araç-gereçleri ve basılı materyal yeterli değildir. Mevcut araçlar gelişen teknoloji paralelinde yenilenmemektedir.Öğrenciler ders için gerekli araç-gereçleri karşılamakta maddi sorunlar yaşamakta ve mevsimlik işçi olarak çalıştırılma gibi sebeplerden dolayı fazla devamsızlık yapmaktadır.Velilerle öretmenler ve usta öğreticiler arasındaki işbirliği yeterli ölçüde sağlanamıyor.Yöre içerisinde öğretmen ve usta öğreticilerin serbest zamanlarını değerlendirebilecekleri sosyal alanlar yeterli değildir.
Eyüp Sultan Türbesi çinileri üzerine bir araştırma
Araştırma, İstanbul Eyüp Sultan Türbesi çini süslemeleri üzerine yapılmıştır. Eyüp Sultan Türbesi'nin içindeki çini süslemeleri anlatılmakta olup, türbe içindeki çini süslemelerinin, kompozisyon, malzeme, teknik, konu, motif ve renk özellikleri incelenmiştir.Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problemi, amacı, alt problemleri, sayıtlıları ve sınırlılığı üzerinde durulmuştur.İkinci bölümde araştırmanın, modeli, evren ve örneklemi, veri toplama tekniği, verilerin analizi, süre ve olanakları üzerinde durulmuştur.Üçüncü bölümde, İstanbul'un tarihi, coğrafi özellikleri, Eyüp Sultan Türbesi ile ilgili bilgiler, çini süslemeleri üzerinde durulmuştur.Dördüncü bölümde, araştırmada yer alan çini örneklerinin kompozisyon, malzeme, teknik, konu, motif ve renk özellikleri inceleme formları değerlendirmeye alınmıştır.Beşinci bölümde araştırmanın sonuç ve önerileri yer almaktadır.Ayrıca araştırmada yararlanılan kaynaklar yer almakta. Ekler kısmında ise örnekleri değerlendirmeye alınan inceleme formu bulunmaktadır.Türbedeki çini süslemeleri Türk Kültürüne büyük katkı sağlamakta ve Türk Kültürel zenginliğimizin bir mirası olmaktadır.
Tekstilde tasarım üretimi ve tasarımcı profili
Bu araştırmada tekstil sektöründe tasarım üretimi süreci ve bu süreçte bilgisayar destekli tasarım programlarının yeri, önemi ve tasarımcı pozisyonunda çalışanların profillerinin araştırılması amaçlanmıştır. Tekstil sektöründe tasarım üretimi sürecinin bu süreçte önemli bir yer edinmiş olan tekstil tasarım programlarının çeşit ve özelliklerinin, sektörde hangi alanlarda ve nasıl kullanıldığının belirlenmesi ilgili sektöre ve konu ile ilgilenenlere ışık tutması ve yol göstermesi açısından önemlidir. Ayrıca tekstil sektöründe tasarım biriminde çalışan tasarımcıların özellikle eğitim profillerinin, eğitim aldıkları konulardaki eksikliklerin tanımlanması ve ilgili eğitim kurumlarının program yapılandırma çalışmalarına rehberlik etmesi açısından önem taşımaktadır.Araştırma var olan durumu ortaya koymaya yönelik tarama modelinde bir betimleme araştırmasıdır.Giysi ve kalıp tasarımı dışındaki tekstil dokuma tasarım programları kullanan işletmeler araştırılmış, bu programların özellikleri, avantaj ve dezavantajları incelenmiş, bu işletmelerde çalışan tasarımcıların profilleri belirlenmiştir. Amaçlar doğrultusunda hazırlanan sorular anket haline getirilerek, elde edilen cevaplar tablo haline getirilerek gerekli analizler yapılmıştır.Araştırma sonucu elde edilen bulgular doğrultusunda, sektörde en çok Ned Graphics tekstil yazılım programının kullanıldığı, programın sektörde kullanım kolaylığı ve sorunlara çözüm bulması nedeniyle tercih edildiği, sektörde çalışan tasarımcılar genellikle Güzel Sanatlar Fakültesi'nden mezun ve genç tasarımcılar olduğu, tasarımcıların okul-sanayi işbirliğinin sağlanamamasından dolayı sıkıntı yaşadıkları ortaya çıkmıştır.Tekstil tasarımcısında bulunması gereken yeterlilikler belirlenerek eğitim programlarının düzenlenmesi ve sektördeki değişikliklere göre güncellenmesi gerekmektedir. Bilgisayar çağında yaşadığımız bu dönemde bilgisayar destekli tasarıma daha çok önem verilmelidir.Tasarım eğitimi verilen okullarda, öğrencilerin sektördeki gelişmeleri ve sektörün beklentilerini takip edebilmeleri için okul-sanayi işbirliğine daha fazla önem verilmesi gerekmektedir.
Şanlıurfa ili Birecik yöresinde yapılan Antep işine ilişkin öğretim programının hazırlanması ve etkililiğinin saptanması
Bu araştırmada, Şanlıurfa ili Birecik yöresinde yapılan Antep işine ilişkin öğretim programı hazırlanıp, değerlendirilmiştir. Araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiştir.Birinci aşamada araştırmacı tarafından Antep işinin teknik özelliklerini belirleme amacıyla yörede yaşayan 40 bireye 21 soruluk bir anket uygulanmış ve 23 ürün hazırlanan bilgi formu ile incelenmiştir. Bireylerden ve yörede yapılan ürünlerden elde edilen bilgiler birbiri ile karşılaştırıldığında paralellik gösterdiği sonucuna varılmıştır.İkinci aşamada öğretim programının hedef ve hedef davranışları belirlendikten sonra içerik hazırlanmış bu doğrultuda ünite düzenleme çizelgesi hazırlanarak, öğretim programı oluşturulmuştur. Bilgi ve işlem yaprakları doğrultusunda ölçme araçları geliştirilmiştir.Bilişsel alan davranışlarını ölçme amacıyla hazırlanan ölçme aracının geçerliliğini belirlemek için uzman görüşü alınmış, daha sonra 12 kursiyere uygulanarak testi yarılama yöntemiyle güvenirlik çalışması yapılmıştır. Devinişsel alan davranışlarının ölçme amacıyla süreç değerlendirme ölçeği ve ürün değerlendirme ölçekleri geliştirilerek geçerliklerini belirlemek için, uzman görüşüne başvurulmuştur. Duyuşsal alan davranışlarını ölçme amacıyla Akademik Benlik kavramı ölçme aracı alana uyarlanarak kullanılmıştır.Araştırmanın üçüncü aşamasında hazırlanan öğretim programı uygulanmıştır. geçilmiştir. Bilgi testi ve akademik benlik kavramı ölçeği, öğretim programının başında ve sonunda ön test-son test olarak uygulanmıştır. Süreç değerlendirme ölçekleri, öğretim gözlem yapılarak, ürün değerlendirme ölçekleri sürecin sonunda araştırmacı ve iki öğretmen tarafından değerlendirilmiş ve süreç değerlendirme ölçeği ve ürün değerlendirme ölçeklerinden elde edilen verilerin aritmetik ortalamaları alınmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla ?Bilgi Testi Ön-Son test puanları? ile ?Akademik Benlik Kavramı Ölçeği ön-son test puanları? arasında anlamlı bir fark olup olmadığı ?Wilcoxon? testi yapılarak belirlenmiştir. Kursiyerlerin bilgi testi son test puanları, Akademik Benlik Kavramı Ölçeği son test puanları, süreç değerlendirme ölçeği son test puanları ile ürün değerlendirme ölçekleri puanları ?aşamalı regresyon (stepwise) tekniği? ile analiz edilmiştir.Kursiyerlerin devinişsel davranış puanlarında, programdaki amaçlar ölçüt alındığında; %90 ve üstü puanlar tam öğrenme düzeyi, %70 ve üstü puanlar yeterli öğrenme düzeyi, %45 ve üstü puanlar ise geçerli öğrenme düzeyi olarak kabul edilmiştir.Araştırmada elde edilen bulgulara göre;Kursiyerlerin bilgi testi ön test puanları ile bilgi testi son test puanları arasında bilgi testi son test puanları lehine anlamlı bir fark vardır.Kursiyerlerin akademik benlik kavramı ölçeği ön test puanları ile Akademik Benlik Kavramı ölçeği son test puanları arasında son test lehine anlamlı bir fark vardır.Araştırmanın bağımlı değişkeni olan ürün puanlarını, bağımsız değişkenlerden devinişsel alana ilişkin süreç değerlendirme puanlarını anlamlı olarak yordamış, diğer değişkenler olan Akademik Benlik Kavramı Ölçeği ve bilgi testinden elde edilen puanlar anlamlı olarak yordanmamıştır.Devinişsel alan süreç değerlendirme ölçeği puanlarına göre, kursiyerlerin %58,3'ü tam öğrenme düzeyine, %41,6'sı yeterli öğrenme düzeyine ulaşmıştır.
Denizli ili Çal, Güney ve Serinhisar düz kirkitli dokumacılığı ve standart özellikleri
Bu araştırmada Denizli İli Çal, Güney ve Serinhisar' da dokunan düz kirkitli dokumalarla ilgili üretim tekniği, kullanılan araç ve gereçler, renk, motif ve kompozisyon özellikleri, kullanım alanları, yöre ekonomisine katkıları ve özellikleri incelenmiş ve yörede dokuma yapan bireylerin görüşleri alınmıştır.Araştırma Denizli yöresinde dokunan düz kirkitli dokumalar ve dokuyucuların görüşlerini kapsamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için, literatürden konuyla ilgili bilgiler toplanmış ve toplanan bilgiler değerlendirilerek araştırmanın Kuramsal temeller kısmında kullanılmıştır. Yörede düz kirkitli dokuma yapan 50 birey ile birebir görüşülmüş ve uzman görüşü doğrultusunda hazırlanan anket uygulanmıştır. Anketten elde edilen sonuçlar uygun başlıklar altında değerlendirilmiş ve yorum yapılmıştır. Yörede tespit edilen 25 adet düz kirkitli dokuma örneği hazırlanan bilgi formuna göre ayrıntılı olarak incelenmiş ve buna göre; düz kirkitli dokuma örneklerinin boyut, dokuma tekniği, sıklık, kullanılan iplik türü, renk, motif ve kompozisyon özellikleri hakkında bilgi verilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Denizli İli Çal, Güney ve Serinhisar' da düz kirkitli dokumacılığın yörede orta yaş grubu bireylerde yoğunlaştığını söylemek mümkündür. Yörede düz kirkitli dokuma işini genellikle kadınlar yapmaktadır. Erkekler ise evi geçindirmekle yükümlü olduklarından dolayı daha çok tarım ve hayvancılık işi ile uğraşmaktadırlar. Eğitim durumları incelendiğinde bireylerin çoğunlukla ilkokul mezunu olduklarını söylemek mümkündür.Dokuma işleminde kullanılan araçların çoğunluğunu ahşap tezgâhın ve kirkitin oluşturduğu, tezgah tipi olarak ise (dikey) ıstar tezgâhın kullanıldığı görülmektedir. Dokumaların belli bir kalitede olması gerekmektedir. Kalitenin oluşabilmesi için de dokumaların standardı geliştirilmelidir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda araç, gereç, teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri belirlenerek yöre için düz kirkitli dokuma standardı oluşturulmuştur.Elde edilen bulgular doğrultusunda yöre düz kirkitli dokumalarının standardı çıkarılmıştır.
Tekstil meslek lisesi mezunu çalışanların mesleki yeterliklerinin değerlendirilmesi (Kahramanmaraş ili örneği)
Araştırmada, tekstil meslek lisesi mezunu çalışanların mesleki yeterlikleri değerlendirilmiştir.Araştırmanın evrenini, K.Maraş il merkezinde bulunan 26 dokuma fabrikasında çalışan işletme personeli oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise, rastlantısal örnekleme yoluyla seçilmiş 150 işletme personelidir. Verilerin toplanmasında anket tekniği kullanılmıştır. Anket, tekstil meslek lisesi mezunu çalışanların bilgi, beceri ve tutum açısından ne kadar yeterli olduklarını değerlendirmek için oluşturulmuştur. Veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda, mezunların mesleki matematik, mesleki mekanik ve kalite kontrol uygulamalarında yeterliklerinin düşük olduğu görülmüştür. Genel olarak; bilgi, beceri ve tutum açısından yeterli oldukları anlaşılmıştır. Bu durumda, tekstil meslek lisesi mezunu çalışanlarının standartların gerektirdiği yeterliğe sahip oldukları ortaya çıkmıştır.
Takı ve takı tasarımınının eğitimdeki yeri ve önemi
Celal bayar üniversitesi salihli meslek yüksek okulu Deri Konfeksiyon Bölümü programının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Celal Bayar Üniversitesi, Salihli Meslek Yüksek Okulu Deri Konfeksiyon eğitimi programının incelenmesi ve bu programda öğrenim gören öğrencilerin programa ilişkin görüşlerinin alınmasıdır. Araştırmanın çalışma evrenini, 2005?2006 öğretim yılında Celal Bayar Üniversitesi Salihli Meslek Yüksek Okulu Deri Konfeksiyon bölümü I. ve II. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Toplam 111 öğrenciye ölçek uygulanmış, elde edilen veriler SPSS 13 paket programında değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarını yorumlamak için verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımları alınmış, bulgular tablolarda verilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, Deri Konfeksiyon eğitimi programının bölüm öğrencileri tarafından çoğunlukla sevildiği görülmektedir. II. sınıf öğrencileri tarafından bazı dersler kredi yetersizliği nedeniyle alınamadığı görülmüştür. Programda bulunan Temel Kalıp Bilgisi dersinin ders saati yetersiz görülmüş ve amacına ulaşmadığı tespit edilmiştir. Programdaki diğer derslerin süreleri yeterli görülmüş ve çoğunlukla amacına ulaştığı saptanmıştır. Programa eklenmesi gereken dersler olduğu görülmüştür. Derslerde kullanılan kaynaklar yetersiz düzeydedir. Derslerde en fazla kullanılan eğitim aracı dergi ve model kitaplarıdır. Programda yer alan dersler kısmen beklentilere cevap verebilmektedir. Derslerde oluşturulan ürünlerle piyasada bulunan ürünler arasında benzerlikler olduğu görülmüştür. Derslerde oluşturulan ürünlerin sergilenme ve satış imkânı bulunmaktadır. Derslerde oluşturulan ürünlerin okul dışında kısmen ilgi gördüğü düşünülmektedir. Piyasadaki teknolojik yeniliklerin derslere kısmen yansıtıldığı tespit edilmiştir. Yeni yöntem ve tekniklerin kullanılmadığı görülmüştür. Öğrencilerin çoğunluğu malzeme temini konusunda sıkıntı çekmektedirler. Atölyeler sayı, büyüklük ve donanım açılarından yetersiz bulunmaktadır. Kullanılan araç-gereçlerin yeni teknolojiye uygun olmadığı ve sayı bakımından yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Kullanılan program içerik açısından kısmen yeterli iv öğretim yöntemleri kısmen yeterli görülmektedir. Değerlendirme teknikleri kısmen yeterli bulunmuştur. Programda öğrencilerin yaratıcılıklarını kullanmaları çoğunlukla mümkün olmaktadır. Bu programda eğitim veren öğretim elemanlarının davranışları çoğunlukla dersi sevdirecek niteliktedir, ayrıca öğretim elemanlarının verdikleri eğitim kısmen yeterli görülmektedir.
Çanakkale ili Bayramiç ilçesi geleneksel Türkmen kıyafetlerinin renk, desen, kompozisyon ve teknik özellikleri yönünden incelenmesi
Çanakkale li Bayramiç lçesi Geleneksel Türkmen Kıyafetlerinin Renk, Desen, Kompozisyon ve Teknik Özellikleri Yönünden ncelenmesi? için yapılan arastırmanın amacı; ilçede bulunan ve Geleneksel El Sanatlarımız içerisinde yer alan kıyafetleri kayıt altına alıp, kaybolmalarını engellemektir. Bu arastırmanın, yöntemi,anket uygulaması nedeniyle alan (survey) arastırması, örneklerin incelenmesi nedeniyle de belgesel bir arastırmadır. Bu arastırmanın evrenini, ilçede bulunan kıyafetler ile ilçede yasayan ve kıyafetleri kullanan bireyler, örneklemini ise; tesadüfi örnekleme ile seçilen, ilçede yasayan ve kıyafetleri kullanan 120 kisi olusturmaktadır. ncelenen kıyafet sayısı ilçede ulasılabilen 11 takım kıyafettir. iv ncelenen kıyafetleri, isleme teknigi, yapımlarında kullanılan, araç-gereçler, renkler bezeme konuları, kompozisyon özellikleri bakımından degerlendirmek amacıyla bilgi formları kullanılmıstır. Belirlenen alt problemler dogrultusunda 27 anket sorusu hazırlanmıstır. Arastırmadan elde edilen bulgulara göre; kıyafetleri kullanan bireylerin genelde,26-30 yas arasında, evli, ev hanımı, ve ilkokul mezunu oldugu tespit edilmistir. lçede Türkmen kıyafeti ana parçalarının; dire, göynek, salvar ve önlük giysi parçaları oldugu, aksesuarlarının ise; kefiye, terlik, kusak giysi parçaları oldugu, kıyafetlerin süslemelerinde çogunlukla nakıs tekniklerinin, kenar temizlemelerinde ise hazır malzemelerle uygulanan tekniklerin kullanıldıgı anlasılmıstır. lçede, kıyafetler için genelde suni dokuma cinsi kumaslar ile kırmızı ve tonlarının kullanıldıgı, süslemelerde kumasın rengine göre tercih yapıldıgı, madensel ve sentetik ipliklerin kullanıldıgı, iplik seçiminin ipligin kumasa uygun olmasına saglamlıgına ve bireyin zevkine göre yapıldıgı, desen kitaplarından hazırlanan bitkisel ve geometrik desenlerin baglantılı-sıralı kompozisyon olarak düzenlendigi, eski kıyafetlerin kalıp olarak kullanıldıgı, kumasın hem eninden hem de boyundan kesim yapıldıgı, bireylerin kıyafetlerini kendilerinin diktigi, son ütüsünün kuru ütü ile tersinden yumusak bir zemin üzerinde yapıldıgı belirtilmistir. lçede kıyafetlerin kat yerlerine kagıt konulup tülbente sarıldıktan sonra bohça içerisinde muhafaza edildigi, bireylerin kıyafetlerini korumak ve yasatmak için, yapılan dügün ve eglencelerde kıyafetlerini kullanmaya devam ettikleri tespit edilmistir.
Artvin ili Ardanuç ilçesinde yapılan oyaların öğretim programı
Arastırmada Artvin ili, Ardanuç ilçesinde yapılan el sanatları ürünlerinden oyalar, konu olarak seçilmistir. Arastırmada yörede yapılan oyaların teknik özellikleri kullanılan renkler, bezeme konuları, kullanılan araç ve gereçler, kompozisyon özellikleri ve kolalama çesitlerine yönelik yirmi sorudan olusan bir anket hazırlanmıstır. Ardanuç ilçesinde oya yapan 25 bireye bu anket uygulanmıstır. Arastırma sonucunda; oya yapan bireylerin tamamının kadın oldugu ve oya yapımına 26-30 yaslarından sonra basladıkları belirlenmistir. Yörede oya yapanların çogunun evli, lise mezunu ve çalısan bireyler oldugu gözlemlenmistir. Bireyler oya yapımını daha çok annelerinden ögrenerek, genelde bos zamanlarını degerlendirmek için yaptıklarını belirtmislerdir. Oya modellerinde önceden yapılanlardan yararlanılmakta ve, bitkisel bezemeli motifler tercih edilmektedir. Kompozisyon özelliklerinde ise düzgün sıralamalı kompozisyon kullanılmaktadır. Oya yapımında çogunlukla canlı renklerde naylon iplik kullanılmaktadır, oyanın özelligine göre de temel yapım teknikleri kullanılarak modeller olusturulmaktadır. Oya yapımında tıg, igne, firkete ve mekik gibi araçlarla model özelligine göre pul, boncuk, serum v.b. gibi gereçler kullanılarak, çogunlukla oyanın yapılıp ürün üzerine tutturuldugu görülmüstür. Oyalar yapıldıktan sonra sandık içersinde bohçalanarak saklanmıs ve yapılan oyalar nemli bez ile ütülenip, model özelligine göre de kolalama yapılmakta, biten oyanın iplikleri ise yakarak temizlenmektedir. Ayarıca bu arastırmada yörede yapılan oyalara yönelik bir ögretim program önerisi de hazırlanmıstır. Arastırma sonunda ise arastırmacı tarafından ortaya konulan önerilere de yer verilmistir.
Halk eğitimi merkezlerinde el nakış kurs programına ilişkin hazırlanan antep işi öğretim programının etkililiğinin saptanması
ÖZET HALK EĞİTİMİ MERKEZLERİNDE EL NAKIŞI KURS PROGRAMINA İLİŞKİN HAZIRLANAN ANTEP İŞİ ÖĞRETİM PROGRAMININ ETKİLİLİĞİNİN SAPTANMASI Feriha Dur Ercan El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı 1.Tez Danışmanı: Yard. Doç. Nursel Baykasoğlu 2.Tez Danışmanı: Doç. Dr. Güzin Subaşı Nisan-2007 Bu araştırmada, halk eğitimi merkezlerinde uygulanan el nakışı kurs programı doğrultusunda Antep işi öğretim programı hazırlanarak, programın etkililiği saptanmıştır. Araştırma üç aşamalı gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada araştırmacı tarafından Antep işi tekniği ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Tarama sonucunda; Antep işi işleme tekniğinin gelişimi, kullanılan araç-gereçler, desen ve kumaş özelliği ve işleme teknikleri saptanarak analizleri yapılmıştır. İkinci aşamada öğretim programının hedef ve hedef davranışları belirlendikten sonra ünite düzenleme çizelgesi hazırlanarak, öğretim programı oluşturulmuştur. Bilgi ve işlem yaprakları doğrultusunda ölçme araçları geliştirilmiştir. Bilişsel alan davranışlarını ölçmek amacıyla hazırlanan ölçme aracının geçerliliğini belirlemek için uzman görüşü alınmış, daha sonra 16 kursiyere uygulanarak testi yarılama yöntemiyle güvenirlik çalışması yapılmıştır. Araştırmacı tarafından süreç değerlendirme ölçeği ve ürün değerlendirme ölçekleri geliştirilerek geçerliklerini belirlemek için, uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmanın üçüncü aşamasında hazırlanan öğretim programının uygulanmasına geçilmiştir. Bilgi testi ve akademik benlik kavramı ölçeği; öğretim programı başında ve program sonunda ön test-son test olarak uygulanmıştır. Süreç değerlendirme ve Ürün değerlendirme ölçekleri, öğretim programı süresince araştırmacı ve iki öğretmen tarafından gözlem yapılarak değerlendirilmiştir. Süreç değerlendirme ölçeği ve ürün değerlendirme ölçeklerinden elde edilen verilerin aritmetik ortalamaları alınmıştır. Araştırma evrenini, halk eğitimi merkezlerinde uygulanan Çankaya Halk Eğitimi Merkezi'nde el nakışı kurs programına devam eden on altı kursiyer oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesi amacıyla ?Bilgi Testi Ön-Son test puanları? ile ?Akademik Benlik Kavramı Ölçeği ön-son test puanları? arasında anlamlı bir fark olup olmadığı ?t? testi yapılarak belirlenmiştir. Kursiyerlerin bilgi testi son test puanları, Akademik Benlik Kavramı Ölçeği son test puanları, süreç değerlendirme ölçeği son test puanları ile ürün değerlendirme ölçekleri puanları ?aşamalı regresyon (stepwise) tekniği? ile analiz edilmiştir. Kursiyerlerin devinişsel davranış puanlarında, programdaki amaçlar ölçüt alındığında; %90 ve üstü puanlar tam öğrenme düzeyi, %70 ve üstü puanlar yeterli öğrenme düzeyi, %45 ve üstü puanlar ise geçerli öğrenme düzeyi olarak kabul edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; Kursiyerlerin bilgi testi ön test puanları ile bilgi testi son test puanları arasında bilgi testi son test puanları lehine anlamlı bir fark vardır. Kursiyerlerin akademik benlik kavramı ölçeği ön test puanları ile Akademik Benlik Kavramı ölçeği son test puanları arasında son test lehine anlamlı bir fark vardır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan ürün puanları, bağımsız değişkenlerden devinişsel alana ilişkin süreç değerlendirme puanlarını anlamlı olarak yordamış, diğer değişkenler olan Akademik Benlik Kavramı Ölçeği ve bilgi testinden elde edilen puanları anlamlı olarak yordamamıştır. Devinişsel alan süreç değerlendirme ölçeği puanlarına göre, kursiyerlerin %56,3'ü tam öğrenme düzeyine, %43,8'i yeterli öğrenme düzeyine ulaşmıştır.
Halk eğitimi merkezlerindeki takı tasarımı dersinin incelenmesi
Bu arastırmanın amacı Çıraklık ve Yaygın Egitim Genel Müdürlügüne baglı bulunan Halk Egitim Merkezlerindeki Takı Tasarımı dersinin-gereç, günlük hayattaki geçerliligi, El Sanatları dersi içindeki yeri açılarından kursiyer görüslerine göre incelenmesidir. Arastırma süresince uzman görüsleri yardımıyla bir anket dizayn edilmis ve bu anket kursiyerlere uygulanmıstır. Arastırmanın çalısma evrenini 2005-2006 egitim-ögretim yılında Ankara li, Çankaya, Keçiören ve Yenimahalle ilçelerindeki Halk Egitim Merkezlerindeki Takı Tasarımı kursuna katılan kursiyerler olusturmaktadır. Arastırma sonuçlarının analiz ve yorumlanmasında frekans ve yüzde dagılımları alınarak bulgular tablolarda verilmistir. Arastırma kapsamında yapılan incelemelerde Takı Tasarımı kursunun son zamanlarda açılan kurslar arasında en çok tercih edilen kurs oldugu görülmüstür. Özel makinelere gerek kalmadan sadece piyasada bulunan hazır gereçlerin kullanılması ile ürünler yapılmaktadır. Kursiyerler edindigi bilgiler çerçevesinde ellerinde bulunan malzemelerle ve kurslarda ögrendikleri tekniklerle her mekanda uygulama yapabildigi için takı tarsımı kursundaki verim daha çok artmıstır.
Rüstem Paşa Camii çinilerinden örnekler
ÖZET RÜSTEM PAŞA CAMİİ ÇİNİLERİNDEN ÖRNEKLER Özcan, Meryem Yüksek Lisans Tezi Geleneksel Türk El Sanatları Eğitimi Bilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Tevhide ÖZBAĞI Haziran - 2007 Araştırmada, geleneksel sanatlarımızdan biri olan çini sanatıyla ilgili literatür taraması yapılarak, İstanbul Rüstem Paşa Camiindeki İznik ve Kütahya çinilerine ulaşılmış ve bunların ışığı altında, kullanılan desen ve kompozisyon özellikleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini Rüstem Paşa Camiinde yer alan İznik ve Kütahya çinileri oluşturmaktadır. Araştırmanın evreninde bulunan çinilerin 50 adedi örneklem olarak alınmış; desen çizimleri ve özellikleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Araştırma 5 bölümden ve 218 sayfadan oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problemi ele alınmış, araştırmada geleneksel Türk çini sanatının gelecek kuşaklara tanıtılması ve Rüstem Paşa Camii çini desenlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde Türk çini sanatının, tanımı, tarihçesi, kullanım alanları, kullanılan araç gereçler, motifler, teknikler ve çini yapım aşamaları detaylı olarak ele alınmıştır. Literatür özetlerinde araştırmaya kaynaklık eden kitap ve makaleler içerikleriyle açıklanmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanın evreni ve örneklemi sayısal verilerle ifade edilmiştir. Verilerin toplanması ve analizi araştırmada izlenen süreç doğrultusunda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bulgular ve yorum bölümünde; İstanbul'un tarihi, coğrafi şartları ve dini yapıları incelenmiş, Rüstem Paşa Camiinin bölümleri fotoğraflarıyla birlikte ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Rüstem Paşa Camii çinileriyle ile ilgili bilgilerde çinilerin fotoğrafları, boyutları, kullanılan malzeme, uygulanan teknik, süsleme tekniği, kompozisyon özellikleri ve çizimlerine yer verilmiştir. Beşinci bölümde araştırma sonucunda elde edilen veriler ve öneriler araştırmacı tarafından ortaya konulmuştur. Rüstem Paşa Camiinde tespit edilen çinilerin çoğunluğu kare formda düzenlenmiş, kobalt mavisi, mercan kırmızısı, turkuaz renkler yoğun olarak kullanılmış, teknik olarak sır altı tekniği uygulanmıştır.
Trabzon ili kız meslek liselerinde görev yapan mesleki eğitim fakülteleri nakış eğitimi anabilim dalı mezunu öğretmenlerin, nakış öğretmenlerinin yeterliklerini önem derecelerine göre değerlendirmesi değerlendirmesi
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında görev yapan nakışöğretmenleri; üniversitelerin mesleki eğitim fakültelerinde yetişmektedirler.Buöğretmenlerin endüstrinin beklediği nitelikli ara kademe elamanlarınıyetiştirerek çalışma hayatına ve yüksek öğrenime hazırlamada yüklendiği çokönemli görevler bulunmaktadır.Öğretmenlerin bu beklentileri yerinegetirebilmeleri için mesleki yeterliklerinin belirlenmesi gerekmektedir.Bu araştırmanın genel amacı;Trabzon İli Kız Meslek Liselerinde GörevYapan Mesleki Eğitim Fakülteleri Nakış Eğitimi Ana Bilim Dalı MezunuÖğretmenlerin,Nakış Öğretmenlerinin Yeterliklerini Önem Derecelerine GöreDeğerlendirmesi' dir.Bu amaç doğrultusunda araştırma; dört ana bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde;problem,amaç,önem,sayıtlılar,sınırlılıklar ve kullanılanterimlerin tanımları açıklanmıştır.Araştırmanın ikinci bölümünde ise literatürden elde edilen bilgilere yerverilmiş ve bu bölüm içerisinde;mesleki ve teknik eğitim,mesleki eğitimfakültelerinin tarihi gelişimi,mesleki yeterlik,öğretmenlik mesleğinin tanımı venitelikleri,öğretmenlik mesleğinin tarihi gelişimi, öğretmenlik mesleğininseçiminde rol oynayan etmenler,öğretmenlik mesleğinde rol ve statü,toplumun öğretmene bakışı ve öğretmenden beklentileri ve öğretmenyeterlikleri gibi konular ile bu konuda yapılmış araştırmalara yer verilmiştir.Araştırmanın üçüncü bölümü araştırma yöntemini kapsamakta olup,bubölümde araştırmanın modeli,evren ve örneklem,veri toplama tekniği,veri toplama aracının hazırlanması,veri toplama aracının uygulanması ve veriçözümleme yöntemleri açıklanmıştır.Trabzon İli Kız Meslek Liselerinde Görev Yapan Mesleki EğitimFakülteleri Nakış Eğitimi Ana Bilim Dalı Mezunu Öğretmenlerin,NakışÖğretmenlerinin Yeterliklerini Önem Derecelerine Göre Değerlendirmesi'amacıyla yapılan bu araştırma tarama(survey) modelindedir.Araştırma evrenini; 2004-2005 eğitim öğretim yılında, Trabzon İlindebulunan Kız Meslek Liselerinde görev yapan nakış öğretmenleri oluşturmaktadır.Trabzon ili Kız Meslek Liselerindeki nakış öğretmeni sayısı 20'dir.Ancakveri toplama araçlarından 3 adedi araştırmacıya ulaşamamıştır. Bu nedenleTablo 1.1'de görüldüğü gibi araştırmanın evrenini, Trabzon ilinde bulunan 7Kız Meslek Lisesinde görev yapan 17 nakış öğretmeni oluşturmak tadır.Kız Meslek Liselerinin nakış bölümünde görev yapan nakışöğretmenlerinin mesleki yeterliliklerini belirlemek amacı ile yapılanaraştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anketlerhazırlanmıştır.Mesleki yeterliklerin önem derecesine ilişkin nakışöğretmenlerinin görüşlerini belirlemek için geliştirilen anketler hakkındauzman görüşleri alınarak anketlerin geçerliliği ve güvenirliliğine bakılmıştır.Hazırlanan anketler kaynak gruplara uygulanarak veriler toplanmıştır.Araştırmanın amaçları doğrultusunda kaynak gruplardan elde edilenverilerin çözümlenmesinde ise anketin birinci bölümünde yer alan kişiselbilgilere ilişkin sorular sınıflama ölçeği tipinde olduğundan öğretmengörüşlerinden elde edilen verilerin yüzdeleri ve frekansları hesaplanaraktablolar ve grafikler yapılarak gösterilmiştir.Anketin ikinci bölümündeöğretmenlerin mesleki yeterliklerin önem derecelerine ilişkin görüşlerine aitverilerin çözümlenmesinde ise bilgisayardan yararlanılmış olup,SPSS 10.0versiyonu (The Sta tistical Packet For Social Scienses) paket programıkullanılarak gerekli istatistiksel çözümlemeler yapılmıştır.Araştırmanın dördüncü bölümünde;bulgular ve yorumlar açıklanmışolup,bu bölümde kaynak gruplardan elde edilen verilerinyüzdeleri,frekansları,aritmetik ortalamaları hesaplanarak tablolaştırılmış veyorumlanmıştır.Beşinci ve son bölümde ise araştırma sonucunda elde edilen verileredayanılarak ulaşılan sonuçlar açıklanmış ve önerilere yer verilmiştir.Araştırmanın bulgularına göre;araştırma kapsamına alınan toplam 17öğretmenin çoğunluğu Trabzon Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü VePratik Kız Sanat Okulu'nda ve öğretmen olarak çalışmaktadırlar.Öğretmenlerin mezun oldukları eğitim kaynaklarına göre dağılımlarıincelendiğinde ise ağırlıklı olarak Gazi Üniversitesi Mesleki EğitimFakültesi'nden mezun oldukları ve 6-10 yıl arasında msleki kıdeme sahipoldukları anlaşılmaktadır.Eğitme-öğretme yeterlikleri ile ilgili ana yeterliklerin önem derecelerinebakıldığında;öğretmenlerin öğrenciyi tanımaya ve öğretimi planlamaya,başarıyı ölçme değerlendirmeye, rehberlik yapmaya, özel eğitime gereksinimduyan (öegd) öğrencilere hizmet etmeye, ders dışı etkinliklerdebulunmaya,kendini geliştirmeye ve okulu geliştirmeye, ilişkin eğitme-öğretmeyeterliklerini ağırlıklı olarak çok önemli,materyal geliştirmeye ilişkin eğitme-öğretme yeterliklerini ise ağırlıklı olarak oldukça önemli şeklinde ifade ettiklerigörülmektedir.Genel kültür bilgi ve becerileri yeterlikleri ile ilgili ana yeterliklerin önemderecelerine bakıldığında; öğretmenlerin genel kültür bilgi ve becerileriyeterliklerine ilişkin yeterliklerin tamamını çok önemli şeklinde ifade ettiklerigörülmektedir.Özel alan bilgi ve becerileri yeterlikleri ile ilgili ana yeterliklerin önemderecelerine bakıldığında ise;öğretmenlerin özel alan bilgi ve becerileri ileilgili ortak yeterliklerine ,(Ürün tasarımı, Hesap işi, Bartın işi,Türk işi,Antep işi,dival (Maraş) işi ve kenar temizleme ve ütü yapmaya)ilişkin yeterliklerintamamını çok önemli şeklinde ifade ettikleri görülmektedir.
Nakış eğitimi veren kız meslek liselerinde kazandırılan davranışlarla iş hayatındaki uygulamaların tutarlılık derecesi
Bu araştırmada ?Nakış Eğitimi? veren Kız Meslek Liseleri'nde kazandırılandavranışlarla, iş hayatındaki uygulamaların tutarlılık derecesi saptanmıştır.Bu çalışmada önce Kız Meslek Lisesi Nakıs eğitimi öğretim programıincelenerek programdaki hedefleri gerçekleştirecek hedef davranışlar oluşturulmuşdaha sonra hedef davranışlara uygun anket hazırlanarak uzman görüsünesunulmuştur.Araştırmada kullanılan likert tipi ölçek 2 bölümünden oluşmaktadır.Birincibölümde öğrencilerin belirlenen davranışlar açısından yeterlilikleri,ikinci bölümdeöğrencilerin belirlenen davranışlar açısından yeterlilikleri,ikinci bölümde de budavranışların meslek açısından gereklilikleri ölçülmektedir. El nakışı ve makinenakışları için ayrı ayrı oluşturulan ölçek her iki alanda rastlantısal olarak belirlenen25'er işletmeye uygulanmıştır.Araştırma verileri araştırmacı tarafından istatistiksel yöntemler, aritmetikortalama ( X ), standart sapma ve ?t testi? ile çözümlenmiş, elde edilen bulgularyorumlanmıştır.Araştırma sonucuna göre hedef davranışları göstermede öğrencilerin büyükbir çoğunluğu kısmen yeterli bulunmuş, davranışların gerekliliği açısından yapılandeğerlendirmede de uzun zaman alan tekniklerin gerekli görülmediği belirlenmiştir.İşletmelerin beklentileri sonuçlarda belirtilmiş ve öneriler sunulmuştur. Enönemli sonuç, işletmelerin öğrencilerin teknikleri uygularken daha pratik olması veişi benimsemelerini, teknoloji hakkında bilgi sahibi olmalarını istemeleri olarakbulunmuştur.İşletmelerle okullar arasında iletişimin iyi sağlanması ve mezunların işeyerleştirilmeleri gerekmektedir. Programların yeniden gözden geçirilip sanayiyeuygun olarak düzenlenmesi gereklidir.
AB ülkelerinde mesleki eğitim sistemlerine ilişkin yaklaşımlar ve Türkiye için uyum analizi
Eğitim, tüm toplumların ekonomik, teknik, sosyal, kültürel ve politikgelişmelerini doğrudan doğruya etkilediği için, toplumların önde gelen sorunlarındanbiri olmaktadır. Her toplumun, eğitimini kendi ihtiyaçlarına göre düzenlemesigerekir. Bu düzenlemeler, ihtiyaçlar değiştikçe zamana göre yeni biçimler almakzorundadır.Buna rağmen, esaslı bir eğitim kolayca değişmeyen temel felsefe ve ilkeleredayanmalıdır. Genel eğitim, ?Eğitimin Evrensel Amaçlarıyla Türk Millû EğitimininGenel Amaçlarına? uygun bir felsefeye dayandığı halde; meslekû eğitim, bunlarınyanı sıra sosyal, ekonomik ve teknolojik nedenlerle felsefeye uygun olmalıdır.Türkiye'nin ekonomik kalkınma hedeflerine ulaşabilmesi için orta kademenitelikli elemandan profesyonel uzmanlara kadar her düzeyde işgücüne ihtiyaçvardır. Bu ihtiyaçları karşılayabilecek işgücünün eğitimi, sosyal, sayısal ve okur-yazarlık becerileri yanında çözümsel düşünme, problem çözebilme ve ekipçalışmasında rol alma yeteneklerini de kapsamalıdır. Söz konusu ihtiyaçlarısağlayacak güçlü bir eğitim sistemi bulunmamaktadır.Meslekû ve teknik eğitim, oldukça farklı meslekû alanlarda ve kompleksyapıdadır. Mevcut mesleklerin sürdürülmesiyle birlikte; işgücü nitelikleri,mesleklerin yapısı ve işyerlerinin organizasyonunda olası değişiklikleröngörülmektedir. Ekonomik ve teknolojik değişiklikler bazı mesleklerin yokolmasına, bazılarında değişiklikler yapılmasına ya da yeni mesleklerin ortayaçıkmasına neden olmaktadır. Bu durum, önümüzdeki yıllarda daha fazla yetişkininyeniden eğitimini gündeme getirmektedir. Çünkü süreklilik halini alan değişiklikler,birçok işgücünün meslekû yeterliklerini modası geçmiş hale dönüştürmektedir.Gelişmiş toplumların yapılandırılmalarında meslek edinme önemli birnoktadadır.Devlet başta olmak üzere bir çok kuruluşun ancak, mesleki faaliyettebulunan insan gücü yaşayabildiği gerçeğini bilmektedirler.Bu toplumlarda meslekdalları doğru oranda dağıtılmıştır. Bunun için de her kuruluşta yeterli iş gücübulunmaktadır.Avrupa Birliğinde eğitim ve özellikle mesleki ve teknik eğitim büyük önemtaşımaktadır.Avrupa Birliği genç nüfusa yönelik oluşturduğu programlarla hayataatılmaya hazırlık evresinden iş hayatına kadar olan süreçte yapması gerekençalışmaları finanse ederek, onların üretime katkıda bulunmalarını sağlamaktadır.
Gazi Üniversitesi, Meslek Eğitim Fakültesi bünyesindeki Ülker Muncuk müzesindeki geleneksel işlemeli ürünlerin değerlendirilmesi ve eğitime katkısının belirlenmesi üzerine biraraştırma
Eserlerin ya da ürünlerin dillerinde saklanan kültüre bekçilik yaptıkları gibigelecek kuşaklara bu eserlerin tanıtılmasında, geçmiş ile gelecek arasında köprügörevi görmede ve belki de eserlerin ait oldukları dönemleri dile getirmede elçilikgörevi yaptıkları aşikardır. Bu kültür birikiminin okullarda, sınıflarda kullanılmasıbireylerde yaratıcı düşünmeyi geliştirdiği gibi kültür mozaiğine yeni mozaiklerineklenmesini sağlayacaktır.`'Gazi Üniversitesi, Meslek Eğitim Fakültesi Bünyesindeki Ülker MuncukMüzesinde Yer Alan Geleneksel İşlemeli Ürünlerin Değerlendirilmesi ve EğitimeKatkısının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma'' konusunun amacı ;öğrencilerinmüze ile ilgili görüşlerinin ve eğitime katkısının belirlenmesidir.Bu araştırma tarama modelindedir. Araştırma evrenini Gazi Üniversitesi,Mesleki Eğitim Fakültesi bünyesinde yer alan 50 adet ürün ve 2004-2005 eğitimöğretim yılında fakülte bünyesinde bölüm öğrencilerinin 3. ve 4. sınıflarından olan400 bireyden oluşturmaktadır.Verilerin çözümlenmesinde y=fx100/n formülü kullanılmıştır.Araştırmanın bilgi formu bulgularına bakıldığında 50 ürünün çoğunluğununTürk işinden oluştuğu bunu dival işi, hesap işi, suzeni , tel kırma ile sarma, çiniğnesi, kordon tutturma takip etmektedir. Ürünlerde en çok örtü ve 20.y.y.'dayapıldığı , ilk hallerini korudukları ve işlemede bez dokuma ve pamuklu iplikkullanıldığı görülmektedir. Kullanılan kenar temizlemede elde baskı dikişi,kullanılan renklerde krem, altın sim-sırma koyu zeytin yeşili kullanıldığıanlaşılmaktadır. Bezeme konularında yaprak, dal, daire, kurdele, erkek figürü,3Arapça yazılar, kompozisyon özelliklerinde bağlantılı tekrarlamalı kullanıldığıgörülmektedir.Araştırma kapsamına giren 400 öğrencinin 22-23 yaş arası olduğu, en çoknakış bölümü 3. sınıf öğrencilerinin yararlandığı, çoğunluğunun müzeden haberdaroldukları, kaynak açısından müzeyi yetersiz buldukları, müzede işitsel görselcihazların olmadığı, kurslar düzenlenmediği, çalışma ortamının uygun olduğu,seçilen ürüne kolaylıkla ulaştıkları, ürünlerin etiket bilgilerinin yeterli olduğu,ürünlerin yeni tasarımda kullanılması gerektiğini ve seçtikleri ürünlerde değişiklikyaptıkları anlaşılmaktadır.
İstanbul ili nakış endüstrisinde çalışan elemanların özelliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Gelişen teknolojiye bağlı olarak nakış sektöründe de yeniliklerin olması kaçınılmazdır. Nakışınbilgisayar destekli makinelerle yapılması ile bu alanda yetişmiş eğitimli, kaliteli ve gelişmelere ayakuydurabilecek eleman ihtiyacı da ortaya çıkmıştır. İşte bu gereksinimlerin belirlenmesi ve nakış sektörününtanınması amacıyla, bu araştırmada İstanbul ili nakış sanayisinde çalışan elemanların eğitim durumları ileişverenlerin çalışan elemanlarda aradıkları niteliklerin belirlenmesi ve eğitim- istihdam ilişkisine dayalı görüşleriincelenmiştir.Bu araştırmanın çalışma evrenini İstanbul ili nakış endüstrisi oluşturmaktadır. Araştırmanınörneklemini ise İstanbul il merkezinde nakış endüstrisinde faaliyet gösteren ve 15'den fazla işçi çalıştıran 23firma yöneticisi ile 328 çalışan eleman oluşturmaktadır. Bu firmalar rasgele seçilmiştir.Araştırmada Uyanık(1997) tarafından geliştirilen anket formları(Firma Bilgi formu, Yönetici AnketFormu, Çalışan Anket Formu) nakış endüstrisine uyarlanarak kullanılmıştır. Uyarlama çalışmasında önce 5 firmayöneticisi ve çalışanları üzerinde ön uygulama yapılmış, ön uygulamadan sonra gerekli düzeltmeler yapılarakaraştırmada kullanılacak anket formları elde edilmiştir. Oluşturulan anketler 23 firma yöneticisi ve 328 çalışanelemana araştırmacı tarafından uygulanmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde, nakış sektöründe çalışanların eğitim durumları veişverenlerin çalışan elemanlarda aradıkları niteliklerin belirlenmesi amacı ile verilerin frekans ve yüzdedağılımları alınmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında yöneticilerin %30,43'ünün 6 yıldan fazla iş deneyiminesahip olduğu ve nakış sektöründe yönetici olabilmek için deneyimin önemli bir faktör olduğu ortaya çıkmıştır.Araştırma sırasında yöneticilerle yapılan görüşmelerde, yöneticilerin genellikle hem firma sahibi hem de yöneticiolduğu gözlenmiştir.Yöneticilerin %43,47'sinin lise/meslek lisesi ve ortaokul mezunu olduğu belirlenmiştir. Üniversitemezunu yöneticilerin az sayıda olmasının, nakış sektörünün yeni olmasından ve bu sektöre yönelik yetişmişelemanın olmamasından kaynaklandığı söylenebilir.Yöneticilerin büro personeli, teknisyen, ustabaşı ve vasıflı isçi kadrolarına personel yerleştirirken%39,13'ünün eğitim, deneyim ve referans özelliklerini dikkate aldıkları görülmüştür. Bu özelliklerin, verimliliğinarttırılmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Yöneticiler vasıfsız işçi kadrolarında, diğer kadrolara oranla yaşcinsiyet, referans ve davranış özelliklerinin; eğitim ve deneyimden daha öncelikli olduğunu belirtmişlerdir.Nakış sektöründe işletmelerin %78,26'sının küçük ölçekli, %21,74'ünün de orta ölçekli olduğubelirlenmiştir.İşletmelerin boş kadrolarını doldurmak için eleman alımlarında %26,08'inin gazete ilanıyla, daha sonrasırası ile tanıdık aracılığıyla ve kişisel başvuruların değerlendirilmesi yoluna gittikleri görülmüştür.İşletmeler boş kadrolarını doldururken %78,26'sının hem işletme içinden hem de işletme dışındanpersonel sağladıklarını belirtmişlerdir. İşletme içi atamalarda 26,08'inin mesleki tecrübeye önem verdikleribelirlenmiştir.İşletmelerin %56,53'ünün personel alımında herhangi bir sınav uygulamadığı, sınav yapanların%40'ının ise kişilik özellikleri ve genel kültür seviyesini ölçtükleri belirlenmiştir.Nakış sektöründe çalışanların %64,24'ünün ilkokul mezunu oldukları ortaya çıkmıştır. Bu durum,sektörde eğitim-istihdam ilişkisinin olmadığı sonucunu ortaya çıkarabilir. Pek çok meslekte olduğu gibi nakışendüstrisinde çalışanlarda da yasal olarak mesleki eğitimin zorunlu olmaması ve ucuz eleman çalıştırma busonucu sebep olmuştur.Ayrıca nakış sektöründe çalışanların %83,54'ünün yabancı dil %70,73'ünün de bilgisayar bilgisinesahip olmadığı ortaya çıkmıştır.
Atölye ve meslek dersi öğretmenleri ile genel bilgi dersi öğretmenlerinin dağılımındaki dengesizlik nedenlerinin karşılaştırılması
Atölye ve Meslek Dersleri Öğretmenleri le Genel Bilgi DersiÖğretmenlerinin Dağılımındaki Dengesizlik Nedenlerinin KarşılaştırılmasıSERBES, FadimeYüksek Lisans, Elsanatları Anabilim DalıTez Danışmanı, Yrd. Doç. Gönül YILMAZKURTEylül-2006Bu araştırmada Atölye Ve Meslek Dersi Öğretmenleri le Genel Bilgi DersiÖğretmenlerinin Dağılımındaki Dengesizlik Nedenlerinin Karşılaştırılmasıamaçlanmıştır.Araştırma tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır.Buamaçla Türkiye'deki mesleki eğitim fakülteleri, eğitim fakülteleri, genel liseler,meslek liseleri, meslek liselerinde görev yapan öğretmen sayıları, öğrenci sayıları,genel liselerde görev yapan öğretmen sayıları, öğrenci sayıları, okullardaki öğretmenihtiyacı, mezunların iş durumları, mesleki eğitimin sorunları, belirlenmiş veöğretmen dağılımındaki dengesizlik nedenlerinin karşılaştırılması yapılmıştır.Araştırmanın evrenini M.E.B, Türkiye'deki mesleki eğitim fakülteleri, eğitimfakülteleri, meslek liseleri ve genel liseler oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminiMilli Eğitim Bakanlığı'na bağlı genel liseler, meslek liseleri ve eğitim fakülteleri ilemesleki eğitim fakülteleri oluşturmaktadır.Araştırma kapsamında elde edilenbulguların özeti aşağıda verilmiştir.1-Cumhuriyetin ilk yıllarında öğretmenliğimeslek haline getirmek için önemli yasal çalışmalar yapılmıştır.2-1982 yılındaöğretmen yetiştiren kurumlar M.E.B. `den üniversitelere devredilmiştir.3-Liselerde okutulan dersler temel olarak 3'e ayrılır:-Ortak Genel Kültür Dersleri-Alan / Kültür Dersleri-Alan / Bölüm Seçmeli Dersleri4-Ülkemizde Genel Ortaöğretimde 1 338 768 öğrenci, 71 344 öğretmenbulunmaktadır. 5-Türkiye'de mesleki ve teknik ortaöğretim için öğretmen yetiştirme1930'lu yıllarda sistematik biçimde ele alınmış ve bu amaçla okullar kurulmuştur.6-Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler eğitimfakültelerinde yetiştirilmektedir. Bunlar:-Teknik eğitim fakülteleri-Mesleki eğitimfakülteleri-Ticaret ve turizm eğitimi fakültesidir.7-Mesleki ve teknik lisede 1 252584 öğrenci , 72 373 öğretmen bulunmaktadır.8- stihdam analizinin yapılmayışı bunabağlı olarak mesleki ve teknik eğitimde program esnekliğinin sağlanmayışı , piyasaihtiyaçları ile uygulanan programlar arasında farklılıklar oluşturmaktadır. 9-Meslekive teknik eğitime giriş esnasında yeterli düzeyde rehberlik ve yönlendirmeyapılamamaktadır.
Iğdır ili kilim dokumalarının özellikleri ve dokuyucu görüşleri
Bu araşrma ile Iğ r ilinde dokunan kilimlerin teknik, renk, motif, kompozisyontı dıözellikleri, kullanı alanları yöre ekonomisine katkım , sıincelenmişve yörede kilimdokumacığ yapan bireylerin görüş alı şr.lıı leri nmıtıAraşrma Iğ r yöresinde dokunan kilimler ve dokuyucuları görüştı dı n lerinikapsamaktadı Yörede kilim dokumacığıyapan 50 birey ile karş klıgörüşır. lı lı ülmüşveşhazırlanan anket uygulanmı r. Anketten elde edilen sonuçlar uygun başklar altıtı lı ndaerlendirilmişkarş tı ve yorum yapı şr. Ayrı yörede bulunan 24 adet kilimı rmadeğ , laş lmıtı caörneğ ayrı lıi ntı olarak incelenmişhazırlanan bilgi formları bu kilim örneklerinin renk,ndamotif, teknik, kompozisyon ve boyut özellikleri hakkı bilgi verilmişnda tir.Gelenekselkültürümüzü en güzel şekilde temsil eden el dokuma kilimler günümüz şartları yeniknameye baş şr. Bu araşrma ile Iğ r ilinde bulunan kilim örnekleri belgelenmiş budüş lamıtı tı dı verlanmı r.Yörede kilim dokumacığş ıalanda eksikliğ hissedilen bilimsel bir doküman hazıi tı lıgittikçe önemini yitirmektedir. Bu sanatla uğ an bireylerin çoğraş unluğ orta yaşveuüstündedir. Genç nesil ise bu sanata ilgi duymamaktadı Eğ durumlarır. itim incelendiğinde,çoğunluğ okuma yazma bilmemektedir. Bu sanat dalı yörede icra eden bireyler bu sanatıu nını ımeslek haline getirmeden kendi ihtiyaçları karşlamak, çeyiz ve geleneğ devam ettirmekiı ıtarı ve hayvancıktıamacıtaşmaktadı Yöredeki bireylerin temel geçim kaynağrlar. m lı r.Koyunlarından elde ettikleri yün ipliklerle dokuma yapan bireyler yer tezgâhlarınıkullanmaktadı Yörede incelenen kilim örneklerinin enleri genellikle 150 cm. boylarırlar. ise4-5 m. dir. Ayrı kilim örneklerinde çoğca unlukla koyu renkler (bordo, gri, siyah,kahverengi) kullanı şr. Geometrik bezemelerin hâkim olduğ kilim örneklerinde,lmıtı ukenarda bir ya da iki bordürün olduğ göbekli kilimler dikkat çekmektedir. Bireylerudokuduklarıkilimleri yaygı örtüsü, mafraş süs amaçlı, yük ve kullanmaktadırlar