Sağlık hizmetleri kalitesi
63 theses under this subject heading
Evaluation of mobile health clinics in the stricken regions/Iraq-Sinjar region
Background: In this study, the effectiveness of mobile health clinics, which are expected to help with disease prevention and control among underserved populations living in the Sinjar region of Iraq, is measured. Additionally, the study evaluates the degree to which the region's residents benefit from mobile health clinics, revealing both their strengths and weaknesses as they function in the stricken regions. Aim: The main aim of this study is to determine the level of satisfaction with the services provided by the mobile health clinic and health clinics according to the demographic characteristics of the participants. Method: The population of the study consists of a sample group of at least 175 patients receiving treatment through 10 mobile health clinics in the Sinjar region. The G*Power computer program was used for Power Analysis, with medium effect size (η2=0.265), 80% power, and 5% type I error level, one-way Analysis of Variance (ANOVA). Results: Patients included: 56.7% were male, 41.1% were 18-25 years old, 51.1% were in the rural areas of Sinjar, 54.4% were single, 56.1% were unemployed, 76.7% it was income less than the expenditure and 78.9% of them have not a chronic disease. Conclusion: It was determined that the satisfaction levels of the patients with mobile health clinics in the Sinjar region and its villages and Camps were very close to each other (average 2.60 points), whereas it was slightly lower in Sinjar center (average 2.49 points). Finally, patients in all three settlements are moderately satisfied with mobile health clinics.
Al-Nasiriya şehri / Irak hastanelerinde verilen hemşirelik bakımının kalitesinden hastaların memnuniyetinin değerlendirilmesi
Background: A high level of patient satisfaction makes it possible for service providers to offer enough counseling as well as services that are both effective and continuous. The mindsets and actions of healthcare professionals are critically important to ensure patient happiness and the successful achievement of the service's objectives. Objectives: To assess the patient's satisfaction with the quality of nursing care provided in the hospitals of Al-Nasiriya city and to identify differences in patients' satisfaction with the quality of nursing care provided related to selected demographic characteristics and hospital related data. Methodology: The research is descriptive and cross-sectional. The research was conducted between 15.3.2022 and 15.9.2022 (AL-Nasiriya City / Al-Haboubi Teaching Hospital in Iraq, AL-Nasiriya Teaching Hospital and Al-Hussein Teaching Hospital). The population of the study was (800) people. With the calculation made, the minimum number of people to be taken was calculated as 260. Simple random sampling method, which is accepted as one of the probability-based sampling methods. A quality questionnaire was used to measure the satisfaction and sociodemographic data of patients. The satisfaction survey is a 5 likert type scale and is valid and reliable for the Arabic language. The relationship between the satisfaction status of the patients with other data was examined. The data were analyzed in SPSS software using frequency, percentage, mean, standard deviation, hierarchical regression, one-way analysis of variance (ANOVA) and independent sample t-test. The significance level to be determined in the evaluation of the data is p<0.05. Results: In this study, the data of 122 female and 138 male patients between the ages of 23-85 were analyzed. This research showed that most patients were satisfied with the quality of nursing care provided. The result showed mean of patient satisfaction with the quality of nursing care was 61.5% which mean good. According to result there are no difference between age, education level, marital status, work field and patient satisfaction with the quality of nursing care provided (p≥0.05). However, it was determined that the satisfaction scores of the male patients were statistically higher than the females (p<0.05). It was determined that the satisfaction scores of the patients treated in the surgical unit were statistically higher than those treated in the medical units (p<0.05). According to result there are no difference between previous hospitalization, length of hospital stay, hospital accommodation and patient satisfaction score (p≥0.05). Conclusion: Patients gender and type of hospital wards play an essential role in the degree of patients satisfaction. Recommendations: the researcher recommends that patients should be examined and new strategies should be developed. The factors that create the difference in satisfaction between hospital units should be examined. 2023, 55 pages Keywords:Inpatients, Patient satisfaction, Nursing care.
Evaluation of quality of nursing care services provided to children under five years based on integrated management of child health at primary health care centers in Al-Diwanyah city / Iraq
The Integrated Management of Neonatal and Childhood Diseases (IMNCI) approach is a comprehensive strategy that includes home and healthcare facility interventions. The international newborn child survival initiative was established by the World Health Organization and the United Nations Children's Fund (UNICEF) to help newborns survive. The United Nations Children's Fund and the World Health Organization introduced and implemented the methodology in 1995. YÇHEY includes remedial activities to be performed by medical professionals in addition to preventive measures to be taken by families and communities. In addition, it aims to contribute to the development of health infrastructure. The aim of this study is to determine the relationship between the quality of nursing care provided to children under the age of five and the demographic characteristics of nurses, based on the Integrated Management of Child Health Standards. A cross-sectional descriptive study was conducted at primary care centers in IMNCI sectors in Diwaniyah, Iraq, between April and November 2022. A descriptive sample of 89 nurses working in primary healthcare facilities in the city of Al-Diwaniyah was selected. A specially designed questionnaire and observation method were used to collect data; The questionnaire consists of 6 items containing the demographic characteristics of the nurse: gender, age, education level, IMNCI education status, working time, and working time in the field of pediatrics. The observation method is a list consisting of three parts: the nursing care evaluation module, the role of nurses in the treatment module, and the communication module. Data collection was done first by observation and then by face-to-face questioning technique. Categorical data are shown with frequency and percentage distributions, and numerical data with the mean and standard deviation. An independent group t-test was used to determine the effect of demographic factors on quality of care. Eighty-nine nurses, 62.9% (n=56) female and 37.1% (n=33) male, participated in the study. The age of the participants is between 18-53 years. It was determined that a high percentage of the participants did not receive training on IMNCI. It was determined that the service period of the participants was in the range of more than 20 years, but the experience in pediatric nursing for the nursing staff was more than 15 years, and the education level of the participants was institute and above. When nurses working in primary care were grouped according to their gender, it was determined that there was no significant difference between the two groups in terms of nursing care quality (p≥0.05). It was determined that there was a difference between the service period of the nursing staff and the nursing care evaluation modules and the role of the staff nurses in the treatment module (p=0.001<0.05). However, it was determined that there was no statistically significant difference between the number of years of service of nurses and the nursing care communication modules (p>0.05). It was determined that the nursing care module average scores of nursing personnel with higher years of experience in pediatric care were higher (p<0.05). While gender did not show any effect on the quality of nursing care, age, education level, and years of experience showed an effect on the quality of nursing care.
Afetlerde sağlık hizmetleri kalitesinin gerçekliği
Afetlerin özellikle sağlık hizmetleri üzerinde çok net ve büyük etkileri vardır ve son yıllarda Suriye'yi etkisi altına alan savaşında bu yönde etkileri olmaktadır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı, Suriye'de sağlık hizmetlerinin kalitesine yönelik değerlendirmeler yapmak ve nasıl geliştirilebileceği konusunda önerilerde bulunmaktır. Bu araştırmada Kuzey Suriye'deki 7 hastanenin sağlık çalışanları ile SERVQUAL standart anketi kullanılarak yapılmıştır. Veriler SPSS'te analiz edilmiştir ve araştırmayı desteklemek için aynı hastanelerdeki yöneticilerle görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgularda kullanılan ölçeğin alt boyutlarının her biri ile diğer boyutlar arasındaki ilişkinin 0,01 gibi anlamlı düzeyde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve bu durumunda sağlık hizmetlerinin kalitesinin çok yönlü etkileyici faktörlerinin olduğunu ve bir bütünlük içinde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Yöneticiler ile yapılan görüşmede ise tüm yöneticiler, hastanelerin elektronik kayıt sistemi ile birbirine entegre edilmesini, sağlık personelinin sürekli hizmetiçi eğitiminin gerekliliğini belirtmektedirler.
Sağlık hizmetlerinde çevrimiçi değerlendirme sistemlerininkullanılabilirliği: Healthgrades web sitesi
Bu araştırmanın temel amacı, Healthgrades web sitesinin kullanılabilirliğini, özellikle sağlık turizmi bağlamında, ISO 9241-11 standardına göre etkililik, verimlilik ve memnuniyet boyutlarında sistematik olarak değerlendirmektir. Araştırma, karma yöntemli bir durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Örneklemi, sağlık alanında İngilizce dil bariyerini aşmış 15 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, kullanılabilirlik testleri, geçmişe dönük sesli düşünme protokolü ve bir memnuniyet anketi aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler betimsel istatistiklerle, nitel veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, Healthgrades'in "ikili bir kullanılabilirlik profili" sergilediğini göstermiştir. Katılımcılar, doktor veya hastane bulma gibi temel ve yüzeysel görevlerde yüksek etkililik ve verimlilik gösterirken, spesifik bilgi aranan derinlemesine görevlerde zorluklar yaşamışlardır. Başarı oranları, bu tür görevlerde düşüş göstermiştir. Önemli bilgilerin arama fonksiyonuyla bulunamaması, filtreleme ve sıralama seçeneklerinin eksik veya derinlerde olması, temel sorunların kaynağı olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Healthgrades platformu genel kullanıcılar için yeterli olabilirken, bilinçli kararlar vermek için detaylı bilgiye ihtiyaç duyan sağlık turistlerinin beklentilerini karşılamada bazı iyileştirmelere ihtiyaç duyduğu sonucuna varılmıştır.
Ortopedik cerrahi geçiren hastalarda perioperatif bakım kalitesi ve hasta memnuniyeti ilişkisinin belirlenmesi
Bu araştırma, ortopedik cerrahi geçiren hastalarda perioperatif bakım kalitesi ve hasta memnuniyeti ilişkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapıldı. Araştırma, Temmuz 2020- Kasım 2021 tarihleri arasında Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezi ortopedi servisinde yatan ortopedik cerrahi uygulanan 133 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalası ve Newcastle Hemşirelik Bakımı Memnuniyet Ölçeği kullanıldı. İstatistiksel testlerin anlamlılık düzeyi için p <0.05 değeri kabul edildi. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov-Smirnov, Shapiro Wilk testleri, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn testi, Spearman's rho korelasyon katsayısı, lineer regresyon analizi kullandı. Araştırmada kullanılan ölçeklerin toplam puan ortalamaları incelendiğinde, Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalasının toplam puan ortalaması 147.44±14.71, Newcastle Hemşirelik Bakımı Memnuniyet Ölçeğinin toplam puan ortalaması ise 94.65 ± 7.73 olarak bulundu. Araştırmamızda Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalası alt boyutlarından fiziksel alt boyuttan alınan puanın en yüksek (45.93±5.42) olduğu bulundu. Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalası toplam puanı ile Newcastle Hemşirelik Bakımı Memnuniyet Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki olduğu saptandı. Hastaların Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalası toplam puanı arttıkça Newcastle Hemşirelik Bakımı Memnuniyet Ölçeğinden alınan puanında arttığı belirlendi. Sonuç olarak, kaliteli perioperatif bakımın pozitif olmasının hemşirelik bakımından memnuniyeti arttırmakta etkili olduğu belirlendi. Bu nedenle kaliteli perioperatif bakım verilmesi hasta memnuniyetini arttırmada önem taşımaktadır.
COVID-19 korkusu olan ve karantina kararı alınan bireylerin korku düzeylerini etkileyen faktörler ve sağlık hizmetlerine erişimleri
Bu çalışmada COVID-19 korkusu olan ve karantina kararı alınan bireylerin korku düzeylerini etkileyen faktörler ve sağlık hizmetlerine erişimlerinin belirlenmesi amaçlandı. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan araştırmanın örneklemini 1 Ocak 2021 - 28 Şubat 2021 tarihinde Almus Devlet Hastanesine başvuran ve COVID-19 teşhisli ya da temaslı olması nedeniyle karantina kararı alınan, dil engeli ya da zihinsel sorunlar nedeniyle iletişim engeli bulunmayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 221 katılımcı oluşturdu. Bu katılımcıların 114'ü korku duyduğunu ifade etti. Araştırma Karantina altına alınan ve korku duyan 114 kişi ile tamamlandı. Veriler Kişisel Bilgi Formu ve COVID-19 Korku Ölçeği ile toplandı. Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli yasal izinler ve etik kurul onayı alındı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, Ki-kare testi ve linear regresyon analizi kullanıldı. Katılımcıların (221 kişi) %50,2'sinin erkek, %40,3'ünün 35-54 yaş arasında, %75,6'sının evli, %38,0'inin ilkokul mezunu olduğu ve %46,2'sinin ilçede ikamet ettiği belirlendi. Katılımcıların %51,6'sının karantina korkusu olduğu belirlenmiştir. Hakkında karantina kararı alınan ve korktuğunu ifade eden katılımcıların (114 kişi) COVID-19 Korku Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalamasının 23,53±3,81 olduğu, kadınların ölçekten erkeklere göre daha yüksek puan aldıkları ve bu durumun istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, çocuk sayısı, yerleşim yeri, kötü bir şey olacak hissi ve endişeli düşünce tutumu ile COVID-19 Korku Ölçeğinden aldıkları puan ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0,05). Karantina süreci hakkında eğitim alanların eğitim almayanlara göre COVID-19 Korkusu Ölçeğinden aldıkları puan ortalamasının düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Korku hisseden katılımcıların %38,6'sının sağlık hizmetlerine ulaşımları olumsuz etkilenmektedir. Olumsuz etkilenen katılımcıların %57,8'i en çok diğer sağlık sorunları için kontrollere gidemediklerini ifade etmişlerdir. Sonuç olarak hakkında karantina kararı alınan ve korktuğunu ifade eden katılımcıların COVID-19 Korku Ölçeğinden aldıkları puan ortalaması yüksek düzeyde bulundu. Sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda yarısından azının olumsuz etkilendiği ve etkilenenlerin yarısından çoğunun diğer sağlık sorunları konusunda muayene gitmedikleri belirlendi. Karantina sürecinde ailelere doğru, güvenilir ve ulaşılabilir bilgi kaynaklarının oluşturulması, karşılaşılabilecekleri durumlar hakkında eğitim verilmesi önerilir.
Çukurova Üniversitesi mediko-sosyal merkezinde sunulan sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Mediko-Sosyal Merkezinde sunulan sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi amacıylahizmet alanların ve verenlerinmemnuniyet düzeyleri araştırıldı. Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmanın evrenini 01-30 Nisan 2018 tarihleri arasında merkezden hizmet alanlar (n=1399) ve merkezde hizmet verenler (n=25) oluşturdu. Hesaplanan örneklem büyüklüğüne (n=302) ulaşmak için basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanıldı.Çalışanların ikisi çalışmaya katılmadı. Hizmet alanlara EUROPEP Ölçeği, hizmet verenlere T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Personeli Memnuniyet Araştırmasıçalışmasında kullanılan anketin "iş doyumu, motivasyon ve bağlılık" başlıklı bölümleriuygulandı. Bulgular: Yaş ortalaması 25,5±10 olan 306 katılımcının % 83,6'sı öğrenci, % 71,2'si kadındı. Katılımcıların % 70,3'ü son bir yılda merkeze ikiden fazla başvuru yapmıştı. Hasta memnuniyet düzeyi ulaşılabilirlik boyutu (3,89) hariç tüm boyutlarda (Doktor-Hasta İlişkisi, Sağlık Hizmeti Sunumu, Enformasyon ve Destek, Sağlık Hizmetlerinin Organizasyonu, Genel Değerlendirme, EUROPEP Ortalaması) 5 üzerinden 4'ten yüksek bulundu. Kurumda sunulan sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi açısından önerilersorusunaverilen cevaplardadiş hekimliği başta olmak üzere bazı dallarda poliklinik açılması, kampüs içerisinde eczane açılması, laboratuvar imkânlarının geliştirilmesi, bekleme sürelerinin azaltılması, hizmetlerin tanıtımının yapılması, hastaların daha iyi yönlendirilmesi, fiziksel şartların iyileştirilmesi yönünde beklentiler ön plana çıktı. Katılımcıların % 38,5'i kayıtlı oldukları aile hekimlerini tanımadıklarını, % 52,5'i üniversite kampüsü içinde aile hekimliği birimi açılması durumunda bu birimi tercih edeceklerini bildirdi. Yaş ortalaması 48±6,5 olan hizmet verenlerin % 48'inin meslekte çalışma süresi 26 yıl ve üzeri idi. "Çeşitli sosyal faaliyetler için iş dışında da sık sık bir araya geliyoruz" ifadesi hariç tüm iş doyumu ifadelerinin; "Maaşım beklentilerime uygundur", "Ücretim diğer sektörlerle karşılaştırıldığında uygundur", "Binanın yapısı ve donanımı yapılan işin gereklerine uygundur" ifadeleri hariç tüm motivasyon ifadelerinin; "Tüm kamu sektörleri içinde sağlık sektörü, özlük hakları açısından en iyisidir" ifadesi hariç tüm bağlılık ifadelerinin puanları olumluydu. Sonuç: Hizmet alanlar veverenlerin memnuniyet düzeyleri yüksek bulunmakla beraber bu çalışmada saptanan memnuniyetsizlik durumlarına yönelik girişimlerin yapılmasının sağlık hizmetinin kalitesini arttırması beklenir. Araştırmanın düzenli olarak tekrarlanarak süreç takibinin yapılması, girişimlerin etkisini ölçmek ve geçmiş verileri karşılaştırmalı olarak inceleyebilmek açısından önemlidir. Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, mediko-sosyal merkezi, hasta memnuniyeti, çalışan memnuniyeti
Beklenen ve algılanan sağlık hizmet kalitesinin ayaktan hastamemnuniyetine etkisi: Üniversite hastanesi örneği
Bu araştırmanın temel amacı Beklenen ve Algılanan Sağlık Hizmet Kalitesinin Ayaktan Hasta Memnuniyetine Etkisini tespit etmektir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmada veriler hastalardan yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır (değerlendirmeye alınan veri sayısı 400'dür). Araştırmanın evrenini; Düzce Üniversitesi Araştırma Hastanesinde ayaktan sağlık hizmeti alan hastalar oluşturmaktadır. Araştırmada; betimleyici istatistikler, farklılık testleri, açıklayıcı faktör analizi, yol (path) analizi teknikleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 ve AMOS 22 paket programları kullanılmıştır. Araştırma sonuçları Düzce Üniversitesinde ayaktan sağlık hizmeti alan hastaların düşüncelerini yansıtmaktadır. Araştırmada kullanılan hasta memnuniyeti ölçeğine yönelik açıklayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçek Klinik Süreçlerden Memnuniyet, Personel Yaklaşımından Memnuniyet, Fiziksel Unsurlardan Memnuniyet olmak üzere üç faktöre ayrılmıştır. Servqual Hizmet Kalitesi ölçeği ise literatürde fiziksel özellikler, güvenilirlik, heveslilik, güvence ve empati olmak üzere beş boyut olarak ele alınmaktadır. Klinik süreçler memnuniyeti; sağlık hizmet kalitesinin boyutlarından olan beklenen güvenilirliği, beklenen hevesliliği, beklenen güvenceyi, algılanan fiziksel özellikleri, algılana güvenilirliği ve algılanan hevesliliği anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Personel Yaklaşımından Memnuniyeti; beklenen hevesliliği, beklenen güvence, algılanan fiziksel özelliği, algılanan güvenirliği, algılanan hevesliliği ve algılanan hevesliliği anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Fiziksel Unsurlardan Memnuniyeti; beklenen hevesliliği, beklenen güvenceyi, beklenen empati, algılanan fiziksel özelliği, algılanan güvenilirliği ve algılanan empati anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda beklenen ve algılanan sağlık hizmet kalitesi hasta memnuniyetini etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır.
Türkiye'de kolon kanserine bağlı ölümlerin makine öğrenmesiyle tahmini
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki 2015-2024 yılları arasındaki kolon kanseri mortalite verilerini kullanarak, 2025-2030 dönemi için bölgesel bazlı ölüm sayılarını XGBoost makine öğrenmesi algoritması ile tahmin etmektir. Kolon kanseri, hem küresel ölçekte hem de Türkiye'de en sık görülen ve en yüksek mortalite oranlarına sahip kanser türlerinden biri olarak önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gelecekteki mortalite yükünün doğru bir şekilde tahmin edilmesi, sağlık politikalarının geliştirilmesi, kaynakların etkin bir şekilde tahsis edilmesi ve önleyici stratejilerin hedeflenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu tez kapsamında, olumtarihi, cinsiyet, yas_grup ve bolge_adi değişkenlerini içeren çok değişkenli bir veri seti kullanılmıştır. Geleneksel zaman serisi modellerinin karmaşık ve doğrusal olmayan ilişkileri modellemedeki sınırlılıkları göz önüne alınarak, bu çalışmada yüksek tahmin doğruluğu ve esnekliği ile bilinen eXtreme Gradient Boosting (XGBoost) algoritması tercih edilmiştir. Zaman serisi verisi, öznitelik mühendisliği teknikleri kullanılarak denetimli bir öğrenme problemine dönüştürülmüştür. Bu süreçte, modelin zamansal bağımlılıkları, mevsimselliği ve trendleri öğrenebilmesi için tarihsel verilerden gecikme (lag) özellikleri, hareketli pencere istatistikleri ve zaman bazlı (takvimsel) öznitelikler türetilmiştir. Kategorik değişkenler (cinsiyet, yas_grup, bolge_adi) ise One-Hot Encoding yöntemi ile sayısal formata dönüştürülmüştür. Çok adımlı tahmin problemini çözmek için özyinelemeli (recursive) bir tahmin stratejisi benimsenmiştir. Bu stratejide, tek adımlı tahminler yapmak üzere eğitilen model, kendi tahminlerini bir sonraki adım için girdi olarak kullanarak gelecekteki değerleri ardışık olarak üretmiştir. Modelin performansı, Ortalama Mutlak Hata (MAE), Kök Ortalama Kare Hata (RMSE) ve Ortalama Mutlak Yüzde Hata (MAPE) metrikleri kullanılarak zamana duyarlı çapraz doğrulama (time-series cross-validation) ile titizlikle değerlendirilmiştir. Elde edilen tahminler, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde 2025-2030 yılları arasında beklenen kolon kanseri mortalite yükünü ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, bölgesel farklılıkları ve potansiyel risk artışlarını gözler önüne sererek, halk sağlığı planlamacıları ve politika yapıcılar için kanıta dayalı, stratejik öngörüler sunmaktadır.
Sağlık hizmetlerinde kalite açısından yatarak tedavi edilen diyabetli pediatrik hastaların maliyet analizi ve bir model önerisi: Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi çalışması
Bu çalışmanın amacı, dünyada ve Türkiye'de ciddi bir sağlık sorunu ve mali yük haline gelen diyabet hastalığının ortaya çıkardığı maliyetleri değerlendirmek ve bu maliyetleri ortaya çıkaran demografik ve sağlık hizmetleri koşullarını yatış bazında incelemektir. Çalışma, Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne diyabet tanısıyla yatan 320 çocuk diyabet hastasını ve bu hastaların gerçekleştirdiği 438 yatışı kapsamaktadır. Yapılan literatür taramasından elde edilen sonuca göre pediatrik diyabet hastalarının oluşturduğu maliyetlerin, hastaneye yatış bazında değerlendirildiği ilk maliyet çalışması olmasından dolayı keşfedici bir çalışmadır. Otomasyon sisteminden elde edilen veriler, bir çocuk endokrinoloji uzmanınca kontrol edildikten ve hastaların demografik-metabolik özellikleri değerlendirildikten sonra istatistik teknikleri ile analiz edilerek bir model oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda, yaş düştükçe maliyetin arttığı, tek ebeveynli ve düşük gelir durumu olan hastaların daha sık hastaneye yatırıldığı, hastaneye yatış sıklığı arttıkça toplam yatılan günün düştüğü ve daha sık hastaneye yatırılan hastaların yatış başına maliyetinin daha az olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Sonuç olarak çalışmamız sağlık politikaları yönünden bilinmesine gereksinim duyulan diyabet maliyetleri konusunda önemli bir boşluğu doldurmaktadır. İleride hem çocuk diyabet yatış maliyetini etkileyebilecek diğer parametreler açısından, hem de erişkin diyabeti, çocuk ve erişkinde ayaktan diyabet takibi ve komplikasyon yönetimi gibi diğer alt konularda maliyetleri belirlemek açısından yeni çalışmalar yapılması yararlı olacaktır.
Validity and reliability analysis of the Teamwork Perceptions Questionnaire in the Turkish context
Research on patient safety demonstrated that medical errors stemming mostly from poor teamwork and ineffective communication between health caregivers are one of the leading causes of death. Empirical studies provided evidence that team training programs can be useful to improve the quality of healthcare services. TeamSTEPPS® (Team Strategies and Tools to Enhance Performance and Patient Safety) designed by the Agency for Health Research and Quality and the U.S. Department of Defence is one of the widely accepted evidence-based team training programs. Within the TeamSTEPPS program, the Teamwork Perceptions Questionnaire was developed as a measurement tool both to examine the level of teamwork perceptions of healthcare personnel and to measure the effectiveness of the TeamSTEPPS team training program. This thesis aimed to evaluate, in the Turkish context, the psychometric properties of the TeamSTEPPS Teamwork Perceptions Questionnaire, which had five subdimensions and a total of 35 items. In accordance with this purpose, the procedure proposed by the studies in the scale adaptation literature was followed to adapt the instrument without creating any methodological biases. Data were collected from 238 healthcare staff (i.e., physicians, nurses, midwives, health technicians, physiotherapists and dieticians) working in four hospitals located in two different cities in Turkey. Exploratory and Confirmatory Factor Analyses were performed in order to test the validity of the scale. The reliability of the model was assessed using composite reliability coefficients. In addition, Cronbach's alpha coefficients were calculated to assess the internal consistency of the entire scale and its five subdimensions. The results of the analyses revealed that the 29-item Turkish version of the TeamSTEPPS Teamwork Perceptions Questionnaire is a reliable and valid measurement tool for the assessment of healthcare professionals' perceptions toward teamwork. Keywords: TeamSTEPPS®, teamwork, healthcare teams, scale adaptation
Sağlık hizmetlerinde hasta memnuniyetinin ölçülmesi: Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği
Tüm hizmet sektörlerinde olduğu gibi sağlık sektöründe de, yaşam koşullarının ve refah seviyesinin artması ile birlikte memnuniyet kavramı daha da önemli hale gelmiştir. Bu bağlamda sağlık hizmetlerinin merkezinde yer alan hastalarda memnuniyet kavramı oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple sağlık kurumları, artan sağlık hizmetleri olanakları ve rekabet ortamı ile birlikte hem kurumlarının kalitelerinin bir göstergesi olan hasta memnuniyeti oranını artırmak hem de daha fazla hastaya ulaşabilmek için hasta memnuniyetini sağlama konusunda çalışmalarını artırmaktadır. Sağlık hizmetleri sunucularının en önemli paydaşlarından olan yataklı tedavi kurumları, hasta memnuniyetini sağlamak için hasta beklentilerinin neler olduğunu, bu konuda nasıl bir yol izleneceğini iyice tahlil etmeli ve buna göre hareket etmelidir. Sağlık kuruluşu yönetimi, hasta memnuniyetini sağlamak için hizmet kalitesini ve fiziki koşuları iyileştirmeli ve geri dönüşleri dikkate almalıdır. Bu sayede kurumun verimliliği, kar marjı, kalitesi ve performansı artacaktır. Tüm bu faktörler göz önünde bulundurulduğunda hasta memnuniyetinin sağlanmasının ne kadar önem arz ettiği ortaya çıkmaktadır. Yapmış olduğumuz bu çalışmada; sağlık, sağlık hizmetleri, sağlık hizmetlerinde kalite, hastane kavramı, hasta ve hasta memnuniyeti, hasta memnuniyetinin önemi, hasta memnuniyetini etkileyen faktörler gibi oldukça önemli kavramlar araştırılmış ve ele alınmıştır. Çalışmamızın temel amacı hasta memnuniyetini etkileyen faktörlerin neler olduğunu belirlemektir. Bu çalışma ile alanda yapılacak çalışmalara yeni bir bakış açısı kazandırmak ve bilgi ve birikimine katkı sağlamak hedeflenmektedir. Çalışmanın amacını gerçekleştirmek üzere Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ayaktan ve/ veya yatarak sağlık hizmeti almış hastalardan veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Toplanan veriler SPPS 23.0 programı aracılığı test edilmiştir. Araştırma sonucunda farklı hizmet kategorilerinde farklı demografik özelliklere ait istatistiksel açıdan anlamlı sonuçlar elde edilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık, Sağlık Hizmetleri, Kalite, Hasta, Hasta Memnuniyeti
Eşitsizlik ve karşılanmayan sağlık ihtiyaçları: Türkiye sağlık araştırması verilerinden kanıtlar
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sosyo-ekonomik faktörlerin karşılanmayan sağlık ihtiyaçları üzerindeki etkilerini belirlemektir. Yöntem: Analizde kullanılan değişkenler 2010,2012, 2014 ve 2016 yılına ait "TÜİK Sağlık Araştırması" mikro veri setinden elde edilmiştir. Farklılık ve etki analizleri yapılmıştır. Depresyon hastalığı ve sosyo-ekonomik değişkenlerin karşılanmayan sağlık ihtiyaçlarını etkileme derecesini tespit etmek için bir model kurulmuştur. Modellerin analizinde Binary Logit Regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Karşılanmayan sağlık ihtiyaçlarının alt kategorileri (randevu alma süresinin çok uzun olması, uzaklık ya da ulaşım problemleri ve ödeme güçlüğüne bağlı karşılanmayan sağlık ihtiyaçları), yıllara ve sosyodemografik değişkenlere göre farklılık arz etmektedir. Yaş, gelir, sağlık güvencesine sahip olmak, cinsiyet, medeni durum, eğitim, çalışma durumu, genel sağlık durumu, bedensel ağrı durumu ve depresyon gibi faktörler, karşılanmayan sağlık ihtiyaçlara en çok etki eden faktörlerdir. Karşılanmayan sağlık ihtiyaçlarının neden olduğu sağlıkta eşitsizliklerden en çok dezavantajlı gruplar (kadınlar, işsizler, eğitim ve gelir düzeyi düşük olanlar, sağlık güvencesi olmayanlar) etkilenmektedir. Sonuç: Bu çalışma ile elde edilen sonuçlar, araştırmacılara, politika yapıcılara ve sağlık yöneticilerine kanıta dayalı bilgiler sunmuştur. Anahtar Kelimeler: Sağlık, Eşitsizlik, Sağlıkta Eşitsizlik, Karşılanmayan Sağlık İhtiyacı
Sağlık hizmetleri sunumunda kurumsal karne ve iş mükemmeliyeti ölçeklerinin sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmesi
Sağlık bakım hizmetlerinde sağlık örgütlerinin performanslarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi ekonomik ve sosyal açılardan önemli bir konu halini almıştır. Sağlık hizmetlerinde geçerli ve güvenilir performans ölçümlerin ve değerlendirmelerin yapılabilmesi, sağlık hizmetleri sunumunda kalite göstergelerinin standardize edilebilmesine bağlıdır. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, uzun araştırmalar ve deneyimler neticesinde sağlık bakım hizmeti sunan örgütlerde, sağlık bakım hizmetlerinin uluslararası kalite standartlarına uyum sağlayabilmesi amacıyla, Sağlıkta Kalite Standartları'nı (SKS) geliştirmiştir. SKS'nin nihai hedefi Türkiye genelinde, uluslararası kalite standartları ve göstergeleri uygulayarak, sağlık örgütlerinin kalite seviyelerini iyileştirmektir. Anekdot niteliğindeki kanıtlar ve sayısız referanslar, sağlık örgütlerinde kalite standartlarının iyileştirilmesi gereğini savunmaktadır. Bu araştırma, bir kamu hastanesi kalite standartlarının, sağlık hizmetlerinden faydalanan hasta, hasta yakınları ve sağlık hizmeti sunan personelin sosyo-demografik göstergelerinin üzerinden değerlendirilmesini amaç edinmektedir. Araştırmada Kanji'nin İş Mükemmeliyet Modeli ve Kanji'nin Kurumsal Karne Modeli kullanılmıştır. Her iki modele ait iki adet ölçüm aracından faydalanılmıştır. Sağlık hizmeti sunanların kalite performansına dair algılarını ölçmek için İş Mükemmeliyet Ölçüm aracından yararlanılmıştır. Kurumsal Karne Ölçeği ise hasta ve hasta yakınlarının algılarının ölçülmesinde kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerde 10'lu Likert tipi ölçeklendirmeye yer verilmiştir. İş Mükemmeliyeti Ölçeğinde, mesleki statülerine göre hastanenin kalite standartlarına dair sağlık hizmeti sunanların tutum ortalamaları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Kurumsal Karne Ölçeğinin cinsiyet değişkenine dair hasta ve hasta yakınlarının tutum ortalamalarında anlamlı bir ilişkiden söz edilememektedir. Bununla birlikte gelir düzeyleri, eğitim düzeyleri ve yaş değişkenlerine dair katılımcıların tutum ortalamalarında anlamlı bir ilişki söz konusudur. Bu araştırma, uluslararası standartlar gözetilerek sağlık hizmetlerinin kalitesini iyileştirmeye yönelik potansiyel bir çözüm olarak hazırlanan Sağlıkta Kalite Standartları'nın güvenilirliği yönünde, ampirik kanıtlar sunmaktadır.
Sağlık algısı ve sağlık kullanımı ilişkisi: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği
Bu çalışma hastanelere tedavi olmak üzere gelen hastaların sağlık algılarının hastane seçimlerine etkilerinin araştırılmasına yöneliktir. İstanbul Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Mart, Nisan, Mayıs 2017 tarihleri arasında sağlık hizmeti alan hastaların (n=1035) sağlık algı düzeylerinin hastane tercihlerinde etkili olduğu düşünülen konulara üzerindeki etkisinin ve bu konuların önem derecelerini incelemek amacı ile yapılmıştır. Çalışmada katılımcıların sağlık algı düzeylerine etki eden değişkenlerin belirlenmesi ve hastane tercihi konularının önem derecesine etki düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla kullanılan anketler üç bölümden oluşup, birinci bölümünde literatür taraması sonucu derlenen sorularda elde edilen katılımcıların demografik özelliklerini (yaş, cinsiyet, medeni durumu, eğitim durumu, iş durumu, sağlık güvencesi türü, tanısı konmuş hastalığı ve ameliyat olma durumu ile ilgili sorulardan oluşmaktadır. İkinci bölümde hastaların sağlık algı düzeylerinin incelendiği ve 10 adet ifadeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Bu ölçek 2007 yılında Diamond ve ark. tarafından oluşturulan Sağlık Algısı Ölçeği ile Nottingham Sağlık Profilinin derlenmesi sonucu oluşturulmuş olup, sağlık algısı ile ilgili ifadelere verilen puanlara göre katılımcının sağlık algı düzeyi belirlenmektedir. Üçüncü bölümünde hastaların hastane seçimlerinin gelir, ulaşım, hizmet kalitesi, sosyal güvence sistemine dahil olup olmadığı, uzman doktor sayısı, hastanenin temizliği, isim yapan doktor olması, teknolojik imkanları, bekleme süresinin azlığı ve personelin nezaketi gibi konulara göre değişip değişmediği incelenmiştir. Bu bölümde yer alan ifadeler Zeynep Karaca'nın 2011 tarihli "Erzurum'da Sağlık Hizmetleri Talep Tahmini" konulu yüksek lisans tezinde kullandığı anketin derlenmesi sonucunda elde edilmiştir. Ayrıca hastaların hastane seçimlerinde gelir, ulaşım, hizmet kalitesi, sosyal güvence sistemine dâhil olup olmadığı, uzman doktor sayısı, hastanenin temizliği, isim yapan doktor olması, teknolojik imkânları, bekleme süresinin azlığı ve personelin nezaketi gibi konuların önem derecesinin puanlaması istenilmiştir. Verilerin analizi konusunda; Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri ile sunulmuştur. Kitlenin grup ortalaması değerinden farklı olup olmadığının test edilmesi için tek örneklem t testi ve Varyans analizi (ANOVA) testi uygulanmıştır. Sağlık algı düzeyleri ve önem dereceleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacı ile korelasyon analizi uygulanmıştır. Çalışmada 0,05'den küçük p değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Analizler SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Hastaların hastane seçimlerini en çok etkileyen konuların sırası ile gelirleri, ulaşım kolaylığı, hastanenin sosyal güvence kapsamında olması, hizmet kalitesi, hastanenin doktorlarının isim yapması olduğu görülmüştür. Katılımcıların sağlık algı düzeylerinin cinsiyetleri, gelir düzeyleri, sosyal güvenceleri, göre farklı olduğu gözlemlenirken, geçirilen ameliyat, medeni hal, tanısı konmuş hastalık durumlarına göre farklılaşmadığı görülmüştür. Katılımcıların sağlık algı düzeylerine göre hastane tercih konularından gelir, ulaşım kolaylığı, teknolojik imkânlar, hastanedeki uzman doktor sayısı, hastanedeki sağlık çalışanların nazik olması, hastane doktorların isim yapması ve hastanenin temizliğine göre tercih durumları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Hastaların hastane seçiminde etkili olan konuların önem puanları ile hastaların sağlık algı düzeyleri, sağlık çalışanlarının nazik olması, hastane temizliği, sosyal güvenlik sistemine dahil olması, uzman doktor sayısı ve gelir düzeyi önem puanları ile az seviyede ve anlamlı olacak şekilde ilişkili olduğu tespit edilmiştir.
T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanan sağlıkta kalite standartları hastane versiyon 5 (SKS-hastane V5)'in EFQM mükemmellik modeli (EFQM MM) ile karşılaştırılmasına yönelik durum çalışması
Tezin amacı SKS Hastane Versiyon 5 (SKS Hv5) değerlendirmesine göre 85 ve üzeri puan alarak iyi seviyede performans sergileyen ve Kalite Yönetim Birimi bulunan üç Kamu Hastanesi'nin EFQM Mükemmellik Modeli (EFQM MM) değerlendirmesi kriterlerine göre kaç puan alacağının belirlenmesini sağlamak ve iki modelin karşılaştırmasını yapabilmektir. Böylece iki model arasında benzerlik ve farklılıkların olup olmadığı görülebilecektir. Bu karşılaştırma ile aynı zamanda hastanelerde kalite odaklı bütünsel performans değerlendirme ölçüm araçlarının kullanım alanı bulmasına da dikkat çekmek istenmiştir. Araştırma Nitel Araştırma Yaklaşımı çerçevesinde "Durum Çalışması" araştırma deseni kullanılarak üç kamu hastanesi incelendiği için çoklu durum çalışması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 3 kamu hastanesi'nin üst düzey yöneticileri olmak üzere (Başhekim, Kalite Direktörü, Sağlık Hizmetleri Müdürü, İdari ve Mali İşler Müdürü ) toplamda 9 yönetici oluşturmaktadır. Görüşme tekniği uygulanırken EFQM MM'nin 9 ana kriteri ve alt kriterlerinden oluşan yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmış olup prob (sonda) sorular da görüşme sırasında kullanılmıştır. Görüşmeler ses kayıt cihazına kaydedilmiştir. Her bir yönetici ile ses kayıt cihazı eşliğinde yapılan görüşmeler ortalama 45dk kadar sürmüştür ve görüşmeleri tamamlayabilmek adına her bir hastane için ortalama üç gün ayrılmıştır. Veri analizi yapılırken betimsel analiz benimsenmiştir. Geçerlilik ve güvenilirlik sağlamak için ise Guba ve Lincoln'ün (1982) alan yazına kazandırdığı altın standart olarak ifade edilen kriterler olan; inanılırlık, güvenilebilirlik, onaylanabilirlik ve aktarılabilirlik unsurları kullanılıp olumlu geribildirimler alınmıştır ve sonuçlarla alakalı konunun uzmanları ile mutabakat sağlanmıştır. Araştırmanın sonucunda SKS Hastane V5 değerlendirmesine göre 100 üzerinden 94-97 puan aralığına sahip üç hastane, EFQM Mükemmellik Modeli puanlandırmasına göre 301-304 aralığında puanlar almıştır. Üç hastanenin puan ortalaması ise 301 olmuştur. Bu sonuç dört aşamalı bir puanlandırmaya sahip olan RADAR'ın Mükemmellikte yetkinlik seviyesi (300Anahtar Kelime: EFQM modeli = EFQM model ; Hastaneler = Hospitals ; Kalite standartları = Quality standards ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Standartlar = Standards
Gebelerin doğum öncesi, doğum anı, doğum sonrası bilgi düzeylerinin düzenlenmesi ve hizmetlerden memnuniyetleri(Elbistan örneği)
Gebelik insanlığın doğuşundan itibaren var olmasına rağmen toplumsal olarak doğal bir süreç olduğunu anlamaktan ziyade, hastalık hali olarak algılanan bir sürece dönüşmüştür. İnsanın hayatında kritik bir öneme sahip olan bu dönemin doğru algılanması, anne ve bebek sağlığı açısından desteklenmesi, modern tıbbın gebe takip standartlarına uygun kararların alınmasında sağlık çalışanlarının zamanında ve doğru hizmet sunması gerekmektedir, sağlık çalışanlarının yol göstericiliği kendini hasta memnuniyeti ile hissettirmektedir. Bu çalışma, gebelerin gebelik boyunca tıbbi takip süreçlerinin incelenmesi ve bu süreç içerisinde bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve ne ölçüde bilgilendirildiklerinin saptanması amacı ile ilgili kavramların genel olarak açıklanmasını ve hastane memnuniyetlerinin incelenmesini kapsamaktadır. Çalışmada gebelik, doğum ve doğum sonrası süreçler, gebelikte tıbbi aydınlatma ve tıp etiği hakkında özellikleri, temelleri, süreçleri ve araçları incelenmiştir. Gebe takibinin tıbbi ve tıp etiğiyle ilgili boyutları, modern tıbbın gebe takip standartları, "Özerklik ve Özerkliğe Saygı" ile Bilgilendirme ve "Onam Alma İlkeleri" çerçevesinde gebe takibi, insan hakları, sağlık hakkı, hasta hakları çerçevesinde gebe takibi açıklanmıştır. Gebelik dönemi tüm yönleri ile ele alınıp bununla ilgili olarak Elbistan Devlet Hastanesi'nde gebelerin bilgi düzeyi, bilgi paylaşımı, hastaneden ve sağlık çalışanlarından memnuniyetlerini de kapsayan bir anket çalışması yapılarak örnek bir uygulama gerçekleşmiştir. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde gebelere bilgi aktarılması modern tıp etiği çerçevesinde yeterince sağlanamadığı görülmüştür. Gebelerin sağlık çalışanlarından özellikle doktor ve ebe- hemşireden daha fazla ilgi görmek istedikleri, sorularına anlaşılır ve açıklayıcı cevaplar bekledikleri, güler yüzlü, samimi iletişim kurmak istedikleri bilgisi elde edilmiştir. Anket verilerinin analizinde IBM SPSS Statistics 20 paket programından yararlanılmıştır ve frekans dağılımı, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar literatür taraması yoluyla elde edilen bilgiler doğrultusunda yorumlanmıştır.
What contributes to effective management system in hospitals: A survey on two countries
Background: To superior the benefits of the health care system, the most practical way is to provide an effective management system in the hospital. We live in a challenging world that has tons of issues including various kinds of diseases. To cover all dangerous diseases, we need reliable and efficient hospitals for all human beings. Effective and efficient hospitals rely on the systematic management system which is used wisely in both public and private sectors of health care. Purpose: The objective of this study is to analyze the impact of a well-functioning hospital management system on various outcomes, including the performance of doctors, satisfaction of patients, occurrences of medication errors, financial aspects, efficiency of surgical instruments, and the overall environment within the hospital. Method: Over 135 potential respondents in Turkey and Myanmar were provided with a standardized questionnaire. The study was analyzed using a quantitative research methodology. Conclusion: The research examined the impact of an effective management system in hospitals on positive outcomes. The study included 135 respondents who visited the hospital at least once. The majority of respondents were female (71.1%) and aged between 36 and 45 (34.1%). The results revealed both positive and negative relationships between various factors, such as doctor performance, patient satisfaction, medication error, financial issues, surgical instruments, and hospital environment, and total quality management. Financial issues and hospital environment had the most significant positive influence on total quality management. The study emphasized the importance of considering these factors to achieve effective management, improve cost-effectiveness, and gain competitive advantages in healthcare. Key Terms: Effective Management System, Hospital, Positive Results, Influence, Doctor, Patient, Medication Error, Financial Issue, Surgical Instrument. Date: June 2023
Randevu sistemlerinin müşteri memnuniyeti ve sağlıkta kalite açısından önemi
Sağlık hizmeti kalitesinin belirleyici özelliklerinden olması nedeniyle hasta memnuniyetinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi, sağlık hizmetleri sunan işletmelerin başarısında oldukça önemli hale gelmiştir. Hasta memnuniyeti ölçümünde temel nokta memnuniyeti etkileyen temel faktörleri belirleyebilmektir. Bu faktörler arasında randevu sistemlerinin önemi büyüktür. Ayakta tedavi hizmeti sunan sağlık merkezlerinde randevu sisteminin etkin ve etkili olmasını sağlamanın amacı hastaların tedavi bekleme sürelerini, sağlık personelinin tedavi boşa geçen vaktini azaltmak ve mesainin uzaması riskini önlemektir. Kullanılacak etkin randevu sistemleri hastaların tedaviye erişim sürecini de belirleyeceği için pek çok yönden sağlık hizmetlerinin kalitesini olumlu etkileyecektir. Amaç: Çalışmanın temel amacı, poliklinik randevu sistemleri kalitesinin sağlık hizmeti alan taraflarca değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışma evrenini, İzmir il merkezinde bulunan III. Basamak Sağlık Hizmeti Kuruluşu olan bir üniversite hastanesine randevu sistemini kullanarak ayaktan tedavi hizmeti almak üzere başvuran hastalar oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, Parasuraman, Zeithaml ve Berry tarafından geliştirilen SERVQUAL analizi değerlendirmesine dayanan anket kullanılmıştır. Anket yüz yüze görüşerek 95 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 21.00 programından faydalanılarak, öncelikle geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Daha sonra tanımlayıcı istatistikler, T-Testi, ANOVA Testi, Korelasyon ve Regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: İzmir ilinde yer alan bir üniversite hastanesine, hastanenin kendi poliklinik randevu sistemini (ayaktan tedavi) kullanarak başvuran 95 hastanın memnuniyetinin genel Hizmet kalitesi memnuniyetine etkisinin ölçüldüğü çalışmada, mevcut randevu sistemine alternatif olarak geliştirilecek sistemin memnuniyeti arttıracağı görülmüştür. Çalışmada ayrıca randevu sistemlerinin müşteri memnuniyeti ve sağlıkta kalite açısından öneminin hasta olarak başvuran kişilerin demografik özelliklerine göre algılama düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını ölçmek için yapılan T-testi ve ANOVA testleri ile cinsiyet, yaş, meslek seçimi, eğitim durumu ve gelir durumlarındaki farklılıkların hasta memnuniyeti üzerinde etkisi olmadığı görülmüştür. Sonuç: Araştırmada ağırlık randevu sistemleri memnuniyetinin genel memnuniyete etkisinin ölçülmesi olduğu için randevu sistemlerini oluşturan alt faktörler için detaylı analizler gerçekleştirilmiştir. Buna göre poliklinik randevu sistemi (e-randevu sistemi) memnuniyetinin kendisini oluşturan iki faktörden e-randevu sistemi alternatifinin genel hizmet memnuniyetini etkileyen en etkili faktör olduğu, mevcut e-randevu sisteminin daha az etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Bir üniversite hastanesinde sağlıklı çalışma yaşamı ve eğitim yönetiminin değerlendirilmesi: Uluslararası kalite geliştirme ve akreditasyon kriterlerinin sorgulanması
Sağlık hizmetlerinde kalite, iç ve dış paydaşların uluslararası standartlara uygun beklentilerinin karşılanmasıdır. Bilim ve teknolojinin gelişmesi, kültür seviyesi ve insanlığa verilen önemin artması ile birlikte, sağlık hizmetlerinin yüksek standartlarda verilmesi zorunlu hale gelmiştir. Hastanelerde sağlıklı çalışma yaşamı ve eğitim yönetimi felsefesi; hastane organizasyonlarında çalışan perspektifinden bakılarak, sağlık çalışanları için ideal, güvenli bir çalışma ortamı ve alt yapısının sağlanması ve de hastanenin kalite iyileştirme faliyetleri doğrultusunda, hasta/hasta yakını ve çalışanlara yönelik gerekli eğitimlerin etkin etkili bir şekilde verilmesidir. Bu çalışma sağlık hizmetlerinde iç paydaş olan çalışanların Sağlıklı Çalışma Yaşamı ve Eğitim Yönetimi hakkında beklentilerini, algılamalarını ve çalışanlar için ideal, güvenli, sağlıklı çalışma yaşamı ortamının ve eğitim yönetimi olanaklarının belirlenmesi, kalite standartlarının kurumlarda uygulana bilirliğini ve çalışanlar üzerindeki etkisini, yapılan kalite uygulamalarına çalışanların katılımı, memnuniyeti ve farkındalıkları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesinde çalışan 222 kişilik uzman-asistan doktor ve hemşire ile yüz yüze anket çalışması yapılarak uygulanmıştır. Çalışmada, katılımcılar güvenlik ve kalite standartlarının uygulanabilirliği yönünde olumlu, beklenenin aksine yönetim, eğitim ve fiziksel koşulların uygulanabilirliği, memnuniyeti ve katılımı yönünde olumsuz değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Anahtar Sözcükler: Sağlıkta Kalite Standartları, Eğitim yönetimi, Sağlıklı çalışma yaşamı, Memnuniyet
Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde görev alan eczane çalışanlarının sağlıkta kalite standartları-hastane kapsamına göre ilaç yönetimine ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Amaç: Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Hastanesi'nde görev alan sağlık çalışanlarının "Sağlıkta Kalite Standartları-Hastane (Versiyon-5; Revizyon-01)" uygulamalarının ilaç yönetimine ilişkin eczane işleyişine yönelik bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi ve bilgi düzeyini etkileyen etmenlerin irdelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel türdeki araştırma; eczaneye işe başladığı tarihten itibaren 2017 yılına kadar çalışan 32 kişi ile 2014-2016 yılları arasında DEÜ Hastanesi eczanesi'nde çalışmış sonrasında ayrılan 22 kişi olmak üzere toplam 54 sağlık çalışanı üzerinde uygulanmıştır. Veriler "Sağlıkta Kalite Standartları-Hastane (Versiyon-5; Revizyon-01)" den yararlanılarak araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma grubunda kadın ve erkek çalışan sayısı eşit olup grubun %40.7'si lisans mezunu, %48.1'i 30-39 yaş grubunda, %40.7'si eczane teknikeri, %32.1'inin toplam çalışma süresi 6-10 yıl arasında, %41.5'inin eczanedeki çalışma süresi 1-5 yıl arasındadır. Sağlık çalışanları, ilaç güvenliğine yönelik 12 ölçüt için %80-%95 arasında değişen oranlarda olumlu görüş sunmuştur. Sağlık çalışanlarının bu konularda farkındalıklarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan ilaç yönetimi ile ilgili sorumlulukları (akılcı ilaç), hastane formülleri (farmakolojik bilgi), ilaç istemleri (elektronik istem) ve ilaç yönetim süreçlerinin izlenebilirliğine (ilaç hata bildirimi) ilişkin kalan 4 ölçekte olumlu görüş bildirimi diğerlerine göre daha düşük seviyelerde (%44.5-%65) kalmış olup, bu konularda eksik ve sorunların olduğu gözlenmiştir. Eczane çalışanlarında yaş, cinsiyet, meslek, toplam çalışma yılı açısından SKS-Hastane ilaç yönetiminin eczanenin işleyişine ilişkin bilgi düzeyine ait puan ortalamalarında anlamlı bir fark tespit edilememiştir (p>0.05). Beklenen bir bulgu olarak; öğrenim düzeyi yüksek olanlar (n=23) ve eczanede hizmet süresi uzun olanların (n=16) ankette cevaplanan ifadelere ait toplam puan ortalamaları anlamlı olarak daha yüksektir (p=0.04). Birinci grup (2017'ye kadar çalışanlar) kendi içerisinde, puan ortalaması ile tüm değişkenler açısından karşılaştırılmıştır. Eczanedeki çalışma yılı değişkeni açısından; eczanede 6 yıl ve üzerinde çalışanların puan ortalaması (n=16), 5 yıl ve altında çalışanlardan (n=16) anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0.04). İkinci grupta (2014-2016 arasında çalışanlar) cinsiyet değişkenine göre puan ortalaması kıyaslandığında, eczanede görevli kadın (n=10) ve erkek (n=12) çalışanlar için kadınların puan ortalaması erkeklerinkinden anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0.04). Yine ikinci grupta, lisans ve üstü olanların (n=10) puan ortalamaları, ön lisans ve altı olanlardan (n=12) anlamlı olarak daha yüksektir (p=0.03). Sonuç: Eczane çalışanlarının ilaç yönetim sürecinde ilaç güvenliğine yönelik uygulamalarına yüksek oranda olumlu cevaplar verdikleri, diğer yandan bu dört ölçek konusundaki standartlarda (akılcı ilaç, farmakolojik bilgi, elektronik istem, ilaç hata bildirimi) daha az bilgi sahibi oldukları tespit edilmiştir. Böylelikle, sağlık çalışanlarına dört ölçekle ilgili eğitimlerin verilmesi gerekliliği saptanmıştır. Bu konuları ele alan girişimlerin planlanmasının son derece önemli olduğu ortaya çıkmıştır.
Sağlık çalışanlarının kalite çalışmalarına yönelik tutumları ile klinik liderlik özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma
Sağlık hizmetlerinde kalite yönetimi günümüz rekabet ortamında kurumların gücünü arttırmada etkili ve önemli faktörler arasında yer almaktadır. Ayrıca merkezine hastaları ve çalışanları alan, takım çalışmasına önem veren, çalışanların liderlik yönlerini ön plana çıkaran ve bu yönlerini geliştirmelerine imkan sağlayan süreç odaklı bir yönetim anlayışıdır. Sağlık hizmetlerinin karmaşık yapısı, ertelenemez olması, hatalara toleransının olmaması vb. kendine has özelliklerinin yanında hasta beklentilerinin ve hasta güvenliğine verilen önemin artması gibi hususlar hizmetin kaliteli sunulmasını gerekli kılmaktadır. Ancak sağlık hizmetlerinde kalitenin uygulanması zor bir süreçtir. Bu zorlu sürecin, birbirine bağımlı ekipler tarafından yürütülmesi çalışanların bilgi ve yeteneklerinin arttırılmasını, karar alma ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesini, özellikle de klinisyenlerin kalite çalışmalarını benimseyerek hızla değişime, yeniliğe ve sürekli iyileştirmeye odaklanmasını gerektirir. Sağlık hizmetlerinde kalite farklı bileşenlere ayrılmaktadır ve liderlik, bu bileşenleri birbirine bağlayan önemli bir köprü görevi görmektedir. Bu bağlamda bu uygulamaları içeren kalite çalışmalarını başlatan ve sürdüren güçlü bir liderlik uygulamasına ihtiyaç duyulur. Çünkü sağlık kurumları bünyesinde farklı kuruluşları ve kişileri bulunduran aynı zamanda tüm bunların senkronize bir şekilde çalışmasını gerektiren karmaşık bir yapıya sahiptir. Bununla beraber sağlık sistemlerinde yaşanan yeniliklerin ve değişimlerin olması ve bunların fark edilerek kurumlara yansıtılması kolay değildir. Bu yenilikleri ve değişimleri gören, bunları kurumlarına entegre eden liderlerin olması önemlidir. Ayrıca kalite çalışmalarının başlatılması, sürdürülmesi ve kalitenin bir kültür haline getirilmesi, klinik liderlik yetkinliğini gösterebilen klinisyenler ile kolaylaşacaktır. Bu durumda klinik liderler, kurumlarının hedefleri doğrultusunda sorumluluk alan, kalite ve sürekli iyileştirme çalışmalarında önemli bir fonksiyon üstlenen sağlık profesyonelleridir. Bu tez çalışmasında özel bir hastanede görev yapan klinisyenlerin kalite çalışmalarına yönelik tutum ve algıları ile klinik liderlik özelliklerini belirlemenin yanı sıra klinisyenlerin klinik liderlik özellikleri ile kalite tutum ve algıları arasında bir ilişki olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde sağlık hizmetlerinde kalite kavramı, kalitenin önemi ve özellikleri, kalite yönetim ilkeleri ve sağlık hizmetlerinde kalite ile ilgili uygulamalar hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde liderlik kavramı, liderlik yaklaşımları, liderliğin sağlık kurumlarında önemi, klinik liderlik ve klinik liderlik yetkinlik modelinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde araştırma yöntemi, dördüncü bölümde ise araştırma sonucunda elde edilen bulgular, son bölümde de sonuç ve tartışmaya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Bu araştırma Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan özel bir hastanede klinisyen olarak görev yapan mesleki gruplar (hekim, hemşire, ebe, terapist, psikolog, tekniker vd.) üzerinde yapılmıştır. Araştırmada kullanılan anket ilgili hastanede çalışan ve gönüllü olan çalışanlara (251 kişi) uygulanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 29 paket programından yararlanılmıştır. Güvenilirlik ve normallik testleri yapıldıktan sonra analiz yöntemleri belirlenmiş ve tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis- H testi ve spearmen korelasyon testi kullanılmıştır. Klinisyenlerin kalite çalışmalarına yönelik pozitif tutum ve algıları ile klinik liderlik özelliklerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan klinisyenlerin kalite çalışmalarına yönelik tutum ve algıları ile klinik liderlik özellikleri arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Klinisyenlerin kalite çalışmalarına yönelik tutum ve algılarının sosyo-demografik özelliklerine göre farklılık analiz sonuçlarına göre cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, meslek grubu, meslekteki toplam çalışma süreleri ve sağlıkta kalite üzerine eğitim alma durumlarına göre anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Klinisyenlerin klinik liderlik özelliklerinin sosyo-demografik özelliklerine göre farklılık analiz sonuçlarına göre ise klinik liderlik eğitimi alma durumlarına göre farklılık gösterdiği ancak cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, meslek ve meslekteki toplam çalışma sürelerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır.
Sağlık hizmet kalitesinin hasta memnuniyeti üzerine etkisi (Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği)
Bu araştırmanın amacı, Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde poliklinik hizmetlerinden yararlanan hastaların memnuniyetinin düzeyini ölçmek ve algılanan sağlık hizmetlerinin kalitesinin hastaların memnuniyetinde ne kadar etkili olduğunu belirlemektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ve hizmet kalitesi ölçeği Zeithmal, Berry ve Parasuraman (1985) tarafından geliştirilmiş olup, orijinali 22 madde olan ölçek Babakus ve Mangold (1992) tarafından hastanelere uyarlanma sürecinde 15 madde ve beş boyuta indirgenmiştir. Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği Sevimli (2006) tarafından yapılmıştır ve Yurtsever (2013) tarafından geliştirilen hasta memnuniyeti ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre katılımcıların hizmet kalitesi algı düzeylerinin orta düzeydedir. Katılımcıların cinsiyeti, medeni durum, gelir durum ve yaşlarına göre hizmet kalitesi algılarında anlamlı fark bulunmamaktadır. Buna karşılık katılımcıların eğitim düzeylerine göre istatiksel olarak anlamlı fark vardır. Öte yandan hizmet kalitesi ile hasta memnuniyeti arasında anlamlı, pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca hizmet kalitesi algısı hasta memnuniyeti düzeyini anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Sonuç olarak sağlık kurumlarında hizmet kalitesine önem verilmesi sonucunda hasta memnuniyetinin artacağını söylemek mümkündür.