Samsun
80 theses under this subject heading
Samsun ilindeki aile hekimliği asistanlarının periyodik sağlık muayeneleri hakkındaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Amaç: Sağlığın korunması ve iyileştirilmesi olarak özetlenebilecek koruyucu sağlık hizmetlerinin, periyodik sağlık muayeneleri ile geliştirilmesi amaçlanmıştır. Periyodik sağlık muayenesi (PSM); kişileri, yaşadıkları toplumdaki mortalite ve morbiditeyi en çok etkileyen rahatsızlıkların risk faktörlerine yönelik, kişinin cinsiyet ve yaş gruplarına göre kanıta dayalı olarak muayene ve tarama testlerinin gerçekleştirilmesi, danışmanlık ve hasta eğitimi faaliyetleri ile bağışıklamayı da kapsayan hizmet sunumudur. Çalışmamızın amacı Samsun ilinde görev yapan ve ileride birinci basamak sağlık hizmetlerini yürütecek olan aile hekimliği asistanlarının, Sağlık Bakanlığının "Aile hekimliği uygulamasında önerilen periyodik sağlık muayeneleri ve tarama testleri" rehberine yönelik bilgi düzeylerini belirlemek ve bu konunun toplum sağlığı açısından önemini ve gerekliliğini vurgulamaktır. Gereç Yöntem: Analitik, kesitsel nitelikte planlanmıştır. Çalışmamızın evrenini Samsun ilinde çalışan 114 tam zamanlı aile hekimliği uzmanlığı (AHU), 23 sözleşmeli aile hekimliği uzmanlığı (SAHU) olmak üzere toplam 137 aile hekimliği asistanı oluşturmaktadır. Veriler, 2015 yılında yayınlanan Sağlık Bakanlığının "Aile hekimliği uygulamasında önerilen periyodik sağlık muayeneleri ve tarama testleri" adlı kılavuzdaki öneriler doğrultusunda, bu çalışmanın araştırıcıları tarafından literatürden yararlanılarak hazırlanmış olan veri toplama formundan elde edilmiştir. Veri toplama formumuzda ilk 14 soru, katılımcıların sosyodemografik özellikleri ilgili olup devamındaki 65 soru PSM hakkındadır. Çalışmada veri analizi için SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 25.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde Kolmogorov-Smirnov testi, Spearman korelasyon analizi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Games-Howell Post-Hoc testi, chi square test kullanılmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 137 kişilik evrende; 97 AHU, 21 SAHU asistanı olmak üzere toplamda 118 kişiye ulaştık. Katılımcıların %82,2'si (n= 97) AHU asistanı olup %17,8'i (n= 21) SAHU asistanıdır. Hekimlerimizin yaş ortalaması 30,58'dir. Hekimlerin %55,9'u (n= 66) kadın %44,1'i (n= 52) erkektir. Hekimlerin %41,5'i (n= 49) aile sağlığı merkezinde (ASM) çalışmış olup %58,5'i (n= 69) hiç ASM'de çalışmamıştır. PSM toplam bilgi puanında hekimlerin ortalaması 65 puan üzerinden 51,72±6,11'dir. PSM toplam bilgi puanı ile AHU asistanlarının aile hekimliği asistanlığında geçirdikleri yıl arasında düşük düzey pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (rho= 0,243 p= 0,016). Yaşı 40 yaş üstü olan hekimlerin (n= 9) diğer gruplara kıyasla PSM toplam bilgi puanı daha yüksek bulunmuştur (p= 0,047). Çalışmamızda hekimlerin, hekimlik yaptıkları yıl ile PSM toplam bilgi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p= 0,032). PSM toplam bilgi puanı ile ilgili rehberi okuma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (KW= 9,341 p= 0,025). ASM'de çalışma deneyimi daha fazla olan (6 yıl ve üzeri) hekimlerin PSM toplam bilgi puanı diğer gruplara göre yüksek bulunmuştur (p= 0,015). Asistanlık tipi SAHU olanların (n= 21) AHU olanlara (n= 97) kıyasla PSM toplam bilgi puanları daha yüksek bulunmuştur (Z= -2,481 p= 0,013). Sonuç: Aile hekimlerinin PSM hakkındaki bilgi düzeylerinin yeterliliği, koruyucu sağlık hizmetleri adına önem arz eder. İlgili rehberi okuma durumunun, meslekteki tecrübe ve pratiğin, ASM'de çalışma deneyiminin, AHU asistanlığında geçirilen sürenin PSM bilgi düzeyi üzerinde olumlu etkisi olduğunu saptadık. PSM'nin sahada standardize edilmesi adına bulgularımızın, aile hekimliği asistan eğitiminin gelecekteki güncellemelerinde ve eğitim içeriğindeki önceliklendirmede pay sahibi olmasını diliyoruz. Anahtar kelimeler: Periyodik sağlık muayenesi, Aile hekimliği, Koruyucu sağlık hizmetleri, Bilgi düzeyi
Türkiye Selçukluları ve Beylikler döneminde Samsun
Orta Karadeniz ve Samsun, Türk akınları öncesi Bizans İmparatorluğu sınırları içerisinde bulunmaktadır. 1204 yılındaki IV. Haçlı seferi sonrasında İstanbul'un Latinler tarafından istila edilmesi ve bir Latin Devletinin kurulması ile Anadolu'daki Bizans topraklarında çeşitli devletler kuruldu. Karadeniz bölgesinde Trabzon Rum Devletinin kurulması ile Samsun'da bu devletin sınırları içerisinde kaldı. Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu'nun Türk yurdu haline gelmesi sürecinde, Türk akınları Orta Karadeniz ve Samsun şehri sınırlarına kadar ulaştı. İlk kez Rükneddin Süleyman Şah zamanında 1194 yılında fethedilen Samsun 10 yıl Selçuklu hakimiyetinden kaldıktan sonra 1204 yılında kaybedildi. İkinci defa 1214 yılında fethedilen şehir bir daha kaybedilmedi. Şehirde Türk hakimiyeti olsa da Hristiyanların yaşadığı bir Gavur Samsun denilen mıntıka bulunmakta idi. Ceneviz ticaret kolonisinin XIII. yüzyılın sonlarında kurulması ile belirgin bir ikili yapı oluştu. Cenevizlerin Kefe kolonisinin ticaret kayıtlarından Simisso adı ile geçen Samsun hakkında bilgilere ulaşıyoruz. Samsun'da kente özgü bir para basıldığını ve ticaret kayıtlarından bu paranın diğerleri ile kur farkını öğreniyoruz. Ceneviz Samsun'unda; Ceneviz konsolosu, Latin kilisesi, Darülaceze ve Hristiyan mezarlığı olduğunu öğreniyoruz. Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılması sonrasında Samsun'da başta Taceddinoğulları olmak üzere Kubadoğulları ve Taşanoğullarının faaliyetlerini görüyoruz. Limnia'nın (Çarşamba) Trabzon Rum Devleti içindeki taht mücadelesindeki önemini tespit ediyoruz. Osmanlı Padişahı Çelebi Mehmed döneminde Gavur Samsun ve Müslüman Samsun sırası ile Osmanlı hakimiyetine geçiyor. Böylece Samsun'daki ikili yapı yok olarak şehrin tamamı bir daha elden çıkmamak üzere Türk hakimiyetine geçiyor.
Samsun'un büyükşehir olma sürecindeki siyasal, ekonomik ve toplumsal dönüşümlerin analizi (1990-2000)
Bu tez çalışmasında Samsun ilinin büyükşehir belediyesi statüsü kazanmasının şehirde oluşturduğu dönüşümler, gelişmeler ve bu süreçte Samsun yerel basınına yansıyan haberler ele alınmıştır. Çalışmalar yapılırken Samsun Büyükşehir Belediyesi arşivinde bulunan meclis raporları, TÜİK verileri, Milli Kütüphanede bulunan Samsun yerel basınından elde edilen bilgiler değerlendirilmiştir. Ayrıca konumuzla ilgili telif ve tetkik eserlerden de yararlanılmıştır. Çalışmamız giriş, üç bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Tezimizin giriş bölümünde genel bir değerlendirme yapılmış olup I. bölümde Samsun tarihi ve geçmişten günümüze Samsun idari durumuyla alakalı bilgiler verilmiştir. II. bölümde Samsun ilinin büyükşehir statüsü olduğu dönem olarak 1990-2000 yılları ele alınmış ve büyükşehir belediyesi olmadan önce ve olduktan sonra şehirde yaşanan siyasal, ekonomik ve toplumsal dönüşümler ve gelişmeler incelenmiştir. III. bölümde Samsun'un büyükşehir belediyesi statüsü kazandığı dönemde yerel basına yansıyan haberler incelenmiş ve bu haberlerden örnekler sunulmuştur.
Samsun ili Aile Sağlığı Merkezleri'nde çalışan aile hekimlerinin Human Papilloma Virüs (HPV) aşısı ile ilgili bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Amaç: Human Papilloma Virüs (HPV); epitel bölgeye tropizma gösterip benign cilt lezyonlarından anogenital bölge ve baş-boyun bölgesi kanserlerine kadar değişen spektrumda hastalıklara neden olabilmektedir. Bu hastalıklar içinde önemli olarak en sık karşımıza çıkan serviks kanseridir. Ülkemizde serviks kanseri kadınlarda görülen en sık dokuzuncu kanser olup jinekolojik kanserler içinde ise üçüncü en sık görülen kanserdir. HPV enfeksiyonunu önlemek için üretilen içindeki HPV genotiplerine göre değişen üç tip aşı bulunmaktadır. Bu çalışmada Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) görev yapan aile hekimlerinin HPV aşısı hakkındaki bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi ve çıkan verilerin literatüre kazandırılması amaçlanmıştır. Gereç Yöntem: Çalışma, 01.12.22-31.12.22 tarihleri arasında Samsun'da Aile Sağlığı Merkezleri'nde görev yapan aile hekimleri ile yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, HPV ile ilgili bilgi soruları, serviks kanseri ve taraması ile ilgili bilgi soruları, HPV aşıları ile ilgili bilgi soruları ve HPV aşısı tutum ve davranışları ile ilgili sorular içeren 56 soruluk anket yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Veri analizi SPSS 26.0 paket programı ile yapılmış olup, istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırma toplam 230 aile hekimi ile tamamlanmıştır. Hekimlerin %68,7'si erkek, %83'ü evli ve %35,2'sinin 15 yılın üzerinde aile hekimi olduğu saptanmıştır. HPV ile ilgili bilgi sorularına ortalama verilen doğru cevap %69,5 olarak bulunmuş olup hekimlerin sosyodemografik özellikleri ile ilişki olmadığı görülmüştür. Serviks kanseri ve taraması ile ilgili bilgi sorularına ortalama verilen doğru cevap %67,2 olarak bulunmuş olup cinsiyet ve yaş ile istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. 56 yaşın üzerindeki hekimlerin doğru cevap sayılarının azaldığı görülmüştür (p=0,027). Kadın hekimlerin doğru cevap ortalaması erkek hekimlere göre yüksek bulunmuştur (p=0,03). HPV aşıları ile ilgili bilgi sorularına ortalama verilen doğru cevap %71,7 olarak bulunmuş olup 35 yaşın altındaki hekimlerin, 10 yılın altında hekimlik yapanların, 5 yıl ve altında aile hekimliği yapanların, hastalarına aşıyı önerenlerin doğru cevap sayılarının arttığı görülmüştür (sırayla p=0,001, p<0,001, p=0,03). Aşıyı öneren aile hekimlerinin önermeyen aile hekimlerine göre HPV aşısı ile ilgili bölüme verdiği doğru cevap sayı ortalamalarının yüksek olduğu görülmüştür (p=0,044). HPV aşısı olan %1,7 aile hekimi olup hepsi kadındır. Aile hekimlerinin %17,4'ü aşı ile ilgili yeterli bilgiye sahip olduğunu söylemiş,%83,9'u aşının rutin programa alınmasını istemiş, %68,3'ü aşıyı önermiştir. Aile hekimlerinin en sık HPV aşısını önermeme nedeni %79,5 ile aşının Sağlık Bakanlığı ulusal bağışıklama programında olmaması ve %63 ile aşının maliyeti olarak saptanmıştır. Bunları takip eden en önemli neden %53,4 ile aile hekimlerinin kendilerini aşı ile ilgili yeterli bilgi ve tecrübeye sahip görmemesidir. Sonuç: Aşılama oranlarının artmasında en önemli faktörlerden biri olarak hekim önerileri bulunmaktadır. Ülkemizde birincil koruma kapsamında olan aşılama hizmetleri birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında aile hekimleri tarafından verilmektedir. Aşı önermeyi etkileyen en önemli faktörler aşının rutin programda olmaması, aşının maliyeti ve aile hekimlerinin bilgi ve tecrübe eksikliğidir. Aile hekimlerinin HPV aşısı hakkındaki bilgi eksikliklerinin giderilmesi için hizmet içi eğitimler verilmeli aşının rutin aşılama programına girmesi sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Aile hekimi; Human Papilloma Virüs; HPV Aşıları; Tutum
Samsun ve Sinop illerinde denizde ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği yapan işletmelerin yapısal ve biyo-teknik analizi
Bu araştırma, Samsun ve Sinop illerinde denizde ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği yapan işletmelerin yapısal ve biyo-teknik analizlerini belirlemek için yapılmıştır. Samsun ilinde 6 firmaya ait 12 adet, Sinop ilinde ise 9 firmaya ait 26 adet faal işletme ile toplam 38 adet ağ kafes işletmesine tam sayım anket yöntemi uygulanmıştır. Yapılan ankette işletmelerin; yapısal özellikleri, nüfus ve eğitim durumları, üretim, satış, pazarlama yöntemleri, su, ağ kafes ve yem özellikleri, pandemi ve müsilajın etkileri araştırılmıştır. İşletme başına düşen ortalama üretim hacmi miktarı Samsun'daki işletmelerde 110.300m3, Sinop'taki işletmelerde ise 231.506m3 olarak tespit edilmiştir. Samsun'daki işletmeler 20-50m çapında HDPE malzemeden yapılmış olan 131 adet ağ kafeste, Sinop'taki işletmeler ise 28-75m çapında 194 adet HDPE ağ kafeste üretim yapmaktadır. Samsun'daki işletmeler 2022 yılında toplam 5.208 ton levrek (Dicentrarchus labrax) ve gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), Sinop'taki işletmeler ise 18.067 ton gökkuşağı alabalığı üretimi yapmıştır. Ortalama kapasite kullanım oranları Samsun için %43, Sinop için ise %63 olarak gerçekleşmiştir. Yem değerlendirme oranı (YDO) Samsun'daki ağ kafes işletmelerinde gökkuşağı alabalığı için ortalama 1.6, levrek balığı için ortalama 1.7, Sinop'taki ağ kafes işletmelerinde gökkuşağı alabalığı için ortalama 1.6 olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre her iki ilde balık yetiştiriciliğinde tespit edilen sorunlara karşı çeşitli öneriler sunulmuştur.
1778/24 no'lu Samsun Şer'iyye Sicilinin (1-50 vrk arası) transkripsiyon ve tahlili
Ortaya koymaya çalıştığımız yüksek lisans tezimizde 19. yüzyılın son çeyreğine ait 1778/24 numaralı Samsun Şer'iyye Sicili'nin ilk elli varağı günümüz harflerine çevrilerek defterde bulunan bilgiler ışığında o dönemde Samsun'da mevcut olan toplumsal, ekonomik ve kültürel yapı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Giriş kısmında araştırmamızın amacı, önemi, kapsamı ve yöntemi üzerinde durulmuştur. Yine Samsun Şer'iyye Sicillerine dair genel bilgiler verilerek Şer'iyye Sicillerinin içeriği ve önemi aktarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Osmanlı Devleti'nde mevcut bulunan adli teşkilatlar ve bu teşkilatlar bünyesinde yer alan yetkililer irdelenerek kurum ve kişiler hakkında gerekli bilgiler ortaya konmuştur. Adli teşkilatın en önemli yetkili kişisi olarak özellikle Kadı ve Kadı'nın özellikleri, Kadı yardımcıları olarak Naibler, Muhzırlar, Katipler ve Kassâmlar hakkında bilgi ve değerlendirmeler ortaya konmuştur. Kadıların tuttuğu kayıtlar olarak İ'lâm, Hüccet, Tereke, Vakfiye, Ma'ruz ve Mürasele; başka makamlardan gönderilip de sicillere giren belgeler olarak da Ferman, Berat, Tezkire ve Temessükler hakkında bilgi verilmiştir. Tüm bu bilgilerin ardından 1778/24 numaralı Samsun Şer'iyye Sicil Defteri'nin ilk elli varağının tanıtımı yapılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünü 1778//24 numaralı Samsun Şer'iyye Sicil Defteri'nin ilk elli varağının Osmanlıca metninin günümüz harflerine transkripsiyonu oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde ise incelediğimiz Samsun Şer'iyye Sicillerine dair değerlendirmeler yapılmıştır. Samsun'daki meslek grupları; sosyal, dini ve etnik yapı; kültürel ve iktisadi hayat üzerine veriler üzerinden değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir. Son olarak ise sicil hakkında genel bir değerlendirme gerçekleştirilerek sonuç bölümüyle çalışmamız bitirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Kadı, Samsun Tarihi, Canik Sancağı, Şer'iyye Sicilleri
Sağlığın sosyal belirleyicileri: Samsun ili üzerine nitel bir çalışma
İnsanın olduğu her yerde eşitsizliğin hâkim olduğu düşüncesi herkes tarafından bilinen bir olgudur. Bu bakımdan sağlık, eğitim ve ekonomi gibi kişilerin gelişme sürecinde önemli ölçüde fırsat sağlayan ve hizmet alanlarında ortaya çıkan ölçüsüz eşitsizlik, muhakkak ele alınması gereken bir konu olarak öne çıkmıştır. Zira eşitsizlikler bireyleri daha kötü sağlık risklerine sürüklemektedir. Bu anlamda sağlığın sosyal belirleyicilerinin ele alınması elzemdir. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin konuşulmaya başlaması, esasında bireyler arasındaki farklılıkların ele alınması ve bu farklılıkların sağlığa nasıl bir etki yarattığını ortaya çıkarma konusunda önemli bir yeri vardır. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin irdelenmesindeki nihai hedef, toplumdaki tüm bireylerin en yüksek esenlik seviyesine ulaşmasını sağlamaktır. Zaten sağlığın sosyal belirleyicilerinin ortaya çıkış gayesi sosyodemografik, sosyoekonomik ve sosyokültürel özellikler bakımından oluşan bireyler arasındaki eşitsizliğin sağlığa yansımasıyla beraber var olan hayat şartlarının daha kaliteli daha yaşanabilir bir seviyeye taşınmasını sağlamaktır. Bu noktada bireylerin sağlık, hastalık algısı, sağlık hizmetlerine erişilebilirlik durumu ve alınan hizmetin kalite düzeyi, bireyin hekim ve hastane ile olan ilişkisinin niteliği, covid-19 pandemisinin sağlığa yansıması gibi birey hayatı için elzem olan konuların sağlığın sosyal belirleyicileri çerçevesinde ele alınması çalışmanın hedefini oluşturmaktadır. Yapılan çalışmanın örneklemini Samsun şehrinde yaşayan sosyodemografik özellikleri birbirinden farklı 33 katılımcı oluşturmaktadır. Nitel çalışma yöntemi uygulanan bu çalışmada nitel veri toplama aracı olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık, Hastalık, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri, Sağlık-Hastalık İlişkisi
The comparison of the business models for logistics villages in Turkey and evaluation of Samsun logistics center
Competition and scales were increased between countries and companies after globalization. Logistics cost must be lowered and operations must be faster. Another method of improving logistics services to increase intermodal transportation, railway and maritime transportation. Since many years Logistics villages and centers have been used for the development of logistics worldwide. Since the last 10 years, Turkey has taken logistics seriously and has developed various logistic village projects. All the regional logistic master plans prepared by state consist of logistics villages and centers. As seen in Ankara Logistics Hub project, the private sector has commenced operations in their own. TCDD (State Railways) has begun the construction of intermodal centers which will support the development of logistical infrastructure by railway transport. All these projects will be supported with logistics villages and centers in cities of high logistic capacities. Among these projects, the Samsun Logistics Center as having raised funding and being already under construction. In this work, Samsun Logistics Center's particulars were compared with those in Europe. Also, the firms which will operate in the logistics center, a survey was conducted to identify their expectations from the center. The same individuals will be asked for their opinions of the proposed management model which is chosen to be implemented while the logistics village's effects on Samsun Province and on the method of doing business of the firms that have completed the survey was identified. Key Words: Logistics village, logistics center, logistics warehouse demand survey, logistics village investment models, logistics village management models.
Dört farklı yönde kurulu aynı özellikteki güneş enerjisi santrallerinin parametrelerinin karşılaştırılması
Bu tez çalışmasında Samsun ilinde kurulmuş dört farklı yönde yerleştirilmiş dört adet birer MW'lik Güneş Enerjisi Santrali (GES)'nin elektriksel hesaplamalarının analizleri yapılarak çeşitli parametreler yönünden kıyaslanması gerçekleştirilmiştir. Santrallerin 2021 ve 2022 yılları için elde edilen günlük üretim verileri tezde kullanılmıştır. Bu sayede 4 farklı yön için geniş kapsamlı bir veri kaynağı elde edilmiştir. Santrallerden alınan sıcaklık, bağıl nem, rüzgâr hızı, panel yönü, panel açısı ve kirlilik gibi değerler günlük ve aylık periyotlarda alınan değerlerdir. Işınım değerlerinin düştüğü ayları incelediğimiz üretim değerlerini etkileyen etkenlerin iklimsel etkiler olduğu görülmüştür. Ana etkenin ışınım eksikliği olduğu durumlarda güneşin dünyaya geliş açısı 23 Eylül tarihlerinde düşmeye başlamış ve 21 Mart tarihinde ise yükselmeye başlamıştır. Bu tarihler arasında kaydedilen durum, Batı ve Doğu arasındaki üretim farklarının bir değişkenlik göstermeyişidir. Üretim farkları Kuzey ve Güney yönleri arasında % 30-55 arasında değişiklik göstermiştir. Farkın en belirgin ayları, güneş ışınlarının Kuzey yarım küreye en eğik geldiği Aralık ve Ocak aylarıdır. GES'lerin farklı çatı yönlerine göre Karadeniz iklimi için kurulumunun fizibilite çalışması da ileriye dönük yapılarak, yaşanabilecek doğa olaylarına verilen tepkiler tavsiye olarak raporlanmıştır.
Samsun ve çevresi mezar tipleri ve ölü gömme adetleri (MÖ. III. Bin ? MS. IV. yy.)
Samsun İli ve İlçelerini kapsayacak şekilde, MÖ. III. Bin'den başlayarak, Roma Çağı'na dek sürdürülen bir mezar tipolojisi ve ölü gömme adetleri çalışması kapsamında, ilk aşamada bugüne dek tasnif ve tescili yapılan ve kısmi bir şekilde yayınlanan mezarlar, çalışma kapsamında yeniden değerlendirilecektir. Bugüne değin hiçbir bilimsel çalışmada ortaya konulmayan her türden ve yukarıda bahsedilen tarihsel sürecin içerisinde yer alan mezar yapılarının ise tasnif ve istatistik çalışmaları yapılacak, mimari teknik çizimleri ve fotoğrafları mümkün olduğunca tamamlanacaktır. Bu mezarların yakın ve uzak çevredeki benzerleri ve içlerinde ele geçen buluntuların yardımıyla, olası tarihlemeleri yapılacaktır. Bu çalışmaların yanında MÖ. III. Bin'den, Roma Çağı'na dek ölü gömme adetleri incelenerek, kültürel devamlılığın sürüp sürmediği, zaman içerisinde ölü gömme adetleri açısından ne gibi yenilik ve değişikliklerin olduğu incelenerek, konuya sosyolojik bir boyut da katılmış olacaktır.
Ortaöğretim kurumlarında spor yapan ve yapmayan öğrencilerin saldırganlık tutumlarının araştırılması (Samsun ili örneği).
Bu çalışmanın amacı ortaöğretim kurumlarında spor yapan ve yapmayan öğrencilerin yaş, cinsiyet ve spor yapma türüne göre saldırganlık tutumlarını araştırmaktır. Araştırmaya Samsun'un merkez ilçelerinden toplam 28 okul ve 1868 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ile İpek İlter (Kiper) tarafından geliştirilen Saldırganlık Envanteri kullanıldı. Verilerin dağılımlarıyla ilgili öncelikli olarak normallik testi (Kolmogorow-Smirnov D test) yapıldı. Çalışmaya katılan sporcuların dağılımları ve yüzdeleri tanımlayıcı istatistik (Descriptive Statistics) ile belirlendi. Spor türüne göre sporcuların saldırganlık durumlarının karşılaştırılmasında α=0.05 anlamlılık düzeyinde bağımsız örneklem T Testi (Independent Sample T Test) uygulandı. Spor yapma durumu (Spor yapan-Spor yapmayan) ve Yaşa göre (5 grup), Spor yapma durumu (Spor yapan-Spor yapmayan) ve Cinsiyete göre sporcuların saldırganlık durumlarının karşılaştırılmasında α=0.05 anlamlılık düzeyinde Çift Yönlü Varyans Analizi (Two Way Anova) uygulandı. Anlamlı bulunan gruplar arası farklılıklar için ise ikinci seviye testi olan Tukey HSD kullanıldı. Verilerin bilgisayar ortamına girilmesi ve grafiklerin çizilmesinde Windows için Microsoft Excel 2010, verilerin analizinde Windows için SPSS 20.0 paket programı kullanıldı. Yapılan analizler sonucunda spor yapma durumu, yaş ve cinsiyete göre öğrencilerin saldırganlık puanları arasında anlamlı farklar bulunmuş, spor yapma durumu ve yaş, spor yapma durumu ve cinsiyet, spor yapma türüne göre saldırganlık puanları arasında anlamlı farklar bulunamamıştır. Sonuç olarak; spor yapanların yapmayanlardan daha saldırgan ve atılgan oldukları, erkeklerin kızlardan daha saldırgan oldukları, kızların erkeklerden daha atılgan oldukları, spor yapma durumu ve yaşa göre, spor yapma durumu ve cinsiyete göre, spor yapma türüne göre saldırganlık puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Saldırganlık, Ortaöğretim öğrencileri, Spor.
Alaçam (Samsun) ağzı
Türkiye'deki ağızlarla ilgili araştırmaların başladığı yıl 1867'dir. Türkiye Türkçesi ağızlarıyla ilgili olarak birçok araştırma yapılmasına karşın hâlâ incelenmemiş/incelenememiş birçok bölge bulunmaktadır. Ağız araştırması olarak incelenmemiş alanlardan birisi de Samsun'a bağlı bir ilçe olan Alaçam ilçesidir. Bu sebeple Alaçam ilçesinin ağzını incelemeye karar verildi. Çalışma kapsamında Alaçam ilçesi merkez ve köylerinden 35 adet derleme yapıldı ve bu derlemelerin 27 tanesi teze alındı; bu derlemeler Ahmet Bican Ercilasun'un önerisiyle oluşturulan ve Türk Dil Kurumu'nun da benimsediği çeviriyazı işaretleri esas alınarak deşifre edildi. Çalışma "Giriş", "Ses Bilgisi", "Şekil Bilgisi", "Tartışma", "Sonuç ve Öneriler", "Metinler" "Sözlük" "Kaynaklar" bölümlerinden oluşmaktadır. İlk bölümde Alaçam'ın tarihi, coğrafyası, iklimi, nüfusu, eğitim ve iktisadi yapısı gibi ilçenin ağız yapısını etkileyebileceği düşünülen bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde de Prof. Dr. Mehmet Aydın'ın "Aybastı Ağzı" adlı çalışması esas alınarak ayrıntılı ses bilgisi incelemesi yapılmıştır. Ses bilgisinin yanı sıra şekil bilgisi incelemesi yapılarak çalışma zenginleştirilmiştir. Metinler bölümünde çeviriyazı işaretleri kullanılarak derlemelerin deşifre edilmiş metinleri verilmiştir. "Sonuç" bölümünde Alaçam ağzının Türkiye Türkçesi ağızlarındaki konumunu tespit edecek sonuçlar ortaya konmuş ve bulgular maddeler hâlinde verilmiştir. Sözlük bölümünde ise teze malzeme olan metinlerden hareketle ölçünlü Türkçe ile fonetik ve anlam açılarından farklılık gösterdiği düşünülen sözcükler bir araya getirilmiştir.
Yerel halkın coğrafi işaretli ürün algısı: Samsun Kaz Tiridi örneği
Gastronomi turizmine olan talep günden güne artarken yöresel yiyecek ve içeceklerin de önemi artmaktadır. Yerel kültürün büyük bir parçasını oluşturan bu ürünler gastronomi turizmi için ürün kimliği ve marka oluşturmak adına kıymetli birer kaynaktır. Bu kıymetli kaynakların zarar görmeden gastronomi turizmine kazandırılabilmesi için yerel halk tarafından tanınması, öneminin ve etkilerinin anlaşılması günümüz turizminde bir zorunluluktur. Bu çalışmanın konusu yerel halkın coğrafi işaretli gastronomi ürünlerine dair algısını Kaz Tiridi örneği özelinde değerlendirmek, ürüne dair bilgi düzeyleri ve ürünün bölgesel etkileri hakkındaki tutumlarını inceleyerek Samsun'daki mevcut gastronomi kültüründeki yerini ve ildeki gastronomi turizminde önemini ortaya koymaktır. Araştırmanın evreni Samsun ilinin Atakum, Canik, İlkadım ve Canik ilçelerinde ikamet eden yaşın üzerindeki rastgele seçilmiş 422 kişiden oluşmaktadır. Gönüllülük esasınca araştırmaya katılan 422 kişiye Demografik ve Bireysel Bilgi Formu ile Samsun Bölgesi Gastronomi Algısı, Kaz Tiridi Bilgisi, Kaz Tiridi'nin Bölgesel Etkileri boyutlarından oluşan ölçek formu uygulanmıştır. Demografik ve Bireysel Bilgi Formu'nda yer alan değişkenlerin söz konusu boyutlara etkisi test edilmiştir. Üç boyut üzerinde de etkisi olduğu dikkat çeken değişkenler Samsun'da ikamet süresi, Kaz Tiridi bilgisi düzeyi ve Kaz Tiridi bilgisi kaynağı değişkenleridir. Katılımcıların %63'ü 20 yıldan uzun süredir Samsun'da ikamet etmekte olduğu; toplamda %37,4'ü Kaz Tiridi hakkında bilgili olduğu ve %45'inin Kaz Tiridi bilgisi kaynağı olarak arkadaş ya da akrabaları belirttiği görülmüştür.
Amasya, Çorum, Samsun ve Sinop illerinin meyve sinekleri (Diptera: Tephritidae) faunası ve sistematiği üzerine araştırmalar
Bu doktora çalışması, Amasya, Çorum, Samsun ve Sinop illerin meyve sinekleri faunasını belirlemek amacıyla yapılmıştır. 2015 – 2018 yılları arasında araştırma bölgesinde arazi çalışmaları yapılmış ve ergin meyve sineği örnekleri toplanmıştır. Toplanan tüm örnekler Gaziantep Üniversitesi, Biyoloji Bölümü, Entomoloji Laboratuvarı'nda incelenmiş ve teşhis edilmiştir. Sonuç olarak meyve sinekleri familyasının 5 altfamilyası içerisinden 24 cinse ait 71 tür tespit edilmiştir. Bu taksonlardan Trypetinae altfamilyasına ait Acidia Robineau-Desvoidy, Anomoia Walker ve Philophylla Rondani cinsleri ile Acidia cognata (Wiedemann), Anomoia purmunda (Harris), Carpomya wiedemanni (Meigen) ve Philophylla caesio (Harris) türleri Türkiye meyve sinekleri faunası için ilk kez kaydedilmiştir. Tespit edilen tüm taksonların morfolojik tanımları yapılmış ve teşhis anahtarı hazırlanmıştır. Bunun yanı sıra, tüm türlere ait vücut, kanat ve aculeus fotoğrafları sunulmuştur. Bu tez çalışması, Türkiye meyve sinekleri faunası için kapsamlı bir kaynak olarak bilim dünyasına sunulmuştur.
Bir öğrenci gönüllülüğü tecrübesi olarak Kredi ve Yurtlar Genel Müdürülüğü gönül bağı etkinlikleri: Samsun il Müdürlüğü örneği
KYK yükseköğrenim düzeyinde eğitimlerine devam eden gençlere barınma, beslenme, burs/kredi imkânları sunmakta ve özellikle 2013 yılından bu yana düzenli olarak eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler düzenlemektedir. KYK'nın öğrencilere sunduğu imkânların tamamı ücretsiz olup katılım gönüllülük esasına dayanmakta böylece öğrencilerin ders dışı zamanlarını verimli ve kaliteli değerlendirmelerinin de yolu açılmaktadır. KYK özellikle sosyal sorumluluk faaliyetlerine her bir yurt öğrencisinin katılımını teşvik etmekte ve araştırmaya konu gönüllülük ruhunun gençlerin dünyasında daha fazla yayılmasına önem vermektedir. Çalışmanın temel amacı KYK'ya bağlı yurtlarda kalan öğrencilerin, "Gönül Bağı" başlığı altında yürütülen sosyal sorumluluk faaliyetlerinden ne ölçüde haberdar olduğunu, bu faaliyetleri nasıl algılandığını, katılım düzeylerini ve katılım motivasyonlarını tespit etmektir. Yıllar boyunca barınma, burs/kredi ve beslenme ile anılmış bir Kurumun yurtlarını eğitim mekânlarına çevirme ve belki de ikinci bir okul olma iddiası içine girmesi araştırılmaya değer bir konu olarak görülmektedir. Çalışma çerçevesinde araştırmanın evrenini 2019-2020 öğretim yılı güz döneminde Samsun İl Müdürlüğüne bağlı 17 devlet yurdunda barınan 13 750 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ihtiyaç duyulan verilerin toplanabilmesi maksadıyla "KYK Öğrencilerinin Gönül Bağı Faaliyetlerine Katılım Anketi" kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre; katılımcıların yarıdan fazlasının (% 53,2) Gönül Bağı faaliyetlerinden haberdar olduğu, "yaşlılar, KYK Ormanı ve çevre" başlıklı gönüllülük çalışmalarının öğrenciler tarafından en fazla tercih edilen faaliyetler olarak ortaya çıktığı, gönüllülük projelerine katılım amaçları incelendiğinde; öğrencilerin en fazla boş zamanlarını anlamlı bir faaliyetle değerlendirme eğiliminde olduğu, cinsiyete ve yaş gruplarına göre katılım oranlarında anlamlı bir fark saptanmadığı, yurt yönetiminin sosyal sorumluluk projelerine ilgisine göre öğrencilerin katılımlarının anlamlı düzeyde etkilendiği ortaya çıkmıştır.
Iraklı ve Suriyeli sığınmacıların istihdam alanında karşılaştıkları sorunları farklı değişkenler üzerinden sorunsallaştırmak: Samsun örneği
Irak'ta ve Suriye'de yaşanan iç karışıklıklardan dolayı can güvenlikleri ve huzurlu yaşam ortamı kalmayan Suriyeliler ve Iraklılar, huzurlu ve güvenli yaşam alanı bulmak umuduyla yaşadıkları yerlerden göç etmek durumunda kalmışlardır. Ortak kültür ve din, tanıdıklarının ve akrabalarının Türkiye'de olması nedenleriyle Suriyelilerin ve Iraklıların Türkiye'ye gelmelerinde etkili olmuştur. Türkiye'ye gelen Suriyelilerin ve Iraklıların bazıları sığınmacı statüsündedir. Yaşamlarını devam ettirmek için çalışmak zorunda olan Suriyeli ve Iraklı sığınmacılar, istihdam alanında birçok sorunla karşılaşmışlardır. Bu grup sığınmacıların istihdam alanında yaşadıkları sorunların başında çalışma koşulları ve iş paydaşlarıyla ilişkileri gelmektedir. Bu çalışma kapsamında, sığınmacı çalışanların istihdam alanında kayıt dışı olmaları, sosyal güvencelere sahip olmamaları, ağır işlerde ve sağlıksız koşullarda çalışmaları, uzun mesai saatlerine tabi tutulmalarına, yerli halkın tercih etmediği vasıfsız işleri yapmak zorunda bırakılmaları, tehlikeli işlerde çalışmak durumunda olmaları gibi sorunlar irdelenmiştir. Bunun yanında dışlanma, ötekileştirilme, hakaret ve ayrımcılığa uğrama, istendik düzeyde Türkçe bilmeme gibi sorunlarda iş yeri paydaşları ve müşterilerle yaşadıkları sorunlar olarak yine bu çalışmayla incelenmiştir. Bu tezde yürütülen saha çalışmasında, yorumlayıcı yaklaşım kapsamında nitel araştırma yönteminin durumsal araştırma deseninden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında mülakat tekniği kullanılmıştır. İçerik analizi üzerinden veriler yorumlanmıştır.
Samsun mübadillerinde bir kültür aktarım aracı olarak halk oyunları
Anadolu coğrafyası geçmişten beri göç olayları için hem bir geçiş yolu hem de hedef nokta halindedir. Birçok millet ya bu yolla göç hareketlerinde bulunmuş ya da bu coğrafyaya göç etmişlerdir. Mübadele ise yüzyıllar öncesinden kültürümüzü farklı coğrafyalara taşıma görevini üstlenmiş olan kişilerinin torunlarının gittikleri yerlerin toprak bağı olarak sınırlarımız dışında kalmasıyla yurdumuza dönüş yapmalarıdır. Geçen zamanın ne kadar uzun olduğu düşünüldüğünde o coğrafyalarda oluşturulan kültürel mirasın da mübadillerle birlikte Anadolu'ya taşınması kaçınılmazdır. Mübadil nesiller taşıdıkları bu kültürel değerleri genç nesillerine aktarmak üzere çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Samsun mübadillerinin halk oyunları aracılığıyla kültürel değerlerini nasıl koruduklarını ve gelecek kuşaklara nasıl aktardıklarını ortaya koymaktır. Araştırma Samsun Balkan Türkleri Derneği'nin faaliyetlerini rehber edinmiş ve tarihi bir bellek işlevi gören görsellerle desteklenmiştir. Ayrıca tez içerisinde konumlandırılan köprü bağlantılarla açıklaması yapılan halk oyunlarının uygulama ve öğretim tekniklerine de gene Samsun Balkan Türkleri Derneği Youtube kanalı üzerinden erişim sağlanmıştır. Çalışma bulguları, mübadillerin kültürel miraslarını halk oyunları yoluyla aktarma konusunda güçlü bir bağlılık geliştirdiklerini ve bu oyunların kimliklerini koruma aracı olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Halk oyunlarının, topluluk aidiyetini pekiştiren ve mübadil kültürünün devamlılığını sağlayan önemli bir kültürel araç olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu alandaki çalışmaların yeterince yaygın olmadığı ve özellikle yazılı kaynak eksikliği nedeniyle daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.
Samsun ekolojik şartlarında üç farklı rhizobium suşu ile aşılamanın ILC 482 nohut çeşitinin tane verimi ve tanenin protein oranına etkileri üzerine bir araştırma.
8. ÖZET Bu çalışma, Samsun ekolojik koşullarında üç farklı Bhizobium suşu ile aşılamanın ILC 482 nohut çeş itinin tane verimi ve tanenin protein oranı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla Ondokuz Mayıs üniversitesi Ziraat Fakültesinin dene me alanlarında yürütülmüştür. Deneme, şansa bağlı bloklar de neme desenine göre dört tekrar 1 amali olarak kurulmuştur. Ekim 3 Kasım 1989 tarihinde yapılmıştır. Denemede yer alan ve par sellere şansa bağlı olarak dağıtılan işlemler aşağıdaki gibi dir. T1: 12 kg/da N + 8 kg/da P2O5 + 6 kg/da K2O T2 : 8 kg/da P2O5 + 6 kg/da K2O T3: T2 işlemi+ 31 nolu nohut Rhizobium suşuyla aşılama T4 : T2 işlemi+ 39 nolu nohut Rhizobium suşuyla aşılama T5: T2 işlemi+ 44 nolu nohut Rhizobium suşuyla aşılama Denemenin ilk yılına ait rakamların varyans analizi so nucunda, uygulanan farklı aşılama işlemlerinin ILC 482 nohut çeş itinde çıkış, çiçeklenmeye başlama, optimum çiçeklenme ve ilk bakla bağlama süresi gibi fonolojik özellikler üzerine önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Bitki başına or talama nodul kuru ağırlığı, bitki boyu, bitkide birinci dal sayısı, bitkide bakla sayısı, 1000-tane ağırlığı, tanenin ka buk, su alma ve ham protein oranı, sap verimi, biyolojik ve rim ve hasat indeksi bakımından da denemede yer alan işlemler arasında önemli bir fark bulunmamıştır. T1 işlemi, tane verimi ve ham protein verimi bakımından-75- diğer işlemlere göre önemli derecede farklılık göstermiştir. Tüm işlemler içerisinde, en yüksek tane ve ham protein verimi T1 işleminin uygulandığı durumda tespit edilmiştir. T5 işleminde ise bitkide bakla sayısı diğer işlemlere nazaran önemli derecede daha yüksek olmuştur. Tane verimi ile sap verimi arasında olumlu yönde ve önemli derecede (r=0.6266*) bir ilişki bulunmuştur. Tane ve rimi ile biyolojik verim ve ham protein verimi arasında ise yine olumlu yönde fakat çok önemli derecede (r=0.8876** ve r=0.9929**) ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Diğer özel likler ile tane verim arasında önemli bir ilişki bulunmamış tır. Bu durumda, tek yıllık değerlendirmelere göre, ILC 482 nohut çeş itinde, denemede kullanılan 31, 39 ve 44 nolu Rhizo bium suşları ile aşılama yapıp yapmama arasında bir fark ol madığı ve bitki azot ihtiyacının gübreyle karşılandığı durum da daha iyi netice alınabileceği sonucuna varılmıştır.
Uluslararası spor organizasyonlarının kentler üzerine etkisi (23.işitme engelliler olimpiyatları Samsun örneği)
Günümüzde, Dünyanın başka bölgelerinde olduğu gibi Türkiye'de de büyük ölçekli etkinliğe ev sahipliği yapma eğilimi, özellikle markalaşma, tanıtım, pazarlama ve yatırım fonlarını, yerel ve bölgesel kalkınmanın bir aracı olarak kullanılmasıyla artmıştır. Bu strateji sanayisizleşme sorunu yaşayan ülkelerde kentsel ve bölgesel kalkınmanın önemli bir aracı haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, uluslararası spor organizasyonlarının düzenlendiği şehre sosyal, kültürel ve ekonomik etkilerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, uluslararası spor organizasyonlarının kentler üzerine etkisine yönelik yerel halk tarafından sosyal, kültürel ve ekonomik etkilerini algılamaları araştırılmıştır. Ölçekte yer alan ifadelerin faktör analizi yapılarak yedi alt boyuta ayrılmıştır. Çalışmanın evren içerisinden örneklem büyüklüğü ± 0.05 örnekleme hatası ile 520 olarak belirlenmiştir ve yerel halka 520 adet anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde, yüzde, frekans, bağımsız örneklemler için t-testi, korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, uluslararası spor organizasyonlarının kentler üzerine etkisine yönelik yerel halk tarafından sosyal, kültürel ve ekonomik etkilerini algılamalarını belirlemek amacıyla ekonomik yararlar boyutu ile araştırmaya katılan yerel halkın meslek, gelir durumu ve turizm altyapısının gelişimi boyutu ile yerel halkın meslek ve gelir durumları; şehrin imajını geliştirme ve sağlamlaştırma boyutu ile yerel halkın cinsiyetleri; çevresel ve kültürel koruma boyutu ile yerel halkın yaşları; sosyal ve çevresel problemler boyutu ile yerel halkın gelir durumları arasında farklılık tespit edilmiştir. Ayrıca, turizm altyapısının gelişimi boyutu ile şehrin imajını geliştirme ve sağlamlaştırma boyutu ve ekonomik maliyet boyutu ile turizm altyapısının gelişimi boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Spor, Olimpiyat, Uluslararası Spor, Spor Organizasyonları, Spor Oyunları.
İş yaşam dengesinin bağlamsal performans ve iş tatmini ile ilişkisinde yönetici desteğinin rolü: Samsun'da hizmet sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
Günümüz dünyasında çalışan bireylerin hem iş hem de aile/özel hayatlarını birlikte uyumlu bir şekilde götürmeleri oldukça önemli bir hale gelmektedir. Bireyler işin ve ailesinin getirdiği sorumlulukların altından kalkabildiği takdirde motivasyon sağlayabilmekte ve rol çatışması yaşamadan kendilerini daha iyi hissetmektedirler. Bireyin bir sorumluluğu diğer sorumluluğunu gerçekleştirmesinin önüne geçiyorsa iş yaşam dengesizliği içinde olduğu görülmektedir. İşinin ya da ailesinin taleplerini zamanında veya istenilen şekilde gerçekleştiremiyen bireyin hem kişisel hem de örgütsel olarak istenmeyecek durumlar yaşaması muhtemel olmaktadır. Çalışanların sadece işini yapan mekanik bir yapı olmadığı ve yaşadığı problemlerin başka alanlara yansıyabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle çatışma içinde olan bireyin kendisi-ailesi-işi arasında üçlü bir denge oluşturması gerekmektedir. Dengenin oluşumunda kişinin kendisine, ailesine ve çalıştığı kuruma önemli sorumluluklar düşmektedir. Kişi çatışmayı fark eder etmez sorunun üstüne gitmeli ve problemi ortadan kaldırmalıdır. Benzer şekilde çalışanlarına değer veren, onların sorunlarıyla ilgilenen ve iş yaşam dengesi kurabilmeleri adına yardımcı olan bir kurum yapısının olması gerekmektedir. Çalışanlarının iş yaşam dengelerini koruyabilmeleri için onlara gerekli desteği veren işletmeler çalışanlarından da çıktısını olumlu olarak almaktadır. Bu çalışmada iş yaşam dengesi kavramı ve ilişkili olabileceği düşünülen iş tatmini ve bağlamsal performans üzerinde durulmuştur. Daha sonrasında ikili ilişkilerde yönetici desteğinin düzenleyici rolünün olup olmadığı incelenmiştir.
Samsun şehir merkezinde ağır metal kirliliğinin yol tozları yardımıyla belirlenmesi
Kentsel hava kalitesinde tanımlanan bileşiklerin çeşitlerindeki ve sayısındaki devamlı artış daha fazla hava kirleticisi ortaya çıkarmaktadır. Hava kirliliği, ekosistem ve canlı varlıkların yaşamsal eylemlerini etkileyen önemli bir etmendir. Solunabilir partikül madde için hava kirliliğini oluşturan bileşenler arasında ağır metaller bulunur. Farklı kaynaklara sahip olmalarına rağmen birikme kabiliyetlerinin diğer kirleticilere göre biraz daha yüksek olduğu bilinmektedir. Bu sebepten ötürü özellikle yol tozu olmak üzere şehir merkezlerinde oluşan ağır metaller yüksek oranlarda bulunabilir. Bu çalışma kapsamında Samsun şehir merkezindeki 5 farklı bölgeden toplanan yol tozu numunelerindeki ağır metal kaynaklarının ve seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Cr ve Ni sanayi kaynaklı, Cu, Pb, Zn ve S trafik kaynaklı, Co, Mn ve K elementlerinin ise kentsel alanlar kaynaklı olarak yüksek konsantrasyona ulaştığı tespit edilmiştir.
Konut değerini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Konut fiyatlarını etkileyen birçok faktör vardır. Enflasyonist dönemlerde maliyetlerdeki artış, inşaat maliyetlerine yansıyarak konut fiyatlarını yükseltmektedir. Ayrıca faiz oranlarının yükselmesi kredi maliyetlerini ve aylık taksit ödemelerini artırdığı için konut satın alanların sayısı oldukça düşüktür. Faiz oranları düştüğünde de konut fiyatları sebepsiz yere bir anda yükselebilmektedir. Konut fiyatları yükseldikçe konut satın almak daha zor olmaktadır. Bu husustan hareketle çalışmada konut fiyatını etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmada konut değerini etkileyen mikro faktörler tespit edilmiştir. Araştırma Karadeniz Bölgesinde en gelişmiş il olan Samsun'da yapılmıştır. Ulusal düzeyde konut ilanının verildiği bir web sayfasından 5.987 adet satılık 1+1, 2+1, 3+1 ve 4+1 konutun verileri temin edilmiştir. Konut fiyatı üzerinde etkisi olduğu belirlenen 22 değişken ile bir model oluşturulmuştur. Elde edilen veriler ile Hedonik fiyat modeli kullanılarak Genelleştirilmiş Lineer Modeli ile analiz yapılmıştır. Ayrıca konut fiyatları ile konut özellikleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı ANOVA ve t-testi ile incelenmiştir. Konutun metrekare büyüklüğü, konutun bulunduğu kat, binadaki kat sayısı, konuttaki banyo sayısı, konutun bulunduğu mahalle ve ilçe, konutun oda sayısı, konutun aidat tutarı, binanın yaşı, konutun ısıtma sistemi, konutun site içinde olma durumu, konutun tapu türü, konutun satıcısı, konutun ulaşıma yakınlık durumu ve konutun manzarasının konut fiyatlarını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Konutta balkon olma durumu, konutun kullanım durumu, konutun krediye uygunluk durumu, konutun cephesi, konutun muhiti ve konut tipi değişkenlerinin ise modelde anlamsız çıktığı tespit edilmiştir.
Orta Karadeniz bölgesinde yer alan Ordu, Samsun Tokat Müzelerindeki kese örneklerinin değerlendirilmesi
Bu araştırmada, müzelerdeki sergilenen tüm örnekler, müze müdürlüğünün izni dâhilinde, Ordu Paşaoğlu Konağı ve Etnografya Müze?sinde 20 ürün, Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müze?sinde 16 ürün, Tokat Arkeoloji Müze?sinde 9 ürün araştırma kapsamına alınıştır. Yapılan araştırmada, Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan Ordu, Samsun, Tokat Müzelerindeki tığ örücülüğü ile yapılmış kese örneklerine ulaşılmış ve bu kese örnekleri sınıflandırılarak; teknik, araç-gereç, renk, kullanım yeri, kompozisyon, bezeme konuları açısından incelenerek desen çizimleri yapılıp belgelenerek incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Ordu Paşaoğlu Konağı ve Etnografya Müzesi, Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ve Tokat Arkeoloji Müzesinde yer alan tığ örgüsü ile yapılmış kese ürünler oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada Ordu, Samsun, Tokat illerinde yer alan müzelerde en çok para kesesine rastlanılmıştır. Müzelerde incelenen kese örneklerinde keselerin sağlam olmasının yanı sıra sim ipliklerin yıprandığı, renklerinin bozulduğu görülmüştür. Madensel ve bitkisel ipliklerin bir arada kullanıldığı ve en sık uygulanılan teknik ise sık iğne olduğu keselerin ağız temizliğinde de trabzan ve piko tekniklerinin uygulandığı belirlenmiştir. Keselerin zemininde, deseninde ve ağız temizliğinde sarı sim kullanılmıştır. Ürünlerin tamamında çoğunlukla bitkisel ve geometrik bezeme, en çok da düzgün sıralamalarla düzenlenmiş kompozisyonlar uygulandığı belirlenmiştir.
Karşılaştırmalı kadın dostu politikalar: Mardin, İzmir ve Samsun Büyükşehir Belediyeleri
In this thesis, the activities of municipalities in different regions and represented by different political parties within the framework of 7 areas in the Local Equality Action Plan, which was shaped within the framework of the ideal of Women Friendly Cities supported by the United Nations, were evaluated and it was discussed to what extent these activities overlap with the ideal of Women Friendly Cities. In this context, the suitability of the services provided by municipalities towards women in these thematic areas was investigated. In addition, the contents of the trainings given in the fields of economy, health and awareness raising were examined to understand whether the content of these services complies with the gender mainstreaming approach. In this context, an evaluation of the public sphere and private sphere debate over the concept of gender has been made, and current conceptual discussions about gender equality and gender equality mainstreaming strategy have been included. In addition, the approaches of the UN to women's policies are given by including the historical process and feminist theories are discussed for a better understanding of these concepts. Policies that will ensure gender equality are implemented to solve the problems of women in accessing, participating, and benefiting from local government mechanisms; to ensure equality in the society in economic, social, cultural, and political, to increase awareness and to improve the situation of women. Gender mainstreaming, which is a gender equality strategy, means bringing a perspective that will ensure gender equality to all major plans and policies and transforming changes in this direction. Gender mainstreaming aims to eliminate the backwardness of women in society, to reduce their limited access to local mechanisms, to increase their participation and utilization, and to empower women. In this context, the Women-Friendly City program, created for municipalities, purposes to provide equality in many issues such as governance, security, transportation, economic security, education, social life, and health, and to eliminate existing grievances. The sample of the research created by the criterion sampling method of the purposive sampling method. The activity reports of these municipalities between the years 2015-2020 were examined by focusing on the municipalities of İzmir, Mardin and Samsun, and the qualitative content analysis method was used. In addition, the activities of the municipalities it is assumed that all studies are included in the activity reports. The suitability of municipalities' services to the seven thematic areas included in the Local Equality Action Plans was discussed. The contents of the trainings given in the fields of economy, health and awareness were examined and it was examined whether the content of these services was suitable for the gender equality approach. In addition, the studies and trainings of these metropolitan municipalities were evaluated by comparison. As a result, it has been seen that the services and projects of the municipalities for women are suitable for the determined thematic areas. When the contents of the trainings given in the fields of economy, health and awareness are examined, it is seen that all three perspectives about equality are included to gender mainstream. In addition, it has been observed that the diversity of services varies according to the regions, the needs and demands of the citizens, the discourses of the political parties towards women, and the visions of the mayors. Finally, suggestions were made for municipalities to achieve the ideal of a women friendly city.