Akıllı kentler
Bu konu başlığı altında 50 tez
Dünya'da ve Türkiye'de akıllı kent bağlamında Konya Büyükşehir Belediyesi örneği
Bu çalışmanın amacı, dünyada ve Türkiye'deki akıllı kent uygulamalarının gelişimini analiz etmek, bu kapsamda Konya'nın mevcut akıllı kent uygulamalarını ve 2022–2030 Akıllı Şehir Stratejisi ve Yol Haritası çerçevesinde yürüttüğü çalışmaları inceleyerek yerel yönetimlerin akıllı kentleşme sürecindeki rolünü ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yöntemi temelinde yürütülmüş; veriler, Konya Büyükşehir Belediyesi'nin strateji belgeleri, faaliyet raporları, resmi dokümanları ve ilgili literatür taraması yoluyla toplanmıştır. Dünya örnekleri kapsamında Seul, Singapur, Amsterdam, Londra ve Barcelona gibi kentlerin akıllı şehir politikaları incelenmiş; Türkiye'de ise İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli gibi şehirlerin uygulamaları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, Konya Büyükşehir Belediyesi'nin Türkiye'de akıllı kent yaklaşımını kurumsal stratejiye dönüştüren öncü yerel yönetimlerden biri olduğunu göstermektedir. Belediye, "akıllı yönetişim, akıllı insan, akıllı ulaşım, akıllı çevre ve akıllı yaşam" olmak üzere beş temel eksende projeler yürütmektedir. Bu kapsamda e-belediye hizmetleri, veri paylaşım platformları, akıllı trafik yönetimi, çevre izleme sistemleri, yenilenebilir enerji projeleri ve dijital katılım araçları hayata geçirilmiştir. Uygulamalar, teknolojik yeniliklerin yanı sıra sürdürülebilirlik, katılımcı yönetim ve yaşam kalitesi ilkeleriyle bütünleşmiştir. Anahtar Kelimeler: Akıllı kent, Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Sürdürülebilir Şehir yönetimi, Yerel yönetimler, Konya Büyükşehir Belediyesi
Yerel yönetimlerde akıllı şehir uygulamalarının mali açıdan değerlendirilmesi: Türkiye deneyimi
Dünya nüfusunun yarısından fazlası özellikle 21. yüzyılın başından itibaren şehirlerde yaşamakta ve şehirleşen nüfus her geçen gün daha da artmaktadır. Kentleşme olgusunun kazanmış olduğu ivme nedeniyle ulaşım, eğitim, sağlık, güvenlik ve altyapı gibi birçok kamusal mal ve hizmetin sunumunda sosyal ve mali problemlerle karşı karşıya kalan yerel yönetimler, bu zorluklara çözüm bulmak amacıyla giderek artan şekilde rekabetçi ve yenilikçi kentsel girişimlere yönelmektedir. Bu alanda geliştirilen ve literatürde sık kullanılan diğer kentsel girişimleri kapsayıcı olmasıyla ön plana çıkan akıllı şehir yaklaşımı, teknolojinin şehir ve toplum ihtiyaçlarına yönelik kullanılması vasıtasıyla şehirlerde meydana gelen kamusal hizmet sunumlarında karşılaşılan problemlerin etkin, ekonomik, verimli, şeffaf ve israfı önleyici yerel yönetim hizmetleri ile çözüleceğini öne sürmektedir. Kamu mal ve hizmetlerinin gerek yerel yönetimler gerek merkezi yönetimler tarafından ihtiyaçların önceliklendirilmesi yoluyla sunulması ihtiyacını temel alan akıllı şehir yaklaşımı, günümüzde tüm dünya ülkeleri ve Türkiye'deki birçok merkezi yönetim ve yerel yönetim idaresi tarafından yayımlanan strateji ve eylem planı gibi politika metinleriyle desteklenmektedir. Bu alandaki uygulama ve projeler hayata geçirilmeye devam etmekte ve dinamik bir sosyoekonomik süreci temsil etmektedir. Akıllı şehir uygulamalarının yüksek maliyetlere sahip olması nedeniyle yeterli bütçe kaynakları ile planlanması, faaliyete geçirilmesi ve idame ettirilmesi gerekliliğini ön plana çıkarmakta ve bu durum ülkemiz yerel yönetimlerinin harcama, gelir ve borç seviyelerini kapsayan mali yapıları kompozisyonlarının ve idari, siyasi ve mali açıdan yetkisel özerkliği için gerekli olan mali yerelleşme seviyesinin, ilgili sürece yerel idarelerin mali açıdan hazır olup olmadığının veya bu uygulamaların neden gerekli olduğunun değerlendirilmesi açısından önem arz etmektedir. Literatürde günümüze kadar özellikle şehir planlama, çevre mühendisliği ve kamu yönetimi gibi birçok alan tarafından değerlendirilmekte olan ancak mali eksene ilişkin sınırlı sayıda çalışmaya sahip olan akıllı şehir yaklaşımı, bu çalışma ile Türkiye'de akıllı şehircilik alanında ön plana çıkan yerel yönetim idarelerinin güncel istatistiksel veriler vasıtasıyla mali yerelleşme ve mali yapı seviyelerinin dikkate alınarak bu alandaki temel motivasyonlarının belirlenmesi açısından değerlendirme sunmaktadır.
21.YY'da akıllı belediyecilik ve kentsel dönüşüm (Başakşehir Belediyesi modeli)
Bu tez çalışması kapsamında, kentsel yenileşme kavramının 1900'lü yıllardan itibaren yaşadığı gelişim süreci, kentsel yenileşmenin aracı olarak kentsel dönüşüm projeleri ve temel konuları, sürdürülebilir kentsel gelişme kavramıyla ortaya çıkan akıllı şehircilik ve kent formu ve planlama yaklaşımları incelenmiştir. Bu yaklaşımlardan, akıllı şehircilik yaklaşımının özellikleri, örnekleri, uygulama araç ve teknikleri ele alınarak, özellikle Amerika'da kentsel yenileşme ve eskiyen alanları kente kazandırma amaçlı yapılan projeleri değerlendirmede belediye seviyesinde derinlemesine görüşme ve topluluk ölçeğinde kullanılan anket soruları ile proje özelinde akıllı şehirciliğin hayata uyarlanma matrisleri düzenlenecektir. Başakşehir Belediyesi'nin kentsel dönüşüm alanlarından seçilen örnekler akıllı şehircilikle ilgili yaptığı çalışmalar değerlendirilmiştir.
Smart cities, smarter management developing a smart framework for smart city projects management in Europe
The smart cities concept is currently considered one of the "hottest topics" in urban development, especially in Europe. Cities around the globe have been promoting and supporting smart city projects, reflecting the belief that integrating technology and infrastructure can enhance cities' livability, sustainability, services and competitiveness. Though a lot of research on the topic has been done, there are still limited insights into the managerial angle. This thesis research is thus undertaken to fill this gap by exploring the smart city through a lens of management in order to develop a deeper understanding of smart city projects. Also, it focuses more on the role of smart management in the smart city project success by viewing the smart city as a unique complex project and identifying smart city projects success practices and challenges. Through a quantitative correlational study, the thesis investigates the relationship between smart project management practices and smart city project success in different smart city projects located in Europe. Based on the analysis, a conceptual framework was proposed setting out a holistic view of smart city projects management.
Kamerun Buea Belediye Konseyinde ve Litvanya'nın Vilnius Belediyesinde akıllı şehir inovasyon inşası (2013-2017)
This research studies the building of Smart City Innovation in the BMC of Cameroon and the VMC in Lithuania over the last five years (2013-2017). The core purpose of this research is to show the innovation process of the Buea Municipal Council in Cameroon (BMC), Vilnius Municipal Council (VMC) in Lithuania and to understand how the inhabitants of the cities have been benefiting from their environment whether positively or negatively. The sources of my findings will be obtained from journal, articles, newspapers and a questionnaire that will be completed by experts (politicians, entrepreneurs, university lecturers and doctoral students). Hence, the creation of new policy for regional development, Social capital, partnership, entrepreneurship, non-governmental organizations in Cameroon as well as Lithuania has brought tremendous assistants to the economy. It is assisting the countries to realize their 2020 and 2035 vision of economic innovations, while Research and networking aid development by linking people together through communication such as the social media and cell phones which therefore creates strong social capital. Nevertheless, some hard barriers separate the BMC and the VMC from their smart city innovational development such barriers include poor leadership, little finances obtained from the central government, bribery and corruption. Keywords: Social Capital, Smart City, Municipal Council, Innovations, Economic development
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin akıllı ulaşım uygulamalarına yönelik vatandaş memnuniyet değerlendirmesi
Akıllı şehir uygulamaları şehirlerin geleceği açısından çok önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma akıllı şehir uygulamalarından, bilgi ve iletişim teknolojileri destekli akıllı ulaşım uygulamaları üzerine gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile İstanbul ilinde yaşayan vatandaşların İBB akıllı ulaşım uygulamalarından; İSPARK (Akıllı Otopark Hizmetleri), İBB Cep Trafik (Trafik Bilgilendirme Uygulaması) ve Akıllı Trafik Sinyalizasyon Sistemleri olmak üzere üç tane akıllı ulaşım uygulamasına yönelik vatandaş memnuniyetinin ve değerlendirmelerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın alt amaçları ise vatandaşların akıllı uygulamalara yönelik memnuniyet değerlendirmeleri akıllı uygulama türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek ve üç ulaşım uygulamasına yönelik vatandaş memnuniyet değerlendirmelerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin akıllı ulaşımla ilgili uygulamalarına yönelik olarak vatandaş memnuniyet değerlendirmesini ölçmek adına veri toplama sürecinde çevrimiçi anket yöntemi ile 320 kişilik örneklem büyüklüğüne ulaşılmıştır. Uygulama 2021 Eylül ayı ile 2021 Aralık ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; araştırmaya katılan vatandaşlar İBB Cep Trafik uygulamasına yönelik %76,4 oranında, Akıllı Trafik Sinyalizasyon Sistemlerine yönelik olarak %70,8 oranında, İSPARK Akıllı Otopark Hizmetlerine yönelik olarak %64,2 oranında memnuniyet duymaktadırlar. Ayrıca, vatandaşların İBB Akıllı ulaşım uygulamalarına yönelik memnuniyet değerlendirmeleri cinsiyete, yaşa, medeni duruma ve eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılaşma göstermediği, aylık gelire ve mesleğe göre anlamlı bir farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir. Son olarak vatandaşların akıllı uygulamalara yönelik memnuniyet değerlendirmeleri akıllı uygulama türüne göre anlamlı bir farklılaşma gösterdiği tespit edilmiştir.
Yerel yönetimlerde akıllı şehir uygulamalarının yansımaları ve süreç yönetimi: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
Akıllı kavramının ortaya çıkması ve hayatlarımıza dâhil olması ile bir arada yaşadığımız şehirler de bu kavramdan etkilenmiştir. Akıllı şehirler mobilite, ulaşım, bina, çevre, yaşam, yönetişim, sağlık, insanlar vb. birçok ögeyi içerisinde barındırmaktadır. Getirdiği teknolojik gelişimler ve dijital dönüşümlerle toplumun yaşam kalitesini arttırmayı ancak bunu sürdürülebilir bir şekilde yapmayı hedeflemektedir. Türkiye'nin metropolü İstanbul ise son yıllarda sürdürdüğü proje ve girişimlerle akıllı şehir projesi kapsamında pek çok uygulamayı sürdürmektedir. Ancak bu çalışma ile akıllı şehir projelerinin yansımaları, projedeki sürecin yönetimi ve projelerin geleceği saptamaya çalışılmıştır. Bu unsurlar için detaylı bilgi alınmak istendiğinden nitel araştırma yöntemlerinden biri olan mülakat tekniğine başvurulmuştur. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin farklı departmanlarında çalışan ancak akıllı projelerin yaşadığı sürece eşlik eden kişilerle yapılan mülakat ile çalışma sonucunda süreç yönetimi, etkileri ve yansımaları değerlendirilmiştir.
Akıllı kent standartları ve tasarımı için rehber sistemi önerisi
Dünya nüfusunun hızla ve plansızca artması sonucunda ortaya çıkan kentsel problemler, aciliyet ile çözülmesi gereken bir durum halini almıştır. Temelleri sanayi devrimine dayanan bu soruna çözüm olarak ortaya çıkan akıllı kentleşme kavramı günümüzde hızla popülarite kazanmış ve çeşitli şekillerde uygulanmaya başlanmıştır. Kentleşme kapsamında akıllı kent kavramının temel esaslarının netleşmemiş olduğu, tek bir tanım birliğinin bulunmadığı ve uygulama sisteminin yerel olarak farklılık gösterdiği görülmüştür. Bu farklılıklar ile birlikte teknolojinin aklın önüne geçtiği şüphesi canlanmıştır. Toplumsal talebin ve öngörünün akıllı kentleşme sürecinde ne ölçüde var olması gerektiği sorusu sorulmuştur. Mimari tasarımın ve yer bilimsel çalışmaların kentleşme ve yerleşme bağlamındaki eksikliği fark edilmiş ve akıllı kentleşme özelinde irdelenerek açıklanmıştır. Mevcut akıllı kentleşme uygulamalarındaki standardizasyon ve senkronizasyon eksikliğine yönelik çözümsel yaklaşımları ve kavramlar arası ilişkileri kapsayan bu çalışmanın amacı, dünya çapındaki akıllı kentleşme dönüşümünün mevcut dinamiğini araştırıp anlamak, bu dinamik içerisindeki sorunları ortaya koyup, gelişmenin desteklenmesi adına bir rehber sistemi önermektir. Karma araştırma yöntemi ile yürütülen çalışma kapsamında akıllı kentleşme kavramının özellikleri, örnekleri, esasları araştırılmış, konu ile ilgili toplum kanaatini ölçmek amacıyla bir anket ölçeği oluşturulup uygulanmış ve kavramsal bozulmanın önüne geçmek, efektif bir gelişim sağlamak amacıyla dinamik bir rehber ve standardizasyon sistem önerisi sunulmuştur.
Kamusal mekanların akıllı kent mobilyaları kullanılarak düzenlenmesi üzerine bir öneri: Maltepe dolgu alanı Orhangazi Şehir Parkı örneği
Dünyada yaşanan hızlı kentleşme olgusu, değişen yaşam şartları, değişen toplum yapısı ve teknolojideki gelişmeler, kentlerin gelişimlerini ve değişimlerini etkilemektedir. Kentler bu gelişimin ve değişimin dışında kalmamak için gerek yönetimsel gerekse de vatandaşının ihtiyaçlarına yönelik yeni hizmetler ve uygulamalar yapmaktadır. ''Kamusal mekanların akıllı kent mobilyaları kullanılarak düzenlenmesi üzerine bir öneri'' isimli bu tezde; bu konunun Dünya genelindeki ve Türkiye'deki önemi, gelişmeleri ve bu gelişmelerin kamusal mekana yansıdığı örnekler incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı; tüm Dünya'da son yıllarda bilgi teknolojileri etkisiyle gelişen akıllı kent yaşamında, kentte yaşayanların sosyal yaşamlarının belirlenmesinde etkin rol oynayan kamusal mekanların en önemli elemanlarından olan akıllı kent mobilyalarının kullanılabilirliğini irdelemektir. Bu çalışma kapsamında Dünya'daki ve Türkiye'deki akıllı kent mobilyası uygulamalarının mevcut durumlarını araştırmak ve değerlendirmelerini yapmak; bu değerlendirmelere göre de Türkiye'deki kamusal mekanlar için teknolojik değişim ve gelişim ürünü olan yeni akıllı kent mobilyası uygulama önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Bu anlamda tez kapsamında; kentsel mekan ve kent mobilyası ilişkisi, kent mobilyalarının oluşum ve gelişim süreçleri, akıllı kent kavramı, Dünya'da ve Türkiye'de uygulanan ve planlanan akıllı kent çalışmaları, akıllı kentlerin etkisiyle oluşan akıllı kent mobilyası kavramı ve uygulamaları, kamusal mekan projelerinde akıllı kent mobilyalarının kullanımına ait Dünya'dan örnek projeler, kamusal mekan projelerinde akıllı kent mobilyalarının kullanımına yönelik bir düzenleme önerisi olarak Maltepe dolgu alanı Orhangazi Şehir Parkı incelemesi, sonuç ve öneriler kısmı yer almaktadır. Günümüzde; kentleşme ve sosyal çevre üzerinde etkisi tartışılmaz olan akıllı kent mobilyalarının, Dünya'daki mevcut durumunu, yapılan uygulamaları ve örnekleri inceleyip, Türkiye'deki mevcut durumun analizinin yapılması, bu konuda yapılacak çalışmalarda da kullanılabilecek literatür araştırmalarıyla beraber, Türkiye'deki kamusal alanlarda kullanılabilecek akıllı kent mobilyaları ile kent içerisinde daha canlı, yaşayan, ihtiyaçlara cevap veren mekanlar kazandırmak ve Türkiye'deki akıllı şehirleşme çalışmalarına katkı sağlamak hedeflenmektedir. Tez çalışmasının birinci bölümü olan giriş bölümünde; kentlerimizde değişen yaşam koşulları ve gelişen teknolojik etkiyle oluşan değişimden, bu değişimin insanların yaşamlarındaki etkilerinden ve oluşan ''akıllı kent''ve ''akıllı kent mobilyası'' kavramlarının öneminden bahsedilmiştir. Bu bölümde ayrıca araştırmanın kapsamı ve çalışma süresince izlenecek yöntemler anlatılmıştır. İkinci bölümde kent mobilyaları kavramı üzerinde literatür çalışması yapılmış; kentsel mekan ve kent mobilyası ilişkisi, kent mobilyalarının oluşum ve gelişim süreçleri, tanımı, tarihçesi, kullanım alanları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; gelişen teknoloji ve bilimsel değişimler sonucu oluşan akıllı kentler ve bu kavramın insanların yaşamlarındaki etkisi olan akıllı kent mobilyası kavramları ele alınmıştır. Akıllı kentler incelenirken; geleneksel kentlerin ve akıllı kentlerin karşılaştırılması, akıllı kenti oluşturan birimler, akıllı kentin yapı taşları, temel özellikleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Akıllı kent mobilyaları kavramı incelenirken; oluşum süreci, ihtiyaçlar ve kullanım alanları da ele alınmıştır. Dördüncü bölümde; akıllı kent kavramının kamusal mekanlara yansıması sonucu oluşan akıllı kent uygulamaları ele alınmış, Dünya'daki ve Türkiye'deki örnek uygulamalar incelenmiştir. Beşinci bölümde ise; İstanbul'un kamusal alanlarından olan Maltepe dolgu alanında yer alan Orhangazi Şehir Parkı'nın mevcut projesinin tasarımı, kullanım alanları, kullanılan kent mobilyaları belirtilmiş, akıllı kent mobilyaları kullanılarak parkın gelişimi ve değişimi üzerine belirlenen alanda akıllı park önerisi getirilmiş ve akıllı şehirleşme çalışmalarının önem kazandığı İstanbul ve Türkiye üzerindeki olası etkileri açıklanmıştır. Sonuç ve öneriler bölümü ile tez tamamlanmıştır.
Dünya ve Türkiye'de akıllı kent kuram ve uygulamalarının incelenmesi ve öneriler
Bu çalışmanın konusunu, dünya nüfusunun süratle kentleşmesine bağlı olarak kent nüfuslarındaki hızlı artışın beraberinde getirdiği sorunlara karşı, gelişen teknolojik imkânlar ve düşünsel yetkinliklerin katkısıyla çözümler sunan akıllı kent fikrinin ve örneklerinin incelenerek Türkiye'deki uygulanabilirliğini kamu politikaları açısından ortaya koymak oluşturmaktadır. Kentlerde sürekli artan nüfus, göçler nedeniyle daha da karmaşıklaşan kültürel yapının da etkisiyle bir kentsel kaos ortamı yaratabilmektedir. Teknolojinin sağladığı imkânlarla birlikte, insan haklarının ve sosyal ihtiyaçların ihmal edilmediği yöntem ve kurallar çerçevesinde, bu kaotik ortamların düzenli, güvenli, verimli ve konforlu ortamlara dönüştürülüp dönüştürülemeyeceği son dönemlerde tartışılmaya başlanmıştır. Bu anlamda bu çalışmanın amacı, dünyadaki akıllı kent örneklerini temel alarak Türkiye özelinde değerlendirme yapmak, en kıt kaynak olan zamanın yanı sıra hayati kaynakların etkin ve güvenli kullanımına yönelik tespit etmek ve öneriler geliştirmektir.
Akıllı kent yaklaşımı ve Türkiye'deki büyükşehirler için uygulama imkânları
Yerleşik yaşama geçilmesinden bir süre sonra insan yaşamının odak noktası haline gelen kentler insan ile büyüyüp gelişen canlı bir organizma gibidir. 2014 yılı itibariyle ilk kez dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığı düşünüldüğünde Mumbai, Şangay, Tokyo, New York ve İstanbul gibi kentlerde ulaşılan mutlak ve oransal büyüklüğün kentsel sorunları her zamankinden daha karmaşık hale getirdiği söylenebilir. Bu tezde, küresel sorunlar karşısında kentsel yaşamın iyileştirilmesi amacıyla geliştirilen birtakım planlama yaklaşımları ve girişimler kronolojik olarak ele alınmış ve akıllı kent yaklaşımının özellikle teknoloji ve yönetim alanındaki gelişmelerin bir sonucu olarak bu planlama yaklaşımlarının ve girişimlerin temel niteliklerini kapsayacak şekilde daha sonra ortaya çıktığı varsayımı üzerinde durulmuştur. Dünyada ve Türkiye'de öne çıkan akıllı kent stratejileri ve iyi uygulama örneklerinin incelendiği bu tezin amacı akıllı kent yaklaşımına kamu yönetimi perspektifinden bir çalışma kazandırılması ve Türkiye'deki büyükşehirler için iç durum değerlendirmesi ve dış çevre analizi yapılarak uygulama imkânlarının belirlenmesidir. Gerçekleştirilen SWOT analizi ile Türkiye'deki büyükşehirler için güçlü yan, zayıf yan, fırsat ve tehdit faktörlerinin tespiti yapılarak akıllı kent stratejileri için çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bu bağlamda, küresel eğilimler kadar yerelin ve farklı paydaşların sürece katılımının dikkate alındığı, kurumlararası bütüncül ve koordineli akıllı kent projelerinin yürütülebilmesi için yasal düzenlemeler ve mali teşvikler gerekmektedir.
Türkiye'de turizm sektöründe dijital dönüşüm: Turizm 4.0
Gün geçtikçe gelişen teknoloji, bütün sektörleri etkisi altına almaktadır. Bu sektörlerden birisi de turizm sektörüdür. Turizm sektöründe ziyaretçilerine en iyi hizmeti sunmak adına teknolojinin etkin kullanımı oldukça önemlidir. Diğer yandan gelişen teknolojiyle, ziyaretçilerin turizm işletmelerinden beklentileri artmaktadır. Bu nedenle turizm sektöründe birçok teknolojiye yer verilmiştir. Bu teknolojilerin temelleri endüstriyel dönemlerle atılmıştır. Her bir dönemin turizm sektörüne farklı katkıları olmuştur. Bu dönemlerden, Endüstri 4. 0 beraberinde; Turizm 4. 0, dijitalleşme, dijital turizm, akıllı şehir, akıllı turizm, Toplum 5. 0 ve Turist 5. 0 kavramlarını oluşturmuştur. Çalışmanın amacı; Türkiye'de turizm sektöründe dijital dönüşümü analiz etmektir. Bu bağlamda dijital dönüşüm ve Turizm 4. 0 kavramları ana eksende ele alınmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Türkiye'nin Turizm 4. 0 açısından güçlü yanları; geniş turizm kaynaklarına sahip olması, coğrafi konumunun iyi oluşu, Türkiye'de turizmde yeni pazar bulma kapasitesinin varlığı, teknolojiye hızla uyum sağlayabilmesi, misafirperver bir ülke olması, kriz yönetim tecrübelerine sahipliği, iç turizme duyulan güven iken zayıf yanları ise; yatırım yapma atmosferinin bulunmaması, kredi faizlerinin yüksek olması, enflasyon değerinin yanıltıcı oluşu, tüketici araştırmalarındaki veri eksiklikleri, personel eksikliği ve eğitimdeki teknolojik yetersizlikler olarak tespit edilmiştir. Bu tespitlerden yola çıkılarak Türkiye'nin Turizm 4. 0'a ulaşması konusunda öneriler geliştirilmiştir.
Akıllı kent uygulamalarının kamu hizmet sunumuna etkisi ve vatandaş memnuniyeti
Günümüzde kentlerde nüfus yoğunluğunun artması birtakım sorunları ortaya çıkarmaktadır. Küresel büyüme ve kentsel nüfusun hızla artışıyla ortaya çıkan bu sorunları çözebilmek için geleneksel kamu politikalarının yerine, vatandaşların yaşam kalitesini ve kamusal hizmetlerden memnuniyetlerini arttırabilmek adına bilgi iletişim teknolojileri yaşamın her alanına entegre edilmektedir. Daha kaliteli, hızlı ve gün geçtikçe çeşitlenen kamu hizmeti beklentisi devletleri, kamu yönetimlerini ve yerel yönetimleri kentleri daha iyi analiz etmeye, sorunları önceden tahmin etmeye, sınırlı kaynakları ileri teknoloji desteğiyle verimli kullanmaya zorlamaktadır. Bu durum, akıllı kent projelerinin doğuşunu ve yayılımını tetiklemiştir. Nitekim "ulaşım, enerji, su, sağlık, çevre ve güvenlik" gibi birçok kentsel sorunun çözümünde teknoloji bir araç olarak kullanılarak, akıllı kent projeleri hayata geçirilmektedir. Ancak akıllı kent uygulamalarının başarıya ulaşabilmesi ve kentlerin akıllı bir yapı kazanabilmesi, akıllı kent teknolojilerinin kent sakinleri tarafından benimsenmesi ile yakından ilişkilidir. Çalışmanın amacı, Türkiye'de akıllı kent uygulamalarının kamu hizmet sunumuna etkisi ve vatandaşların bu hizmetlerden memnuniyetlerinin incelenmesidir. Bu bağlamda, Konya akıllı kent projelerinden vatandaşların memnuniyetlerini belirleyebilmek için anket çalışması gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada vatandaşların akıllı kent projelerini doğru bir şekilde kullanabilmeleri için belirli bir düzeyde yetkinliğe ve yeni teknolojiler hakkında temel bilgilere sahip olmaları, bu uygulamalara güven duymaları ve sürekli kullanmaları için memnun olmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle farklı sosyo-demografik özelliklere sahip kullanıcılara yönelik akıllı projelerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte akıllı kent uygulamalarının vatandaşlara iyi tanıtılması oldukça önemlidir. Ayrıca, vatandaşların talep ettiği akıllı projelerin hayata geçirilmesi, bu projelerin oluşturulma sürecinde vatandaşların karar mekanizmalarına katılımlarının ve yaygın kullanımının sağlanması hayati öneme sahiptir.
Sustainable smart city approach: Citizen's awareness in Iran case
Increasing population growth in recent decades has led to cities' uncontrolled expansion and rapid growth. This expansion created growth and development in which many of the necessary criteria and standards of sustainable growth and development were not observed for various reasons and caused difficulties in managing the city, unbalanced distribution of population and welfare services to citizens, and increased environmental problems and pollution in cities. On the other hand, progress and development affect all aspects of life every day. The ever-increasing advancement of technology, human relations, social and economic change, and quality of life all go hand in hand to bring us daily changes in the way people live, cities, and use of resources. The launch of sustainable smart cities is the origin of city managers for the optimal supply and use of urban services, which not only positively affects people's quality of life but is expected to solve many urban problems. In this thesis, an attempt has been made to explain the smart and sustainable city in detail by collecting and analyzing data. In addition, some smart and sustainable cities worldwide have been studied and compared for better understanding. Finally, people's awareness in relation to open green spaces specifically, and smart cities in general, in Iran has been examined. By distributing the questionnaire among the people, it is specifically focused on the issue of people's awareness as the most critical component of the smart city. The analysis of the answers shows the need to be more informed on sustainable smart cities among the people in Iran.
Belediyelerin akıllı uygulamaları: Balıkesir Büyükşehir Belediyesi örneği
Akıllı şehir veya akıllı topluluk olarak da bilinen akıllı belediye, sakinlerinin yaşam kalitesini iyileştirmek, sürdürülebilirliği artırmak ve kaynak kullanımını optimize etmek için teknoloji ve veri odaklı çözümler kullanan bir kentsel alanı ifade eder. Son yıllarda teknolojinin gelişmesi nüfusun artması paralelinde gerek merkezi gerekse yerel yönetimler toplumun idare edilme sürecine akıllı yöntemleri de dâhil etmişlerdir. Akıllı şehir kavramı da yerel yönetimlerin bu çabaları neticesinde ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Balıkesir Büyükşehir Belediyesi'nin akıllı belediye uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Balıkesir'de uygulanan akıllı kent uygulamaları gerek literatürden gerekse Büyükşehir Belediyesinin faaliyet raporlarından incelenerek belirlenmiştir. Ayrıca Balıkesir Büyükşehir Belediyesinde akıllı şehirlerden sorumlu bir yetkili ile konuşularak akıllı şehrin mevcut durumu değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre her ne kadar Balıkesir'de akıllı şehirleşme oranı henüz istenilen düzeyde olmasa da bu konuya büyük önem verilmektedir. Kentte akıllı ulaşım, enerji yönetimi, atık yönetimi, akıllı sulama, çevre izleme ve kamu güvenliği gibi alanlarda akıllı uygulamalar vatandaşın hizmetine sunulmuştur.
Zincir otel işletmelerinde yenilikçi liderlik davranışı algıları ve akıllı turizm uygulamaları: Antalya örneği
Sanayi devrimi ile birlikte insan ve makine ilişkisinin temelleri atılmıştır. İşletmelerde gerçekleşen bu devrim, bugün de devam etmektedir. Bu gelişmenin ardından daha iyi bir yaşam için kırsal alandan şehirlere göçler başlamıştır ve şehirlerin nüfusu artmıştır. Bu artışlar nedeniyle şehir içinde günlük yaşamın kalitesi düşmüştür ve bu duruma çözümler aranmıştır. Günümüz çözüm önerilerinden bir tanesi ise akıllı şehir kavramıdır. Bilgi teknolojisi, bilgi ve iletişim teknolojisi, internet, bulut sistemi ve nesnelerin interneti gibi teknolojik altyapıya sahip akıllı şehirlerin amacı, yerel halkın ve ziyaretçilerin günlük yaşam kalitesini arttırmaktır. Turizme de katkı sunan bu yapı, turistlerin farklı deneyimler ile destinasyonu keşfetmelerini sağlamaktadır ve akıllı turizm olarak adlandırılmaktadır. Akıllı turizm ve turizm işletmelerinin kullandıkları teknolojiler, ziyaretçilere sunulan deneyimin kalitesinin artırılmasını amaçlamaktadır. Değişime uyumlu, sürekli iyileşmeyi benimseyen, fikirlere açık yenilikçi liderler ise akıllı turizmde önemli değerlerdendir. Zincir otel işletmeleri yöneticilerinin yaratıcı ve yenilikçi liderlik davranışlarını çalışanların bakış açısıyla tespit etmek, bu araştırmanın amacıdır. Araştırmanın diğer amaçları ise otel işletmeleri yöneticilerinin bakış açısıyla akıllı turizm teknolojileri uygulamalarının faydalarını belirlemek ve zincir otel işletmelerinde kullanılan akıllı turizm teknolojilerini tespit etmektir. Araştırmanın evrenini Antalya'da faaliyette bulunan zincir otel işletmeleri oluşturmaktadır. 12 adet zincir otel işletmesinin üst yönetimi, araştırmaya katılmayı kabul etmiştir. Araştırma soruları, anket formu ile çalışanlara iletilmiştir. 12 adet üst düzey yönetici ve 291 adet çalışandan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, çalışanların yöneticilerinin davranışlarını yaratıcı ve yenilikçi olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Bu algı, çalışanların yaşları, çalışmakta oldukları departmanları, işletmede ve turizm sektöründe çalışma süreleri açısından farklılık göstermektedir. Üst düzey yöneticilere göre, akıllı turizm teknolojileri işletmeler için faydalıdır. Akıllı turizm teknolojilerini kullanmak, rekabet avantajı sağlar, satışları ve çalışanların verimliliğini artırır ve işletme imajını güçlendirir. Yüksek hızlı internet erişimi, elektronik anahtar kartı, akıllı televizyonlar, oda-içi elektronik kasa, nakitsiz ve mobil ödeme sistemleri, rezervasyon sistemleri, check-in/check-out işlemleri ve kiosklar, müşteri sadakat sistemleri, karekod menüler, parmak izi ve yüz tanıma sistemleri, personel bilgilendirme sistemi, satın alma, muhasebe ve finansal modüllerin ise işletmelerin çoğunun kullandığı akıllı turizm teknolojileri uygulamaları olduğu tespit edilmiştir.
Akıllı kentler Osmaniye ili örneği
Şehir hayatının getirdiği ekonomik ve sosyal imkânlar insanların kırsal alandan şehirlere yerleşmesini daha cazip hale getirmiştir. Bununla birlikte şehirlerdeki hızlı nüfus artışı ile enerji, su, elektrik gibi kaynakların daha verimli kullanılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda insanların toplu yaşadıkları yerler olan şehirlerin ulaşım, iletişim, günlük yaşam ve çalışma yaşamı anlamında kurallar ve sistemler geliştirmiş olması kaçınılmazdır. Şehirlerdeki kaynakların verimli kullanılması ve sürdürülebilir olması, şehir yaşamının düzenli olması amacıyla teknolojinin desteği alınarak tüm sistemlerin, bütünleşmiş yapıların, yönetim ve insan topluluklarının birbiriyle iletişiminin üst seviyede olduğu "Akıllı Kent" kavramı ortaya çıkmaktadır. Akıllı Kent kavramı günümüzde kent yönetimlerine getirilen güncel ve teknoloji tabanlı bir kavramdır. Özellikle internet altyapısının yaygınlaşması ve veri alışveriş hızının artması ile akıllı kent yönetim içerikleri zenginleşmiştir. Bu çalışmada literatür taraması yapılarak akıllı kent kavramı tanımlanmaya çalışılmıştır. Akıllı kent uygulamaları ve bu uygulamaların gerekliliğinin ele alındığı bu çalışmada, sürdürülebilirlik ilkesi ışığında Osmaniye ili durumu değerlendirilecektir.
Barriers to public-private partnership (PPP) implementation in smart urban services
Urbanization has become an important issue in the world. Cities will be hosting more than 68% of the world's population in the following fifty years. This fast urbanization might cause excessive use of sources and the current infrastructure will not be enough. Organizations try to find a new urban solution concept to these problems. This concept is called smart urban service which is a conceptual development model that raises the standards of living spaces. Although they enhance our living standards, they are challenging projects in terms of financing and project delivery. At this point, cities are enlisting the support of private partners to advance these services. Public–Private Partnership is a collaborative model in the public and private sectors working as partners to drive a project. Even though the adoption of PPPs improving, many developing countries are still having difficulties against its implementation. The PPP model is not commonly used for smart urban services in Turkey, a developing country, due to macroenvironmental barriers. In this regard, this study aims to evaluate the barriers to PPP implementation in smart urban services in Turkey to fill the gap in the literature. The barriers are given based on an extensive literature survey. Then, interrelations, and relative importance rates are calculated. Fuzzy Analytic Network Process method is applied, and the Super Decisions is used to calculate the importance weights. "Political, Governmental and Legal Barriers" is observed as the most important main cluster and "Political instability" is calculated as the most important sub-barrier. Consequently, organizations should assess the barriers and shape their policies to develop smart urban projects. This study provides information to help remove or limit these barriers for governments, investors, and other authorities.
Akıllı kent yaklaşımı ve Türkiye'deki büyükşehirlerde uygulama imkânları: Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Hatay Büyükşehir Belediyesi örnekleri
Sanayi Devrimi'nden bu yana kentlere doğru yaşanan yoğun göç hareketi ile birlikte artan nüfus, kentlerdeki düzensiz mekânsal büyüme ve yapılaşma; kentlerin hizmet sunumunda yetersiz kalması, artan ihtiyaçların karşılanamaması gibi problemlerin yanı sıra barınma, eğitim, sağlık, ulaşım, güvenlik, trafik ve çevre gibi birçok alanda ortaya çıkan sorunların da tetikleyicisi olmuştur. Söz konusu durum, kentlerin karşılaştığı sorunların çözümünde ve kentsel sürdürülebilirliğin sağlanması ve devam ettirilmesinde, kaynakların etkin ve verimli kullanılmasında, kentsel hizmetlerin daha yenilikçi ve kaliteli olarak sunulmasında yeni bir kent model ve uygulamasına duyulan ihtiyacın kaçınılmaz olduğunu ortaya koymuştur. Bu noktada önem kazanan "akıllı kent model ve uygulamaları", kent sorunlarına çözüm bulma arayışı içerisinde kent yönetimleri için adeta bir kent kılavuzu niteliği kazanmıştır. Teknolojinin kent ile entegrasyonunu ifade eden ve kent sorunlarına teknoloji yardımıyla yenilikçi çözümler üretilen akıllı kent uygulamaları sayesinde; yapay zekâ, nesnelerin interneti, büyük veri, açık veri, geniş bant, sanal/arttırılmış gerçeklik, üç boyutlu yazıcılar gibi teknolojilerin kullanılmasıyla pek çok sorun hızlı ve etkin biçimde çözülmektedir. 1990'lı yıllarda başlangıç seviyesinde olan akıllı kent uygulamaları, dünyada ve Türkiye'de artık yerel yönetimler için vazgeçilmez bir durumdadır. Türkiye'de 2000'li yıllarda ilk tohumları atılan akıllı kent uygulamaları, günümüze kadar hızlı bir şekilde yaygınlık kazanmaya başlamıştır. Gaziantep ve Hatay Büyükşehir Belediyeleri'nin gerçekleştirdiği akıllı kent uygulamalarının araştırılarak bu uygulamaların akıllı kent bileşenleri çerçevesinde karşılaştırıldığı bu çalışmada, temel olarak "daha erken büyükşehir statüsü kazanan kentlerin, kendilerine kıyasla daha geç büyükşehir olan kentlere göre akıllı kent uygulamaları konusunda avantajlı olup olmadığı" sorusuna Gaziantep ve Hatay özelinde cevap aranmıştır. Bu tez çalışması, teze konu olan Gaziantep kentinin Hatay kentine göre daha erken büyükşehir statüsüne kavuştuğunu, dolayısıyla akıllı kent uygulamalarına daha erken başladığını ve uyum sağladığını, daha fazla ve farklı alanlarda akıllı kent uygulamalarını hayata geçirdiğini ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır. ANAHTAR KELİMELER Kent, Kentleşme, Akıllı Kent, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, Hatay Büyükşehir Belediyesi
Ulaşımda akıllı şehir uygulamaları ve Gaziantep ili örneği
Günümüzde dünya hızlı bir değişim sürecindedir. Küreselleşme olarak tanımlanan bu değişim ve dönüşüm sürecinde yurttaşların ihtiyaç, talep ve beklentileri artmış ve çeşitlenmiştir. Küreselleşmenin hızla yayılması, şehirlerin kendi içlerinde bir rekabet sarmalına girmesine neden olmaktadır. Bu değişim ve rekabetin bir sonucu olarak, vatandaşların farklılaşan ihtiyaçları, yaşadıkları çevre ve şehirden daha fazla yararlanma istekleri şehirleri akıllı şehirler olmaya zorlamaktadır. Sonuç olarak, yapılan çalışmalarda rekabet avantajı sağlayan faktörlerin belirlenmesinde artış gözlemlenmiştir. Akıllı şehir olma yolunda ciddi adımlar atan Gaziantep, bu çalışma kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Literatür taraması sonucunda "Akıllı Şehir Gaziantep Projesi" kapsamında kentte çeşitli yenilikçi uygulamaların yapıldığı tespit edilmiştir. Literatür taramasına ek olarak, yerel halkın akıllı uygulamalara yönelik algısını ölçmek için nicel araştırma tekniklerinden anket tekniği 398 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırma sonucunda Gaziantep'te ulaşım alanında uygulanan akıllı şehir uygulamalarına yönelik yerel halkın farkındalık düzeyinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yine de bu farkındalık düzeyi sadece aylık gelire göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Şehir, Akıllı Şehirler, Gaziantep Örneği, Teknoloji
Kentsel dönüşüme yeni bir yaklaşım olarak akıllı kentler: Tepebaşı Belediyesi Melih Savaş Yaşam Köyü örneği
"Sanayi Devrimi" ile ön plana çıkan kentsel dönüşüm uygulamaları değişen koşullarına göre kendisini dönüştürerek sürekli güncellemiş, günümüze kadar varlığını devam ettirmiştir. Ancak 21. yüzyılda kentleşme hızının artışıyla birlikte kentsel sorunlar şiddetini daha da artırmıştır. Özellikle iklim değişikliği, karbon salımları, afetler gibi kentsel sorunların çözümünde geleneksel yöntemlerle hayata geçirilen dönüşüm uygulamaları başarılı olamamıştır. Çağın kentsel sorun ve ihtiyaçları karşısında kentsel dönüşümde yaşanan mevcut sorunlar, günümüzde kentsel dönüşümün dönüşümünü zorunlu kılarken bu dönüşümün yol haritası ise akıllı kent yaklaşımını işaret etmektedir. Bu bağlamda kentsel dönüşüm uygulamalarının akıllı kent yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilmesi ifade eden akıllı kentsel dönüşüm modeli hem 21. yüzyılın kentsel sorun ve ihtiyaçlarının karşılanmasında çeşitli kazanımlar sağlayacak hem de kentlerin sürdürülebilir ve akıllı hâle getirilmesinde önemli fırsatlar sunacaktır. Tez çalışması, kentsel dönüşüm uygulamalarının akıllı kent yaklaşımı ile bütünleştirilmesi durumunda hangi kazanımların elde edileceğine yönelik olarak, Türkiye'nin ilk akıllı kentsel dönüşüm projesi olan Melih Savaş Yaşam Köyü'nü incelemektedir. Bu kapsamda kentsel dönüşüm ve akıllı kent ilişkisine yönelik teorik çerçeveye ek olarak saha uygulamasındaki kazanımların tespit edilmesi amacıyla Tepebaşı Belediyesi personelleri ile nitel araştırma yöntemleri kapsamında mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Böylece "Melih Savaş Yaşam Köyü Projesi"ni hayata geçiren Tepebaşı Belediyesinin kazanımları analiz edilmiştir.
Sürdürülebilir kent mobilyaları tasarımı üzerine bir inceleme: Bakü örneği
Kentsel yaşamın desteklenmesi, kentlere kimlik kazandırılması açısından kent mobilyalarının önemli bir etkisi bulunmaktadır. Kent mobilyaları tasarımında, kentsel mekânın işlevi, kullanıcıların gereksinimleri, kent dokusu ve mobilyalar arasındaki uyum dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte, son yıllarda yaşanan çevresel sorunlar nedeniyle, kentlerde sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam koşulları sağlayabilmek için gerekliliği kabul gören ekolojik anlayış içerisinde, kent mobilyalarının tasarımı da özel bir önem taşımaktadır. Kent mobilyalarının geçmişten günümüze bilinen temel tasarım kriterlerine ek olarak, çevresel tasarım kapsamında yenilikçi çözümlerle geliştirildiği görülmektedir. Uygulamaların daha çok gelişmiş ülkelerde yer aldığı söylenebilmekle birlikte, gelişmekte olan ülkelerde de kentlerde sürdürülebilirlik sağlanması açısından konuya önem verilmektedir. Bu kapsamda tezde, kentsel çevrede sürdürülebilirliğin desteklenmesi için kent mobilyası tasarımında günümüzde önem kazanan temel kriterlerin tanımlanması, uygulamaların yaygınlaşması açısından tasarım süreçlerinde yararlanılabilecek bir kaynak ve kentlerdeki uygulamaların yeterliliğini değerlendirmeye yönelik bir analiz çerçevesi sunulması amaçlanmaktadır. Araştırmada incelenen örnekler kapsamında kent mobilyalarının, kentlerde "hava kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlanması, yenilenebilir enerji kullanımının desteklenmesi ve farkındalık sağlanması, bilgiye ve teknolojik araçlara erişimde destek sağlanması" gibi temel amaçlar gözetilerek tasarlandığı ifade edilebilmektedir. Bu amaçlar doğrultusunda tasarıma yönelik kriterler ve uygulamada kullanılan yöntemler çeşitlilik göstermektedir. Alan çalışmasında, tezde geliştirilen analiz çerçevesi kapsamında Bakü kentindeki sürdürülebilir kent mobilyalarının, kente yönelik hedefler, tasarıma yönelik kriterler ve uygulamada kullanılan yöntemler bağlamında niteliği incelenmektedir. Bakü'de sürdürülebilir kent mobilyalarının geliştirilmesine önem verildiği ancak, genel olarak yetersiz altyapı, finansal eksiklikler, eğitimli çalışanların yetersizliği gibi nedenlerle henüz kent mobilyası tasarımında çeşitliliğin yeterince sağlanamadığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışmada, sürdürülebilir kent mobilyalarının geliştirilmesi için öneriler sunulmaktadır. Tez kapsamında sunulan değerlendirmenin, kentlerde çevresel sorunlar kapsamında çözüm üreten kent mobilyalarının geliştirilmesi açısından, tasarım amaçlarını ve uygulama yöntemlerini tanımlayarak katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Engelsiz akıllı ulaşım modeli: İzmir ili için bir uygulama
Akıllı şehir, son zamanlarda önemi gittikçe artan bir yaklaşım olarak, hem ülkemizde hem de dünyada ön plana çıkmaktadır. Belediyeler ve çeşitli kamu kurumları, tüm insanlara daha iyi yaşam alanları oluşturmak amacıyla, akıllı şehir uygulamalarından faydalanmaktadır. Kamu kurumları, toplumda sosyal eşitlik sağlayabilmek amacıyla, öncelikli olarak engelli bireylere yönelik olarak projeler gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, İzmir ili içerisinde toplu taşıma hizmeti veren belediye otobüslerinin engelli bireylere verdiği ulaşım hizmetinin iyileştirilmesi, engelli bireylerin ulaşım imkânlarının ve konforlarının artırılmasına yönelik yapılabilecek uygulamalar araştırılmıştır. Engelli bireylerin ulaşım süreçleri, yalın üretim yöntemlerinden faydalanılarak analiz edilmiş ve süreçteki israflar tespit edilerek, yatırım gerektiren uygulamalar belirlenmiştir. İsrafların önlenmesi için gerekli görülen yatırımlar, ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından adet olarak sınırlandırılmıştır. Bu yatırımların, hangi otobüs hatlarına ve hangi duraklara yapılması gerektiği; akıllı şehir uygulamalarından, veri madenciliği yönteminden ve simülasyon uygulamasından faydalanılarak araştırılmıştır. Akıllı kartlardan alınan yolcu biniş verileri, veri madenciliği tekniği ile analiz edilerek engelli yolcuların kullandığı duraklar ve otobüs hatları, üç sınıfa ayrılmıştır. Sınırlı yatırım adetleri doğrultusunda, yatırımın yapılacağı otobüs hatları ve duraklar için, bu sınıfların niteliklerine göre yatırım atama işlemi gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yatırımların fayda analizini gerçekleştirmek amacıyla, ulaşım modelinin mevcut durumu, belirlenen pilot bölge baz alınarak, simülasyon uygulaması ile modellenmiştir. Belirlenen yatırımlar için alternatif senaryolar oluşturularak, bu senaryoların simülasyon modeli üzerinde deneyleri gerçekleştirilmiş ve istatistiksel yöntemlerle karşılaştırması yapılmıştır. Son olarak, analiz sonuçlarına göre yatırım uygulaması önerisinde bulunulmuştur.
IoT tabanlı akıllı şehirlerde derin öğrenme ve mobil tabanlı akıllı park sistemi yaklaşımı
Nesnelerin İnterneti (IoT) ve akıllı şehir ekosistemleri çağında, daha sürdürülebilir şehirler için yenilikçi akıllı park sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Her geçen gün artan araç sayısı ile akıllı park sistemleri akıllı şehirlerde önemli konular arasında yer almaktadır. Bunun nedeni yetersiz olan park yeri arayışlarının ciddi bir maliyet, hava kirliliği ve stres sorunlarını beraberinde getirmesidir. Akıllı park sistemleri ile ilgili yapılan araştırmalar bulunan çözümler artık yeterli gelmemektedir. Bu tez çalışmasında sürücülerin park yeri arama sorununu en aza indirmek için derin öğrenme ve bulut tabanlı yeni bir mobil akıllı park uygulama tasarımı geliştirilmiştir. Uygulama içerisinde, park yerini tahmin etmek için LSTM ile derin öğrenmeye dayalı bir hizmet geliştirilmiştir. Burada kullanıcının mobil cihazı üzerinden daha önce oluşturulan LSTM tabanlı modele dinamik erişim sağlanmakta ve ilgili parametreler girilerek parkların istenilen yerdeki doluluk oranlarının mobil cihaz üzerinde görüntülenmesi işlemi gerçekleştirilmektedir. Bu sayede hem enerji hem de zaman tasarrufu sağlanmıştır. Türkiye'de İstanbul ilinde gerçek zamanlı toplanan otopark verileri ile %99,57 doğrulukta sonuç elde edilmiştir. Önerilen modelin etkinliğini göstermek için makine öğrenmesi modelleri olan, SVM, RF ve ARIMA yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. Tez çalışmasının devamında otopark kullanımında önemli etkisi olan hava durumu verileri AKOM'dan alınarak otopark verileri ile birleştirilmiştir. Zaman serileri tahmini problemlerinde yaygın olarak kullanılan ve başarısını ispatlamış olan GRU, LSTM ve RNN yöntemlerinden oluşturulan 27 farklı model ile bu veri seti üzerinden deneyler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarda GRU derin öğrenme modeli %99,11 doğruluk ve 0,90 MAE, 2,35 MSE ve 1,53 RMSE metrik değerleri ile en iyi sonucu vermiştir. Çeşitli hiper parametrelerle elde edilen deneysel sonuçlar, GRU derin öğrenme modelinin park doluluk oranlarını tahmin etmedeki başarısını açıkça göstermektedir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde derin öğrenme modellerinin park yeri tahminindeki yüksek doğruluk oranı, daha sürdürülebilir akıllı şehirler için akıllı park sistemlerinde kullanılabileceğini göstermiştir.