Yalın üretim
58 theses under this subject heading
Bir üretim hattındaki performansın yalın üretim teknikleri ile iyileştirilmesi
Üretim sektöründe performans firmalar için çok önemlidir. Bu nedenle, üretim performansını arttırmaya ve performansı doğru ölçmeye yönelik çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalardan bir çoğu da yalın üretim ile ilişkilidir. Yalın üretim yaklaşımı, firmaların çok sık başvurduğu ve performans üzerinde etkili tekniklerden oluşmaktadır.Bu çalışmada, otomotiv yan sanayiinde faaliyet gösteren bir firmanın üretim hattında yalın üretim teknikleri ile iyileştirmeler yapılmıştır. Belirli aralıklar ile uygulanan yalın tekniklerin sonuçları takip edilmiştir. Yalın uygulama sonucunda kalıp değiştirme süresi, çevrim süresi, toplam ekipman etkinliği gibi konularda olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Üretim hattında elde edilen veriler, atölye performansını değerlendirmede kullanılan parametreler yardımıyla ölçülmüştür. Bu parametreler ve belirlenen karar verme birimleri Veri Zarflama Analizi tekniği ile değerlendirilmiştir.
Modelhane üretim biriminde süreç iyileştirme: Poka Yoke ve Polca teknikleriyle hata önleme stratejilerinin analizi
Amaç: Küresel rekabetin yoğun olduğu tekstil sektöründe, üretimin başlangıç noktası ve kalite belirleyicisi olan modelhane birimindeki hatalar malzeme israfına, artan maliyetlere ve teslimat sürelerinin aşılmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, hataları henüz oluşmadan engelleyen proaktif bir yaklaşım olan Poka Yoke teknikleri ile üretim akışındaki darboğazları dengeleyen POLCA sisteminin entegrasyonu incelenmiştir. Çalışmanın amacı, modelhane birimindeki süreçlerin optimize edilmesini, hata oranlarının minimize edilmesini ve operasyonel mükemmellik ile kalite maliyetlerinin düşürülmesini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Araştırma, Malatya Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren bir tekstil fabrikasının modelhane departmanında gerçekleştirilen saha çalışmasına dayanmaktadır. Yüksek çeşitlilik ve düşük hacimli üretim ortamları için tasarlanmış bir malzeme kontrol sistemi olan POLCA ile süreç akışının dengeli yürütülmesi hedeflenmiştir. Süreçteki beşeri hataları kaynağında fiziksel ve görsel olarak engellemek amacıyla ise yalın üretim araçlarından Poka Yoke teknikleri sisteme entegre edilerek uygulanmıştır. Bulgular: Gelişmiş teknolojik altyapıya sahip üretim sistemlerinde dahi hataların oluşmasının kaçınılmaz olduğu görülmüştür. Ancak Poka Yoke ve POLCA tekniklerinin entegrasyonuyla birlikte, modelhane departmanındaki süreç akışının dengeli bir şekilde yürütüldüğü ve üretim hatalarının minimize edildiği tespit edilmiştir. Hata sonrası düzeltici faaliyetlere harcanan zaman ve maliyetlerin, bu proaktif yaklaşımla birlikte operasyonel seviyede optimize edildiği belirlenmiştir. Sonuç: Saha verilerimiz, Poka Yoke ve POLCA sistemlerinin birlikte uygulanmasının, tekstil modelhane süreçlerindeki darboğazları gidermede, malzeme israfını önlemede ve teslimat sürelerini korumada tekli uygulamalara veya geleneksel yöntemlere göre daha etkili olduğunu göstermiştir. Bu entegrasyon, hata oranlarını minimize ederek kalite maliyetlerinin düşürülmesine stratejik bir çözüm sunmaktadır.
Süt ve süt ürünleri sektöründe üretim sürecinin yalınlaştırılmasının verimliliğe etkisi
Bu çalışmada yalın üretim teknikleri kavramına değinmek ve yalın üretimin işletmelerde verimliliğe etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda literatür taraması yönteminden yararlanılmıştır. Literatürde yalın üretim ve işletme verimliliğine yönelik çalışmalar incelenerek detaylandırılmıştır. Yalın üretim teknikleri kısaca açıklandıktan sonra verimliliğe olan etkileri ayrıntılı bir şekilde çalışmaya aktarılmıştır. Çalışma sonucunda yalın üretimin işletmelerin verimliliğini pozitif yönde etkilediği ve yalın üretim tekniklerinin işletmeler için yararlı sonuçlar ortaya koyduğu tespit edilmiştir.
Yalın üretimin strese etkisinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi
Yalın üretim, Japonya'da II. Dünya savaşının neden olduğu sermaye sıkıntısını aşabilmek amacıyla geliştirilmiştir. Oluşan sermaye sıkıntısı şirketlerin çalışma saatlerini uzatarak, işleri yoğunlaştırarak ve ücretleri düşürerek maliyetleri azaltmasını gerektirmiştir.Amerikan otomotiv endüstrisindeki üretim biçimi savaş sonrasında Japonlara referans olmuştur. 1937'de kurulan Toyota şirketi'nin ortaklarından mühendis Eiji Toyoda, 1950'de Ford'un Detroit'deki Rouge fabrikasını ziyaret etmiş ve Toyota'daki üretim sisteminin geliştirilmesinin mümkün olduğu, ancak Fordist/kitlesel üretimin Japonya'da asla başarılı olamayacağı sonucuna varmıştır. Amerikan endüstri sistemi, sınırlı sayıda modelden büyük miktarlarda üretilerek, üretim maliyetlerini kısmıştır. Bu tipik Amerikan modeliydi, Japon değildi. Yeni sistem ile hedef üretim maliyetini çok çeşitli modelden sınırlı sayıda üretim yaparak düşürmekti (Ohno, 1996;40).Deneme amaçlı bazı çalışmalardan sonra kimi zaman tam zamanında üretim (just-in time production), kimi zaman Toyota üretim (Toyota production), kimi zaman da stoksuz üretim (non-stock production) olarak da adlandırılabilen yalın üretim (lean production) sistemleri Japonya'da 1940'lı yılların sonunda gelişmiştir. Sonrasında da Amerika Birlesik Devletleri'nde yaygınlaşmaya başlayan bir üretim ve yönetim sistemi haline gelmiştir.Bu tezin amacı, Yalın üretimin gelişmesiyle hızlı sanayileşme, ağırlaşan çalışma koşulları ve teknolojinin çalışanlar üzerinde stres oluşturup oluşturmadığını incelemektir. Birinci bölümde, yalın üretim felsefesi, gereklilikleri, temel özellikleri, Yalın üretim sistemindeki endüstri ilişkilerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, Yalın üretimin temel özellikleri ayrıntılarıyla açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, Stres, iş stresi, stresin yol açtığı faktörler açıklanarak, Yalın üretimin stres üzerindeki etkilerine değinilmiştir. Dördüncü Bölümde ise, Yapısal eşitlik modellemesi genel hatları ile anlatılarak yalın üretimin stres üzerindeki etkileri bu modelleme ile analiz edilmiş ve sonuçları açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Yalın Üretim, Yalın Üretim Felsefesi, Yapısal Eşitlik Modeli, Stres.
Gıda sanayinde tam zamanında üretim uygulamalarının yapılabilirliğinin araştırılması
Tam Zamanında Üretim (TZÜ) müşteri ihtiyaçlarına en hızlı şekilde cevap vermek üzere, sadece ihtiyaç duyulan ürünün ihtiyaç duyulan zamanda üretilmesi olarak tanımlanmaktadır. Otomotiv sanayinde on yıllardır uygulanan TZÜ Sistemi; sıfır israf politikası, minimum stoklama, etkin ve verimli bir üretim süreci, yüksek kaliteli ürün ve sürekli gelişme gibi faydaları nedeniyle tercih edilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümünde literatür yayınları aracılığıyla Tam Zamanında Üretim Sistemi ve unsurları ayrıntılı olarak tanımlanmış, gıda sanayinde uygulamalarına örnekler verilmiştir. Üçüncü ve dördüncü bölümde Bursa bölgesindeki gıda işletmelerinin katılımıyla gerçekleştirilen anket çalışması aracılığıyla gıda sanayinde TZÜ uygulamalarının bilinirliğini ve yapılabilirliğini değerlendirmek amacıyla bir araştırma yapılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda gıda işletmelerinin TZÜ sistemi hakkında yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları tespit edilmiştir.
Yalın lojistik ve bir uygulama
Yalın Lojistik özellikle 90'lı yılların sonunda gündeme gelmeye başlamış ve 2000'li yıllarla birlikte uygulamaya geçirilmiş bir kavramdır. Bu nedenle konu hakkında yeterli sayıda bilimsel çalışma ve uygulama örnekleri oluşmamıştır. Özelikle Türkiye'de Yalın Lojistik son derece yeni bir kavram olup henüz bu konuda yapılmış akademik bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu çalışma ile bu alandaki eksikliğin bir nebze de olsa giderilmesi ve Yalın Lojistik ile elde edilen avantajların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Yalın Lojistik bir ütopyadır ve firmaların sürekli olarak ulaşmak istedikleri bir noktayı işaret eder. Yalın Lojistik firma içerisinde bazı süreçleri hızlandırmak isterken kaosa neden olacak etkenleri yok etmeğe çalışır. Yalın Lojistik ile müşteri memnuniyeti ön planda tutulurken aynı zamanda firmalar esneklik ve çeviklik kazanırlar. İstenmeyen durumlarla karşılaştıklarında hızlı bir şekilde cevap verebilir ve yeni duruma ayak uydurabilirler. Yalın Lojistik ile firmalar ile tedarikçiler arasında organik bağlar kurularak teslimatların ihtiyaç duyulan sürelerden erken ya da geç değil tam zamanında yapılmasının sağlanması amaçlanır. Yalın Lojistik kavramında ürün maliyeti yalnızca üretimden kaynaklanan maliyetleri değil, ürün ağacındaki malzemelerin siparişinden bitmiş ürünün müşteriye teslim edilmesine kadar geçen süreç içerindeki toplam maliyeti işaret eden Toplam Sahip Olma Maliyeti ile ifade edilir. Yalın Lojistiğin amacı ise bu toplam sahip olma maliyetini en düşük seviyede tutmaktır.Bu çalışmada uygulama örneği olarak Yalın Üretim yapan bir otomotiv firmasının ana tedarikçisi seçilmiş ve bu firma ile yapılan mülakat sonucunda elde edilen bilgilere dayanılarak yapılan değerlendirmeler sunulmuştur.
Tüketici odaklı konut arzında esneklik ve yalınlık yaklaşımları
Konut üretimi, başta Hollanda ve Japonya gibi erken endüstrileşmiş ülkeler olmak üzere arz merkezli bir piyasadan talep merkezli bir piyasaya doğru dönüşmektedir. Bu durumun yapı sektörünün, başta gayrimenkul geliştirme grubu ve müteahhitler olmak üzere, konut üretimine katılan tüm aktörleri üzerinde ciddi etkileri olacaktır. Diğer taraftan, esnek/değişebilir konut yaklaşımı ve Yalın İnşaat (Lean Construction) anlayışlarının söz konusu ülkelerin toplukonut üretim politikalarını giderek daha çok yönlendirdiği de bilinmektedir.Bu çalışma, erken endüstrileşmiş ülkelerin konut piyasasında ağırlık kazanan tüketici odaklı konut üretiminin yakın bir gelecekte diğer ülkelerdeki konut tasarım, üretim ve inşaat süreçlerini de etkileyeceği hipotezi üzerine kuruludur. Böyle bir döneme girilmekte olduğunu gösteren deneyimler yaşanmaktadır. Almere (Hollanda) ve Osaka Next21 (Japonya) projeleri gibi uygulamalar esnek konut tasarım (Açık Yapı) ve üretim (yalın inşaat) felsefelerinin sentezinden oluşturulacak yeni bir anlayışın işaretlerini vermektedir (Agile Production). Yaşanan vakalar konu ile ilgili bir karşılaştırma ve değerlendirme yapılabileceğini göstermektedir.Bu çalışmada tüketici odaklı konut üretiminde, yalın inşaat ve esnek konut yaklaşımları üzerine odaklanılarak, talep merkezli bir karaktere bürünecek olan konut piyasasında yalınlık ve esneklik sorunsalı tartışılacak, konut piyasasının esnek konut üretimi konusundaki tutukluğunun nedenleri ve yaklaşımın önündeki engeller değerlendirilecektir. Arz ve talep arasındaki bu kopukluk meselesi çözülebilir mi? Yanıtı aranan sorun budur.
Yalın teknikler ile montaj hattının iyileştirilmesi: Tıbbi cihaz sektöründe bir uygulama
Ürün fiyatının artık müşteri tarafından belirlendiği, rekabetin çok yoğun olduğu günümüz iş dünyasında firmaların rekabet üstünlüğü sağlayabilmeleri için maliyetlerini minimize edip, üretimi ve iş süreçlerini esnek haline getirmeleri gerekmektedir. Bunu gerçekleştirebilecekleri yöntemlerden birisi de özünde ürüne değer katmayan tüm israfları tespit edip minimize eden, müşterinin istediği ürünü istediği zamanda istediği miktarda üretmeyi amaçlayan yalın üretim yöntemidir. Bu çalışmada tıbbi cihaz sektöründe medikal gaz sistemleri ürünleri üreten bir işletmede pilot olarak seçilen bir ürün ailesinin montaj hattı incelenmiştir. Seçilen ürün için değer tanımlaması yapılmış, mevcut ve gelecek durum değer akış haritaları çıkarılmıştır. Montaj hattındaki iş adımları belirlenmiş, süreçlerdeki israflar tespit edilip iyileştirmeler yapılmış ve zaman etüdü yapılarak tüm faaliyetlerin standart zamanları belirlenmiştir. Standart zaman belirlemede, zaman etüdüne alternatif olarak kullanılabilen bir yöntem olan, önceden belirlenmiş zaman standartlarından (PTS), Metot-Zaman Ölçümü (MTM-1) yöntemi ile seçilen bir montaj hattında yürütülen işlerin standart zamanları belirlenmiş ve zaman etüdü sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. İşletmeye mevcut kullandığı montaj hattı yerine, müşteriden gelecek sipariş büyüklüğüne göre sahip olduğu iş gücünü esnek olarak kullanabileceği, yalın üretim felsefesine uygun u-tipi montaj hattı kurulması önerilmiş ve 3 farklı alternatif montaj hattı tasarlanmıştır. Mevcut durum ile kıyaslandığında, montaj hattının denge kaybında %70, operatör başına düşen günlük üretim miktarında ise %90'dan fazla iyileşme sağlanabileceği ve montaj hattı için gerekli çalışma alanın %40 azaltılabileceği hesaplanmıştır.
World class manufacturing on automobile industry and applications of autonomous maintenance in press shop
Nowadays international competency is growing fast. In this condition, to be alive the first rule is being a fast runner! To do this, we should follow dynamic structure of this age and we should open for reforms and changes in our work life. Because of that companies have to adapt themselves according to new age technologies and systems, if not, they should be ready to be passed by others. From this reality, Lean Manufacturing system was developed by Toyota. Later from all over the world, so many companies started to implement it. Lean manufacturing with a short explanation is; distinguishing of the waste and value, decreasing or if possible zeroing the waste and making the value more worthy. Autonomous Maintenance as a subject is one of the most important fundamentals of the application side of lean manufacturing.In this study, effects of Autonomous Maintenance on manufacturing productivity have been investigated. It?s applications that are the basic of the World Class Manufacturing (WCM) and Total Preventive Maintenance (TPM). So, Firstly WCM system was introduced in this study. Then it replaced by Autonomous Maintenance (AM) applications and it has been studied step by step. In application part, both the effects of the AM applications in working shop and the importance of AM in equipment improvements have been tried to emphasize with the applications realized in Press Production Shop where is from a leader of automotive sector in Turkey.Key Words: Lean Manufacturing System, Total Preventive Maintenance, Autonomous Maintenance, World Class Manufacturing.
Yalın üretim sisteminde dijitalleşme ve endüstri 4.0 uygulamaları ile süreç iyileştirme analizi: Bir imalat işletmesinde uygulama
Endüstri 4.0 terimi, üretimin hem küresel lisanı hem de her aşamasının dijitalleştirilerek tüm iş süreçlerinin iyileştirilmesidir. Yalın üretim kavramı, ürünün oluşturulma biçiminden ürün gönderim sürecine kadar bütün işletme faaliyet kademelerinde tüm israfların ortadan kaldırılmasıdır. Dijitalleşmenin üretim sistemleri üzerindeki yansıması olan Endüstri 4.0 ve yalın üretim teknikleri uygulamalarının bütünleşik bir sistem olarak birlikte uygulanması tez çalışmasının temel esasını oluşturmaktadır. Süreçlerde işlevsel mükemmellik seviyesine ulaşabilmek ve dijital dönüşümde başarının önünü açmak için iki felsefenin bir arada yürütülmesi işletmelere birçok avantajı da beraberinde getirmektedir. Bu avantajlar, maliyetlerin minimum seviyeye düşürülmesi, müşteri memnuniyetinin yükseltilmesi, süreçlerin iyileştirilmesiyle verimliliğin artırılması ve müşteri taleplerinin çok hızlı bir biçimde karşılanması olarak sıralanabilir. Yalın üretim sisteminde, üretim hatlarının dijitalleştirilmesi ve Endüstri 4.0 uygulamaları tüm üretim süreçlerinin iyileştirilmesine odaklanır. Çalışmada, bu felsefelerin benimsenmesi ile küresel üretimde ve satışta rekabet gücünün arttırılması hedeflenmiştir. Kendi kendini optimize eden ve "Üretim Veri Toplama ve Barkodlu Ürün Takip Otomosyonu" olarak adlandırılan bu projede, süreçlerde ortaya çıkan sorunların kaynağı tespit edilmiş ve üretim hatlarının hedeflenen verimlilik değerlerini iş merkezlerinden toplanan anlık veriler ile karşılaştırmıştır. Ayrıca miktar, süre, hurda, duruş ve arızayla ilgili bilgilerin takip edilmiştir. Bu bilgilerin her düzeyde ERP sistemine aktarılarak gerçek zamanlı ürün ve stok takibi yapılması, bu veriler ile verimlilik arttırıcı, maliyet azaltıcı çalışmalar yapılarak üretim süreçlerinin iyileştirilmesi, tüm aşama boyunca sistemin anında izlenebilmesi ve rapor alınabilmesi kabiliyetiyle oluşan ve oluşabilecek tüm problemlerin engellenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, yalın üretim sistemini uygulayan ve Aydın ilinde otomotiv yan sanayi sektöründe etkinlikte bulunan bir işletmedeki yalın üretim istasyonlarının dijitalleştirilmesi süreçleri ele alınmıştır. Bu kapsamda, MES (Manufacturing Execution System) adı verilen dijital üretim yönetimi sistemi kullanılarak; verilerin anlık giriş yapılma; analiz edilmesi, takibi, analizi ve doğru yorumlanması aracılığıyla Toplam Ekipman Etkinliği (OEE) yöntemi uygulanmıştır. OEE değerlerinin arttırılması ve süreçlerin daha olumlu anlamda iyileştirilmesi odaklı uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, MAS sisteminden çekilen raporlardaki verilerle olan, MAS sistemini destekleyen ve destekleyecek, MAS'tan farklı olarak işletmede yer alan farklı dijital yalın üretim tekniklerini kapsayan süreç iyileştirme çalışmalarına yer verilmiştir. Pilot hat olarak seçilen uygulama istasyonunda; manuel olarak giriş yapılan verilerle Geçmiş sisteme ait veriler aracılığıyla analiz edilen 2019 yılı Ağustos-Eylül-Ekim aylarının OEE ortalamaları, MAS'tan alınan anlık verileri aracılığıyla elde edilen ve doğrudan sistemin hesapladığı 2019 yılı Kasım-Aralık / 2020 yılı Ocak ayına ait OEE ortalamaları birbirleriyle ve dünyadaki ideal OEE ortalamasıyla kıyaslanmıştır Araştırmadan elde edilen sayısal sonuçlar tek başına dijitalleşmenin verimliliğe etkisini göstermez. Düşüncelerin amaçlanan faaliyetlere yönelik eyleme dönüştürülebilmesi için üniversite-sanayi-devlet üçgeninin bir arada hareket ederek dayanıklı ve sürdürülebilir bir tablo oluşturması önemlidir. Bu bağlamda, dijital dönüşüm yolculuğunda işletmelerin verimliliğini artırmaları için, tüm organizasyonların bütüncül şekilde birbirlerini desteklemeleri Endüstri 4.0 yolculuğunda başarının anahtarı olacaktır. Büyüme, istihdam, yatırım, iş dünyası, akademi dünyası ve devlet kurum ve kuruluşları gibi çevrelerde birçok insana farkındalık yaratmaktır. Böylece, ulaşılacak bu yeni seviyenin adaptasyonunun başarılı, kolay bir süreç içinde gerçekleşmesine yardımcı olmak, dijital okuryazarlık seviyesinin artırılmasına ve ülkemizin geleceğine olumlu yönde katkı sağlamak hedeflenmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Yalın Üretim, Dijitalleşme, İmalatta Dijitalleşme, Endüstri 4.0, Süreç İyileştirme
Yalın üretim kapsamında soğuk gıda lojistiği uygulanan bir gıda üretim tesisinde değer akış analizi uygulaması
Gıda üretimi tüm dünyada ve ülkemizde en önemli işlemlerden biri olarak bilinmektedir. Bu da dünya çapında gıda endüstrisinin ihtiyaçlara ve arz talep dengesine göre şekillenerek hızlı bir şekilde gelişmesini sağlamıştır. Ülkemizde ve dünyada sanayi ve istihdam alanlarının önemli bir parçası olan gıda endüstrisi aynı zamanda dünya çapında gerçekleşen finansal işlemlerin de önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Gıda endüstrisinin gelişmesi ve talep artışı sonucu pazarların büyümesiyle gıda üretiminin en temel sorunları olan gıdaların bozulması ve kalite kaybının önlenmesi, güvenilir gıdaların tüketiciye ulaştırılması önem kazanmıştır. Günümüzde bu sorunların çözümü adına önemli gelişmeler gözlenmektedir. Üretim, depolama ve taşıma teknolojilerinin sürekli olarak iyileştirilmesiyle gıda üretimi ve lojistiğinde karşılaşılan sorunları (gıdaların bozulması, kalite kayıpları, lojistiğin aksaması nedeniyle soğuk zincirde bozulma vb.) engelleyecek önlemler alınmaya ve uygulanmaya başlanmıştır. Gıdalarda gerçekleşebilecek mikrobiyal bozulma ya da oluşabilecek kalite kayıplarını önlemek amacıyla soğutma işlemi yapılmaktadır. Bu işlem sayesinde gıdanın raf ömründe artış da sağlanmış olmaktadır. Soğuk zincir lojistiği, soğutulan ya da dondurulan gıda ürünlerinin gerekli sıcaklıklarda depolanması, elleçlenmesi ve taşınması işlemlerinin bütünüdür ve gıda güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Tüketici sağlığı ve ekonomik değer açısından hammaddeden son ürüne kadar ürünlerin uygun koşullarda (sıcaklık, süre vb.) bulunması ve soğuk zincir boyunca sıcaklık değişimlerinin olmaması gerekmektedir. Bu gereklilikler ve kontrolü ticari anlamda ve insan sağlığı açısından çok büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle bu uygulamalarla ilgili dünya çapında "Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Taşımalarında Özel Ekipmanların Kullanımı Antlaşması (ATP Antlaşması) gibi anlaşmalar yürürlüğe konmakta ve hem gıda üretimi hem de gıda lojistiğiyle ilgili standartlar oluşturulmaktadır. Üretim ve lojistikle ilgili HACCP sistemi uygulaması, ISO tarafından hazırlanan ISO 22000, BRC ve IFS standartları günümüzde gıda endüstrisi tarafından uygulanmakta ve gıda güvenilirliğinin sağlanması ile ekonomik kayıpların önlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Anlaşmalar, standartlar, yerel kanun ve düzenlemeler sürekli olarak geliştirilip güncelleştirilmektedir. Gelişen teknoloji olanakları endüstriye uyarlanarak tedarik zinciri boyunca gıda güvenilirliğinin tam olarak sağlanması ve ekonomik kayıpların en aza indirilmesi önümüzdeki yıllarda da yerel ve küresel gıda endüstrisinin temel hedefleri arasında yer almaktadır. Günümüzde ve gelecekte soğuk gıda lojistiğinde ve soğuk taşımacılıkta yalın üretim kavramı ve ilkeleri önem kazanmaktadır. Bu çalışmada yalın üretim kavramı ve ilkeleri incelenmiş ve değer akış haritalama yöntemi ile bir uygulama oluşturulmasına karar verilmiştir. Değer akış haritalama yönteminde gereksiz stok, fazla üretim, israf olan noktaların göz önüne serilmesi ve süreçlerin şeffaf bir şekilde gözlenmesiyle süreçlerde gerçekleştirilecek iyileştirmeler yer almaktadır. Bu incelemelerden sonra bir dondurulmuş et fabrikası seçilerek değer akış haritalama uygulaması yapılmıştır. İlk olarak ürün ailesi seçilerek başlanan uygulama, mevcut durum değer akış haritasının çizimi aşamasıyla devam etmiştir. Mevcut duruma ilişkin üretim faaliyetlerinin detaylı incelenmesi sonucu gelecek duruma ilişkin yapılacak iyileştirmeler saptanmıştır. Üretim süreçlerinin yalınlaşması, işyeri düzeninin israfa olan etkisinin ve katma değeri olmayan üretim aşamalarının en aza indirilmesiyle gelecek durum için yeni bir değer akış haritası oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tedarik zinciri yönetimi, soğuk gıda lojistiği, kalite yönetim sistemleri, ATP antlaşması, yalın üretim teknikleri, değer akış haritalama yöntemi
Yalın üretim tekniği kapsamında değer akışı haritalama ve bir uygulama örneği
Yalın üretim sistemi, kaliteyi yükseltmek, maliyetleri düşürmek ve müşteri memnuniyetini arttırmak için, çalışanlar, yöneticiler ve tedarikçiler arasında uyumlu bir iletişime imkân tanır. Yalın üretimin uygulama araçları, imalat sistemleri içinde kullanılmaktadır. İmalat sistemindeki tüm israfları ortadan kaldırmaya odaklanmıştır. Günümüz dünyasında bilgisayar teknolojileri ve bilgi çağının etkisiyle hizmet sistemleri de hızla gelişmeye başlamıştır. Yalın üretim sistemine geçişin ilk adımı işletmede, ürüne değer katan ve katmayan iş ve işlemlerden oluşan "değer akışı"nı analiz etmektir. Değer akışlarını modellemek için kullanılan yöntemlerin başında, Değer Akışı Haritalama (DAH, Value Stream Mapping) tekniği gelmektedir. DAH, üretim ve tasarımdaki malzeme ve bilgi akışını modellemekte kullanılan bir haritalama tekniğidir. Değer akışı haritalama, ürünün geçtiği üretim hattında, değer akışı içinde oluşan malzeme ve bilgi akışını görmeyi ve anlamayı sağlar. İsrafı önlemeye odaklanmıştır. Proseslerdeki detaylarla uğraşmaktansa, akışı ve ürünün izlediği yolu takip ederek üretimin bütününü görmeyi kolaylaştırır. Değer Akışı Haritalama, müşterinin talebine cevap verirken, değer katan ve katmayan faaliyetlerin akışını analiz eder ve proseslerdeki değer akışını sorgular. Malzeme ve bilgi akışına ilişkin çalışanlarla yönetim arasında görsel bir dil oluşturur. Değerin akışında oluşan darboğazları da gözler önüne serer. Tezin ilk bölümünde öncelikle yalın düşünce ve israf kavramları üzerinde durulmuş, müşteriye sunulan değerin israftan arındırılmasının önemi vurgulanmıştır. Daha sonra yalın üretim sistemi ve tarihçesinden bahsedilmiştir. Akabinde yalın üretim teknikleri olan, 5S Prensibi, Kaizen, Kanban, Tam Zamanında Üretim, Hazırlık Süresinin Kısaltılması(SMED), Poka-Yoke, Jidoka ve TPM(Toplam Üretken Bakım) teknikleri anlatılmıştır. İkinci bölümde Değer Akışı Haritalama Tekniği ele alınmış ve ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Üçüncü bölüm olan uygulama örneğinde, bir ısıtma ürünleri fabrikasında, DAH tekniği kullanılarak, müşteri talebinden hammaddeye doğru üretim akışı ele alınmıştır. Çizilen mevcut durum haritaları ile üretimdeki kayıp zamanlar, israf kaynakları ile üretim ve verimliliğe olumsuz etki eden sorunlar tespit edilmiştir. Gelecek durum haritaları da çizilmiş ve buna bağlı olarak, israfı önlemek ve tespit edilen sorunları gidermek için yapılan iyileştirmeleri içeren Kaizen çalışmaları sunulmuştur.
Depo operasyonlarında yalın yönetim yaklaşımı: Gıda makinaları sektöründe faaliyet gösteren bir firmada uygulama
Her geçen gün rekabetin boyutunun arttığı ve küresel ölçekte giderek daha sert koşullar altında işleyen günümüz işletme dünyasında işletmelerin maliyetlerini kontrol altında tutmaları ve her tür maliyet unsuruna yönelik iyileştirme girişimlerinde bulunmaları kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir. İşletmelerin tedarik zinciri yapıları içerisinde depo yönetimi odaklı olarak gerçekleştirdikleri faaliyetler maliyet iyileştirmelerine açık yapısıyla bu alanda pek çok farklı uygulama alternatifinin uygulanmasını mümkün hale getirmektedir. Depo yönetimi temelli uygulamaların yalın üretim yaklaşımına uygun olarak gerçekleştirilmesi bu açıdan işletmelere önemli maliyet avantajları yaratacak ve süreçlerinin daha anlaşılır şekilde işlemesini sağlayacak önemli unsurlardan biridir. Tüm bu bilgilerin ışığında bu araştırmanın literatür taraması olarak değerlendirilebilecek ilk iki bölümünde depo yönetimi, tedarik zincirinde depo yönetiminin yeri, yalın üretim teknikleri gibi unsurlar yer almaktadır. Araştırmanın uygulama bölümü olan üçüncü bölümünde ise Türkiye'de gıda makinaları imalatı sektöründe faaliyet göstermekte olan bir işletmenin depo operasyonlarının yalın üretim yaklaşımıyla değerlendirilerek gerekli iyileştirmelerin gerçekleştirilmesinin ardından elde edilen sonuçlar paylaşılmıştır. Gerçekleştirilen yalın üretim uygulamalarının sonucunda işletmenin stok seviyelerinin azalması sayesinde stok maliyetlerinde, depo içi işlemlerle ilgili çeşitli faaliyetlerde harcanan zaman maliyetlerinde, insan kaynağının kullanımına yönelik maliyetlerde önemli faydalar elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yalın Üretim, Depo Yönetimi, Tedarik Zinciri
Verimlilik ve bir plastik enjeksiyon işletmesindeki uygulamaların incelenmesi
Teknolojideki gelişmelerin yardımıyla daha net bir şekilde ortaya çıkan rekabetçi ticari ortamda ayakta kalabilmek ve devamlılığını sürdürebilmek için işletmelerin en çok dikkat etmesi gereken konu ?verimlilik?tir. Verimlilik, ölçülebilir bir kavramdır. Özellikle rakip işletmelerle rekabet edebilmek için de işletmedeki verimlilik kontrol edilebilir, yönlendirilebilir olmalıdır. Genel bir ifade ile verimlilik, bir üretim ya da hizmet sisteminin ürettiği çıktı ile bu çıktıyı yaratmak için kullanılan girdi arasındaki ilişkidir. Bu nedenle verimlilik, çeşitli mal ve hizmetlerin üretimindeki kaynakların verimli kullanımıdır. Verimliliği artırmanın başlıca yollarından biri, örgütlenme ve yönetimde gelişmeler sağlamaktır. Amaçların ve bu amaçlara ulaşmada kullanılacak araçların belirlenmesinde, yerleşme planında, malzeme taşınmasında, üretim planlamasında, aktif ve pasif varlıkların yönetilmesinde, nihayet insan yönetiminde başarı gösteren bir kuruluş verimlilik düzeyini hızla yükseltiyor. Bu çalışmada bir plastik enjeksiyon işletmesi olan DEMOTEK PLASTİK A.Ş.'DEKİ uygulamalar incelenmiş verimliliğe etki eden kayıplar üzerinde durulmuştur. Bu sayede verimliliğin ve verimlilik çalışmalarının işletmeler için ne kadar önemli olduğu bir kez daha görülmüştür.
Yalın üretim uygulamalarının örgütsel performansa etkisinde yönetim yeteneğinin aracı rolü: Türkiye'deki imalat işletmeleri üzerinde bir araştırma
Bu çalışmanın amacı; yalın üretim uygulamaları ile örgütsel performans arasındaki ilişkide yönetim yeteneğinin aracılık etkisinin olup olmadığını belirlemektir. Türkiye'deki imalat sektörü firmalarının yalın üretim uygulamaları ile performans kriterlerinin nasıl şekillendiğine odaklanmaktadır. Çalışma Balanced ScoreCard ile ölçülen örgütsel performansın yanı sıra yalın üretim uygulamalarının kapsamını ve seviyesini de analiz etmeyi amaçlamaktadır. Örgütlerin sahip oldukları yetenekler arasında yönetim yeteneğinin, yalın üretimin örgütsel performans üzerindeki etkisini ne düzeyde değiştirdiği çalışmanın bir diğer amacıdır. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında, yalın üretim boyutları, yönetim yeteneği, örgütsel performans kavramları ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. İkinci aşamada ise, belirlenmiş olan bağımlı, bağımsız ve aracı değişkenler arasındaki ilişkiler ortaya koyulmuştur. Araştırmanın evreni, Türkiye'de yalın üretim uygulayan imalat işletmelerini kapsamaktadır. Araştırmanın evreni kapsamında imalat işletmelerinde, yönetim kademesinde bulunan 393 yöneticiden veriler toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları yardımı ile analiz edilmiştir. Analizlerde nicel araştırma deseni kapsamında; betimleyici istatistikler, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, yapısal eşitlik modellemesi ve yol analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, "yalın üretim boyutları ile örgütsel performans arasındaki ilişkide yönetim yeteneğinin aracı değişken etkisi vardır" hipotezi; analiz edilen alt boyutların büyük bir kısmında doğrulanmış bir kısmında doğrulanamamıştır. Tam zamanında üretimin (JIT), kanban'ın, tekli dakikalarda kalıp değişimin (SMED) öğrenme gelişme performansı üzerine etkisinde, yönetim yeteneğinin aracılık etkisi olmadığı görülmüştür. Tekli dakikalarda kalıp değişimin, toplam verimli bakımın (TPM), müşteri performansı üzerine etkisinde, benzer şekilde 5S'in finansal performans üzerine etkisinde, yönetim yeteneğinin aracı değişken etkisi olmadığı görülmüştür. Analiz kapsamındaki diğer boyutlar arasındaki ilişkide ise yönetim yeteneğinin aracılık etkisinin olduğu görülmüştür. Son olarak da elde edilen bulgular çerçevesinde, yöneticilere ve araştırmacılara yönelik bir takım öneriler sunulmuştur.
Sağlık profesyonellerinin yalın uygulamalara direncini belirlemeye yönelik bir araştırma
Üretim işletmelerinde başarılı uygulamaları olan yalın üretim tekniklerinin, ülkemizde 2000 yılından sonra sağlık işletmelerinde karşılaşılan problemlerin çözümünde önemli katkıları olduğu, kurumlarda yapılan çalışmalarla ortaya konulmuştur. Örgütsel değişimi beraberinde getiren yalın uygulamalar sağlık profesyonellerinin direnci ile karşılaşmaktadır. Yalın yolculukta sağlık profesyonellerinin direncini en aza indirebilmek için ortak kurum hedeflerinin ve değişim için gerekli kültürel alt yapıyı sağlamak gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama Araştırma Merkezinde görev yapan sağlık profesyonellerinin yalın uygulamalarına karşı direnç durumlarının belirlenmesidir. Bu çalışma kapsamında; literatürde benzer çalışmalarda kullanılan''Değişime Karşı Tutum Ölçeği''doğrultusunda hazırlanan anket soruları Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama Araştırma Merkezinde görev yapan 202 sağlık profesyoneline uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda; yalın uygulamaların getirisi olan sağlık merkezindeki değişimin, yönetilmesi aşamasından sağlık profesyonellerin memnun oldukları, anacak sağlık profesyonellerin performans ve ödüllendirme yönetiminden memnun olmadıkları görülmüştür. Kurum aidiyeti düşük bulunmuştur. Yalın Uygulamaları her aşamasında hizmetiçi eğitimlerin ağırlık verilmesinin olumlu sonuçlar getirdiği ortaya konulmuştur. Yalın uygulamalara karşı direnç orta düzeyde değerlendirilmiştir.
Hazır giyim işletmesinde yalın üretime geçiş: Değer akışı haritalandırma, hat tasarımı ve dengeleme
Tüketici tercihlerinin sürekli değiştiği, model çeşitliliğinin artarak üretim sayılarının azaldığı ve ürün ömrünün kısaldığı günümüz küresel rekabet ortamında hazır giyim işletmelerinin var olabilmesinin ön koşulu daima en önde yer almalarına bağlıdır. Bunu sağlamanın yolu ise çağın dinamik yapısına uyum sağlamayı, değişim ve yeniliklere açık olmayı gerektirir. Bu nedenle işletmeler gelişerek değişen üretim sistem, teknik ve teknolojilerini kendi sistemlerine uygun hale getirmelidir. Yalın üretim, kaynakları gereken zamanda ve miktarda kullanarak ürünleri en az maliyetle, en yüksek kalitede ve tam zamanında üreten, müşteri açısından ürüne değer katmayan gereksiz işgücü, malzeme, stok, taşıma vb. israfa neden olan tüm faaliyetlerin azaltılması ya da ortadan kaldırılmasıyla maliyetlerin düşürülerek kârlılığın artırılmasını sağlayan bir sistemdir.Bu araştırmanın amacı, hazır giyim işletmesinde israf kaynaklarını ve bu israfların ortadan kaldırılmasını sağlayacak iyileştirme çalışmalarını gösteren değer akışı haritalandırma, üretim hattının dengelenmesi için hat tasarımı ve dengeleme çalışmalarını yapmaktır. Betimsel özelliğe sahip olan araştırmada örnek olay yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, örneklemini Ankara'dan seçilen bir hazır giyim işletmesi oluşturmaktadır. Veriler gözlem, görüşme ve doküman incelemesi kullanılarak elde edilmiştir.Çalışma, değer akışı haritalandırma, zaman etüdü ve hat dengeleme olmak üzere üç ana aşamada gerçekleştirilmiştir. Bayan ceketi ürün ailesi için değer akışı analiz edilerek mevcut durum haritası oluşturulmuş ve gelecek durum haritası ile süreçteki israfları minimuma indirmeyi ya da ortadan kaldırmayı hedefleyen yalın üretim teknikleri aracılığıyla iyileştirme çalışmaları belirlenmiştir. Zaman etüdü uygulaması ile ceket üretimindeki işlemlerin standart süreleri oluşturulmuştur. Üretim hattının dengelenmesini gerçekleştirmek için işletme mevcut kaynaklarına uygun hat tasarımı yapılmıştır. Farklı üretim miktarları için hat dengeleme problemleri çözümlenmiştir.Hazır giyim işletmesinde çok fazla israf kaynağının olduğu belirlenmiştir. Bu israfları ortadan kaldırmak ya da en az düzeye indirmek için Kanban, 5S, TÜB, MHD, yerleşim düzenlemesi ve işgücü eğitimi uygulamalarının gerçekleştirilmesi gerektiği sonucu ortaya çıkmıştır.İşletmenin mevcut üretim hattında 27 istasyon yer alırken çözümlenen problemlerde günlük 80 adet üretim için 13 istasyon, 120 adet üretim için 18 istasyonun yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda günlük 80 adet üretim için % 51,86, 120 adet üretim için % 33,4 oranında iyileşme sağlanacağı belirlenmiştir. İşletmenin mevcut üretim hattı ile çok daha fazla üretimi gerçekleştirebileceği, üretim sayısına bağlı olarak dengelenmiş montaj hatlarını kullanması durumunda işçilik maliyetinde düşüşler sağlanacağı sonucuna varılmıştır.
Yalın üretim prensiplerinin yenileştirilmiş parça üretimi (Remanufacturing) yapan bir firmaya uygulanması
Yenileştirilmiş parça üretimi, yaşam süresini tamamlamış ya da herhangi bir nedenle kullanılamaz hale gelmiş ürünlerin yeniden kullanılabilmesine olanak sağlayan bir üretim şeklidir. Yalın üretim ile en az kaynakla, en kısa zamanda, en ucuz ve hatasız üretim, müşteri talebini karşılayacak şekilde, israfsız ve tüm üretim faktörleri en esnek şekilde kullanılarak sağlanır. Yenileştirilmiş parça üretimi yapan bir firmada yalın üretim prensipleri belli kısıtlar çerçevesinde uygulanabilir. Bu kısıtların en önemlileri belirsiz zaman ve miktarda geri dönen kullanılmış ürünler ve bu ürünlerin yenileştirilirken izleyecekleri yolun farklılığıdır. Bu çalışmada yenileştirilmiş üretim yapan bir firmada yalın üretim prensipleri yardımıyla daha verimli ve hızlı yenileştirmenin yolları üzerinde durulmuştur.
Yalın üretim ve MAN Türkiye A.Ş.'de örnek bir yalın üretim uygulaması
Günümüzün karmaşık dünyasında, ürünlerde ve proseslerdeki sürekli iyileştirmeye duyulan ihtiyaç açıkça bilinmektedir. Dünya çapında artarak uygulanan Yalın Üretim de, üreticiler için daha düşük maliyetler ve daha fazla rekabeti sağlamak amacıyla üretim proseslerinden israf ve etkisizliği yok etmeyi hedefleyen bir metotlar toplamıdır. Aslında Yalın Üretim, üreticiler için en önemli üretim geliştirme tekniklerinden biridir.Bu çalışmada , Türkiye'nin lider otobüs üreticilerinden biri olan MAN Türkiye AŞ'de yer alan radyatör ön montaj alanı, Yalın Üretim prensiplerine göre analiz edilmiştir. Uygulamada, radyatör ön montaj alanındaki tüm prosesler gözlemlenmiş ve iş akışları çıkarılmıştır. Bu iş akışları için REFA zaman etüd yöntemi kullanılarak zaman ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca Arena benzetim programı yardımıyla mevcut ve önerilen modeller karşılaştırılmıştır. Bu sayede katma değer oluşturmayan işler belirlenerek, iyileştirilmiş durumda bu işler yok edilmiştir.Böylelikle ön montaj zamanlarında ortalama %42 oranında, alan kullanımında ise 46 m2 alandan kazanç elde edilmiştir. Kapasite planları yeniden düzenlenmiş ve Yalın Üretim uygulamasının sonucu olarak iş merkezindeki işçi sayısı 3'ten 2'ye düşürülmüştür.
OPT ile planlanan üretimin izlenmesi için gösterge paneli tasarımı ve bir uygulama
Optimum Üretim Teknolojisi (Optimized Production Technology - OPT); üretim ortamındaki darboğazları azaltmak, verimi artırmak, stokları en aza indirmek ve dolayısıyla genel üretim maliyetlerini azaltmak için kullanılan bir üretim iyileştirme konseptidir. Esasen üretim hattındaki darboğazların, işe yaramayan stokların temelinin belirlenmesine ve ortadan kaldırılmasına dayanmaktadır. Bu yöntemin amacı, herhangi bir ek stok oluşturmadan tüm üretim zinciri boyunca maksimum tam zamanında üretim akışını sağlamaktır. OPT, üretim ihtiyaçları ile üretim kaynaklarına ilişkin verileri kullanarak, işletmedeki tüm iş merkezleri için öncelikleri ve kapasite kısıtlarını göz önüne alarak optimuma yakın iş çizelgelerini hazırlamaya yardımcı olmaktadır. Sistem; en karlı ürün bileşimi, teslim tarihleri, emniyet stoğu düzeyleri, darboğaz oluşturan tezgahlar ve iş istasyonları gibi önemli ölçütleri kullanarak her faaliyet için öncelikleri belirlemektedir. Daha sonra mevcut iş yüküne göre kapasite darboğazlarını tespit etmektedir. En son aşamada ise, mevcut darboğazları göz önüne alarak her iş için üretim çizelgeleri hazırlamaktadır. Bu çalışmada, OPT planlama ile yalın üretim felsefesini uyumlu hale getiren ve standart renk kodlarıyla çok sayıda temel performans göstergesi (Key Performance Indicator - KPI) içeren bir dijital gösterge panosu tasarlanmıştır. Tasarlanan sistemin nasıl çalıştığına dair örnek olaylar üzerinden açıklamalar yapılmış ve elde edilen faydaları tartışılmıştır. Geliştirilen yeni gösterge paneli, işletmedeki tüm çalışanlara sağlıklı ve etkin bir veri akışı sunmakta ve bunun yanında dijital olarak anlık izlenebilirlik imkânı sağlamaktadır. İlgili gösterge paneli; PHP, SQL, MS Excel ve VBA geliştirme araçları kullanılarak ve çalışanların süreci daha verimli yönetmesi için akıllı tahta entegrasyonu da yapılarak, işletmeye özel intranet platformunda kullanıma sunulmuştur.
Yalın üretim ortamına uygun maliyet sistemi seçimi
Günümüzde küresel rekabetin fazla olmasından dolayı işletmeler yenilikler yaparak rakiplerini geçmelidir, çünkü artık dünya tek bir pazar ve milyonlarca ürünün pazarlandığı büyük bir arena olarak görülmektedir. Bundan dolayı küresel rekabette başarılı olabilmek için üretim sistemini değiştirerek yalın üretim sistemine geçen işletme sayısı her geçen gün çoğalmaktadır. İlk olarak Toyota firması tarafından benimsenen yalın üretim sistemi halen kullanılmaya devam etmektedir. Yalın felsefeyi benimseyen işletmelerde geleneksel maliyet yönetim sisteminin vereceği bilgiler raporlama için yetersiz gelmektedir. Bundan dolayı işletmelerde literatürde yalın muhasebe olarak adlandırılan bir yaklaşım kullanılmaktadır. Yalın muhasebe sistemi, yalın üretim sistemini kullanan işletmeler için, yalın uygulamalara yön verecek raporların hazırlanmasını sağlayan, daha iyi değer akış analizi ve alınacak kararlarda doğru verileri sunan bir sistemdir. Değer akışı maliyetleme sistemi özellikle yalın sisteme geçmiş işletmelerde ulaşılmak istenen amaç için daha iyi sonuçlar vermektedir. Bu çalışmada ilk olarak yalın üretim sisteminin ortaya çıkışı ve günümüzdeki durumu değerlendirilmiştir. İlerleyen bölümlerde ise yalın üretim sistemini kullanan işletmeler için gerekli olan yalın muhasebe sistemi, yararları ve uygulanabilirliği incelenmiştir. Bu kapsamda değer akış maliyetleme yöntemi hakkında bilgi verilerek, maliyet sisteminin seçimi yalın üretime uygun şekilde yapılacaktır. Anahtar sözcükler: Yalın üretim, Yalın muhasebe, Değer akış maliyetleme, Değer akışı
Yalın üretim uygulamalarında israfın azaltılması ile performans ölçütleri arasındaki ilişkilerin ve etkileşimin analizi
Günümüzde artan rekabet koşulları ve pazar koşullarındaki değişimler işletmeleri müşteri odaklı faaliyetlerde bulunmaya zorlamaktadır. Günümüz koşullarına ayak uydurabilmek, müşteri taleplerini eksiksiz ve zamanında karşılayabilmek için işletmeler, geleneksel üretim sistemlerinden vazgeçip, üretim sistemlerini günümüz koşullarına göre şekillendirmişlerdir. Bu koşullarda, işletmelerin rekabetçi güçlerini arttıracak ve müşteri odaklı ilkeler benimseyen yalın üretim sistemleri önemli bir hale gelmiştir. Yalın üretim sistemleri, üretim sürecindeki her türlü israfı ortadan kaldırmaya yönelik faaliyetlere odaklanarak, işletmelerin rekabetçi ortamda var olabilmeleri için değer yaratan üretim süreçleri oluşturmayı hedeflemektedir. Yalın üretim felsefesine sahip işletmeler, üretim sisteminde ortaya çıkabilecek her türlü israfı iyi belirlemeli ve onları ortadan kaldıracak akılcı çözümler yaratarak üretim sistemlerini tasarlamalıdırlar. Bu tez çalışması yalın üretim sistemine sahip bir işletmede, belirlenen performans ölçütleri ile israf türleri arasındaki ilişkileri ve etkileşimi belirlemeyi amaçlamaktadır. Literatürden referans alınan bir model yardımıyla performans ölçütleri ve israf türleri arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Bu ilişkiler belirlendikten sonra uygulama yapılan firmada çalışan mühendislerin israf türü-performans ölçütü değerlendirme formlarına verdikleri cevaplardan yararlanılarak, performans ölçütleri ile israf türleri arasındaki etkileşim ortaya konulmuştur. Bu modele ek olarak, performans ölçütleri ve israf türleri arasındaki ilişki ve etkileşimleri daha iyi açıklayabilmek amacıyla uygulama verileri DEMATEL yöntemiyle analiz edilmiştir. Firmanın, üretim süreçlerinde değer yaratması ve meydana gelebilecek her türlü israfa neden olacak faaliyetleri belirleyip, bunları üretim sisteminden kaldırması doğrultusunda çözüm üretmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma kapsamında kullanılan modelin, firma performans ölçütleri ile israf türleri arasındaki ilişki ve etkileşimi belirleyebildiği analiz sonuçları ile ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yalın Üretim, İsraf Türleri, Performans Ölçütleri, DEMATEL
Yalın üretim sistemleri ve sanayi işletmelerinde incelenmesi
Rekabet koşullarının hızlı bir şekilde artış göstermesi ve pazar koşullarının değişime uğraması işletmelerin faaliyetlerini müşteri odaklı bir şekilde düzenlemeye yöneltmiştir. Müşterilerin isteklerini eksiksiz yerine getirebilmek, günümüz rekabet koşullarına ayak uydurabilmek amacıyla işletmeler, geleneksel üretim sistemlerinden vazgeçerek günümüz koşullarının gerektirdiği sistemlere yönelmeye başlamıştır. Bu durum işletmelerin rekabet gücünü artıracak ve müşteri odaklı ilkelerin benimsendiği yalın üretim sistemlerini önemli kılmıştır. Yalın üretim sistemleri üretim evrelerinde ortaya çıkabilecek her türlü israfı ortadan kaldırmaya yönelik faaliyetleri benimseyerek, işletmelerin yoğun rekabet ortamında var olabilmeleri için değer yaratan üretim süreçleri oluşturmayı amaçlamaktadır. Yalın üretim sistemi felsefesini benimseyen işletmeler üretim sürecinde meydana gelen her türlü israfı tespit ederek daha iyi ve daha verimli ürünler ortaya koyabilmektedir. Bu tezin amacı yalın üretim sistemleri ortaya koymak ve sanayi işletmelerinde uygulanabilirliğini incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise; gerek tanımlanması ve özellikleri, gerekse işlev, fonksiyon ve araçları mercek altına alınmaktadır. Özellikle, otomotiv sektöründe yapılan uygulama yardımı ile yalın üretim sistemlerinin sanayi işletmelerinde incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda birinci bölümde yalın üretim hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde yalın üretim sisteminin teknikleri ve karakteristikleri hakkında ifadelere yer verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise yalın üretim sisteminin uygulanabilirliği ve sanayi işletmelerine sağlayacağı faydaları ortaya koymak amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Yapılan anketler spss anket analiz programıyla analiz edilerek bulgular ortaya koyulmuştur.
İş sağlığı ve güvenliği alanında yalın tekniklerin kullanımı: Bir laboratuvar uygulaması
İş sağlığı ve güvenliği, işyerinde yaşanabilecek olumsuzlukları önceden belirleyip bu olumsuzlukları gidermek amacıyla yapılan sistemli uygulamalardır. İş sağlığı ve güvenliği işgören, işyeri ve devleti önemli ölçüde etkilemektedir. İlgili yasa, yönetmelik ve mesleki kuruluşlar, kazaların ve meslek hastalıklarının önlenmesi, sağlıklı ve güvenilir iş ortamları oluşturulması için çeşitli düzenlemeler gerektirmektedir. Bu tür düzenlemeler, işçi sağlığının korunmasını sağlarken öte yandan işletmenin itibarını yükseltmektedir. Devlet ise, olumlu koşulların sağlanması durumunda, iş kazaları ve meslek hastalıklarından kaynaklanan harcamalardan tasarruf sağlamaktadır. Günümüzde, devlet tarafından, kamu ve özel sektörlerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamasının zorunlu hale getirilmesi çalışmaları sürdürülmektedir. Bu çalışmada,güvenli bir iş ortamı yaratmak için iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinin iyileştirilmesi amaçlanmış ve bir yalın iş güvenliği modeli oluşturularak bir kimya labaratuvarında örnek bir uygulama gerçekleştirilmiştir.