18. yüzyıla ait bir tekke şiiri mecmuası üzerine tetkik

Geniş bir zaman ve coğrafya içerisinde gelişerek bugünlere ulaşan milli kültürümüzü ve edebiyatımızı daha yakından tanımak ve tanıtmak ihmal edilmemesi gereken önemli bir amaçtır. `'18. Yüzyıla Ait Bir Tekke Şiiri Mecmuası Üzerine Tetkik? isimli bu çalışma, milli kültürümüzün değerli yapıtaşlarının ortaya çıkmasında önemli bir kaynak niteliğindedir.Mecmualar, halk edebiyatına kaynaklık etmeleri açısından, önemli eserler arasında yerini almaktadır. Günümüze ulaşamayan şairlerin ve şiirlerinin gün ışığına çıkarılması açısından bizlere değerli bilgiler sunmaktadır. Biz de bu amaçla Yapı Kredi Sermet Çifter kütüphanesinde yer alan 549-1 numaralı, varakları 1a-91a şeklinde sıralanmış `'İlahi Mecmuası'' adı altında kayıtlanmış olan bu mecmuayı inceledik.Arap harfleri kullanılarak yazılmış olan şiir, kıssa, tılsım vb. türdeki yazıları Latin harfleriyle transkript ettik. Birinci bölümde mecmua kavramı ve mecmuaların sınıflandırılması, ayrıca mecmuaların şekil ve muhteva özellikleri hakkında bilgi verdikten sonra 549-1 numaralı mecmuayı tanıttık. İkinci bölümde, tekke edebiyatı, musiki ve tasavvuf hakkında bilgi verip tekke edebiyatı şairlerinin ve tasavvuf anlayışının günümüzdeki yansımalarına değindik. Üçüncü bölümde, mecmuada yer alan şairleri kaynaklardan elde ettiğimiz bilgiler çerçevesinde tanıttık. Mecmuada yer alan şair ve şiirlerinin daha sonraki dönemlerde ve günümüzdeki tanınma durumlarını araştırdık. Ayrıca mecmuadaki şiirlerden hareketle dönemin tekke şiir zevkini ortaya çıkarmayı amaçladık. Bu bölümde 549-1 numaralı mecmuayı çevriyazıya aktardık.Bu mecmuada, 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar tekke edebiyatının piri olarak kabul edilen Yunus Emre, Niyazi Mısri ve Eşrefoğlu gibi birçok önemli şair ve onların şiirleri yer almaktadır. Şiirlerde, Allah aşkı, peygamber sevgisi, dünyanın faniliği gibi dini ve tasavvufi konular işlenmiştir. Bu şiirlerin dışında İbrahim Edhem, Abdülkadir Geylani gibi meşhur mutasavvıflar da kıssaları ve dualarıyla karşımıza çıkmışlardır.Kütüphanelerin karanlık rafları arasından gün ışığına çıkmayı bekleyen bu mecmualar tarihi kaynak olmalarının yanı sıra Türk edebiyatı açısından da değerli birer hazine değerindedir.Anahtar sözcükler; 18.yy, halk edebiyatı, şiir, çeviri