Affetme eğilimini geliştirmeye yönelik psikoeğitim programının lise öğrencilerinin affetme düzeylerine etkisi

Bu araştırmanın amacı ergenlik döneminde olan 9. 10. ve 11. Sınıf öğrencilerin affetmeyi geliştirmeye yönelik Worthington tarafından geliştirilen REACH Affetme Süreç modeli ışığında oluşturulan psikoeğitim programının etkililiğini test etmek amaçlanmıştır. 12-21 yaş aralığında olan öğrencilerin ergenlik dönemi gelişim özellikleri bağlamında akran ilişkilerinin önem kazanması ve akranlar arasında çatışmaların yoğun yaşandığı bu dönemde affetme eğiliminin az olduğu gözlenmiştir. Bu amaçla deney-kontrol ve plasebo gruplu, ön test-son test ve izleme testinin yer aldığı yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışmanın deney, kontrol ve plasebo grubundaki öğrencileri 2021-2022 eğitim öğretim yılında Şırnak'taki Fatih Sosyal Bilimler Lisesindeki öğrencilerinden 39 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 13'ü (10 kız 3 erkek) deney, 13'ü (10 kız 3 erkek) tanesi kontrol ve 13'ü (10 kız 3 erkek) plasebo grubunda yer almaktadır. Çalışmada affetme düzeylerini ölçmek için Asıcı ve Karaca (2018) tarafından geliştirilen Ergenler için Affetme Ölçeği (EAÖ) ve Kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Bu ölçme araçları araştırmacı tarafından uygulanmış ve veriler toplanmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından Worthington tarafından geliştirilen REACH Affetme Süreç modeli ışığında oluşturulan affetmeyi geliştirmeye yönelik psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. Plasebo grubuna ise her hafta affetme ile ilişkisinin olmadığı düşünülen etkinliklere yer verilmiştir. Veri analizine geçilmeden önce deney, kontrol ve plasebo gruplarına uygulanan Ergenler için Affetme Ölçeği verilerinin parametrik varsayımları incelenmiştir. Normallik varsayımı için önce çarpıklık – basıklık değerleri incelenmiş, sonrasında ise araştırma grubunun 50'den az olması gerekçesiyle Shapiro-Wilk testi kullanılmıştır. Çarpıklık – basıklık değerleri ve normallik testi analizi sonucu elde edilen bulgular neticesinde ölçeklerden alınan puanların tüm gruplar için normal dağılım gösterdiği kabul edilmiştir. Bunun neticesinde tek yönlü Varyans Analizi, bağımlı gruplar için t testi ve bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ise affetmeyi geliştirmeye yönelik uygulanan psikoeğitimin öğrencilerin affetme düzeylerindeki artmada önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Sonuçlar literatüre uygun şekilde tartışılmış ve gelecekte yapılacak çalışmalarda önerilerde bulunulmuştur.