Antidepresan tipi ilaçlarla tedavi yanıtı ve yan etkileri üzerine yansıtıcı işlevler ve duygu dışavurumunun etkisi

Bu çalışmada; antidepresan tedavi yanıtı ve yan etkileri üzerine sosyodemografik veriler, yansıtıcı işlevler, bedenselleştirme, duygu düzenleme ve sosyal destek arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık. Çalışmaya psikiyatri polikliniğine başvuran Majör Depresif Bozukluk (MDB) veya Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB) tanıları konan 100 hasta ve hastalar ile yaş, cinsiyet, eğitim yılı açısından eşleştirilmiş 102 kişi sağlıklı kontrol grubu olarak alındı. Her iki gruba da sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği (RFQ-54), Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği (BDAÖ), Sosyal Provizyon Ölçeği (SPÖ) ve Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği (KDDÖ) uygulandı. Hasta grubuna kontrol muayenesinde UKU-Yan Etki Değerlendirme Ölçeği (UKU-YEDÖ) yapıldı. Hasta grubunun BDAÖ puanları ve RFQ-54-Yansıtıcı İşleyiş Belirsizlik (RFQu) alt ölçek puanları sağlıklı kontrollerden yüksek iken; SPÖ toplam ve tüm alt ölçek puanları ise düşüktü (p<0.05). MDB hastalarının SPÖ bakım fırsatı, güvenilir ittifak alt ölçekleri ve ölçeğin toplam skorları YAB hastalarından düşüktü. YAB hastalarının KDDÖ toplam puanları ve bakış açısı edinme alt ölçek puanları MDB hastalarına göre daha yüksek saptandı (p<0.05). MDB ve YAB arasında UKU-YEDÖ puanları açısından fark saptanmadı. Tedaviye yanıt veren hastaların SPÖ değer onayı ve bakım fırsatı alt ölçek puanları tedaviye yanıt vermeyen hastalardan yüksek olarak bulundu. Diğer ölçekler açısından tedaviye yanıt veren ve vermeyen hastalar arasında farklılık saptanmadı. Çalışmamızın sonuçlarına göre MDB ve YAB olan kişilerin sosyal destekten yoksun kalma, bedensel duyumlarını abartma ve zihinselleştirmede problem yaşama olasılıkları yüksek olarak değerlendirildi. Hastaların değerlendirilme süreçlerinde; bu bozulmaların göz önünde bulundurulması, hastaların sosyal desteklerinin iyileştirilmesi hem hastalıkların seyri hem de tedavi seçeneklerinin belirlenmesi açısından önem taşıdığı düşünülmektedir. Tedaviye yanıt verme düzeyi ile sosyodemografik veriler ve ölçek puanları arasında ise ilişki saptanmadı. Bu sonuçtan yola çıkarak tedavi yanıtı üzerinde biyolojik değişkenlerin rolünün daha önemli olabileceği düşünüldü. Anahtar kelimeler: Anksiyete, depresyon, sosyal destek, tedavi yanıtı, yansıtıcı işleyiş.