Kronik hastalığı olan bireylerde ilaca uyumun değerlendirilmesi

Giriş/Amaç : Kronik hastalık; uzun süreli, bir çok nedenin bir araya gelmesine bağlı olarak ortaya çıkan, tedavisi mümkün olmayan, düzenli tedavi, bakım ve yaşam tarzı değişikliği gerektiren durumlar olarak tanımlanır. Kronik hastalıklar morbidite ve mortalitenin azaltılması bakımından uzun dönem ilaç kullanımını gerektirir. İlaç tedavisine uyum ise; hastanın ilaçlarının reçete edilmesi, ilaçlara başlama, devam etme ve ilacı sonlandırma süreçlerine ve bu süreçte aldığı önerileri uygulama kararlarının tümüne verilen isimdir. Bu durum bireyin günlük yaşam aktivitesini zorlaştıran bir süreç olabilir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, kronik hastalığa sahip bireylerin ilaç uyum düzeylerini belirlemektir. Metod: Tanımlayıcı ve Kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini Irak Dhi-Qar Şehrindeki Al-Nasiriyah Eğitim Hastanesi'ndeki tedavi gören hastalar oluşturdu. Veriler Aralık 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında toplandı. Çalışmaya 208 hasta alındı. Veriler, sosyodemografik anket formu ile Genel İlaç Uyumu Ölçeği (GMAS) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemle toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS Statistics (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanıldı. Yüzdelik, toplam puan hesaplama, t-testi ve ANOVA kullanıldı. Bulgular: Çalışma bulgularına göre katılımcıların %73,6'sı 46 yaşın üzerinde, %57,2'si kadın, % 74,5'i evli, %27,4'okuma yazması olmayanların, % 54,8'i işsiz, % 78,8'i şehirde, % 66,3'ünün ek bir kronik hastalığı, en çok görülen ek kronik hastalığın da % 32,2 oranıyla hipertansiyon olduğu bulundu. Ölçeğin alt boyut puanları sırasıyla hasta uyumu 10.15±4.57, komorbidite ve ilaç yükü 8.79±2.73, maliyet 4.13±1.79, toplam ölçek puanı ise 23.07±7.70 olarak bulundu. 45 yaş altında olanların maliyet alt boyut puanlarının daha düşük, evli olanların olmayanlara, okuma yazması olmayanların okuma yazma bilenlere ve bir işte çalışmayanların çalışanlara göre komorbidite ve ilaç yükü, maliyet alt boyut ve GMAS toplam puanlarının daha düşük ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Kırsal kesimde yaşayanların şehirde yaşayanlara göre tüm alt boyut ve toplam puanlarının düşük, ek kronik hastalığı bulunanların bulunmayanlara göre komorbidite ve ilaç yükü ve GMAS toplam puan oratlamaları düşük ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Sonuç : Hemşireler tarafından sürekli ilaç kullanan hastalara, ilaçları ile ilgili olarak ilacı kullanmaya başlamadan önce ve sonra belirli zaman aralıklarıyla düzenli olarak ilaç kullanımı konusunda eğitim programları düzenlenmeli ve farkındalık oluşturulmalıdır. Hemşireler özellikle yaşlı bireylerin tedavi planını, çoklu ilaç kullanımı sonucu ortaya çıkabilecek olumsuz etkileri önleyecek şekilde düzenlemelidir.