Böbrek nakli olmuş hastaların hemodiyaliz tedavisi gören hastalara göre depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Depresyon ve anksiyete son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) hastalarında en sık görülen psikolojik rahatsızlıklardır; greft kaybı, hemodiyalize dönüş ve artmış mortalite ve morbidite gibi olumsuz klinik sonuçlara yol açmaktadır. Depresyon ve anksiyetenin, SBDY hastalarında taramalarının yapılması ve etkin tedavi edilmesi önerilmektedir. Çalışmamızda hemodiyaliz tedavisi gören ve böbrek nakli olmuş hastalardaki anksiyete, depresyon yaygınlığını ve yaşam kalitesi düzeyi üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan çalışmamıza, hemodiyaliz tedavisi gören (n:100), böbrek nakli olmuş (n:100) hastalar ve sağlıklı gönüllüler (n:100) dahil edilmiştir. Katılımcılar, sosyodemografik ve klinik bilgi formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon (HAD) Ölçeği ile değerlendirildi. Gruplar yaş ortalaması ve cinsiyet dağılımı açısından benzerdi (p<0.05). HAD ölçeğine göre anksiyete ve depresyon riskleri sırası ile hemodiyaliz hastalarının %45- %65, nakil hastalarında %21- % 31, kontrol grubunda %42- % 28 olarak saptandı. hastaların yaşı ile depresyon arasında pozitif yönde zayıf korelasyon ( r=0.289, p<0.001), SF-36 alt ölçekleri puanları arasında negatif yönde ve zayıf ilişki saptandı. Yaş ile anksiyete arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. SF-36 alt ölçeklerinde, anksiyete ve depresyon riskinde cinsiyet açısından anlamlı bir fark görülmedi. (p>0.05). Hastaların anksiyete ve depresyon puanları arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulundu (r:0.635, p<0.001). Hastaların eğitim düzeyi arttıkça anksiyete ve depresyon riskinin anlamlı olarak azaldığı saptandı (p<0.001). Üç grubun ağrı alt ölçeği puanı dışındaki bütün alt ölçekler puanlarında anlamlı farklılık bulundu (p<0.001). Hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesi nakil olmuş hastalara göre daha düşük bulundu ancak tüm hastaların yaşam kalitesi kontrol grubundan daha düşüktü. Sonuç olarak, böbrek nakli olmuş hastaların hemodiyaliz tedavisi gören hastalara göre, anksiyete ve depresyon riski daha düşük, yaşam kalitesi daha yüksek bulundu.