Bolu ilinde ayaktan takip edilen bazı şizofreni hastalarında klinik ve psikiyatrik özelliklerle metabolik sendrom ve diyabete yatkınlık ilişkisi

Şizofreni henüz etyolojisi tam olarak bilinmeyen, tanısı görülen belirtilerin tanımlanmasına dayanan ve önemli ölçüde yeti yitimine yol açan bir toplum sağlığı sorunudur. Genel nüfusla karşılaştırıldığında şizofreni hastalarında beklenen yaşam süresi daha kısadır ve en sık ölüm nedeni kardiyovasküler hastalıklardır. Burada metabolik sendrom, kan yağlarında farklılıklar, diyabete yatkınlık önemli olabilmektedir. Şizofreni hastalarında diyabet genel nüfusa göre daha fazla görülmektedir. Şizofreni ve Tip 2 diyabet arasındaki yüksek birliktelik oranı, bu iki hastalık arasında biyolojik bir yatkınlık olabileceğini düşündürmektedir. Şizofreni heterojen görünümlü bir hastalıktır. Şizofrenide görülen metabolik hastalıklar belli özellikler gösteren endofenotiplerle ilişkili olabilir.Bu çalışmada, şizofreni hastalarında bozulmuş glikoz düzeyini, insülin direncini ve metabolik sendrom sıklığını araştırmanın yanı sıra psikopatolojik bulgular, minör fiziksel anomalilerle olan ilişkisini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırarak incelemek amaçlanmıştır.Önceki çalışmalar şizofreni hastalarında minör fiziksel anomali sıklığının genel toplumdan daha fazla olduğunu belirtmektedir. Bu çalışmada şizofreni hastalarında özellikle baş bölgesinde minör fiziksel anomalilerin sık olduğu görülmüştür.Çalışmamızda, şizofreni hastalarında metabolik sendrom sıklığını ATP III tanı ölçütlerine göre %37.1 ve IDF tanı ölçütlerine göre ise %40 olarak tespit edilmiştir. Bu oran ülkemizde yapılan çalışmaların ikisine göre yüksek, birine göre daha düşüktür. Diğer ülkelerde yapılmış olan çalışmalara göre ise metabolik sendrom sıklığı benzer bulunmuştur. Deney ve kontrol grubunun trigliserit, total kolesterol, HDL'leri arasında fark olmadığı ancak LDL düzeylerinin hastalarda daha yüksek olduğu tespit edildi. Hasta grubunda belirgin düzeyde yüksek açlık kan şekerleri tespit edildi. İnsülin direnci yönünden bir fark saptanmadı. Hasta grubunun monoterapi ya da kombine tedavi alıyor olmaları arasında açlık kan şekeri, insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığı açısından fark tespit edilmedi. İnsülin direnci ile minör anomali sıklığı ve ailede psikiyatrik hastalık öyküsü bulunması arasında anlamlı fark görüldü.Sonuç olarak ailede psikiyatrik hastalık öyküsünün bulunmasının metabolik sendrom riskini artırıyor olması, psikiyatrik hastalıklar ile metabolik hastalıklar arasında bir biyolojik yatkınlık olduğunu ve bu durumun hastaların fenotipik özellikleri ile de ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu konuda özellikle şizofreni hastalarının yakınlarında benzer özellikleri araştıran çalışmalar faydalı olabilir.Anahtar Kelimeler: şizofreni, metabolik sendrom, diyabet, minör fiziksel anomaliler.