Epilepsili çocuğu olan ailelere verilen psikoeğitimin etkinliğinin incelenmesi

Bu araştırma epilepsili çocuğu olan ailelere verilen psikoeğitimin, ebeveynlerin epilepsiye ilişkin bilgi, epilepsiye yönelik kaygı düzeyleri ile durumluk-sürekli kaygı düzeyleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Nörolojisi Polikliniğinde takip edilen epilepsi tanısı almış 560 çocuğun ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini 35 deney, 33 kontrol olmak üzere 68 ebeveyn oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, ebeveyn ve çocukların özelliklerinin belirlendiği anket formu, Ebeveyne Yönelik Epilepsi Bilgi Ölçeği (EYEBÖ), Nöbetlere Yönelik Ebeveyn Kaygıları Ölçeği (NYEKÖ), Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (DSKE) ile psikoeğitim öncesi ve sonrasında ebeveynlere öntest ve sontest olarak uygulanması suretiyle toplanmıştır. Deney grubuna 6 haftalık, haftada 2 saatlik psikoeğitim uygulanmış, kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Verilerin analizinde bağımlı gruplarda t testi ve student testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; deney grubundaki ebeveynlerin öntest Ebeveyne Yönelik Epilepsi Bilgi Ölçeği (EYEBÖ) puanları X=12.4±2.44 iken, son testte X=17.5±1.96 olarak bulunmuştur. Deney grubu ebeveynlerin psikoeğitim sonrası EYEBÖ puanlarının arttığı görülmektedir. Deney ve kontrol grubu ebeveynlerin EYEBÖ puanları arasında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı fark bulunmuştur.(t=9.441 p<0.01). Kontrol grubu ebeveynlerin EYEBÖ puanlarına değişiklik olmamıştır (p>0.05). Deney grubu ebeveynlerin Nöbetlere Yönelik Ebeveyn Kaygıları Ölçeği (NYEKÖ) puanları psikoeğitim öncesi X=33.4±6.50 iken psikoeğitim sonrası X=28.5±5.04 olmuştur. Deney grubunda öntest- sontest NYEKÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (t=9.355, p<0.01). Kontrol grubunda herhangi bir değişiklik olmamıştır (p>0.05). Deney ve kontrol gruplarının durumluk kaygı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmazken (p>0.05), deney grubundaki ebeveynlerin Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) puanları öntestte X=40.9±6.10 iken, psikoeğitim sonrasında belirgin şekilde azalmıştır X=38.8±4.94 ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (t=2.029 p<0.05). Deney ve kontrol grubu ebeveynlerin sürekli kaygı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Bu sonuçlar doğrultusunda epilepsili çocuğa sahip ebeveynlere hemşireler tarafından psikoeğitim programlarının uygulanması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Hemşirelik, Kaygı, Psikoeğitim,