Ergenlerde akran zorbalığının bireysel ve çevresel değişkenler tarafından yordanması

Bu araştırmada, ergenlerde akran zorbalığı üzerinde; bireysel (yaş, cinsiyet, temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi) ve çevresel (ergen ebeveyn ilişkileri, arkadaşlık ilişkileri, mağdur olma) değişkenlerin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, iki ya da daha fazla sayıdaki değişken arasındaki değişimin varlığını ortaya koymayı hedeflediğinden, yordamaya yönelik korelasyonel bir çalışmadır. Çalışma grubu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzincan ilinde yer alan ortaokul ve lise kademelerinde öğrenim gören öğrenciler yer almakta, 516 kız (%62,1) ve 315 erkek (%37,9) olmak üzere toplam 831 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Akran İlişkileri Ölçeği, Ergen-Ebeveyn İlişkileri Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Verilerin analizinde Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre cinsiyet, yaş, temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi, ergen ebeveyn ilişkisi ve mağdur olma değişkenlerinin, ergenlerin zorbalık düzeylerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu, arkadaş ilişkisi değişkeninin ise anlamlı bir yordayıcısı olmadığı bulunmuştur. Mağdur olmanın en güçlü yordayıcı olduğu, modelin ergenlerin zorbalık düzeyinin yaklaşık %34'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, geliştirilecek bireysel ve aile katılımlı müdahalelerin, ergenlerde akran zorbalığının önlenmesinde etkili olabileceğini göstermektedir.