Göçmen ortaokul öğrencilerindeki travma sonrası stres bozukluğu, sosyal destek ve depresyon durumlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ülkelerindeki çatışma ve iç savaşlar nedeni ile göç etmek zorunda kalan ve Türkiye'de eğitimlerine devam eden ortaokul öğrencilerinin Sosyal Sestek Algılarını, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) ve Depresyon durumları ortaya koymaktır. Bu amaçla Bolu ilinde eğitim ve öğretimine devam eden 282 öğrenciye çalışmada ulaşılması hedeflenmiş, 261 Iraklı ve Suriyeli öğrenciye ulaşılmıştır. Göç etmemiş olan öğrencilerle, göçmen öğrencilerin durumlarını karşılaştırmak için 150 Türk öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada kayıp veri analizi ve Z puanlarının analizi sonrasında 109 Suriyeli, 136 Iraklı ve 143 Türk öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Türk öğrenciler karşılaştırma yapmak için araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada Çocuklar için Travma Sonrası Stres Tepkileri Ölçeği (ÇTSS-TÖ),Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği(ÇBASDÖ) uygulanmıştır. Araştırmanın analizlerinde bilgisayar paket programları kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi için bağımsız örneklemler T testi, tek yönlü ANOVA, korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda Suriyeli ve Iraklı öğrencilerin sosyal destek puanlarının orta düzeyde olduğu, depresyon puanlarında ise Suriyeli öğrencilerin %53,2'sinin, Iraklı öğrencilerin ise %41,17'sinindepresyon puanlarının yüksek olduğu bulunmuştur. TSSB puanları incelendiğinde Suriyeli öğrencilerin %37,5'inin, Iraklı öğrencilerin ise %32,8'inin yüksek ve çok yüksek puanlar aldıkları bulunmuştur. Göçmen öğrenciler için değişkenlere göre fark analizleri incelendiğinde milliyet değişkenindeTürk öğrencilerin sosyal desteklerinin daha yüksek, TSSB ve depresyon puanlarının göçmen öğrencileregöre anlamlı şekilde daha düşük puanlar aldıkları görülmüştür. Diğer değişkenler olan cinsiyet, yaş, Türkiye'de geçirilen zaman, dil kullanımı, Türk arkadaşa sahip olma ve göç etme nedenleri için sadece göçmen öğrencilerin verileri analiz edilmiştir. Cinsiyet değişkeninde depresyon, sosyaldestek ve TSSB puanlarında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yaş değişkeninde sadece TSSB puanlarında,büyük yaşta olanların daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Türkiye'de geçirilen zamanabakıldığında 4 veya daha fazla zamandır Türkiye'de olan göçmen öğrencilerin, depresyon, algılanan sosyal destek ve sosyal destek alt boyutlarından özelbiri sosyal desteği puanlarında diğer gruplara göre daha avantajlı oldukları görülmüştür. Dil konusunda sorun yaşayanlar ileyaşamayanların tüm testlerden alınan puan ortalamaları arasında bir fark görülmezken, Türk arkadaşa sahip olanların olmayanlaragöre algılanan sosyal destek ve aile sosyal desteği puanlarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğugörülmüştür. Göç etme nedenleri incelendiğinde eğitim için göç etmiş olan grubun çatışmalar için göç eden gruba göre depresyon puanları daha yüksek, aile sosyal destek puanları daha düşük çıkmıştır. Korelayson analizleri sonucunda TSSB ile depresyon puanları arasında orta düzeyde anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur. Sosyal destek ile depresyon arasında negatif orta düzeyde anlamlı bir ilişki, TSSB ve sosyal destek arasında negatif anlamlı ancak düşük bir ilişki bulunmuştur. Yapılan regresyon analizinde TSSB, sosyal destek ve aile sosyal desteğinin depresyon üzerinde yordayıcı olduğu bulunmuştur.