İlköğretim fen bilgisi ve matematik öğretmenliği lisans öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi

Eğitim programları, nitelikli bir birey yetiştirmede bilimin doğasını bilen dolayısıyla bilim okuryazarı bireylerin yetiştirilmesini önemli bir kriter olarak ortaya koymaktadır. Bilimle ilişkili her disiplininde bireylerin bu özellikle donatılmasında katkısı oldukça fazladır. Ancak bireylerin farklı alanlardaki öğrenmelerinin, öğrenmenin kalıcılığı açısından da eğitimde önemli bir yeri vardır. Bu nedenle bilim öğretiminin sadece belirli bir alana özgü olmaksızın, diğer disiplinlerle etkileşimli öğretilmesi gerekir. ?Fen ve Teknoloji? ve ?Matematik? dersleri de bu görevi üstlenen iki önemli derstir. Ancak pek çok kişi, matematiğin bilimin gelişmesi için çok önemli bir basamak olduğunu bildikleri halde, zihinlerinde bilimin doğası içinde matematiği düşünmeksizin bir yapı oluştururlar. Bu durum bilim okuryazarı bireylerin yetiştirilmesi için anahtar rol oynayan öğretmenlerin, bu gerçeğin bilincinde ve bilimin doğası hakkında post pozitivist bakış açısına sahip olmasının önemini göstermektedir.Bu çalışmanın amacı da, ?fen bilgisi? ve ?matematik? öğretmen adaylarının bilimin doğasına bakış açılarının geliştirilmesidir. Ayrıca; her iki öğretmen adayı grubunun görüşleri arasındaki benzer ve farklı noktaları ortaya çıkararak kullanılan yöntemin etkisini tespit etmektir. Bu doğrultuda; araştırmaya 32 fen bilgisi ve 43 matematik olmak üzere toplam 75 öğretmen adayı katılmıştır. Her iki grubun görüşlerinin geliştirilmesi için bir sömestr boyunca doğrudan yansıtıcı yaklaşıma uygun çeşitli etkinlikler uygulanmıştır. Çalışma süresince katılımcıların bilimin doğasına yönelik görüşlerini tespit etmek amacıyla Bilimin Doğası Hakkında Görüşler Anketi (VNOS, Form-C - Lederman, Scharwartz, Abd-El-Khalick, and Bell, 2001) ön ve son test olarak uygulanmış, araştırma sonunda 8 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme yapılarak nitel veriler elde edilmiştir. Veriler sürekli karşılaştırmalı yöntemle araştırmacı ve beraberinde iki uzman tarafından analiz edilmiştir. Anketlere verilen cevaplar ?yetersiz?, ?kabul edilebilir? ve ?bilgili?, olmak üzere üç kategoride sınıflandırılmıştır.Analiz sonuçları; ölçülen bilimin doğası özellikleriyle ilgili öğretmen adaylarının görüşlerinde genel olarak olumlu bir değişme olduğunu göstermiştir. Bilim, bilimsel bilginin değişebilir doğası, bilimsel bilginin sübjektif, sosyal ve kültürel yapısı ve bilimsel bilginin yaratıcı doğası hakkında fen bilgisi ve matematik öğretmen adaylarının uygulama öncesine göre daha çağdaş görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Teori ve kanunların epistemolojik yapısı ve bilimsel yöntem konusunda ise fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri matematik öğretmen adaylarına göre daha fazla gelişmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda; doğrudan yansıtıcı yaklaşım yöntemiyle uygulanan etkinliklerin, farklı branşlardan öğretmen adaylarının bilimin doğası hakkındaki kavram(a)larının geliştirilmesinde olumlu etkisinin olduğu tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Bilimin Doğası, Fen Bilgisi öğretmen adayları, Matematik öğretmen adayları