Kronik böbrek yetmezliği olup hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda hemodiyaliz öncesi ve sonrası prokalsitonin düzeylerinin karşılaştırılması

Kronik böbrek yetmezliği (Kronik böbrek hastalığı=KBH=KBY) olup hemodiyaliz (HD) tedavisi alan hastalarda hospitilizasyonun en sık sebebi enfeksiyonlardır. Bu hastalarda, prokalsitoninin (PCT) böbrek glomerülü tarafından filtre edilip böbrek tübülleri tarafından emilebileceği varsayımına dayanarak PCT düzeylerinin artmış olacağı, genel popülasyonla kıyaslandığında, değerlerin farklı olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızın amacı hemodiyaliz (HD) tedavisi alan enfekte olan ve olmayan hastalarda prokalsitonin düzeyinin HD seansından etkilenip etkilendiğini saptamak, bu duruma hemodiyaliz membranı ve diyalizörün etkisini belirlemek, enfeksiyöz hastalık belirtisi olmayan hastalarda PCT'nin fizyolojik varyasyonunun belirlenmesi, cut-off değeri oluşturulması, enfekte olan hastalara erken tanı konularak morbiditenin, mortalitenin önlenmesi yanında ekonomik kazanç sağlamaktır. Çalışmamızda hemodiyaliz (HD) tedavisi alan hastalardan rutin olarak istenilen; tam kan sayımı, karaciğer, böbrek fonksiyon testleri, tam idrar tetkikleri gibi biyokimyasal testleri, C-reaktif protein (CRP), PCT gibi biyobelirteçleri alındı; daha sonraki süreçte dört hafta boyunca, haftalık CRP, prokalsitonin ölçümü yapıldı, HD seansı sonrasında prokalsitonin ölçümü tekrarlanarak diyaliz seansından ne kadar etkilendiğinin istatistiksel analizi yapıldı. Çalışma süresinde enfeksiyöz bulguları olan 26 hasta enfektif olgu grubu, enfeksiyöz bulguları olmayan 66 hasta kontrol grubu olarak tanımlandı. Kontrol grubunda yüksek akımlı diyalizörle HD tedavisi alanlarda HD sonrasında PCT değerindeki azalma istatistiksel olarak anlamlıydı (p:0,003). Enfekte olgu grubunda düşük akımlı diyalizörle tedavi alanlarda, kontrol grubunda PCT değerindeki azalma tedavinin ikinci haftasında istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p:0,007 0,001). CRP ve PCT arasında pozitif korelasyon (rho: 0,502) saptandı. Birinci haftada, HD öncesinde alınan PCT ve CRP, HD sonrası ölçülen PCT için sırasıyla eğri altındaki alan (EAA): 0,828 0,860 0,822 cut-off değeri:0,59 20 1,04 p:0,000 0,001 0,000 duyarlılık % 76,9 %80,7 %69,2 özgüllük %81,8 %83,3 %90,9 saptandı. Sonuç olarak enfeksiyöz bulguları olmayan hastalarda PCT için 0,5 ng/ml cut-off değer olarak alınabileceği, CRP-PCT korelasyonu olduğu, yüksek akımlı diyalizörle tedavi alan enfekte olmayan hastalarda HD sonrası PCT değerlerinde azalma olduğu; PCT'nin invaziv işlemlerden etkilenmemesi ve sistemik bakteriyel enfeksiyonların tanısında yararlı olması yanı sıra, HD öncesinde alınan CRP'nin yol gösterici olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: C-reaktif protein, Prokalsitonin, Enfeksiyon, Kronik böbrek yetmezliği (Kronik böbrek hastalığı), Hemodiyaliz