Kronik viral hepatit B'de fibrozisin noninvaziv biyokimyasal testlerle değerlendirilmesi

GĠRĠġ VE AMAÇ: Kronik Viral Hepatit B (HBV) sık görülen, siroza ve karaciğer kanserine sebep olan bir hastalıktır. Bu hastalığın erken tanı ve tedavisi, olası komplikasyonların önlenmesi açısından önem arz etmektedir. Fibrozisin gösterilmesinde altın standart olan karaciğer biyopsisi; invaziv, komplikasyona sebep olabilen ve pahalı bir tanı yöntemdir. Bu nedenle, son yıllarda, karaciğer fibrozisini gösteren invaziv olmayan ve pratik testlerin geliştirilmesi önem kazanmıştır. Çalışmamızın amacı, bu testlerin karaciğer fibrozisini öngörmede altın standart olan karaciğer biyopsisi ile karşılaştırmak ve değerlendirmektir. MATERYAL VE METOT: Gaziantep üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji ve Hepatoloji polikliniğinde 2010-2020 yılları arasında kronik Hepatit B tanısı almış ve karaciğer biyopsisi yapılmış 1051 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yeni tanı konduğu dönemdeki AAR, APİ, APRİ, FIB-4, KİNG skoru, FİBROQ skoru hesaplandı. Bu hastaların her birine skorlar ayrı ayrı uygulandı. Tüm skorlar karaciğer biyopsisi ile karşılaştırıldı. Ayrıca GAZİANTEP skoru ile tüm diğer skorlar karşılaştırıldı. BULGULAR: Çalışmamızda eğri altında kalan alan değerleri API skoru için 0.648, APRI skoru için 0.711, FIB-4 skoru için 0.716, KİNG skoru için 0.723, FİBROQ skoru için 0.595, GAZİANTEP skoru için 0.701 olarak bulundu (p<0,05). AAR skoru için istatistiksel olarak anlamlı p değeri elde edilemedi. ROC analizinde ileri fibrozisi saptamada en iyi belirteçler KİNG, FİB-4, APRI ve GAZİANTEP skorlarıydı. KİNG, FİB-4, APRI ve GAZİANTEP skoru için ileri fibrozisi saptamasının en iyi kesim değerleri sırasıyla ≥ 8.67, ≥ 0.94, ≥ 16.24 ve ≥ 9.63 olarak alındığında; sırasıyla sensitivite %50.52, %56.77, %59.64 ve %52.34, spesifite %87.26, %74.96, %73.61 ve %78.11 olarak saptanmıştır ( p<0.05). Çalışmamızda, GAZİANTEP skoru formülünde kullandığımız globulin ve GGT parametreleri ile fibrozis karşılaştırıldı. Fibrozis olan grupta globulin ve GGT ortalaması anlamlı olarak daha yüksek bulundu ( p<0.05). Fibrozis ile; globulin ve GGT değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (sırasıyla, p<0,05; r=0,230; p<0,05; r=0,305). SONUÇ: Çalışma sonucunda King skoru kronik HBV‟li hastalarda hepatik fibrozisin noninvaziv tespitinde en güvenilir yöntem olarak saptandı. Aynı zamanda FIB-4, ARPI ve GAZİANTEP skorunun da karaciğer fibrozisini belirlemede etkin olduğu bulundu. AAR skorunun hepatik fibrozisi tespit etmede yeterli olmadığı saptandı. Yeni bir noninvaziv test olan GAZİANTEP skoru, kronik viral hepatit B‟li hastalarda karaciğer fibrozisini değerlendirmek için yararlı ve kolay bir araçtır ve AAR, API ve FIBROQ'den daha iyi bir doğruluğa sahiptir. Etkinliğini doğrulamak için ileriye dönük çalışmalar yapılması gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Kronik hepatit B, Fibrozis, Non-invaziv testler