Lavanta yağıyla uygulanan sırt masajının yaşlıların uyku kalitesine etkisinin incelenmesi

Bu araştırma, lavanta yağıyla uygulanan sırt masajının yaşlıların uyku kalitesine etkisini incelemek amacıyla, ön test-son test deneme modeli ile yapılmış yarı deneysel bir çalışmadır.Araştırma kapsamına, Elazığ ili Gazi Huzurevi'nde yaşayan, uyku kalitesi ?kötü? olan (Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi puanı 5'in üzerinde olan) ve araştırmaya alınma ölçütlerine uyan 68 yaşlı alınmıştır. Araştırmanın verileri, ?Yaşlı Bilgi Formu?, ?Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)? , ?Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksinin 3 günlük versiyonu (PUKİ-3)? kullanılarak toplanmıştır.Araştırmaya alınan yaşlılar PUKİ puanları benzer 34 kişilik iki gruba ayrılmıştır. Gruplardan birine kokusuz vazelin ile sırt masajı (masaj grubu), diğerine lavanta yağıyla sırt masajı (aromaterapi masaj grubu) yapılmıştır. Yatmadan önce 10 dakika süreyle yapılan masaj 3 gün devam etmiş, masaj uygulaması tamamlanan her yaşlıya 1 gün sonra PUKİ-3 uygulanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar, ki kare önemlilik testi, Fisher'in Kesin testi, t testi ve varyans analizi kullanılmıştır.Araştırmaya alınan yaşlıların % 42.6'sının 70-79 yaşlarında olduğu ve % 70.6'sının uykuya dalmakta güçlük çektiklerini ifade ettikleri bulunmuştur.Araştırmada her iki grubun PUKİ puan ortalamalarının masaj sonrasında anlamlı olarak düşüş gösterdiği saptanmıştır. Grupların masaj sonrası PUKİ puan ortalamaları karşılaştırıldığında ise aromaterapi grubundaki düşüşün masaj grubundan daha fazla olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001).Sonuç olarak, yatmadan önce uygulanan sırt masajının yaşlıların uyku kalitesini yükselttiği ancak aromaterapi sırt masajının yaşlıların uykusu üzerinde daha etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Uyku, Uyku Kalitesi, Yaşlı, Aromaterapi masaj, masaj