DoctorateOpen Access

Multiple sklerozlu bireylerde pozitif psikolojik müdahalenin yaşam kalitesine ve iyi oluşa etkisi: Randomize kontrollü çalışma

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Nazmiye Yıldırım

Abstract (TR)

Bu çalışma, Multiple Sklerozlu bireylerde pozitif psikolojik müdahalenin yaşam kalitesine ve iyi oluşa etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak yapılmıştır. Araştırma 11 müdahale ve 10 kontrol grubu olmak üzere 21 katılımcı ile tamamlanmıştır. Dört hafta boyunca müdahale grubuna pozitif psikolojik müdahale (üç iyi şey yazma, şükran mektubu yazma ve şükür günlüğü yazma etkinliği), kontrol grubuna günlük rutinlerini (beslenme, hijyen, uyku, alışveriş) yazma çalışması uygulanmıştır. Veri toplama araçları; Tanıtıcı Bilgi Formu, Fizibiliteyi Değerlendirme Formu, Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği, PERMA Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Durum Ölçeği'dir. Veriler iki gruptan müdahale öncesi, 4. hafta müdahale sonrası ve 12. hafta izlemde alınmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki-kare testi, Mann Whitney U testi, Welch Testi, Friedman Testi, Karma Desenli ANOVA kullanılmıştır. Pozitif psikolojik müdahale sonrası müdahale grubu pozitif duygu puan ortalaması (36,10±5,91) kontrol grubu pozitif duygu puan ortalamasına (19,30±10,85) göre farklılık göstermiştir (p<0,001). Yapılan analizler sonucunda yaşam kalitesi ve iyi oluş ölçekleri puan ortalamaları için grup, zaman ve ölçek etkileşimi anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Ancak ölçek ve grup etkileşiminin anlamlı olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Müdahale grubu bileşik fiziksel sağlık son test puan ortalaması düşüş gösterirken 12. hafta izlemde artmıştır. Bileşik mental sağlık puan ortalamaları ise müdahale sonrası ve izlemde sürekli olarak artış göstermiştir. Kontrol grubunda hem fiziksel hem de mental sağlık puan ortalamaları müdahale sonrası artış göstermiş, izlemde düşmüştür. Müdahale grubu iyi oluş puan ortalaması uygulama sonrası artış göstermiş ancak izlemde düşmüştür. Kontrol grubu katılımcıların iyi oluş toplam puan ortalaması zaman içinde düşme göstermiştir. Sonuç olarak; multiple sklerozlu bireylerde pozitif psikolojik müdahalenin olumlu duyguyu artırdığı, yaşam kalitesi ve iyi oluş üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Pozitif psikolojik müdahalenin Multiple Sklerozlu bireylerde uygulanması önerilmektedir.

Author

Dr. Aliye Yaşayacak

How to Cite

Aliye Yaşayacak (Doktora Tezi). Multiple sklerozlu bireylerde pozitif psikolojik müdahalenin yaşam kalitesine ve iyi oluşa etkisi: Randomize kontrollü çalışma, 2025, Bolu Abant Izzet Baysal University.

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Bolu Abant Izzet Baysal University