Öz-yeterlik, motivasyon ve PISA 2003 matematik okuryazarlığı üzerine uluslararası bir karşılaştırma: Türkiye ve Finlandiya

Bu çalışmada, öz-yeterlik, içe yönelik motivasyon, dışa yönelik motivasyon ve matematik başarısı faktörleri kullanılarak alan yazınındaki araştırma sonuçlarına dayalı olarak bir model geliştirilmiştir. Türkiye ve Finlandiya arasında geliştirilen bu modele göre benzerlik ve farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Bu araştırmada Finlandiya'nın seçilme sebebi PISA 2003 uygulamasında en başarılı ülkelerden biri olmasıdır.Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı 2003 çalışmasında yer alan matematik testi ve öğrenci anketi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veri Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı 2003 uygulamasına katılan Türkiye'den 4325, Finlandiya'dan 5589 olmak üzere toplam 9914 öğrenciden elde edilmiştir.Elde edilen veri SPSS ve LISREL paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizinde, temel bileşenler faktör çözümlemesi sonucunda öz-yeterlik, içe yönelik ve dışa yönelik motivasyonun üç farklı yapı oluşturduğu görülmüştür. Doğrulayıcı çoklu grup faktör analizi sonuçlarında da bu üç farklı yapının her iki ülkede de benzer olduğu görülmüştür. Yapı eşitliği analizi sonuçları da Türkiye ve Finlandiya' da önerilen modelde, öz-yeterlik, içe yönelik motivasyon, dışa yönelik motivasyonun matematik başarısı üzerindeki etkilerinin benzer olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışmada her iki ülkede de öz-yeterliğin matematik başarısının güçlü bir yordayıcısı olduğu fakat içe yönelik ve dışa yönelik motivasyonun ise matematik başarısının istatistiksel olarak anlamlı bir yordayıcısı olmadığı görülmüştür. Ayrıca öz-yeterlik ve dışa yönelik motivasyonunda, içe yönelik motivasyonun önemli yordayıcıları olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Matematik başarısı, İçe yönelik motivasyon, Dışa yönelik motivasyon, Öz-yeterlik, Çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi