Sınıf öğretmeni ve sınıf öğretmen adaylarının özel eğitime yönelik metaforik algılarının incelenmesi

Eğitimin önemi yaşamın her alanında kendini hissettirmekte ve eğitim alanında yapılan çalışmalar artmaktadır. Toplumu oluşturan fertlerin birbirlerinden farklı olması fertlere verilecek eğitimin de bireyselleştirilmesini gerektirmektedir. Bu noktada eğitim faaliyetlerinin uygulayıcısı olan öğretmenlerin rolü şüphesiz çok önemlidir. Bu nedenle sınıf öğretmeni adaylarının ve sınıf öğretmenlerinin özel eğitime yönelik algılarını ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmaya gerek duyulmuştur. Araştırma, nitel araştırma tekniklerinden olgubilim deseniyle yürütülmüştür. araştırmanın örneklemini 2015-2016 eğitim öğretim yılında Amasya il merkezindeki okullarda eğitim veren toplam 70 sınıf öğretmeni ve aynı dönemde Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi anabilim dalında öğrenim görmekte olan 3. ve 4. sınıf toplam 150 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından düzenlenen ve iki kısımdan oluşan "Özel Eğitime Yönelik Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle analiz edilerek yorumlanmıştır. Elde edilen bulgularda öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının özel eğitimle ilgili algılarını ortaya koyan metaforlar aile, ihtiyaç, bitki, yoksunluk, tedavi, eğitim, zanaat, sanat, bir yaşam şekli, rehber ve bakım olmak üzere 10 kategori; özel eğitime ihtiyacı olan çocukla ilgili olan metaforlar sanat, yoksunluk, bitki, potansiyel sahibi, sıradışı ve muhtaç olmak üzere toplam 6 kategori altında toplanmıştır. Elde edilen bulgular ışığında sınıf öğretmeni adaylarının ve öğretmenlerin özel eğitimle ilgili algılarının özel eğitim dersi alıp almamaya; hizmet yılı ve cinsiyet faktörlerine göre dağılımları incelenmiş ve özel eğitim ve özel eğitime ihtiyacı olan çocukla ilgili algıların cinsiyete ve özel eğitim dersi alıp almamaya göre farklılaştığı anlaşılmıştır. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin ve sınıf öğretmeni adaylarının özel eğitimle ilgili farkındalık düzeylerini artırılabilmesi için özel eğitimle ilgili hizmet içi programlar hazırlanması ayrıca öğretmen eğitimi süresince özel eğitimle ilgili ders saatlerinin artırılması ve uygulamaya yönelik etkinliklerin düzenlenmesi önerilmiştir.