Metaforik algı
67 theses under this subject heading
21. yüzyıl vatandaşlığının geliştirilmesinde açık ve uzaktan öğrenme: Bir metafor analizi araştırması
İçinde ulunduğumuz yüzyıl, kendi normlarını da beraberinde getirmiş ve vatandaşların da bu teknoloji ile harmanlanmış yaşam biçiminin sahip olduğu normlara ayak uydurmalarını gerekli kılmıştır. Günümüz vatandaşlık anlayışı, kişilerin iyi bir birey olarak yetişmesi ve bununla birlikte kendinin ve çevresinin farkında ve yine kendine ve çevresine saygılı birey olması ile tanımlanabilir. Temel hak ve özgürlüklere sahip olma, bunların farkında olma ve ulusal ve evrensel boyutlarda bu konuların uygulanmasına hassasiyet gösterebilme vatandaşlık olgusunun temellerini oluşturmaktadır. 21. yüzyıl vatandaşlığı ve 21. Yüzyıl yeterlilikleri konusu günümüzde oldukça yaygın bir şekilde tartışılmaktadır. 21. yüzyıl vatandaşlık eğitimi yukarıda bahsedilen başlıkların dışında yaratıcı, eleştirel düşünen, katılımcı, işbirliği, içinde çalışabilen, empati becerisine sahip, çevresine duyarlı bireyler yetiştirme başlıklarını da kapsamaktadır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda ister dijital yerli isterse dijital göçmen olsun vatandaşların tümü dijital teknolojilerle iç içedir. Eğitim süreçlerinde olduğu gibi hemen her alanda bireyler teknolojinin aktif kullanımıyla karşılaşmaktadırlar. Kişilerin teknolojiye maruz kalma oranları arttıkça, teknolojinin sorumsuzca ve zararlı kullanımları da artmaktadır. Teknolojinin uygunsuz ve etik dışı kullanımından doğacak olan olası tehlikelere ilişkin farkındalık düzeyi de oldukça düşüktür. Bu noktada 21. Yüzyıl vatandaşlık becerilerinin toplumun her kesiminden vatandaşa ulaştırılmasının büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Açık ve uzaktan öğretim, toplumun tüm kesimlerine hitap eden bir öğretim yaklaşımı olmakla birlikte, toplumun tüm kesimlerine bu eğitimi en esnek şekilde götürmeyi hedeflemiş bir yaklaşımdır. Böylesine etkin bir öğretim yaklaşımının dijital vatandaşlık normlarının günümüz topluluklarına kazandırılmasında etkin bir rol oynaması beklenmektedir. Avrupa Birliği Çoçukları Online Raporunda (2014) Türkiye'deki vatandaşların, özellikle 16-24 yaş arası, oldukça yüksek oranda dijital teknolojileri kullandıkları ortaya çıkmıştır. Bu da Türkiye'de büyük kitlelere eğitim veren Açık ve Uzaktan Öğrenme kurumlarının 21. Yüzyıl vatandaşlığı gibi önemli bir konuya programlarında yer vermelerinin kritik değerini ortaya koymaktadır. Kitleler üzerinde etkisi yadsınamaz olan Açık ve Uzaktan Öğrenmeyi böylesine önemli bir konu için etkin hale getirip, en üst seviyede bundan faydalanmanın oldukça akılcı bir uygulama olacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda gerçekleştirilen bu projenin amacı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemine kayıtlı öğrenciler ile birlikte ulusal ve uluslararası düzeyde alan uzmanlarının metafor analizi yoluyla Açık ve Uzaktan Öğrenmenin 21. Yüzyıl vatandaşlık becerilerinin kazandırılmasındaki etkinliğine ilişkin görüş ve önerilerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda hem alan uzmanlarının hem açık ve uzaktan öğretim öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesinde nitel araştırma yöntemlerinde metafor analizinden yararlanılmıştır. Anahtar Sözcükler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, 21. Yüzyıl vatandaşlık eğitimi, metafor analizi
Yerleştirmeleriyle Sarkis Zabunyan metaforları ve zaman bağlantıları
Yerleştirme sanatı (enstalasyon), geleneksel sanat eğilimlerinin aksine, sanat eseri ve izleyici arasındaki demir parmaklıkları kaldıran, mekanın niteliklerinden yararlanan ve izleyici ile interaktif bir bağ kuran sanat anlayışıdır. Açık veya kapalı mekanlarda icra edilen sanat yaklaşımının kökleri ise, Marcel Duchamp'ın hazır yapım nesneleri ile Kurt Schwitters'e kadar uzanmaktadır. 20. yüzyıl başında kıvılcımları hissedilen bu sanat türü, çağdaş sanatta kavramsal sanat, performans, video, ses, ve mimarlık gibi disiplinler ile etkileşim içinde, günümüzde en fazla kullanılan sanat üretim biçimlerindendir. Çalışmanın konusunu oluşturan Sarkis Zabunyan, bu yaygın ancak zor sanat anlayışını, çeşitli teknik ve yöntemleri ile farklı ve bir o kadar da kendine özgü, başarıyla uygulayan ender sanatçılardan biridir. Yerleştirmelerdeki mekan olgusunu, yarattığı bellek metaforu ile zaman kavramıyla da ilişkilendirmesi, yerleştirme sanatına yeni anlamlar ve felsefi boyutlar kazandırmıştır. Bu özellikleri ile diğer sanatçılardan ayrılan ve yeni bağlamlarla ürettiği yerleştirmeleriyle uluslararası sanat platformunda ses getiren sanatçının bu çalışmada su, renk, ışık, ses, iz ögelerini uzamsal ve zamansal paradigmalar içinde kullanışı irdelenmiştir. Ayrıca, sanat dönemlerine göre farklılaşan eğilimleri, metaforları, kavramları ve sanat terminolojisine kazandırdığı özel terimler ayrıntıyla incelenmiştir. Sarkis'in işlerindeki ve sergilerindeki öne çıkan ilham kaynakları, etki ve etkileşim çerçevesinde değerlendirilmiş, yaratılan katmanlaşmanın 'tümel yapıt' ilkesine dayandığı saptanmıştır. Sanatçının Çağdaş Fransız Sanatı ve Çağdaş Türk Sanatı arasında en sağlam köprülerden birini kurması, multikültürel ve multisosyolojik ortamlarda yer aldığını doğrularken, sanatsal tavrının evrensel bir dile sahip olduğunu da vurgulamaktadır. Anahtar Sözcükler: Çağdaş Sanat, Enstalasyon, Fransa, İstanbul, Sarkis Zabunyan, Metafor, Zaman, Bellek, Biçim, Kavram, Bağlam.
Analyse der metaphorischen auffassungen von Deutschlernenden über Deutsch im rahmen der mehrsprachigkeit
This study deals with the metaphorical perceptions of German learners about German language in the context of multilingualism. After the theoretical basis, the structure of the research, which included 503 participants from a high school, is presented. The results were divided into 14 different categories, and it was seen that the category that emerged for languages took the first place here by a large margin. Approximately 80% of the participants pointed out the similarities between German and English languages. They supported their arguments regarding this with reasons that went down to the phonological, semantic and syntactic levels of the two languages. According to these results, it is concluded that the learners are not new and inexperienced in the German course, on the contrary, they are people who should be constantly encouraged in line with the principles of multilingualism and who bring their previous experience and knowledge to this course.
Okul yöneticilerinin ve okulöncesi öğretmenlerinin okulöncesi eğitimine yönelik metaforik algılarının karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı, okul yöneticileri ve okulöncesi öğretmenlerinin okulöncesi eğitimine yönelik algılarını metaforlar yolu ile açığa çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda, okulöncesi eğitimine yönelik elde edilen metaforlar, karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma nitel araştırma desenlerinden biri olan olgubilim deseni temele alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın verileri açık uçlu yazılı görüşme formuyla toplanmıştır. Veriler 2020-2021 eğitim öğretim yılında, Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde MEB'e bağlı okullarda görev yapan okul yöneticilerinden ve okulöncesi öğretmenlerinden gönüllülük esasına göre toplanmıştır. Çalışma grubu 27 okul yöneticisi ve 36 okulöncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Toplanan veriler içerik analizine tabi tutularak çözümlenmiş ve anlamlandırılmıştır. Toplanan metaforlar ve açıklama cümleleri, güvenirliği artırmak amacıyla iki farklı kodlayıcı tarafından detaylı bir şekilde okunarak taslak bir forma aktarılmıştır. Okul yöneticilerinin geliştirmiş olduğu metaforlar 11 kategori altında toplanmıştır. Bu kategoriler toplam 56 farklı metafordan oluşturulmuştur. Bu metaforlar 71 defa tekrar edilmiştir. Okul yöneticileri tarafından geliştirilen metaforların ortak özelliklerinden ve benzer açıklamalarından hareketle yapılan kategorizasyon sürecinden sonra en çok tekrar edilen kategoriler şunlardır; Yuva Hissi Veren, Geleceğe Hazırlayan, Başlatan, Şekil Veren, Üreten ve Emek Veren. Okulöncesi öğretmenlerinin geliştirmiş olduğu metaforlar 12 kategori altında toplanmıştır. Bu kategorilerden toplam 55 farklı metafor geliştirilmiştir. Bu metaforlar 92 defa tekrar edilmiştir. Okulöncesi öğretmenleri tarafından geliştirilen metaforların ortak özelliklerinden ve benzer açıklamalarından hareketle yapılan kategorizasyon sürecinden sonra oluşan kategoriler; Üreten ve Emek Veren, Şekil Veren, Başlatan, Yuva Hissi Veren, Eğlendiren. Elde edilen bulgular ışığında yöneticilerin, öğretmenlerin sınıf içi etkinliklerinde yaşadığı zorlukları yakından takip etmeleri, okulöncesi öğretmen adaylarının mesleklerine yönelik öz farkındalık geliştirici eğitim almaları önerilmiştir. Bu öneriler, uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik olarak iki başlık altında toplanmıştır.
Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerine ilişkin metaforik algılarının incelenmesi
Çalışmanın amacı, öğretmenlerin 21. yüzyıl becerilerine ilişkin metaforik algılarını incelemektir. Çalışmanın modeli nitel betimsel araştırmadır. Çalışmada veriler; çevrimiçi ortamda doldurulabilen bir anket formu aracılığıyla, Türkiye'deki 200 öğretmenden toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi yoluyla 21. yüzyıl becerilerinin; anlam, kullanım ve değer boyutları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu boyutlar çalışmanın kavramsal kategorilerini oluşturmuştur. Becerilere yönelik üretilen metaforların kategorilere dağılımı, ayrıca araştırılan konulardandır. Bulgulara göre öğretmenler 21. yüzyıl becerilerine yönelik en sık; "su", "teknoloji" ve "anahtar" metaforlarını kullanmaktadırlar. Üretilen metaforlar daha yoğun olarak değer kategorisinde yer almaktadır. Metaforlar anlam, kullanım ve değer boyutlarınca incelendiğinde; becerilerin sözel yönünü vurgulayan metaforların anlam kategorisinde, eyleme dönük yönünü vurgulayan metaforların kullanım kategorisinde ve gereklilik yönünü vurgulayan metaforların ise değer kategorsinde ele alındığı saptanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre; "pusula" metaforu öne çıkmaktadır, öğretmenler öncelikli olarak becerilerin değer boyutununun üzerinde durmaktadırlar aynı zamanda öğretmenler 21. yüzyıl becerilerini hayati, vazgeçilmez ve birçok konuda kilit açıcı olarak değerlendirmektedirler. Öneriler bölümünde; becerilerin anlam, kullanım ve değer boyutuna değinen çalışmalara ağırlık verilmesi ve öğretmenlerin mesleki gelişiminde 21. yüzyıl becerileri içerikli çalışmalara önem gösterilmesi gibi hem araştırmacılara hem uygulayıcılara bir takım tavsiyelerde bulunulmuştur. Anahtar sözcükler: 21. yüzyıl becerileri, anlam, kullanım, değer, metafor
Kamu Personeli Seçme Sınavı ve Alan Bilgisi sınavına ilişkin öğretmen görüşlerinin ve metaforik algılarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı; İngilizce öğretmenlerinin KPSS ile ÖABS kavramlarına ilişkin zihinlerinde yer alan algıları metaforlar aracılığıyla ortaya koymak ve İngilizce öğretmenlerinin Kamu Personeli Seçme Sınavı ve Alan Bilgisi Sınavına ilişkin görüşlerini tespit etmek ve daha sonra da elde edilen bulguları analiz edip yorumlayarak olası sorunlara çözüm önerilerinde bulunmaktır. Bu amaçla oluşturulan görüşme formu Türkiye'nin çeşitli fakültelerinden mezun olmuş ve 2013 KPSS ve ÖABS'ye giren İngilizce öğretmenlerine mail aracılığıyla ulaştırılmıştır. Bu araştırma kapsamında İngilizce öğretmenlerinin "KPSS" ve "ÖABS" kavramına ilişkin sahip oldukları metaforlar (zihinsel imgeler) incelenmiştir. Bu amaç için katılımcılar tarafından "KPSS ...... gibidir. Çünkü ........" ve "ÖABS ….. gibidir, çünkü ……." ibarelerini tamamlanmıştır. Ayrıca katılımcılara 5 adet açık uçlu soru yöneltilmiştir. Veriler, nitel analizlerden içerik analizi ve betimsel analiz veri çözümleme teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, katılımcılar tarafından KPSS kavramına ilişkin kullandıkları metaforlarda öne çıkanlar; "At Yarışı, Kabus, Karpuz Seçme, Maraton, Ömür Törpüsü, Sırat Köprüsü. ÖABS kavramını yönelik ise "Elek, Meyve Seçme, Samanlıkta İğne Aramak, Sürpriz Yumurta, Vitamin gibi metaforlar yaygındır. Açık uçlu sorulara ilişkin tüm bulgular incelendiğinde, İngilizce öğretmenleri KPSS'nin kendilerini psikolojik, sosyolojik ve fiziksel olarak yıprattığını ve tek başına yeterli ve güvenilir bir ölçme sağlayamadığını vurgulamaktadır. İngilizce öğretmenleri alan bilgisi sınavı ile bu eksikliğin ve olumsuzluğun büyük miktarda olmasa da giderildiği ancak yeterli olmadığı ve bu yüzden alan bilgisi sınavında da bazı düzenlemelerin yapılması gerektiği inancındadır. Ayrıca İngilizce öğretmenleri bu iki sınava ek olarak da öğretmen adayı seçiminde çeşitli uygulamaların getirilmesinin nitelikli ve donanımlı öğretmen seçimi için daha güvenilir ve geçerli sonuçlar doğuracağını düşünmektedirler. Anahtar Kelimeler: alan sınavı, KPSS, metafor öğretmen seçimi, öğretmen atamaları.
Hemşirelerin bakım kavramına ilişkin metafor algıları ve bakım davranışları
Bu araştırma hemşirelerin bakım kavramına ilişkin metafor algılarını ve bakım davranışlarını belirlemek amacıyla ile kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bir üniversite ve devlet hastanesi ile iki özel hastanede çalışan ve araştırmayı kabul eden 345 hemşire oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmış olan tanıtıcı özellikler formu, Bakım Davranış Ölçeği (BDÖ-24) ve metafor algılarını ölçmek için oluşturulan sorular kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik testleri, Mann Whitney U, Kruskall Wallis-H, Student t Testi, Anova, Fisher, Ki-kare testleri kullanılmıştır. Hemşirelerin BDÖ-24 toplam ölçek ve alt ölçek puanları incelendiğinde; ölçek genel toplam puanının 5,40±0,50, güvence alt ölçek puanının 5,43±0,57, bilgi ve beceri alt ölçek puanının 5,66±0,42, saygılı olma alt ölçek puanının 5,32±0,61 ve bağlılık alt ölçek puanının 5,21±0,66 olduğu belirlenmiştir ve en düşük puanı bağlılık alt ölçeğinden en yüksek puanı ise, bilgi ve beceri alt ölçek puanından aldıkları saptanmıştır. Hemşirelerin çalıştığı hastane, çalıştığı klinik, çalıştığı klinikteki konumu, hasta yatağı sayısı, bakıma ayrılan ortalama süre, hemşirelik mesleğini isteyerek seçme, bakımı hemşirenin rolleri arasında görme, bakım vermeyi hemşirenin birincil görevi olarak görme durumlarına göre bakım davranış ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Hemşirelerin bakım kavramına ilişkin 132 metafor ürettikleri belirlenmiştir. Hemşirelerin "bakım" kavramına ilişkin oluşturdukları metaforlar 8 kategoride ele alınmıştır. Hemşirelerin en çok metafor üretikleri kategorilerin; çocuk, çiçek, temizlik, sevgi, ilaç, bebek ve toprak olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin bakım davranışlarının belirli aralıklarla yeniden değerlendirilmesi önerilir. Anahtar kelimeler: bakım, hemşirelik bakımı, bakım davranışı, bakım algısı, metafor
A study on metaphorical perceptions of EFL learners regarding foreign language teacher
As a research tool, metaphor has been used recently in eliciting teacher or learner belief as a result of the assumption that our thought processes are largely metaphorical in nature. Indeed, the metaphors we use not only represent the way we perceive the world and reality but also shape our professional ideas, attitudes, and practices.This study aimed to investigate the conceptual metaphors of both ELT major and non-ELT major learners in regard to their perception of an English language teacher. In addition, the study searches into the similarities and/or discrepancies between ELT major learners and non-ELT major learners in how they perceive an English language teacher.Data were collected through metaphor elicitation sheet, semi-structured interviews, and personal essays. Both qualitative and quantitative methods of analysis were used. Personal metaphors were analyzed and main conceptual themes were identified.The main results of the study indicate that while some metaphors are peculiar to English language teacher such as oracle, schizophrenic, and gum, some metaphors seem to be common with the ones developed for the concept of a teacher such as "light", "guide" and "bridge".Keywords: Conceptual Metaphor, Foreign Language Teacher, Learner Perception
Velilerin görüşleri doğrultusunda öğretmen kavramı (Metaforik bir çalışma)
Bu çalışmanın temel amacı, velilerin öğretmenlik mesleğini algılanışını metaforlar yardımı ile analiz etmektir. Araştırmada karma metodu deseni kullanılarak nitel ve nicel araştırma yöntemleri uygulanmıştır. Çalışma örneklemi olarak, seçkisiz olmayan örneklem yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Kullanacağımız anketi oluştururken ilk önce literatür taraması yapılmış ve araştırmanın evreninde bulunan 140 veliye taslak anket uygulanmıştır. En son olarak da alanında uzman iki öğretim görevlisinin taslağı incelmesinden sonra anket maddesi yeniden düzenlenmiş ve uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Çalışmada veri toplama için araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. İlk bölümde velilerin kişisel bilgileri, ikinci kısmında ise metafor önermeleri yer almaktadır. Önermeler 1"Hiç katılmıyorum", 2 "Kısmen katılıyorum", 3 "Fikrim yok", 4 "Katılıyorum" ve 5 "Tamamen katılıyorum" şeklinde değerlendirilmiştir. Veri toplama aracında bir de açık uçlu soru bulunmaktadır. Kahramanmaraş il merkezi ve ilçelerinde ilkokul, ortaokul ve lisede öğrencisi olan velilerden tesadüfi seçim yöntemi kullanılarak 1200 veliye sorulmuş bunlardan 930 velinin anketi geri dönmüştür. Anket yoluyla elde edilen verilerin geçerlilik için faktör analizi yapılmış, verilerin çözümlenmesinde SPSS 20 programı kullanılarak analizinde aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri bulunulmuştur. Velilerin aylık gelir durumu, eğitim durumu ve çocuklarının bulunduğu eğitim kademesi değişkenlerine göre farklılık olup olmadığını bakmak için anketteki maddeleri birer birer tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Anlamlı farkların hangi gruplar arasında olduğunu bulmak için de Post-Hoc Tukey Hsd testi kullanılmıştır. Cinsiyet değişkeni için de t -testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre veliler 125 tane farklı metafor oluşturmuştur. Bu metaforlar 13 farklı kategoriye ayırtılmıştır. Anketteki metaforlarla ilgili en fazla öğretmenlik mesleği için; mum-ışık- güneş, şemsiye ve kalem metaforlarına katılım olduğu görülmüş, velilerin algısına göre en düşük düzeyde; tatilci, yasak savar ve tehditkâr metaforlarına katıldıkları görülmüştür.
Sınıf öğretmenlerinin demokrasi algıları ve demokrasi eğitimine yönelik görüşlerinin incelenmesi (Metaforik bir çalışma)
Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin demokrasi algılarını ve demokrasi eğitimine yönelik görüşlerini inceleyen olgu bilim deseninde nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Adana ili merkez ilçelerindeki (Seyhan, Yüreğir, Sarıçam, Çukurova) ilkokullarda görev yapan 253 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubunun oluşturulmasında nicel ve nitel araştırma geleneği içinde yer alan örnekleme yöntemleri birlikte kullanılmış, katılımda gönüllük esası izlenmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen "Demokrasi Metaforları Anketi" (DMA) kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde içerik analizi, kapalı uçlu sorulardan elde edilen nicel veriler üzerinde ise betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin büyük çoğunluğunun demokrasi ve demokrasi eğitimiyle ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim almadığı saptanmıştır. Öğretmenler sınıflarında demokrasiyi çoğunlukla bir yönetim şekli olarak ele almakta, genellikle kavram olarak demokrasinin tanımı üzerinde durmaktadır. Öğretmenlerin demokrasiyi yaşam biçimi olarak ele alırken üzerinde daha çok durduğu konu ise ailede demokrasi olup, bunu okulda ve sınıfta demokrasi konuları izlemiştir. Öğretmenlerin çoğunluğunun sınıflarında demokrasi eğitimine yönelik yaptıkları etkinlik sınıf başkanı seçimidir. Öğrencileri sınıfla ilgili diğer kararlara dâhil etme, Okul Meclisleri Projesi'ni uygulama, olumlu model olma ve öğrenci merkezli eğitsel etkinlikleri hayata geçirme yönünde uygulamalar çok daha az hayata geçen uygulamalardır. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu, okullarda etkili bir demokrasi eğitiminin bu amaca yönelik hazırlanmış bir eğitim programı ve demokratik öğretmenlerle gerçekleşebileceğini düşünmektedir. Öğretmenlerin demokrasi eğitimine yönelik geliştirilen programda vurguladığı temel nokta eğitim programının uygulama ağırlıklı ve yaşama dönük olması, öğrencileri aktif kılacak etkinlikler içermesidir. Araştırmaya katılan öğretmenler demokrasi eğitiminde öğretmenin mesleki bilgi ve becerilerinden çok tutum ve davranışlarının önemini vurgulamışlardır. Demokrasiyle ilgili birbirinden farklı toplam 122 metafor geliştiren öğretmenlerin geliştirdikleri metaforlar "Vazgeçilmezlik", "Eşitlik", "Toplumsal Düzen", "Özgürlük", "Emek", "Kuvvet", "Çeşitlilik", "İlerleme" ve "Koruyuculuk" olmak üzere toplam dokuz olumlu; "Kişisel Çıkarlar" ve "Hiçlik" olmak üzere iki olumsuz tema altında toplanmıştır. Kadın öğretmenlerin geliştirdikleri metaforların çoğunlukla toplandığı ilk üç tema vazgeçilmezlik, eşitlik ve emek olurken; erkek öğretmenlerin geliştirdikleri metaforlar çoğunlukla vazgeçilmezlik, toplumsal düzen ve özgürlük temaları altında toplanmıştır. Aile ortam ve yetiştiriliş tarzı, arkadaş çevresiyle olan ilişkiler, yaşanılan toplumsal çevrenin kültürü, yaşanılan toplumdaki siyasal faaliyetler ve basın-yayın organlarındaki haberler öğretmenlerin sahip oldukları demokrasi algısının oluşmasında en etkili olan faktörler olmuştur.
Mona Hatoum'un ürünlerine bilişsel dilbilimsel metaforik bir yaklaşım
Tarihte sanatçıya yüklenen ilahi rol, hem sanatçının bilgi üretme çabasını göz ardı etmiş hem de izleyiciyi bir sanat ürünü karşısında edilgen konumda bırakmıştır. Tarihsel süreç içerisinde değişen sanat üretim biçemleri ve sanat algısı, çağdaş sanat ile birlikte disiplinlerarası bir konuma kendini yerleştirmiştir. Sanatçılar ürünlerini düşünsel boyutu yüksek, karmaşık kavramsal ve metaforik içeriklerde üretmeye başlamışlardır. Bu noktada hem sanatçının deneyimleri ve edindiği problemler bağlamında ortaya koyduğu sanat ürünü artık bir bilgi nesnesi haline gelmiş hem de izleyici geçmişteki edilgen konumundan kurtularak sanat ürününü deneyimleyebileceği bir konuma yerleşmiştir. Bu araştırmada, Bilişsel Dilbilimsel yaklaşımlarda çoğunlukla içeriklerinin metaforik anlamda zengin oluşu dolayısıyla şiir ve atasözü incelemelerinde karşımıza çıkan yazınsal eserleri incelemede kullanılan bir yaklaşım biçimi olan Çağdaş, bir diğer adıyla Bilişsel Metafor Teorisi'nin, görsel sanatlar alanında sanat eserlerinin analizinde bir yöntem olarak uygulanabilirliği araştırılmıştır. Bu doğrultuda ulusal ve uluslararası literatür taranmış olup bilişsel bilimler, bilişsel dilbilim, eğitimbilimlerinde metafor kullanımı ve sanatta metafor kullanımı ile ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Ulaşılan ilgili araştırmalarda ülkemizde bilişsel metafor teorisinin sanat ürünlerini inceleme yöntemi olarak fazlaca kullanılmadığı ancak uluslararası literatürde sıklıkla başvurulan bir yöntem olduğu görülmüştür. Çalışmanın kavramsal açıklamaları içeren bölümünde biliş/üstbiliş, bilişsel dilbilim, metafor, imge metafor gibi kavramlar, literatür tarama yöntemi ile araştırılıp incelenmiştir. Bu veriler doğrultusunda, bilişsel dilbilimin alt araştırma alanlarından biri olan Çağdaş Metafor Teorisi, günümüzün önemli sanatçılarından biri olarak kabul edilen Mona Hatoum'un ürünlerindeki metaforik anlatımların incelenmesi amacıyla kullanılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde sanatçının hayatı, eserleri, röportajları ve hakkında yazılan eleştiri yazılarına yer verilerek incelenmiştir. Bu çalışma nitel bir araştırmadır. Araştırmanın temel problemini George Lakoff ve Mark Johnson'ın Çağdaş/Bilişsel Metafor Teorisi'ni sanat ürünlerini incelemek, sanat ürününü oluşturan metaforları çözümlemek için olanaklı hale getirmek oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler ışığında sanat eğitiminin süreç ve yöntemlerine ilişkin yeni öneriler sunmak araştırmanın alt problemini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Çukurova Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nden rastgele seçilen öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak bir uygulama gerçekleştirilmiş; öğrencilerin ürünleri alımlama biçimleri bilişsel dilbilimsel metaforik yaklaşımın olanaklarıyla incelenmiştir. Katılımcıların yorumları göz önünde bulundurularak Hatoum'un ürünlerindeki metaforik anlatılar Bilişsel Metafor Teorisi bağlamında açımlanmıştır. Bulgular, metaforun hedef ve kaynak alanları açısından incelenmiştir. Teori'nin de desteklediği üzere görüşmeler sonucunda ortak metaforik açılımlar elde edildiği gibi kültürel, çevresel ve bireysel farklılıklar da açığa çıkmıştır. Araştırmanın alt amaçları doğrultusunda görüşmeler incelendiğinde katılımcıların kavramsal okumalar yapmakta güçlük çektiği ve daha somut anlatılarla kendilerini ifade etmeye çalıştığı gözlemlenmiştir. Sanat eğitimi alan öğrencilerin eser analiz edilen, sanat ürünlerine yaklaşımlarda bulunulan derslerde aktif katılımcı rolü oynamasının öğrencilerin kavramsal düşünme yetisini geliştireceği; bu derslerde metaforun doğasına ve oluşumuna ilişkin bilgilere yer verilmesinin yaratıcı sanatsal düşünme etkinliğine katkıda bulup, sanatsal üretimlerini zenginleştireceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilişsel Dilbilim, Çağdaş Metafor Teorisi, Çağdaş Sanat, Mona Hatoum
Zumba eğitmenlerinin zumba kavramına yönelik metaforik algılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı zumba kavramına metaforik anlamda açıklık getirmek için zumba eğitmenlerinin zumba kavramı hakkında metaforik algılarının incelenmesidir. Araştırma, zumba ile ilgili elde edilen bulguların sistematik bir şekilde derlenerek literatüre kazandırılmasını hedeflenmektedir. Bu araştırmanın evrenini zumba eğitmenlik belgesine sahip olan, Türkiye geneli aktif olarak zumba eğitmenliği yapan zumba eğitmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi için ise gönüllü olarak araştırmaya katılan ve aktif olarak zumba eğitmenliği yapan 15 erkek ve 123 kadın 138 zumba eğitmenine ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen 5 kâğıt, metaforun konusu ile metaforun kaynağı arasındaki ilişki bakımından uyumsuz bulundukları gerekçesiyle elenerek araştırma kapsamı dışında bırakılmıştır. Araştırmaya katılacak olan zumba eğitmenlerinin zumba kavramına yönelik zihinsel imgelerini ortaya çıkarmak için görüşme formu kullanılmıştır. Veri toplamak için, veri toplama aracı olarak metafor formu hazırlanmıştır. Araştırmaya katılan zumba eğitmenlerinin zumba kavramına yönelik sahip oldukları algıları ortaya çıkartmak amacı ile her birine "Zumba…….. gibidir. Çünkü……….." cümlesi yazılı form verilmiştir. Katılımcılardan bu cümleleri tamamlamaları istenmiştir. Araştırmada elde edilen metaforlar bir betimleme aracı olarak kullanıldığından verilerin analizinde nitel araştırma yaklaşımlarından içerik analizi, xii araştırma modeli olarak ise olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Verilerle ilgili analizlerde şekil ve diyagramları elde etmek için MAXQDA veri analizi sistemi kullanılmıştır. Değerlendirme verilerinin sonucunda, araştırmaya katılan zumba eğitmenlerinin zumba kavramına yönelik toplam 50 adet metafor geliştirdiği görülmektedir. Geliştirilen bu metaforlar içinde zumba eğitmenleri tarafından kullanılan en yüksek frekansa sahip metafor "terapi" (21) metaforu olmuştur. Bu metafor dışında "aşk" (11), "enerji" (11), "mutluluk" (10), "hayat" (7), "eğlence" (6), "özgürlük" (6) sıkça kullanılan metaforlardır. Ayrıca 30 adet metafor ise birer öğrenci tarafından geliştirilmiştir. Bir metaforun ortalama yüzdelik değeri "0,72" iken metafor başına düşen ortalama katılımcı sayısı ise yaklaşık olarak "0,36"dir. Zumba eğitmenlerinin zumba kavramına yönelik geliştirmiş oldukları metaforlar, ortak özellikleri bakımından kendi aralarında 5 kategoride gruplandırılmış ve değerlendirilmiştir. "Yaşamsal doyum" en çok metaforun (f:15) bulunduğu kategoridir. Sırasıyla "psikolojik rahatlama" (f:12), "duygusal tatmin" (f:10), "sağlıklı olma" (f:7) ve en az metaforun olduğu "fiziksel kazanım" (f:6) kategorisidir. Psikolojik rahatlama (53) ve yaşamsal doyum (49), kategorileri ise en çok katılımcının bulunduğu kategoriler olarak belirlenmiştir. En az katılımcının bulunduğu ise "sağlıklı olma" (8) ve "fiziksel kazanım" (6) kategorisi olmuştur. Elde edilen bilgilere göre zumba eğitmenlerinin zumba kavramını ifade etmek için farklı metaforlar kullandıkları görülmektedir. Araştırmanın sonucuna göre zumba; yaşamsal doyum, psikolojik rahatlama, duygusal tatmin, sağlıklı olma ve fiziksel kazanım açısından birçok olumlu etki sağlayan eğlenceli ve enerjik bir fitness aktivitesidir. Bu aktivite, bireylerin duygusal olarak tatmin olmalarına, streslerini azaltmalarına, özgüvenlerini artırmalarına ve fiziksel sağlıklarını iyileştirmelerine katkıda bulunabilir. Zumba yapan bireyler, dans ederken özgür hissedebilir, mutluluk ve hayatı daha olumlu bir perspektifle deneyimleyebilirler. Bu nedenle, zumba, hem bedensel hem de zihinsel sağlığı destekleyen bütünsel bir yaklaşım sunar. Sonuç olarak zumba; fiziksel, duygusal ve psikolojik yönden bireye bir çok katkı sağlayan egzersiz türü olup bu nedenle bireye enerji kaynağı olan mutluluk ve eğlence veren hatta bireye terapi yapma özelliği bulunan olumlu bir yaşam tarzı seçeneği olabilir. Bu çalışma zumba kavramının metaforlar aracılığıyla zumbanın ne anlama geldiğini anlamamıza yardımcı olacaktır. Aralık, 2023, 72 sayfa Anahtar kelimeler: egzersiz, metafor, zumba
İzmir'deki Arjantin tango dansı eğitmenlerinin ve dansçılarının dans kavramına yönelik metaforik algılarının çözümlenmesi
Amaç: Bu çalışma dansın dansı icra edenlerce nasıl algılandığı, dansın onlar için ne ifade ettiğini, dansın insan hayatındaki konumunu ve önemini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmanın evrenini Türkiye Dans Sporları Federasyonuna bağlı Arjantin Tango branşındaki dans eğitmenleri ve dansçılar, örneklemini ise İzmir İli sınırları içerisinde Arjantin Tango dansı paydaşları oluşturmaktadır (n=114). Çalışma 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı bahar döneminde (Mart-Nisan aylarında) İzmir İli sınırları içerisinde ki Arjantin Tango dansı ile ilgilenen 123 katılımcı ile uygulanmış ve gönüllülük esasına göre yapılmıştır. Ancak elde edilen verilerin 9 tanesi eksik bilgi ve okunamama gibi nedenlerle kullanılamamıştır. Çalışmaya 61'i kadın, 53'ü erkek olmak üzere 114 katılımcıdan elde edilen etkinlik kâğıdı dâhil edilmiştir. Araştırmaya katılan dans eğitmenleri ve dansçıların dans kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeleri ortaya çıkarmak amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen bir ölçek formu oluşturulmuştur. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda, katılımcıların anlam dünyasına ulaşmak için oluşturulan formun ilk kısmında katılımcıların "Dans . . . gibidir; çünkü . . ." cümlesini tek bir zihinsel imge (ya da metafor) üzerinde yoğunlaşarak tamamlaması istenmiştir. Bu araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesi için "içerik analizi" tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre, en sık kullanılan metafor kategorisi ''duygusal'' (f=24, %21,1) en az kullanılan metafor ise, ''sosyalleşme'' ve ''Evrensel'' (sırasıyla, f=3, %2,6 f=3, %2,6) metaforları olmuştur. En fazla metafor 21 defa kullanılan ''Hayat'' Metaforuna Aittir. Sonuçlar: Sonuç olarak tüm metaforik kavramları bir arada değerlendirdiğimizde, dansın insanları duygusal olarak mutlu ettiği, bireylerin hayatlarında farkında olarak ya da olmayarak eksikliğini hissettikleri tüm olguları dans aracılıyla tamamlamaya çalıştıklarını, dansın insanların üzerinde iyileştirici bir gücü olduğunu ve bununda ötesinde bir anlam arayış aracı olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların dans etme amaçlarının aslında seçtikleri metaforik kavramlar olduğu gözlemlenmiştir.
Rekreatif bir etkinlik olarak bale kavramına ilişkin metaforik algılar: İzmir ili örneği
Bu araştırmanın temel amacı, bale dansı kavramına metaforik anlamda açıklık getirmek için İzmir İli Dokuz Eylül Üniversitesi Konservatuvarı Bale Bölümü öğrencileri ile Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel bale okulları öğrencilerinden rekreatif bale dansı yapanların metaforik algılarının karşılaştırılmasıdır. Araştırmadan elde edilen bulgularile bale dansı kavramına yönelik yapılmış araştırmaların Türk literatürüne kazandırılması ve bale dansı kavramının metaforik belirteçlerini açıklayan çalışmalara rastlanmaması sebebiyle araştırmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma kapsamında profesyonel (lisanslı yarışmış, yarışmalara katılan, üst kademeli, deneyimli, dereceli, vb..) ve rekreatif (serbest zamanlarında keyif almak için dans eden) bale dansçıları arasından amaçlı örneklem yoluyla seçilmiş 25katılımcınin bale dansı kavramına yönelik metaforik algıları, metafor tekniği kullanılarak toplanan veriler ışığında incelenmiştir. Araştırmaya katılan profesyonel ve rekreatif bale dansçılarının bale dansı kavramına ilişkin sahip oldukları algıları ortaya çıkarmak amacı ile her birine "Bale yapmak………..benzer. Çünkü; …………….." cümlesi verilerek bu cümleleri tamamlamaları istenilmiştir. Profesyonel ve rekreatif balerin ve baletlerin kendi el yazıları ile geliştirdikleri metaforlar toplanmıştır. Toplanan bu belgeler değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada nitel analiz yöntemlerinden betimsel ve içerik analiz yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler, bilgisayar ortamında düz yazı haline getirilerek Nvivo for Windows programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik bilgilerinin değerlendirilmesi amacıyla nicel analiz yöntemi kullanılmış ve frekans ve karşılaştırmalı tablolar şeklinde bulgular sunulmuştur. Katılımcılar bale kavramına yönelik 17 farklı metafor üretmişlerdir. Üretilen metaforlar ortak özellikleri dikkate alınarak 3 farklı kavramsal kategori altında toplanmıştır. Bunlar; uçmak, dans etmek ve ruh'dur. İçerik analizin sonucunda ortaya iki model çıkmıştır. Bu modeller "profesyonel katılımcıların metaforik algılarına ilişkin bütünleşik model" ve "rekreatif katılımcıların metaforik algılarına ilişkin bütünleşik model" şeklinde sunulmuştur. Nicel araştırma sonuçlarından da birkaç cümle ekleyelim (örnek yaş gurubu sonucu, eğitim sorusu vb) Bu araştırma sonucunda rekreatif bale katılımcılarının gerek fiziksel gerek sosyal gerekse psikolojik alanlarda önemli kazanımlar elde ettikleri görülmektedir. Bu nedenle özellikle küçük yaşlarda ebeveynlerin çocuklarını küçük yaşlarda bale dansına yönlendirmeleri öneri olarak sunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Profesyonel bale dansçısı, Rekreatif bale dansçısı, Bale
Lise öğrencilerinin kariyer kararı verme öz yetkinliklerine ve kariyer gelecek beklentilerine yönelik metaforik algıları
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin kariyer kararı verme öz yetkinlik ile kariyer gelecek beklentilerine ilişkin sahip oldukları metaforik algıları ortaya çıkarmak ve çeşitli değişkenlere göre kariyer karar verme öz yetkinliklerinde farklılık olup olmadığını incelemektir. Araştırma grubunu 138 kız ve 170 erkek olmak üzere toplam 308 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında karma yöntemin bir türü olan açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Meslek Kararı Verme Yetkinlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış form kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, Anova ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları mesleki bilgi toplama ile toplam puan ortalamalarında okul türüne göre anlamlı farklılık olduğunu göstermektedir. Araştırmanın nitel bulgularına göre lise öğrencilerinin kariyer kararı verme ve kariyer geleceklerine dair öz yetkinliklerini ve kariyer engellerini yüksek düzeyde algıladıkları tespit edilmiştir. Öz yetkinliğin yüksek olduğu öğrencilerde engel düzeylerinin de yüksek algılanması sonuç beklentilerini ve kişisel hedeflerini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca olumsuz çevresel faktörlerin öğrencilerin beklentilerinde belirsizlik oluşturduğu yönündedir. Destek sistemlerinin öğrencinin beklentilerini yeterli düzeyde karşılayamamasından dolayı destek sistemleri kariyer engelleri olarak algılanmaktadır. Anahtar kelimeler: Kariyer kararı verme öz yetkinlik, kariyer gelecek beklentileri, metafor
Sporcularda bağlılık: Sürekli optimal performans duygu durumu ve spora özgü başarı motivasyonuyla ilişkisi ve metaforik algılar
Amaç: Sporcuların, sporcu bağlılık düzeylerinin incelenmesi ve sporcu bağlılığıyla sürekli optimal performans duygu durumu ve spora özgü başarı motivasyonu arasındaki ilişkilerin belirlenmesidir. Ayrıca çalışmada sporcuların cinsiyet, yaş ve sporculukla ilgili özelliklerinin sporcu bağlılığına, sürekli optimal performans duygu durumuna ve spora özgü başarı motivasyonuna olan yordayıcı etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte katılımcıların sporla ilgili metaforik algıları sporcu bağlılığıyla ilişkisel olarak incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden "İç İçe Karma Desen" kullanılmıştır. Örnekleme; 14-18 yaş aralığında 499 sporcu dahil edilmiştir. Veri toplamı aracı olarak "Sporcu Bağlılık Ölçeği", "Sürekli Optimal Performans Duygu Durum Ölçeği-2", "Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veriler çevrimiçi form aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde çoklu doğrusal regresyon, kanonik korelasyon, hiyerarşik regresyon ve nitel verilerde içerik analizi teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Sporcuların bağlılık düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Sporcu bağlılığıyla sürekli optimal performans duygu durumu ve spora özgü başarı motivasyonu arasında pozitif ilişki, incelenen değişkenler arasından cinsiyet ve haftalık antrenman süreleri sporcu bağlılığı ve sürekli optimal performans duygu durumunu anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Bununla birlikte bulgular sporcuların bağlılık düzeyinin yüksekliğini destekleyen metafor kategorilerinin oluştuğunu da göstermiştir. Sonuçlar: Sporcunun yaptığı spora olan bağlılığının performanslarıyla ilgili parametrelerden sürekli optimal performans duygu durumu ve spora özgü başarı motivasyonunu etkileyen önemli bir değişken olduğu söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sporcu Bağlılık, Sürekli Optimal Performans Duygu Durumu, Spora Özgü Başarı Motivasyonu, Metaforik Algı.
Ortaokul düzeyindeki çocukların Suriyeli akranlarına yönelik metafor algısı ile anne - Babalarının Suriyelilere yönelik tutumunun incelenmesi
Bu çalışmanın amacı ortaokul düzeyindeki çocukların Suriyeli akranlarına yönelik metafor algısı ile anne ve babalarının Suriyeli yetişkin ve çocuklara yönelik tutumlarının incelenmesidir. Ayrıca çocukların kullandıkları metaforun niteliğinin cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, Suriyeli sınıf arkadaşı sayısı ile sınıf arkadaşlığı süresi ve öğrenim gördükleri okul türü değişkenlerine göre nasıl farklılaştığı incelenmiş; anne ve babaların tutum ölçeklerinden aldıkları puanların eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çocuk sayısı ve Suriyeli bir tanıdıklarının olması durumuna göre farklılaşması araştırılmış ve çocukların kullandıkları metafor niteliği anne ve babaların demografik değişkenleriyle birlikte analiz edilmiştir. Çocukların kullandıkları metaforlar ayrıca analize dahil edilmiştir. Araştırma örneklemi ölçüt örnekleme yoluyla ulaşılan 211 öğrenci (134 kız, 67 erkek) ile 211 anne ve 211 babanın katılımından oluşmaktadır. Karma desenle yürütülen çalışmada, nicel kısımda anne ve babalar için Yerel Halkın Suriyelilere Yönelik Tutum Ölçeği ve Mülteci Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği kullanılırken, nitel kısımda çocuklardan Suriyeli arkadaşıyla ilgili metafor cümlesi veri olarak toplanmıştır (Suriyeli arkadaşım ……… gibidir. Çünkü……...). Yapılan analizler ışığında kız çocukların Suriyeli akranlarına yönelik olumlu metaforları erkeklerden daha fazla kullandıkları ve İmam-Hatip okullarında kullanılan olumlu metaforun diğer okullardan daha fazla olduğu bulunmuştur. Anne ve babaların Suriyeli bir tanıdıklarının olup görüşüyor olmalarının tutum düzeylerine arttıracak yönde yansıdığı ve eğitim düzeyi ile gelir düzeyinin daha yüksek olmasının anne ve baba için farklı şekilde olsa da daha yüksek tutum düzeyi demek olduğu görülmüştür. Ayrıca olumlu metafor kullanan çocukların ebeveynlerinin her iki ölçek puan ortalamalarının, nötr ve olumsuz metafor kullanan çocuklardan yüksek olduğu ve çocukların en fazla olumlu temalarda metafor kullandığı görülmüştür.
Felsefe grubu öğretmenlerinin etik durum düzeyleri ile etik kavramına ilişkin metafor algılarının incelenmesi
Bireyin etik kavramına olan algısal durumu ve kişisel etik tutum, bireylerin etik ikilem yaşadığı durumlarda karar verme sürecinde önemli rol oynamaktadır. Başka bir deyişle bireyin zihninde oluşturduğu etik algı ve etik tutumu onun nasıl karar verdiğini etkiler. Bu yüzden bireylerin zihinlerinde oluşturduğu etik değerlendirme yapısını çözümlemek gerekmektedir. Bu yapıyı belirlemek için bireylerin etik kavramına yönelik oluşturduğu metaforlar ve kişisel etik ideolojisi arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak gerekmektedir. Özellikle etik kavramına yönelik eğitim almış, çeşitli ahlaksal gelişim ve temel etik yaklaşımlar hakkında akademik bir alt yapısı olan felsefe grubu öğretmenlerinin etik kavramına yönelik metaforlar ve kişisel etik ideolojileri önem arz etmektedir. Yukarda belirtilen sebeplere dayanarak yapılan bu araştırmanın amacı, felsefe grubu öğretmenlerinin etik durum düzeyleri ve etik kavramına yönelik metafor algılarını incelemektir. Bu araştırma yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılarak yapılmıştır. Araştırma, 2020-2021 eğitim öğretim yılı ikinci yarıyılında Adana merkez ilçeleri olan Çukurova, Sarıçam, Seyhan ve Yüreğir'de görev yapan 49'u erkek 58'i kadın olmak üzere toplam 107 katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcıları belirlemek için maksimum çeşitliliğe dayanan örneklem seçimi yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Forsyth (1980) tarafından geliştirilen ve 2010 yılında Yazıcı ve Yazıcı tarafından Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik güvenirlik çalışması yapılan Etik Durum Ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen etik kavramına yönelik yapılandırılmış metafor formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi sırasında Statistical Package For The Social Sciences 22 (SPPS 22) programı kullanılmıştır. Nitel veriler ise metaforlar ve benzetme nedenleriyle birlikte ele alınarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Veri analizlerinin değerlendirilmesi üç aşamada tamamlanmıştır. Birinci aşamada kişisel bilgiler (cinsiyet, mezun olunan bölüm, çalışılan ilçe, eğitim durumu, yaş, mesleki deneyim süresi) ile Etik Durum Ölçeği uygulaması sonucunda elde edilen veriler değerlendirilmiştir. İkinci aşamada metaforlar ve metaforların oluşturulma sebepleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Katılımcılardan toplam 68 farklı metafor elde edilmiş ve elde edilen bu metaforlar altı ana kategoride incelenmiştir. Üçüncü aşamada ise verilerin birinci aşaması ve ikinci aşamasından elde edilen sonuçların birlikte değerlendirilmesi yapılmıştır. Verilerin incelenmesi sonucunda demografik yapının etik durum düzeylerine bir etkisinin olmadığı ve katılımcıların etik durum düzeylerinde idealizm alt boyutunun görecelik alt boyutuna göre yüksek seviyede olduğu görülmüştür. Katılımcılar toplam 68 farklı metafor üretmiştir. Felsefe grubu öğretmenleri tarafından en fazla kullanılan metafor ögesinin "insan" kavramı olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak etik kavramını en fazla yol gösterici unsur ve hayati unsur olarak değerlendirdikleri görülmektedir. Etik durum düzeyleri ve metaforlar birlikte incelendiğinde ise durumcu katılımcıların cansız varlıkları metaforlarında kullandıkları tespit edilmiştir. Etik hakkında soyut varlık tanımlaması yapan katılımcıların idealizm alt boyut düzeyinin, somut varlık tanımlaması yapan bireylere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Anahtar kelimeler: Etik, metafor algısı, kişisel etik ideolojileri, etik durum düzeyi, felsefe grubu öğretmenleri.
Sınıf öğretmenlerinin eğitim inançları ile eğitim programına ilişkin metaforik algılarının karşılaştırılması
Ülkemizin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen eğitim programları, ülkelerin uygun insan tipini yetiştirmede kullandığı en önemli araçtır. Eğitim programlarının uygulayıcısı olan öğretmenler ise ülkelerin hedeflerini gerçekleştirmesinde kritik rol oynamaktadır. Bu nedenle öğretmenlerin eğitim programına bakış açıları onların nasıl bir uygulayıcı oldukları konusunda bizlere fikir verir. Öğretmenlerin programı nasıl kullandıklarının yanı sıra var olan eğitim inançları eğitim-öğretime yön verir. Araştırmada, sınıf öğretmenlerinin eğitim inançları ile eğitim programına dair metaforik algılarının karşılaştırılması hedeflenmiştir. Araştırmaya Gaziantep ilinde görev yapmakta olan 315 sınıf öğretmeni katılmıştır. Nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin birlikte kullanılmasına hizmet eden karma desen yöntemlerinden "eş zamanlı çeşitleme" yöntemi ile araştırma yapılmıştır. Veriler, "Eğitim İnançları Ölçeği" maddelerini içeren, sınıf öğretmenlerinin eğitim programına ilişkin metaforlarının belirleneceği soru ve kişisel bilgilerin yer aldığı anket formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde Sosyal Bilimler için istatistik paket programı kullanılmıştır. Bu çerçevede, değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde T- testi ve One- Way ANOVA analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; sınıf öğretmenlerinin eğitim inançlarının belirlenen değişkenlere göre farklılık göstermediği; eğitim programına karşı olumlu ya da olumsuz görüşü bulunan öğretmenlerin hepsinin varoluşçu bir eğitim inancına sahip oldukları belirlemiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim Programı, Eğitim Felsefesi, Eğitim İnancı, Metafor
Üniversite öğrencilerinin üniversite ve ideal üniversite algıları
Bu araştırmanın temel amacı Gaziantep Üniversitesinde öğrenim gören öğrencilerin, Gaziantep Üniversitesi ve ideal üniversite algılarını metaforlar yoluyla ortaya çıkarmaktır. Bu araştırmada öğrencilerin, metaforlar aracılığıyla kendilerini daha iyi ifade edebilecekleri düşünülmüş ve araştırma için öğrencilerden Gaziantep Üniversitesi ve ideal üniversite ile ilgili benzetmelerde bulunup nedenini açıklamaları istenmiştir. Bu kapsamda öğrencilere üniversite ve ideal üniversite ile ilgili toplam beş kavram verilmiştir: "Üniversitenin sosyal yaşantı alanı, üniversite öğrencilerin kendi aralarındaki ilişki, öğretim elemanlarıyla öğrenciler arasındaki ilişki, üniversite fiziki yapısı ve üniversite idari yapısı". Öğrencilerden bu kavramlarla hem Gaziantep Üniversitesi açısından hem de ideal üniversite açısından benzetmelerde bulunup, nedenlerini açıklamaları istenmiştir. Örneğin:a)Gaziantep Üniversitesi sosyal yaşantı alanı .... gibidir. Çünküb)İdeal üniversite sosyal yaşantı alanı .... gibi olmalıdır. ÇünküAraştırmada verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi, teknik olarak da metafor analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2010-2011 öğrenim döneminde Gaziantep Üniversitesinde öğrenim gören II. ve III. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda Gaziantep Üniversitesinin az sayıda öğrenci için ideal bir üniversite kategorisinde olduğu, fakat öğrencilerin çoğunluğu için ideal bir üniversite kategorisinde olmadığı görülmüştür.Anahtar kelimeler: Metafor, Üniversite Öğrencileri, Üniversite, İdeal Üniversite
İlköğretim okul yöneticileri ve öğretmenlerinin çalıştıkları kuruma yönelik örgütsel metafor algıları (Kastamonu ili örneği)
Çalışmada, ilk olarak kültür ve örgüt kültürü hakkında bilgilere yer verilmiştir. Ardından, örgüt kültürü ve yönetim ve örgüt kültüründe metaforun yeri konuları ele alınmıştır. Ayrıca, metafor kavramı ile örgüt ve yönetim metaforları birbirini tamamlayacak şekilde ele alınarak örüntülenmiştir.Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin çalıştıkları kuruma yönelik örgütsel metafor algılarını ortaya koymaktır. Bunun için Kastamonu İli Merkez İlçede bulunun 18 İlköğretim okulunda görev yapan öğretmen ve okul yöneticilerinden toplam 311 kişiye araştırmacı tarafından geliştirilen ?Örgütsel Metafor Ölçeği? uygulanmıştır.Anketler araştırmacı tarafından katılımcılara ulaştırılmıştır. Katılımcılar tarafından doldurulan anketler araştırmacı tarafından toplanmıştır. Katılımcılardan toplanan anketlere verilen yanıtlar bilgisayara işlenmiş ve SPSS (12) paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. SPSS paket programı ile çözümlenen verilere normallik testi uygulanmıştr. Normal dağılım gösteren verilere t testi, one way Anova testi, uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilere Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi uygulanmıştır. Ayrıca varyansların homojenliğini test etmek için Levene testi uygulanmıştır. Varyansların homojen olduğu gruplar için Tukey testi, homojen olmadığı gruplar için ise Tamhane testi uygulanmıştır. Geliştirilen ölçeğin güvenirlik katsayısı ? .80' dir. Araştırma kapsamında toplanan verilerin güvenirlik katsayısı ise ? .86 olarak belirlenmiştir.Araştırma bulgularına göre, okul yöneticileri ve öğretmenler çalıştıkları kurumu açıklamada en fazla organizma metaforundan yararlanmışlardır. Ayrıca, görev unvanı değişkenine göre, okul yöneticileri ve öğretmenler arasında organizma metaforu boyutunda istatistikî olarak anlamlı bir farklılık söz konusudur. Okul yöneticileri çalıştıkları kurumu öğretmenlere göre organizma metaforu olarak açıklamaya daha eğilimlilerdir. Cinsiyet değişkenine göre, kadın ve erkek katılımcılar arasında çalıştıkları kurumu kültür metaforu yoluyla açıklamada erkek katılımcıların lehine anlamlı farklılık söz konusudur. Branş değişkenine göre, anlamlı bir farklılık söz konusu değildir. Mesleki kıdem değişkenine göre, ruhlar hapishanesi boyutunda anlamlı bir farklılık söz konusudur. Kıdemi 5 yıl ve daha az olanlar ile 6-10 yıl olanlar ve 11-15 yıl ile 16-20 yıl olanlar arasında kıdemleri daha fazla olan gruplar lehine anlamlı farklılık söz konusudur. Kıdemi 5 yıl ve altı olanlar ile 6-10 yıl olanlar çalıştıkları kurumu açıklamada ruhlar hapishanesi metaforunu ?Hiç katılmıyorum? düzeyinde kullanırken, kıdemi 11-15 yıl ile 16-20 yıl olanlar çalıştıkları kurumu ruhlar hapishanesine benzetmede ?Biraz katılıyorum? düzeyindedirler. Okul kıdemi değişkenine göre de, organizma, kültür ve ruhlar hapishanesi boyutlarında anlamlı bir farklılık söz konusudur. Okul kıdemi 5 yıl ve altı olanlarla 21 yıl ve üstü olanlar çalıştıkları kurumu ?Çok katılıyorum? düzeyinde organizma metaforu ile açıklarken, okul kıdemi 6-10 yıl ve 11-16 yıl olanlar ?Orta derecede katılıyorum? düzeyinde organizma metaforu ile açıklamaktadırlar. Kültür metaforu boyutunda okul kıdemi 5 yıl ve altı olan ve 6-10 yıl olan katılımcılar arasında anlamlı bir farklılık söz konusudur. Okul kıdemi 5 yıl ve altı olan katılımcılar ?Çok katılıyorum? düzeyinde kültür metaforu ile açıklarken okul kıdemi 6-10 yıl olan katılımcılar çalıştıkları kurumu ?Orta Derecede Katılıyorum? düzeyinde açıklamaktadırlar. Ruhlar hapishanesi metaforu boyutunda okul kıdemi 5 yıl ve altı olan ve 16-20 yıl olan katılımcılar arasında anlamlı bir farklılık söz konusudur. Kıdemi daha fazla olan katılımcılar çalıştıkları kurumu mesleğinin ilk yıllarında olan katılımcılara göre daha fazla ruhlar hapishanesi metaforu olarak açıklama eğilimindedirler.
Ortaokul ve lise öğrencilerinin bazı dini kavramlara ilişkin metaforik algıları (Bartın ili örneği)
Bu araştırma ortaokul ve lise öğrencilerinin günlük yaşam ve eğitim-öğretim hayatları içerisinde karşılarına çıkan dini kavramlara ilişkin metaforik algılarını incelemeyi amaçlamakta olup, olgubilim deseninde nitel bir araştırmadır. 2018-2019 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilen araştırmanın evrenini ortaokul ve lise öğrencileri oluşturmakta olup, örneklemini tipik durum örnekleme ile belirlenen Bartın ili 1. eğitim bölgesinde yer alan, Bartın İMKB Ortaokulu 5., 6.,7, ve 8. sınıf öğrencileri ile Davut Fırıncı Anadolu Lisesi 9., 10., 11., ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış anket formu oluşturulmuş, öğrencilerin hedef dini kavramlar olan; din, ahiret, cennet, cehennem, dua, kurban, namaz, oruç, zekat, adalet, merhamet, şükür, vicdan, yalan, peygamber ve Kuran-ı Kerim kavramlarına yönelik metafor geliştirmeleri ve geliştirdikleri metaforların gerekçelerini belirtmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Analizden daha sağlıklı sonuçlar alabilmek için katılımcılar zihinsel gelişim dönemleri göz önüne alınarak, 4 katılımcı grubuna ayrılmıştır. Öğrencilerin ilişkilendirdikleri kavramlar ile kategoriler oluşturulmadan önce metafor olarak değerlendirilemeyecek olan soyut kavramlardan oluşan veriler ayrılmış, metaforlara dair oluşturulan kategorilerin sonrasında bu verilere yer verilmiştir. Her bir kavram için çok sayıda kategori oluşturulmuştur. Araştırmada en fazla metafor geliştirilen kavramların sırasıyla; cehennem, cennet ve Kuran-ı Kerim, en az metafor geliştirilen kavramların ise vicdan, merhamet ve şükür gibi hem dini hem de toplumsal ahlaki değerler açısından önemli olan kavramlar olduğu görülmüştür. Sonuç bölümünde elde edilen metaforlara dair bilgiler yorumlar ile beraber verilmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcıların bazı kavramlara ilişkin metafor geliştirmekte zorlandıkları görülmüştür. Öğrencilerin kavramlara ilişkin metafor geliştirememesinin nedeni kavrama dair yanlış bilgiye sahip olmaları veya kavramlara ilişkin bilgilerinin ezbere dayalı olduğu anlaşılmıştır.
Okul öncesi eğitimde çocukların müzik kavramına ilişkin metaforik algıları
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitimde çocukların müzik kavramına ilişkin algılarını metaforlar aracılığı ile belirlemektir. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomenoloji) deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 öğretim yılı güz döneminde Ankara ili Polatlı ilçesinde faaliyet gösteren 15 okul öncesi eğitim kurumunda öğrenimine devam eden 60-72 aylık dönemdeki 335 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veri toplama aracının çalışma grubuna uygulanması araştırmacı tarafından bizzat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi, belirlenen yöntem çerçevesinde nitel veri analiz tekniklerinden içerik analizi kullanılarak; verilerin kodlama ve ayıklama aşaması, kategori (tema) oluşturma aşaması, geçerlik ve güvenirliği sağlama aşaması ve araştırmanın raporlaştırma aşaması olmak üzere dört aşamada çözümlenmiştir. Araştırmanın geçerlik ve güvenirliğini sağlamak amacıyla uzman görüşüne başvurulmuş, araştırmanın güvenirliği Miles ve Huberman (1994) formülü kullanılarak %95 olarak hesaplanmıştır. Araştırma bulguları ışığında çalışma grubunda yer alan çocukların "müzik" kavramına ilişkin algılarına yönelik 125 metafor oluşturdukları sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların müzik kavramının müzik kavramına ilişkin algılarının en fazla temsil edildiği metaforlar; "dans/dans etmek" (63), "şarkı" (56), "şarkı söylemek" (18), "gitar/gitar çalmak" (17) ve "piyano/piyano çalmak" (11) şeklinde belirlenmiştir. Belirlenen metaforlar gerekçeleri ile birlikte değerlendirilerek 24 farklı kod oluşturulmuş, ilgili kodlar 9 farklı kavramsal kategoriye ayrılmıştır. Elde edilen kavramsal kategoriler sırası ile; şarkı söyleme/dinleme/sevme yönüyle müzik (125), bedensel/kinestetik (devinişsel) yönüyle müzik (60), enstrüman sevgisi/enstrüman çalma yönüyle müzik (39) ve kelime ilişkilendirme/kavramsal çağrışım ifadesi olarak müzik (27), eğlence aracı olarak müzik (26), etkinlik aracı olarak müzik (25), teknolojik yönüyle müzik (19), sosyal etkileşim yönüyle müzik (19) ve psikolojik/ duygusal etki olarak müzik (19)'dir. Çocukların "müzik" kavramına ilişkin algılarını genel olarak olumlu metaforlar oluşturarak ifade ettikleri görülmüştür. Müzik kavramına ilişkin algılar sadece çalışma grubunda yer alan 2 çocuk tarafından rahatsız edici ses olarak anlamlandırılmış yani olumsuz metafor ile ifade edilmiştir. Bu bağlamda çocukların "müzik" kavramı hakkında olumlu düşüncelere sahip olduğu ve müziği sevdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Metafor, Okul öncesi eğitim, Okul öncesi müzik eğitimi, Müzik ve metafor, Şarkı
Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin matematik dersine ve matematik öğretmenine karşı metaforik algıları
Bu araştırmanın amacı, ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin "matematik dersi" ve "matematik öğretmenleri" ile ilgili algılarının metaforlar yardımıyla belirlenmesidir. Araştırmada yapılan uygulamalar ile öğrencilerin matematik dersine ve matematik öğretmenlerine karşı metaforik algıları incelenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılı Elazığ il merkezindeki bir ortaokulun 8.sınıfında öğrenim gören 170 öğrenci oluşturmaktadır. 170 öğrencinin 68'i kız, 102'si erkek öğrencidir. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı 2 kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda katılımcıların cinsiyetlerini doldurmaları istenmiştir. Diğer kısımda ise 8. sınıf öğrencilerinin matematik ve matematik öğretmenine yönelik düşüncelerini anlamak için, uzman görüşleri doğrultusunda katılımcılara "Matematik ………... gibidir; çünkü ………….." ve "Matematik öğretmeni ………. gibidir; çünkü ……….." sorularından oluşan iki soru yöneltilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler, nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin belirttikleri metaforların içerik analizi ile değerlendirilmesi ve yorumlanması süreci 5 aşamada yapılmıştır. Araştırmacı, toplanan verilerin analizinde sırasıyla adlandırma, eleme, temaların kodlanması ve düzenlenmesi, metaforların kategorilendirilmesi ve verilerin bilgisayara aktarılması aşamalarını takip etmiştir. Elde edilen sonuçlara göre matematik ve matematik öğretmeni ile ilgili oluşturulan metaforlar ortak özellik bakımından ayrı ayrı 6 kavramsal kategori altında toplanmıştır. Öğrencilerin matematik dersine yönelik kullandıkları metaforların genel olarak "Matematik Dersine Yönelik Olumsuz Yargılar" kategorisine ait olduğu ve matematik öğretmenine yönelik kullandıkları metaforların ise genel olarak "Matematik Öğretmenine Yönelik Olumlu Yargılar" kategorisine ait olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgulara göre öğrencilerin büyük çoğunluğu matematik dersini zorlu bir parkur, karmaşık, yapılamayan ve sıkıcı bir ders olarak görürken matematik öğretmenini ise eğlenceli, anlayışlı, temiz kalpli ve mutluluk kaynağı olarak görmektedir. Genel olarak bu çalışmanın sonucuna göre ortaokul 8.sınıf öğrencileri, matematik dersine karşı olumsuz algılara sahipken matematik öğretmenine karşı son derece olumlu algılara sahip olduğu saptanmıştır.