Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet ve duygusal emek düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Bolu merkez ilçe devlet okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet ve duygusal emek davranışlarına yönelik algıları arasındaki ilişkiyi incelemek, algılar arasında anlamlı ilişki olup olmadığını belirlemek ve kişisel değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir. İlişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen araştırmanın çalışma evrenini 2015- 2016 eğitim öğretim yılında Bolu merkez ilçe devlet okullarında görev yapan 380 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin tamamına ulaşılmış, dönen ölçeklerden 270'i veri olarak kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; kişisel bilgi formu, Duygusal Emek ve Örgütsel Adalet Ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS programı ile çözümlenmiş, verilerle ilgili frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, Man Whitney U, Kruskal Wallis ve Spearman Rho Korelasyon analizleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları "katılıyorum" düzeyindeyken, toplam duygusal emek davranış düzeyine ilişkin algıları " çoğu zaman", alt boyutları olan yüzeysel rol yapmada "bazen", derinden rol yapmada "çoğu zaman", doğal duygularda ise "her zaman" düzeyindedir. Öğretmenler doğal duygular boyutunda duygu düzenlemesini istendik düzeyde yapmaktadırlar. Cinsiyet, eğitim durumu ve sendikaya üye olma değişkenleri öğretmenlerin örgütsel adalete yönelik algılarında anlamlı fark ortaya çıkarmamıştır. Bununla birlikte kıdem değişkeni öğretmenlerin örgütsel adalet algılarını anlamlı olarak etkilerken, kıdemi arttıkça örgütsel adalet algılarının arttığı görülmektedir. Öğretmenler arasında en düşük adalet algısına 1-10 yıl kıdem grubu öğretmenlerinin algısına sahip olduğu görülmektedir. Eğitim durumu ve sendikaya üye olma değişkenleri öğretmenlerin duygusal emek davranışlarında hem toplamda hem de alt boyutlardan yüzeysel rol yapma, derinden rol yapma ve doğal duygulara yönelik algılarında anlamlı fark ortaya çıkarmamıştır. Bununla birlikte kıdem değişkeni öğretmenlerin derinden rol yapma ve yüzeysel rol yapma davranışlarına yönelik algılarını anlamlı olarak etkilemezken, doğal duygular ve toplam duygusal emek davranışına yönelik algılarını anlamlı olarak etkilediği görülmektedir. Doğal duygular ve toplam duygusal emek davranışında tespit edilen anlamlı farklılık 21 yıl ve üstü kıdeme sahip öğretmenlerin lehine olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin örgütsel adalet ve toplam duygusal emek ile alt boyutları olan yüzeysel rol yapma, derinden rol yapma algıları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü, örgütsel adalet ve doğal duygulara yönelik algıları arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı olarak ilişkiler tespit edilmiştir.