Sosyal bilgiler dersi 7. sınıf öğretim programı "Yaşayan demokrasi" ünitesinin kazanımlarına ulaşma derecesinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi

Sosyal Bilgiler Dersinin temel amacı, bilişsel ve duyuşsal açıdan dengeli bir şekilde gelişmiş, topluma ve çevreye uyum sağlayabilen iyi vatandaşlar yetiştirmektir. Bu temel amaçlara göre sosyal bilgiler öğretim programında kazanımlar belirlenmiştir. Bunun için, öğretim sürecinde öğrencilerin sosyal bilgiler öğretim programındaki kazanımlara ulaşması çok önemlidir. Bu araştırmanın temel amacı, Ortaokul 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı "Yaşayan Demokrasi" Ünitesi Kazanımlarına ulaşma derecesinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Ayrıca bu konudaki öğretmen görüşleri arasında çeşitli demografik değişkenlere göre farklılık olup olmadığını belirlemek de araştırmanın amaçları arasındadır. Araştırma, betimsel nitelikte ve tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın evreni, 2014 – 2015 Eğitim Öğretim Yılında Elazığ İl Merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda görev yapan toplam 233 Sosyal Bilgiler Öğretmenini kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, evreni temsil niteliğine sahip olan Elazığ il merkezinde bulunan 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılında görev yapan ve anketi cevaplamayı kabul eden toplam 106 Sosyal Bilgiler Öğretmeninden oluşturulmuştur. Araştırma verileri, Koçyiğit (2002) tarafından geliştirilen ölçek kullanılarak elde edilmiştir. Dördü demografik bilgiler ve 20'si de Yaşayan Demokrasi Ünitesi kazanımlarıyla ilgili likert tipi maddeden oluşan ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapıldıktan sonra, araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Veriler, betimsel istatistiksel tekniklerden aritmetik ortalama ve standart sapma tekniği ile bağımsız gruplar "t" testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Mann Whitney U testi ve KWH testi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular tablolaştırılıp yorumlanmıştır. Bulguların yorumlanmasında ve bunlardan sonuç çıkarmada ilgili araştırmalar ve literatürden yararlanılmıştır. Araştırmada, öğretmen görüşlerine dayalı olarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Ölçeğin birinci alt boyutu olan, SBDÖP Yaşayan Demokrasi Ünitesi Kazanımlarına ulaşma düzeyine ilişkin olarak, öğrencilerin, sözü geçen beş ünite kazanımından dördüne ulaşmış oldukları belirlenmiştir. Öğrencilerin sözü geçen kazanımlara ulaşması konusunda; 1-5 yıl kıdeme sahip öğretmenler, 16 yıl ve üstü kıdemlilere göre; lisansüstü mezunu öğretmenler, lisans mezunlarına göre ve lisans öğrenimi tarih olan öğretmenler, lisans öğrenimi coğrafya olan sosyal bilgiler öğretmenlerine göre daha olumlu görüş bildirmişlerdir. Ölçeğin ikinci alt boyutu olan SBDÖP Yaşayan Demokrasi Ünitesi Kazanımlarının öğrencilere uygunluğuna yönelik olarak, araştırmaya katılan öğretmenler, bu kazanımların öğrencilere uygunluğu konusunda "kararsız" kalmışlardır. SBDÖP Yaşayan Demokrasi Ünitesi Kazanımlarının öğrencilere uygunluğu konusunda, erkek sosyal bilgiler öğretmenleri, kadınlara göre; 1-5 yıl kıdeme sahip sosyal bilgiler öğretmenleri, 11-15 yıl kıdemlilere göre; lisans mezunu sosyal bilgiler öğretmenleri, ön-lisans mezunlarına göre; daha olumlu görüşlere sahiptirler. Ölçeğin üçüncü alt boyutu olan SBDÖP Yaşayan Demokrasi Ünitesi Kazanımlarının programın genel amaç ve ilkelerine uygunluğuna yönelik olarak, araştırmaya katılan öğretmenlerin, bu kazanımların, Milli Eğitimin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olduğu görüşünü katılıyorum düzeyinde benimsemişlerdir. Kıdemli öğretmenler, düşük kıdemli öğretmenlere göre bu kazanımları Milli Eğitim genel amaç ve temel ilkelerine daha uygun bulmuşlardır. Öğretmenler, Yaşayan Demokrasi Ünitesi Kazanımlarının geleceğe yönelik olarak hazırlandığı görüşü ile bu kazanımların öğretim yöntem ve teknikleri ile ölçme-değerlendirme öğesine uygun olduğuna ilişkin görüşlerin "kararsız" düzeyinde olduğu görülmüştür. Bu kazanımlara ilişkin kararsızlık ise, kadın sosyal bilgiler öğretmenlerinde, erkeklere göre daha fazladır. Yaşayan Demokrasi Ünitesi Kazanımlarının öğretim yöntem ve teknikleri uygun olarak hazırlandığı görüşünü, ön-lisans mezunu sosyal bilgiler öğretmenleri, lisans mezunu sosyal bilgiler öğretmenlerine göre; lisansı tarih olan sosyal bilgiler öğretmenleri de, coğrafya mezunu sosyal bilgiler öğretmenlerine göre daha fazla benimsemişlerdir.