Sosyal bilgiler dersinde eğitsel şarkı kullanımının akademik başarı ve kalıcılık üzerine etkisi

Müzik insan hayatının her döneminde (çocukluk, gençlik, yetişkinlik, yaşlılık) onunla birlikte yaşayan, insanın onsuz edemediği bir olgudur. Müziğin bireysel, toplumsal, kültürel, ekonomik, ulusal, uluslararası işlevlerinin yanı sıra eğitsel bir yönü de bulunmaktadır. Çünkü müzik öğrenmeyi kolaylaştırmaktadır. Müziğin eğitimde bir öğretim materyali olarak kullanılması daha çok "eğitsel şarkı" olarak ifade edilmektedir. Eğitsel şarkıların motivasyon artırıcı yönü eğitimde oldukça önemlidir. Eğitsel şarkılarla işlenilen derslerde öğrenciler daha çok eğlenmekte ve derse olan ilgileri artmaktadır. Derse olan ilgilerinin artması öğrenme sürecini olumlu yönde etkilemektedir. Öte yandan eğitsel şarkıların hatırlamaya olan etkisi de oldukça önemlidir. Şarkıların ritmi ve sözleri akılda kalıcı bir etki uyandırmaktadır. Bu nedenle eğitimde özellikle soyut konularda eğitsel şarkılardan faydalanılması konunun akılda kalıcılığını artırabilmektedir. Sosyal bilgiler dersi de oldukça soyut konular içeren bir derstir. Bu konuların eğlenceli bir şekilde öğretilmesinde ve akılda kalıcı bir hale getirilmesinde eğitsel şarkılardan yararlanılabilir. Ayrıca sosyal bilgiler dersi öğrenciler tarafından sıkıcı ve ezber gerektiren bir ders olarak görülmektedir. Öğrencilerin derse olan ilgilerini artırmak ve bakış açılarını değiştirebilmek amacıyla da eğitsel şarkılardan faydalanılabilir. Bu araştırmada eğitsel şarkıların öğretim materyalli olarak kullanılmasının sosyal bilgiler dersi öğretim sürecinde akademik başarı ve kalıcılık üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte uygulandığı karma model kullanılmıştır. Araştırmanın iki boyutundan birisi olan nicel boyutta, ilköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanılan şarkıların, öğrencilerin ilgili dersteki bilişsel (bilgi ve becerileri) süreçlere etkisini ve aynı zamanda öğrenmelerinin kalıcılığına etkisini belirlemek amacıyla "öntest-sontest kontrol gruplu" deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise nicel boyutu destekleyen nitel araştırma yöntemlerinden ise fenomenoloji (olgu bilim) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019–2020 öğretim yılında Tokat /Merkez'e bağlı bir köy okulunda öğrenim gören 7/A ve 7/B sınıfları öğrencileri oluşturmaktadır. 7/B sınıfı deney grubunu oluştururken, 7/A sınıfı ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda 14, kontrol grubunda 12 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise çalışma grubunu, deney grubunda yer alan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla akademik başarı testi ve öğrenci görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda eğitsel şarkıların öğretim materyali olarak kullanıldığı deney grubunun akademik başarı açısından, kontrol grubundan daha başarılı olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca 12 hafta sonra başarı testi deney ve kontrol grubu öğrencilerine yeniden uygulanmıştır. Nicel veriler, Mann-Whitney U, ve Wilcoxon ile, nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Uygulama sonuçları analiz edildiğinde deney grubu öğrencilerinin kalıcılık sonuçlarının kontrol grubu öğrencilerinden daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Açık uçlu soru formlarına bakıldığında, deney grubu öğrencilerinin eğitsel şarkılarla ders işlenmesi konusunda olumlu dönütler verdiği görülmüştür. Öğrenciler eğitsel şarkılarla işlenen derslerin eğlenceli ve güzel geçtiğini, ayrıca eğitsel şarkıların öğretici ve akılda kalıcı olduğunu dile getirmişlerdir. Katılımcıların tamamına yakını eğitsel şarkıların diğer derslerde ya da konularda kullanılması gerektiğini ifade etmişlerdir.